Mwei wa 4

Nĩ kana tũtetheke nĩ mwĩĩ na nthakame ya Yesũ, nĩtwaĩle kwonanyʼa kana nĩtũĩkĩĩe nthembo ya wovosyo. (Aev. 1:7) Nĩwʼo kana andũ ala Yesũ wametie “malondu angĩ” mayĩsaa mũkate kana kũnywʼa mbinyu ĩvindanĩ ya Kyaũya kya Wĩoo kya Mwĩai, o na mayaĩle kwĩka ũu. (Yoa. 10:16) Ĩndĩ o na vailye ũu, nĩmaĩsaa “mũkate wa thayũ” kwa nzĩa ya ngelekanyʼo. Mekaa ũu kwa kwonanyʼa kana nĩmaĩkĩĩe nthembo ya wovosyo ya Yesũ na maũndũ ala ĩanĩĩtye. (Yoa. 6:53) Kĩvathũkanyʼo na ũu, ala maĩsaa mũkate na makanywʼa mbinyu monanasya kana me nthĩnĩ wa ũla ũtianĩo mweũ na kana me na wĩkwatyo wa kũsumbĩka Ũsumbĩnĩ wa Ngai. Kwoou twĩthĩwe twĩ etĩkĩwʼa mauta kana twĩ malondu angĩ, no nginya ithyonthe tũĩkĩĩe nthembo ya wovosyo ya Yesũ nĩ kana tũkwate thayũ wa tene na tene. w24.12 12 ¶14, 13 ¶16

Yĩla Yesũ wambĩĩasya Kyaũya kya Wĩoo kya Mwĩai, nĩwanengie atũmwa make mũkate ũte ĩlawa na amea kana woonanasya mwĩĩ wake. Ĩtina wa ũu, nĩwamanengie mbinyu na asya kana yoonanasya ‘nthakame yake ya ũtianĩo.’ (Mko. 14:​22-25; Luka 22:20; 1 Ako. 11:24) Ũtianĩo ũsu mweũ wĩ katĩ wa Yeova na “nyũmba ya Isilaeli” ma kĩ-veva, na asu no ala makasumbĩka na Yesũ “Ũsumbĩnĩ wa Ngai”me oka. (Aevl. 8:​6, 10; 9:15) Ndeto ila Yesũ wawetie ayambĩĩsya Kyaũya kya Wĩoo kya Mwĩai syakonetye o “ĩĩthya ĩnini.” Kĩkundi kĩu kĩnini kyambĩĩie na atũmwa make aĩkĩĩku, ala maĩ vamwe nake ĩvindanĩ yĩu. Asu onthe nĩmo makasumbĩka nake ĩtunĩ. w24.12 11 ¶9-10

Yesũ nĩwavũnyanĩiwe, akwatwa, aumangwa, aneenewa maũndũ ma ũvũngũ, ailĩĩlwa mavĩtyo ũteekĩte, na athĩnwʼa mũno. Asikalĩ nĩmamwosie mamũtwaa vala waĩ oaĩwe na mamũathĩĩa mũtĩnĩ. Yesũ nĩwoomĩĩisye woo mwingĩ mũno, ĩndĩ Yeova Ngai nĩwe woomĩĩisye woo mwingangĩ. O na kau aĩ atonya kũtũmĩa vinya wake ũte maela kũsũvĩa Mwana wake ndakathĩne, ndaaĩka ũu. Yeova nũmwendete Mwana wake mũno. Kwoou nĩkĩ weekie ũu? Eekie ũu nũndũ nũtwendete mũno. Nthembo ya Yesũ nĩ ũĩkĩĩthyo wa mwanya wa ũndũ Yeova ũkwendete we mwene. Nĩweeyĩimie maũndũ maingĩ, na oomĩĩsya woo mwingĩ nĩ kana akwovosye kuma ũkombonĩ wa naĩ na kĩkwʼũ. (1 Yoa. 4:​9, 10) Vate nzika, nĩwendaa kũtetheesya kĩla ũmwe witũ akĩlye naĩ vinya na aimĩsinda! w24.08 6 ¶13-14

No tũelewe nesanga ũndũ Yeova ũtwendete mũno wĩana twavindĩĩsya ũndũ nthembo ya wovosyo yatumie alika ngalama ĩnenevete. Satani aasya kana vai mũthũkũmi wa Ngai ũtonya kũendeea kũlũmanyʼa nake yĩla wakwatwa nĩ maũndũ mathũku. Nĩ kana Yeova aĩkĩĩthye kana Satani nĩ mũkengani, nĩwaekie Yesũ athĩne atanakwʼa. (Yovu 2:​1-5) Yeova nĩwoonie Yesũ ayĩumangwa nĩ atongoi ma ndĩni ala mamũvĩngaa, oona asikalĩ maimũkũna, na oona ayĩathĩĩwa mũtĩnĩ wa mathĩna. O na nĩwoonie Mwana wake mwendwa aithĩna nginya yĩla wakwie kĩkwʼũ kĩ woo. (Mt. 27:​28-31, 39) We aĩ o atonya kũsiĩĩa Mwana wake ndakakwatwe nĩ maũndũ asu onthe. (Mt. 27:​42, 43) Ĩndĩ ta kethĩwa nĩweekie ũu, vayĩthĩwa ve nthembo yaaumwʼa na tũyĩthĩwa na wĩkwatyo o na ũmwe. Kwoou Yeova nĩweetĩkĩlilye Mwana wake akwatwe nĩ mathĩna maingĩ atanamba kũkwʼa. w25.01 22 ¶7

Twaĩ Matukũ 16, mwei wa Nisani, mwaka wa 33 ĩtina wa Klĩsto. Amanyĩwʼa ma Yesũ maĩ na kyeva kingĩ na meewʼaa me na wia. Elĩ katĩ woo nĩmaumie Yelusaleme maendete ũtũinĩ wa Emau. Ve mũndũũme matamwĩsĩ wamathengeeie na ambĩĩa kũendanyʼa namo. Na ĩndĩ amanyĩwʼa asu nĩmambĩĩie kũmũelesya maũndũ ma kũmakya ala mamũkwatĩte Yesũ. Nake mũndũũme ũsu nĩwambĩĩie kũmaelesya maũndũ mataĩ mesa kũlwa nĩmo. “Na ambĩĩe na Mose na Mavuku onthe ma Athani,” nĩwamaeleisye nĩkĩ Masia waĩ athĩne na aikwʼa. Yĩla aũme asu atatũ mavikie Emau, mũndũũme ũsu nĩwamavuanĩisye kana aĩ Yesũ, ũla waĩ anathayũũkwʼa! (Luka 24:​13-35) Yesũ nĩwaumĩlĩĩile amanyĩwʼa make mavinda kauta mĩthenyanĩ 40 ya mũthya e kũũ nthĩ. Nĩweekĩie vinya amanyĩwʼa make nũndũ maĩ na kyeva ngoonĩ na maĩ na wia, na nũndũ wa ũu, nĩmeethĩiwe na ũtanu mwingĩ na ũkũmbaũ wa kũtavanyʼa na kũmanyĩsya ũvoo mũseo ĩũlũ wa Ũsumbĩ. w24.10 12 ¶1-3

O ũndũ ĩvinda yĩvĩtĩte, nowʼo kana kaendeeaa kwĩana, ĩndĩ vai ũmwe wĩanaa kĩ-veva kwa nzĩa ya kyama. Kwa ngelekanyʼo, ana-a-asa na eĩtu-a-asa ma Kolintho nĩmeetĩkĩlile ũvoo mũseo, mavatiswa, metĩkĩwʼa veva mũtheu, na matetheka nĩ kĩla mũtũmwa Vaulo wamamanyĩisye. (Meko 18:​8-11) Ĩndĩ myaka kauta ĩtina wa kũvatiswa, aingĩ moo mayaĩ aimu kĩ-veva. (1 Ako. 3:2) Nĩ kana tũtwʼĩke Aklĩsto aimu, no nginya twĩthĩwe na wendi wa kwĩana kĩ-veva. Ala ‘mate ũmanyi,ʼ kana matendaa kwĩana kĩ-veva, maikesa kwĩka maendeeo maime. (Nth. 1:22) Tũyenda kwĩsa kwĩthĩwa tũilye ta andũ aima ala maendeeaa kwĩkĩwa motwi no asyai moo. Vandũ va ũu, twĩenda kwosa kĩanda kitũ kwa ũito na tũyĩĩkĩĩthya kana ngwatanĩo yitũ na Yeova nĩyaendeea kũlũlũmĩĩla. Ethĩwa no ũendeee kwĩkĩa kĩthito ũime kĩ-veva, mũvoye Yeova aũnenge “wendi na ũtonyi wa kwĩka maũndũ onthe.”—Avi. 2:13. w24.04 4 ¶9-10

Yeova nũtũtavĩtye nesa ũndũ wĩwʼaa ĩũlũ wa kũsilĩla andũ. (Esek. 33:11) Yeova ndasembeaa kwananga andũ tene na tene ate na kĩtumi kĩseo. E tei mwingĩ mũno, na nũwonanasya yĩla ve na vata wa kwĩka ũu. Nĩ kyaũ twĩsĩ ĩũlũ wa andũ ala matakathayũũkwʼa? Mbivilia nĩwetete ngelekanyʼo sya amwe. Yesũ aisye kana Yutasi Isikalioti ndakathayũũkwʼa. (Mko. 14:21; o na ĩngĩ, sisya Yoana 17:12.) Yutasi nĩweesĩ kana kĩla weekaa kyaĩ kĩvathũkanyʼo na kwenda kwa Yeova na Mwana wake. (Mko. 3:29) O ta ũu, Yesũ nĩwawetie kana atongoi amwe ma ndĩni ala mamũvĩngie makakwʼa mate na wĩkwatyo wa ũthayũũkyo. (Mt. 23:33) Nake mũtũmwa Vaũlo nĩwaisye kana akaĩi ma mũĩkĩĩo ala matakelila maikathayũũkwʼa.—Aevl. 6:​4-8; 10:29. w24.05 4 ¶10-11

Yĩla twamũthengeea Yeova, vai kĩndũ Satani wĩsa kũtwĩka akatũũmĩsya tene na tene. (1 Yoa. 3:8) O na ĩvinda yũkĩte, akaendeea kũsũvĩa anyanyae maikanange ngwatanĩo yoo nake, na eka ũu, maikakwatwa nĩ kĩkwʼũ. (Ũvu. 21:4) Kwa wʼo, nĩ kĩanda kya mwanya kwĩthĩwa twĩ aeni ĩeemanĩ ya Yeova nũndũ kĩu kĩtumaa tũtanĩa ngwatanĩo nzeo nake tene na tene. (Esek. 37:27) Ĩndĩ twaĩlĩte kwĩka ata ethĩwa nĩtũkwenda kũendeea kwĩthĩwa twĩ aeni make? Yĩla mũndũ waũthokya kwake, no wende kũmanya kĩla ũkwenda wĩke nĩ kana ũmũtanĩthye. O naitũ no twende kũmanya kĩla Yeova wendaa twĩke nĩ kana tũendeee kwĩthĩwa twĩ aeni ĩeemanĩ yake. Kũmwenda Yeova nĩkwʼo kũtumaa twĩka kyonthe kĩla tũtonya nĩ kana ‘tũmwendeesye vyũ.’ (Ako. 1:10) Tũyaĩlĩte kũlwa nĩ kĩu na kĩla ĩvinda nĩtwaĩlĩte kũmũnengae ndaĩa nene mũno. Kwĩka ũu no kũtũtetheesye twĩvathane na mwĩkalĩle ũla ũtonya kũmũthatya. Mavinda onthe twĩenda “kũendanasya” na Ngai witũ.—Mika 6:8. w24.06 4 ¶8-9

Yeova nĩwakũlilye Avalaamu aumye mwana wake, Isaka, ta nthembo. Avalaamu ndalea kwĩthĩwa athĩnĩkie mũno nĩ ũndũ ũsu. O na vailye ũu, nĩweeyũmbanĩtye kwĩka kĩu Yeova wamũtavĩtye. Ĩndĩ akilyĩ kũmũaa, Ngai nĩwamũsiĩĩie. Ngewa ĩsu yĩtũmanyĩsya ũndũ wa vata Yeova wesaa kwĩka. Nĩweeyũmbanĩtye kumya Mwana wake mwendwa ta nthembo. Kĩu kĩonanyʼa kana Yeova nĩwendete andũ mũno vyũ. (Mwa. 22:​1-18) Myaka maana maingĩ ĩtina wa vau, Yeova nĩwanengie mbaĩ ya Isilaeli mĩao na nthĩnĩ wayo meeĩtwe maumasye nthembo nĩ kana mewʼanĩthwʼe na Ngai. (Ali. 4:​27-29; 17:11) Nthembo isu syaĩ kyuu kya nthembo ĩngĩ nene, ĩla yaĩ ĩtangĩĩe andũ vyũ kuma ũkombonĩ wa naĩ na kĩkwʼũ. Athani nĩmaveveeiwe kũelesya kana Mwana wa mwanya wa Ngai, ũla nĩwe ũla ũsyao wathanĩtwe, akathĩnwʼa na ayũawa nĩ kana atangĩĩe andũ kuma ũkombonĩ wa naĩ na kĩkwʼũ, na we wĩ ũmwe woo!—Isa. 53:​1-12. w24.08 4 ¶7-8

Yĩla ũũsoma Mbivilia, ĩkĩĩthya nĩwamantha nzĩa sya kũtũmĩa kĩla wasoma. Yĩla ũũsoma kĩlungu kĩna kya Ndeto ya Ngai, ĩkũlye-ĩ, ‘Ndonya kũtũmĩa ũvoo ũũ ata oyu kana ĩvinda yũkĩte?’ Kwa ngelekanyʼo, twasye nĩwasoma ĩandĩko ya 1 Athesalonika 5:​17, 18. Ĩtina wa kũsoma mĩsoa ĩsu ĩlĩ, no ũũngamĩle vau na ũisũanĩa ũvoyaa mavinda meana ata na mboya syaku syĩthĩawa siilye ata. O na ĩngĩ, no ũvindĩĩsye maũndũ ala meũtuma ũtũnga mũvea. No ũtwʼe kũmũtũngĩa Yeova mũvea nũndũ wa maũndũ mana atatũ ũkwĩkĩte. O na ethĩwa wĩtũmĩa o ndatĩka mbũthũ kũvindĩĩsya, kĩu no kĩũtetheesye ũkaelewa Ndeto ya Ngai na ũitũmĩa kĩla weemanyĩsya. Kwasũanĩa ũndũ ũtonya kũtetheka mũno wĩana weeka ũu kĩla mũthenya ĩtina wa kũsoma ilungu ingĩ Mbivilianĩ! Kwa wʼo, ũkaendeeaa kwĩthĩwa wĩ mwĩki wa Ndeto ya Ngai. w24.09 4-5 ¶9-10

Yeova atũmbĩte twĩ na ũtonyi wa mwanya mũno. O na kau nĩtũtanaa yĩla twanengwa kĩndũ, nĩtwĩthĩawa na ũtanu mwingangĩ yĩla twanenga ala angĩ. Nĩtwĩwʼaa nesa yĩla twĩ na ũtonyi wa kũtetheesya athaithi ala angĩ. Na nĩtũtanaa mũno yĩla matũtũngĩa mũvea. Ĩndĩ o na ethĩwa mũndũ ũla ũngĩ ndanatũtũngĩa mũvea, nĩtwĩwʼaa mũyo nũndũ nĩtweeka kĩla kyaĩlĩte. Ndũkaaũlwe kana o na ethĩwa wanengane kyaũ, “Yeova nũtonya ũkũnenga mbingĩ kwĩ isu.” (2 Mav. 25:9) Ũu nĩ kwonanyʼa kana tũyĩsa kũnengane syĩndũ mbingĩ kwĩ ila Yeova ũtũnenganae! Na vai ũtanu ũngĩ ũvĩtũkĩte ũla tũkwataa twaĩvwa nĩ Yeova. Kwoou ekai tũtwʼe kũendeea kwĩthĩwa twĩ alau, o ta Ĩthe witũ wa ĩtunĩ. w24.09 31 ¶20-21

Yeova e tei na nĩwĩwʼĩaa andũ ĩnee. (Sav. 103:13; Isa. 49:15) Nũndũ wa tei wake, nĩwũũmĩaa mũno yĩla tũũmĩĩte. (Nzek. 2:8) O na ĩngĩ, nũtũtetheeasya tũmũmanye na tũitwʼĩka anyanyae. (Sav. 25:14; Meko 17:27) O na eka ũu, we e wĩnyivyo. Na twĩasya ũu nũndũ Mbivilia yaĩtye: “[Nĩwĩnyivasya] asisye syĩndũ syĩ ĩtunĩ na nthĩ. Nĩwũkĩlasya ngya kũmyumya kĩtoonĩ.” (Sav. 113:​6, 7) Kwa wʼo, maũndũ asu onthe matumaa tũkumya Ngai witũ mũnene, kana ti wʼo? Tũmũkumasya Yeova nũndũ twendaa angĩ mamũmanye. Andũ aingĩ mayĩsĩ ũwʼo ĩũlũ wake. Nĩkĩ? Nũndũ Satani nĩwĩkĩĩte mbindu ilĩko syoo kwa kũnyaĩĩkya maũndũ maingĩ mathũku na ma ũvũngũ ĩũlũ wake. (2 Ako. 4:4) Satani atumĩte andũ maĩkĩĩa kana Yeova nĩ Ngai wĩyĩĩvanĩasya, ũtathĩnĩkĩaa andũ, na kana nĩwe waĩle kũtũlwa mũtĩ nũndũ wa maũndũ mathũku ala mekĩkaa ĩũlũ wa nthĩ. Ĩndĩ ithyĩ nĩtwĩsĩ ũwʼo ĩũlũ wa Ngai witũ! Twĩ na kĩanda kya mwanya kya kũtavya andũ ũwʼo ĩũlũ wa Ngai witũ nĩ kana o namo mamũkumye.—Isa. 43:10. w25.01 3-4 ¶6-7

Ĩvindanĩ ya atũmwa, o na kũtwʼĩka Mwana wa Ngai, Yesũ, ndaĩ na naĩ na nĩweekaa syama, Satani nĩwatũmĩie andũ amwe kũnyaĩĩkya movũngũ ĩũlũ wake. Kwa ngelekanyʼo, atongoi ma ndĩni matavasya andũ kana Yesũ aumasya ndaimoni atũmĩĩte vinya ũla wanengetwe nĩ “mũnene wa ndaimoni.” (Mko. 3:22) Na yĩla Yesũ wasilĩlawa, atongoi asu mamwilĩĩile mavĩtyo ma kwĩthĩwa e mũumi wa Ngai na mathingʼĩĩsya ĩkomano yasye nĩoawe. (Mt. 27:20) Ĩtina, yĩla aatĩĩi ma Klĩsto matavanasya ũvoo mũseo, ala mamavĩngaa “[nĩmathokoanisye] ilĩko sya andũ ma mbaĩ ingĩ, na ũu watuma methĩwa na woni ũtaĩlĩte” ĩũlũ woo, na nũndũ wa ũu, mambĩĩa kũmathĩnyʼa. (Meko 14:​2, 19) Ĩkaseti ya Mũsyaĩĩsya ya Ĩtukũ 1, Mwei wa 12, 1998 yaisye ũũ yĩineenea ĩandĩko ya Meko ma Atũmwa 14:2: “Ayuti amwe nĩmaleile ũvoo ũla Aklĩsto asu matavanasya na mambĩĩa kũnyaĩĩkya maũndũ ma ũvũngũ ĩũlũ woo nĩ kana matume Andũ-ma-mbaĩ-ingĩ mamamena.” O na ũmũnthĩ, Satani nũendeee ‘kũkenga nthĩ yonthe.’ w24.04 11 ¶15-16

Ĩvinda yĩla mũndũ ũkakwʼa ti yo yĩkatuma ethĩwa na mwanya wa kwĩkala tene na tene. Yeova nĩwe Mũsili ũla mũseo vyũ, asilaa katĩ, na nũatĩĩaa ũlũngalu. (Sav. 33:​4, 5) Kwoou no twĩkale tũte na nzika kana “Mũsili wa nthĩ yonthe” akeeka ũlũngalu. O na ĩngĩ, nĩ ũndũ ũkũeleeka kwasya kana vala mũndũ wĩkalaa ti vo vakatuma ethĩwa na mwanya wa kwĩkala tene na tene. Yeova ndesa kũsilĩla andũ milioni mbingĩ kwĩthĩwa “mbũi” aĩ no kwĩthĩwa mekalaa nthĩnĩ wa nthĩ mataakwata mwanya wa kwĩwʼa ũvoo wa Ũsumbĩ. (Mt. 25:46) Mũsili mũlũngalu wa nthĩ yonthe nũthĩnĩkĩaa andũ asu mũno vyũ o na kwĩ ũndũ ithyĩ ene tũtonya kũmathĩnĩkĩa. Tũyĩsĩ ũndũ Yeova ũkeka maũndũ ĩvinda ya ũla thĩna mũnene. No kwĩthĩwa andũ amwe katĩ wa asu makakwata mwanya wa kwĩmanyĩsya ĩũlũ wa Yeova, mamũĩkĩĩe, na maiũngama ngalĩ yake yĩla ũkethĩwa aithesya ĩsyĩtwa yake mbee wa andũ onthe ĩũlũ wa nthĩ.—Esek. 38:16. w24.05 12 ¶14-15

Andũ ma Yeova nĩmendete kũtethanyʼa. (2 Ako. 8:4) Ĩndĩ mavinda amwe, nĩmendaa ũkũmbaũ nĩ kana meke ũu. Kwa ngelekanyʼo, yĩla kaũ waumĩla, atumĩa nĩmethĩawa mesĩ kana ana-a-asa na eĩtu-a-asa me na vata wa kwĩkĩwa vinya, kũtwʼĩĩkwa, o na nĩvatonyeka makenda kũtetheewʼa makwate lĩu wa kĩ-veva na mavata ma lasima. Na nũndũ nĩmamendete, nĩmalikasya mathayũ moo mũisyonĩ nĩ kana manengane ũtethyo ũla ũkwendeka. Mavindanĩ ta asu, nĩ ũndũ wa vata tũendeee kwĩthĩwa na ngwatanĩo. Atĩĩa myolooto ĩla wanengwa nĩ ovisi wenyu wa ũvonge. (Aevl. 13:17) Atumĩa maĩlĩte kũsiasya ĩngĩ na ĩngĩ matambya ala maĩlĩte kwoswa mũisyo ũtanaumĩla, o vamwe na myolooto ila ĩnenganĩtwe nĩ ũseũvyo yonanĩtye kĩla twaĩle kwĩka yĩla mũisyo waumĩla. (1 Ako. 14:​33, 40) Ĩthĩwa na ũkũmbaũ ĩndĩ ũyĩkala wĩ metho. (Nth. 22:3) Tũmĩa kĩlĩko. Ĩka kĩla ũtonya nĩ kana wĩkale wĩ mũsũvĩĩku. Mwĩkwatye Yeova. Na no aũtetheesye ũkanenga ana-a-asa maku ũtethyo ũte kwĩlikya mũisyonĩ. w24.07 4 ¶8; 5 ¶11

Mũsumbĩ Ndaviti nĩwamwĩsĩ Yeova na nĩwamwĩkwatasya. Yĩla wamanthawa nĩ amaitha make, Mũsumbĩ Saũlo e ũmwe, Ndaviti nĩwamũvoyie Yeova amũtetheesye. Na yĩla wasũngĩiwe mboya yake na avonokwʼa, aisye ũũ: “Yeova e thayũ.” (Sav. 18:46) Ĩndĩ we oonanasya ata? Ĩvuku yĩmwe yĩeleetye Mbivilia yaĩtye kana Ndaviti akindĩlĩĩlaa ũndũ Yeova ne “Ngai wĩ thayũ na mavinda onthe ũvonokasya andũ make.” Kwa wʼo, Ndaviti nĩweeyoneete we mwene kana Ngai e thayũ, na kĩu nĩkyamwĩkĩaa vinya aendeee kũmũthũkũma na kũmũtaĩa. (Sav. 18:​28, 29,49) Tũkamũthũkũmaa Yeova na kĩthito twamwonaa ta Ngai wĩ thayũ. Tũkakwataa vinya wa kũmĩĩsya matatwa na tũkeethĩawa twĩ athangaau tũimũthũkũma. Na mũthya, tũkeethĩwa tũtwʼĩte vyũ kũmũthengeea. w24.06 20-21 ¶3-4

Tũtonya kwĩmanyĩsya kyaũ twasũanĩa ndeto ila mũtũmwa Vaũlo watavisye Aklĩsto asu ma Thesalonika? Yĩla tweewʼa ũndũ ũte kwosana na kĩla twĩmanyĩĩtye Mbivilianĩ kana ngewa ya kũtelemya, nĩtwaĩle kũtũmĩa ũĩ. Ĩvinda yĩmwe nthĩnĩ wa nthĩ ĩla yeetawa Soviet Union, andũ kuma silikalĩnĩ nĩmanyaĩĩkĩisye ana-a-asa valũa watwʼĩkĩkaa wumĩte ovisinĩ witũ ũla mũnene. Valũa ũsu weekĩĩte ana-a-asa vinya mevathe na mayambĩĩsya ũseũvyo woo. Valũa ũsu woonekaa ta wa wʼo. Ĩndĩ ana-a-asa ala maĩ aĩkĩĩku mayaakengeka. Nĩmamanyie kana kĩla wawetete kĩyoosanĩte na maũndũ ala meemanyĩĩtye. Ũmũnthĩ, mavinda amwe amaitha maitũ matũmĩaa syĩndũ ta Indaneti na isese sya kũea ngewa kũtũvũavũanyʼa na kũtũaanyʼa. Kwoou vandũ va ‘kũthingithĩka na mĩtũkĩ kuma kĩsũanĩonĩ kitũ,’ no twĩsũvĩe kwa kũsũanĩa ethĩwa kĩla tũkwĩwʼa kana kũsoma nĩkyosanĩte na ũwʼo ũla twĩmanyĩĩtye.—2 Ath. 2:2; 1 Yoa. 4:1. w24.07 12 ¶14-15

Ũtwi ũla wa vata vyũ mũndũ o na wĩva ũtonya kwĩka nĩ kwĩyumya amũthũkũme Yeova na kwambĩĩa kũmũthaitha e vamwe na ana-a-asa na eĩtu-a-asa ala angĩ. Yeova endaa kĩla ũmwe witũ eke ũu. Nĩkĩ? Endaa matanĩe ngwatanĩo nzeo nake na mayĩkala thayũ tene na tene. (Kũt. 30:​19, 20; Aka. 6:​7, 8) O na vailye ũu, Yeova ndathingʼĩĩasya mũndũ o na wĩva amũthũkũme. Endaa kĩla ũmwe enyuvĩe kĩla ũkwĩka. Ĩndĩ mo atumĩa maĩle kwĩka ata ethĩwa Mũklĩsto mũvatise nĩweeka naĩ ngito? Aema kwĩlila, no nginya avetwe kĩkundinĩ. (1 Ako. 5:13) O na vailye ũu, Yeova nĩwendaa vyũ mwĩki ũsu wa naĩ amũsyokee. Na ũu nĩ wʼo nũndũ ũndũ ũla wa vata watumie anengana nthembo ya wovosyo nĩ kana endaa eki ma naĩ ala meelila makwate ũekeo. Ngai witũ e wendo mwingĩ na nĩwĩsũvaa ala meeka naĩ ngito melile.—Nzek. 1:3; Alo. 2:4; Yak. 4:8. w24.08 14 ¶1-2

Mũtũmwa Yoana aitwʼĩka nĩwaandĩka valũa wake wa katatũ, andũ amwe nĩmanyaĩĩkasya momanyĩsyo ma ũvũngũ na kĩu nĩkyaetie mũaanĩko kĩkundinĩ. Ĩndĩ o na vailye ũu, ve o amwe ‘maendaa nthĩnĩ wa ũla wʼo.’ Nĩmamwĩwʼaa Yeova na nĩmaendaa “kwosana na mĩao yake.” (2 Yoa. 4, 6) Aklĩsto asu aĩkĩĩku nĩmamũtanĩthasya Yoana, ĩndĩ ũla mamũtanĩthasya mũnango nĩ Yeova. (Nth. 27:11) Twĩĩmanyĩsya kyaũ? Twalũmanyʼa na Yeova, tũkekalaa twĩ atanu na tũkatumaa angĩ o namo matana. (1 Yoa. 5:3) Kwa ngelekanyʼo, nĩtũtanaa twamanya kana nĩtũmũtanĩthasya Yeova. Nake nũtanaa yĩla woona twaleana na maũndũ mathũku na twaatĩĩa kĩla kĩ Ndetonĩ yake. O namo alaĩka nĩmatanaa. (Luka 15:10) Naitũ no tũtane mũno yĩla twoona ana-a-asa na eĩtu-a-asa maitũ maiendeea kũlũmanyʼa na Yeova. (2 Ath. 1:4) Na ĩndĩ yĩla nthĩ ĩno nthũku ya Satani ĩkaanangwa, tũkatana mũno kũmanya kana nĩtwalũmanilye na Yeova. w24.11 12 ¶17-18

Waĩle kũkua ĩvinda yĩana ata ũimanya mũndũ ũtambĩte kũmũtavya kana nũkwendeewʼa nĩwe? Watwʼa kũmũtavya o na ũte kweteela, no one ta ũtasũanĩaa maũndũ kwa ũliku ũtaneka motwi. (Nth. 29:20) Kĩvathũkanyʼo na ũu, wakua ĩvinda yĩasa ũikaaĩsa kũmũtavya, no ambĩĩe kũsũanĩa nũkĩaa kwĩka motwi, na mũno mũno ethĩwa nĩwĩsĩ kana nũkwendeewʼa nĩwe. (Mũta. 11:4) Lilikana kana ũtambĩte kũtavya mũndũ kana nũkwendeewʼa nĩwe, ti nginya wĩthĩwe wĩyĩĩkĩĩthĩtye kana nũũtwaana nake. Ĩndĩ kĩla waĩle kwĩyĩĩkĩĩthya nĩ kana nĩwĩyũmbanĩsye mũtwaano na kana mũndũ ũsu ũngĩ no ethĩwe mũndũ mũseo wa kũtwaana nake. Ĩndĩ waĩle kwĩka ata wamanya kana ve mũndũ ũkwendeewʼa nue? Ethĩwa ndũkwĩwʼa ũyendeewʼa nĩwe, eka meko maku monanyʼe kĩu ũtheinĩ. Ndwĩthĩwa wĩ ũndũ mũseo ũkatuma asũanĩa kana no mũtume ndũũ na kaĩ we mwene ndũkwenda ũu.—Aev. 4:25. w24.05 22-23 ¶9-10

No ala kwa wʼo metĩkĩwʼe mauta na aĩkĩĩku makoswa nĩ Yesũ na mailika Ũsumbĩnĩ wa ĩtu. Etĩkĩwʼa mauta ala mataendeeaa kũsyaĩĩsya maikombanwʼa vamwe na “ala anyuve.” (Mt. 24:31) Eka ũu, andũ onthe ma Ngai, o na methĩwe me na wĩkwatyo wĩva, nĩmaĩle kwĩwʼa ũkanyʼo wa Yesũ wa kũendeea kũsyaĩĩsya na kwĩkala me aĩkĩĩku. Nũndũ nĩtũmũmanyĩte Yeova nesa, nĩtũĩkĩĩaa kana kĩla ũndũ wĩkaa wĩthĩawa waĩlĩte. Kwoou tũithĩnĩkaa ethĩwa nĩwatwʼa kwĩtĩkĩsya mauta andũ amwe aĩkĩĩku ĩvindanĩ yĩĩ yitũ. Nĩtũlilikanaa kĩla Yesũ waisye ĩũlũ wa ala athũkũmi malikile wĩanĩ saa kũmi na ũmwe ĩla ngelekanyʼonĩ ya mũũnda wa mĩsavivũ. (Mt. 20:​1-16) Ala maendie kũthũkũma mũũndanĩ ũsu wa mĩsavivũ ĩ-ya-wĩoo maĩviwe ũndũ ũmwe na ala mambĩĩte kũthũkũma makwakyanĩ. O ta ũu, o na ethĩwa etĩkĩwʼa mauta manyuvwa ĩndĩĩ, makakwata ĩtuvi yoo ya kũthi ĩtunĩ maendeea kwĩthĩwa me aĩkĩĩku. w24.09 24 ¶15-17

Yesũ nĩwatũtiĩe ngelekanyʼo nzeo ya kĩla tũtonya kwĩka tũmĩĩsye ũsili ũte wa katĩ. Kwasũanĩa ũndũ wakuiwe naĩ wĩana nĩ andũ ma mũsyĩ na andũ angĩ. Kwa ngelekanyʼo, andũ make ma mũsyĩ maisye kana aĩ na ndũũka, atongoi ma ndĩni maasya kana atũmĩaa vinya wa ndaimoni kwĩka syama, namo asikalĩ Alomi nĩmamũumangie, mamũvũa, na mũthya, mamũaa. (Mko. 3:​21, 22; 14:55; 15:​16-20, 35-37) O na vailye ũu, nĩwaendeeie kũmĩĩsya maũndũ asu onthe na angĩ maingĩ ate kwĩyĩĩvanĩsya. Ngelekanyʼo yake ĩtonya kũtũmanyĩsya kyaũ? (1 Vet. 2:​21-23) Yesũ nĩwatũtiĩe ngelekanyʼo nzeo ya kũatĩĩa yĩla angĩ matũkua naĩ. Nĩweesĩ nĩ ĩndĩĩ waĩle kũvindya na nĩ ĩndĩĩ waĩle kũneena. (Mt. 26:​62-64) Na yĩla andũ maweta maũndũ ma ũvũngũ ĩũlũ wake, ndatindĩaa kwĩtetea. (Mt. 11:19) Eka ũu, yĩla wesa kũneena, ndaumangaa ala mamũthĩnasya kana akamatĩsya. w24.11 4-5 ¶9-10

Kwasũanĩa ũnengete mũndũ wendete mũthĩnzĩo mũseo mũno na ũtonya kũmũtethya. Mwa no ũkwʼe ngoo mũno akathi kũwia vandũ na ũyĩthĩa ndekũũngana nawʼo! Kĩvathũkanyʼo na ũu, no ũtane mũno woona aiũtũmĩa nesa na aitũnga mũvea nũndũ wawʼo. Kĩu kĩtũmanyĩsya kyaũ? Yeova nĩwanenganie Mwana wake akwʼe kwondũ witũ. Kwoou no nginya ethĩwe atanaa mũno oona tũitũnga mũvea nũndũ wa mũthĩnzĩo ũsu wa mwanya na wendo ũla watwonisye yĩla wanenganie Mwana wake ethĩwe nthembo ya wovosyo! (Yoa. 3:16; Alo. 5:​7, 8) Ĩndĩ o ũndũ ĩvinda yĩvĩtĩte, no twambĩĩe kũvũthĩĩsya mũthĩnzĩo wa nthembo ya wovosyo. Tũkaeka kwona nthembo ĩsu yĩ ya vata, no ta twĩthĩwa tũyia mũthĩnzĩo ũsu Ngai watũnengie vandũ tũte kũwona na tũte kũũsũanĩa. Ĩndĩ nĩ kana kĩu kĩikekĩke, mavinda onthe nĩtwaĩle kwĩkalaa tũisũanĩa kĩla Ngai na Klĩsto meekie kwondũ witũ. w25.01 26 ¶1-2

Mwana-a-asa ũla watwʼĩka mũtumĩa wa kĩkundi ndaĩlĩte kwĩthĩwa e mũndũ ũneetĩkĩlile mĩtũkĩ. O na kau ti nginya wĩthĩwe wĩkalĩte myaka mingĩ kuma wavatiswa, ĩvinda nĩyendekaa nĩ kana wambe kũtwʼĩka Mũklĩsto mũimu. Ũtanamba kũtwʼĩkĩthwʼa mũtumĩa, no nginya wonanyʼe kana, o ta Yesũ, wĩ na wĩnyivyo na wĩ mwĩanĩe ũikwatĩĩa kĩanda o na kĩva weteele nginya yĩla Yeova ũkaũnenga ianda mbingangĩ. (Mt. 20:23; Avi. 2:​5-8) No ũĩkĩĩthye kana wĩ mũĩkĩĩku kwa kũlũmanyʼa na Yeova na myolooto yake mĩlũngalu, na kũatĩĩa myolooto ĩla tũnengawe ũseũvyonĩ wake. Maandĩko nĩmonanĩtye nesa kana no nginya asyaĩĩsya methĩwe me na ũtonyi wa kũmanyĩsya. Kyo kĩu kĩonanyʼa kana no nginya wĩthĩwe umasya maũvoo maseo vyũ? Aiee. O na kũtwʼĩka atumĩa aingĩ mayumasya maũvoo maseo vyũ, nĩmakiitaa ngoo sya ala meũmanyĩsya yĩla me ũtavanyʼa na yĩla mathokea ana-a-asa moo mamekĩe vinya. w24.11 23-24 ¶14-15

Ĩka ũkunĩkĩli ethĩwa ũyĩmanyĩsya nĩwakomana na maũndũ ũteũmaelewa nesa. Na ĩndĩ mũthenya wʼonthe, no ũvindĩĩsye maũndũ ala wĩmanyĩisye ĩũlũ wa Yeova na Mwana wake, na ũndũ makwendete mũno wĩana. (Sav. 119:97) Ndũkakwʼe ngoo ethĩwa kĩla ĩvinda ũkwĩmanyĩsya ndũnakwata ũndũ mweũ kana ũndũ wa kũtanĩthya. No wĩyĩelekanyʼe na mũndũ ũkwĩnza thaavu. Kaingĩ, ala menzaa thaavu matũmĩaa masaa maingĩ kana mĩthenya mingĩ mayĩsa kũtwʼĩka nĩmakwata o kalungu kanini. Ĩndĩ maikusaa ngoo, na vandũ va ũu, maendeeaa kũmantha tũlungu tũu o na ethĩwa tũninĩvĩte ata nũndũ twĩthĩawa twĩ twa vata mũno kwoo. Ethĩwa tũlungu tũnini vyũ twa thaavu twĩthĩawa twĩ twa vata mũno wĩana ũu, ti mbee mũno ũwʼo mweũ ũla twĩmanyĩasya Mbivilianĩ? (Nth. 8:10) Kwoou endeea kwĩthĩwa na wũmĩĩsyo na ũilũmanyʼa vyũ na mũvango waku wa kũsoma Mbivilia.—Sav. 1:2. w25.01 24-25 ¶14-15

Yeova endaa twĩkale twĩyũmbanĩtye kũekea ala matũũmĩsya. (Sav. 86:5; Luka 17:4; Aev. 4:32) No tũũmĩwʼe mũno nĩ kĩla mũndũ waweta kana weeka, na mũno mũno ethĩwa nĩ mũndũ twĩ ndũũ vyũ kana nĩ mũndũ wa mũsyĩ. (Sav. 55:​12-14) Mavinda amwe, woo ũla tũkwĩwʼa no ũelekanwʼe na kũtonywa na kavyũ. (Nth. 12:18) No tũtate kũolanga ũito wa kĩla tũneekiwe kana tũkavũthĩĩsya ũndũ tũkwĩwʼa tũũmĩĩte mũno wĩana. Ĩndĩ kwĩka ũu no ta ũndũ ũmwe na kũtonywa na kavyũ na kaitiwa vau kĩtaunĩ. O ta ũu, tũyĩsa kwĩkwatya maũndũ mathi nesa ethĩwa twĩĩka kũvũthĩĩsya ũndũ tũkwĩwʼa. Yĩla mũndũ watũvĩtĩsya, ũndũ wa mbee ũla tũtonya kwĩka nĩ kũthata. Mbivilia nĩyonanĩtye kana no tũthate. Ĩndĩ nĩtũkanĩtye tũikaendeee kwoveea ũthatu ngoonĩ. (Sav. 4:4; Aev. 4:26) Nĩkĩ tũtaĩlĩte kwĩka ũu? Nũndũ ũthatu ndwĩsaa kumĩlya mosyao maseo. (Yak. 1:20) Lilikana ũndũ ũũ: No ũthate yĩla wavĩtĩwʼa, ĩndĩ nue mwene ũtonya kũtwʼa ethĩwa nũkũendeea kwoveea ũthatu ũsu ngoonĩ. w25.02 15 ¶4-6

Yesũ nĩwanenganie ngelekanyʼo yoonanisye kana mũndũ ũla wĩyũmbanĩasya mbesa na ti “mũthwii kwa Ngai” nĩ mũtumanu. (Luka 12:​16-21) Vai mũndũ wĩsĩ ũndũ ũnĩ kũkethĩwa kũilye. (Nth. 23:​4, 5; Yak. 4:​13-15) Na Yesũ aisye kana onthe ala mekwenda kwĩthĩwa me aatĩĩi make no nginya methĩwe meyũmbanĩtye ‘kũtia’ kyonthe kĩla me nakyo. (Luka 14:33) Aklĩsto ma ĩvinda ya atũmwa ala maĩ Yutia nĩmeetĩkĩlile wasyo ta ũsu me atanu. (Aevl. 10:34) O na ĩvindanĩ yĩĩ yitũ, ana-a-asa aingĩ nĩmalasimĩkĩte kwasya syĩndũ syoo nũndũ wa kũlea kũkwata mbau syama sya kĩ-siasa. (Ũvu. 13:​16, 17) Nĩ kyaũ kĩmatetheesye kwĩka ũu? Mekĩte ũu nũndũ mai na nzika o na vanini na watho ũũ wa Yeova: “Ndikakũtia nongi, na ndikakũeka nongi.” (Aevl. 13:5) Kwoou nĩtwĩkaa kyonthe kĩla tũtonya nĩ kana twĩke mĩvango ya ũndũ tũkeanĩsya mavata maitũ twakũa, na ethĩwa ũndũ ũtataĩĩwe ũkaumĩla, twĩkwatasya kana Yeova akatũsũvĩa. w25.03 29 ¶13-14

Yĩla tũendeee kwĩkĩa kĩthito twĩthĩwe twĩ aimu, Yeova ndethĩawa atũtiĩte twĩ ithyoka. Kĩkundinĩ kya Kĩklĩsto nĩvethĩawa aĩthi na amanyĩsya meyũmbanĩtye kũtetheesya kĩla ũmwe witũ atwʼĩke “mũndũ mũima” kĩ-veva, “na ũu nĩ kwasya [ethĩwe] na ũima o ta ũla wa Klĩsto.” (Aev. 4:​11-13) O na ĩngĩ, Yeova nũtũnengae veva wake mũtheu nĩ kana ũtũtetheesye twĩthĩwe na “kĩlĩko kya Klĩsto.” (1 Ako. 2:​14-16) Kwongela kĩu, Ngai nũtũnengete ala Mavuku ana ma Ũvoo Mũseo, ala monanĩtye ũndũ Yesũ wasũanĩaa, waneenaa, na weekaa maũndũ yĩla waĩ ĩũlũ wa nthĩ. No wĩanĩsye wendi waku wa kũtwʼĩka Mũklĩsto mũimu weekĩa kĩthito ũsũanĩae na ũyĩka maũndũ ũatĩĩe ngelekanyʼo ya Yesũ. Ĩndĩ nĩ kana twĩthĩwe twĩ aimu, no nginya tũtie ĩtina “momanyĩsyo ma mũsingi ĩũlũ wa Klĩsto.” w24.04 4 ¶11-12

Kĩla mũthenya wĩthĩaa no nginya twĩke motwi. Motwi amwe twĩkaa methĩawa me laisi, ta kĩla tũũya kwakya kana saa ila tũũthi kũkoma. Ĩndĩ ve angĩ me vinya kwĩka. Na kĩtumi nũndũ no matume twĩthĩwa na ũima wa mwĩĩ na ũtanu kana tũkethĩwa tũte nawʼo, no manange ngwatanĩo yitũ na andũ ma mũsyĩ, na no matume tũtamũthũkũma Yeova nesa. Twĩenda motwi ala tũkwĩka matũtethye ithyĩ ene o vamwe na mĩsyĩ yitũ. Na ũndũ ũla wa vata vyũ nĩ kana twĩenda motwi maitũ mamũtanĩthasye Yeova. (Alo. 12:​1, 2) Ĩtambya ya vata yĩla ũtonya kwosa yĩũtetheesye wĩke ũtwi mũseo nĩ kũkwata ũvoo wʼonthe. Nĩkĩ ũsu ne ũndũ wa vata? Kwasũanĩa mũndũ wathi kwona ndakĩtalĩ nũndũ nĩ mũwau mũno. We ndakĩtalĩ ũsu no eke ũtwi ũkonetye ũndũ ũkũmũiita atambĩte kũmũthima kana kũmũkũlya ũndũ ũkwĩwʼa? Vate nzika, ndesa kwĩka ũu. O naku no wĩke motwi maseo ethĩwa ũkambaa kũkwata ũvoo wʼonthe ĩũlũ wa ũndũ ũla waũkwata. w25.01 14 ¶1-3

Nĩ kyaũ twĩsĩ ĩũlũ wa tei wa Yeova? Onanĩtye ata kana “ndendaa o na ũmwe [witũ] anangwe”? (2 Vet. 3:9) Kwavindĩĩsya ũndũ weewʼĩie tei andũ amwe meekĩte naĩ ngito. Kwa ngelekanyʼo, Mũsumbĩ Ndaviti nĩweekie naĩ mbingĩ ngito, ta ũlaalai na kũaa. Ĩndĩ we nĩweelilile, na kwoou Yeova nĩwamwĩwʼĩie tei na amũekea. (2 Sam. 12:​1-12) Nake Mũsumbĩ Manase nĩweekie maũndũ mathũku mũno kwĩwʼa thayũ wake wʼonthe. Ĩndĩ o na athũkĩte ũu, Yeova nĩwamwĩwʼĩie tei na amũekea nũndũ nĩweelilile vyũ. (2 Mav. 33:​9-16) Ngelekanyʼo isu syĩtũlilikanyʼa kana Yeova nĩwĩwʼĩaa andũ tei yĩla woona ve na kĩtumi kya kwĩka ũu. Akathayũũkya andũ ta asu nũndũ nĩmamanyie kana nĩmeekĩte naĩ ngito na meelila. w24.05 4 ¶12