CAROL APPLEBY | IKUIGBE UZUAZỌ
Jihova O Fiobọhọ kẹ Omẹ Yọrọ Emọ Isoi Mẹ
A yẹ omẹ evaọ oria jọ nọ o kẹle Malton evaọ ubrotọ North Yorkshire evaọ England. Yọ ubrotọ nana mẹ gbẹ rrọ rite inẹnẹ. Ubrotọ na o rrọ wowoma gaga. Whọ rẹ jariẹ ruẹ igbehru, ewhawho, igege nọ ẹbe ọ rrọ, idhere nọ e rrọ whaliẹ whaliẹ, imiwou nọ a rọ itho bọ, gbe iwhre iwowoma. O jọ emamọ oria nọ mẹ jọ yọrọ emọ isoi mẹ. Rekọ orọnọ ẹsikpobi o jẹ nwane lọhọ kẹ omẹ hẹ. Jọ me gbiku na ze.
Mẹ avọ ọsẹgboni mẹ, inievo-emezae ivẹ mẹ, gbe inievo-emetẹ ivẹ mẹ ma gbẹ jẹ rria uwou. Ma jẹ yọrọ erifẹ, isi, gbe imẹlu, eye ma jẹ rọ kuọ omamai. Re a yọrọ erao o lọhọ họ, iruo na e jọ gaga. Rekọ eva e jẹ were omai ghele.
Mẹ rrọ oria nọ ma jẹ jọ thuru erao, okenọ mẹ jọ ikpe ikpegbene
Ichọche Methodist ma jẹ nya. Ọsẹ mẹ yọ ọgba-ole, fikiere ọ jọ usu ahwo nọ a jẹ hae so ile evaọ ichọche mai. Yọ ọ jẹ hai kpohọ ichọche efa nọ e rrọ oria nọ ma jọ na nyae so ile re. Ọ tẹ be nya, mẹ jẹ hai lele iei nya. Iwou ichọche na e rrọ ruaro yọ itho a rọ bọ ae, fikiere e jẹ hae jọ dhedhẹ gaga evaọ ezi ekpahe. Ọsẹ mẹ o re dikihẹ obọ aro ichọche na jọ so ile. Ahwo nọ a viodẹ ọvo a rẹ kuvẹ re a keria ekpala nọ e rrọ obọ aro na, fikiere obemu ichọche na mẹ jẹ hae keria. O make jọ ere na, o jẹ hae were omẹ gaga re mẹ gaviezọ kẹ ọsẹ mẹ nọ ọ be so ile.
Oni ọsẹ mẹ nọ me re se Mama ọ jẹ hae nyaze uwou mai k’Ẹdoka k’Ẹdoka. Nọ mẹ jọ enwenọ ikpe ikpegbezeza, o te whu. O da omẹ w’umuo ho. Mẹ gwọlọ riẹ obonọ ọ rrọ, mẹ tẹ jẹ gwọlọ riẹ sọ mẹ te wariẹ ruẹ e riẹ ẹdẹ jọ. Re mẹ sae riẹ onana, mẹ tẹ nyabru ọbo-ẹva aye jọ. Mẹ nya unuẹse buobu. Uwou riẹ o jọ dhedhẹ jẹ jọ gbegbe, yọ o jẹ hai mu omẹ ozọ. Oware nọ mẹ jẹ rọ gbaudu nya họ, mẹ gwọlọ riẹ obonọ Mama mẹ ọ rrọ. Rekọ ọbo-ẹva na ọ sae vuẹ omẹ obonọ ọ rrọ họ.
Nọ imikpe jọ e vrẹ no, omoni ọsẹ mẹ jọ nọ ọ rrọ Osẹri Jihova o te zizie omẹ kpohọ ewuhrẹ rai. Mẹ tẹ nya dede nọ me yo nọ eware nọ Isẹri Jihova a rọwo i wo ohẹriẹ no erọ egagọ efa. Nọ ma te obọ ewuhrẹ, aye owowou jọ ọ tẹ nọ omẹ sọ mẹ gwọlọ nọ o wuhrẹ Ebaibol na kugbe omẹ. Ere mẹ rọ ruọ edhere uzuazọ na. Evaọ oke ọsosuọ, Ebaibol King James Version me je ro wuhrẹ keme oni mẹ ọ vuẹ omẹ oke jọ inọ Ebaibol Isẹri Jihova ọ gba ha, yọ mẹ rọwo ẹme riẹ na. U kri hi, mẹ tẹ te ruẹ nọ ẹme yena uzẹme he.
Eware nọ a je wuhrẹ omẹ evaọ Ebaibol na e were omẹ w’umuo ho. Oware nọ o tubẹ mae were omẹ họ, nọ me wuhrẹ nọ Mama mẹ ọ rrọ uki bi serihọ, inọ mẹ te wariẹ ruẹ e riẹ evaọ oke ẹkparomatha!a Nọ me bi wuhrẹ Ebaibol na, mẹ tẹ ruẹ nọ kpakọ mẹ riẹ oware ovo kpahe Ọghẹnẹ hayo Ebaibol ho. Yọ ọsẹ mẹ nọ o bi kpohọ ichọche anwọ ikpe buobu ze na ọ riẹ oware ovo kpahe Ọghẹnẹ gbe he. Ma jẹ hae jọ obe ole ichọche mai so eme nana, “Kpọ Omẹ, O Jihova Oride Na,” rekọ ma tubẹ riẹ ohwo nọ ma jẹ so kpahe na ha.
Me Wo Ọzae Kẹsena Ukpokpoma U te Muhọ
Eware nọ me je wuhrẹ na e were Ian, ọmọzae nọ me je lele nya usu. Kẹsena o te mu Ebaibol họ ewuhrẹ. O je ru lele eware nọ o je wuhrẹ na, yọ ọ tubẹ siọ isigareti ba evovo. Mai imava ma tẹ rọo evaọ amara Azie 1971. Nọ ma rọo no, u kri hi oniọrọo mẹ o te whu idudhe. Nọ a je ru uwhori na, imoni mai gbe egbẹnyusu ekpekpe mai a gwọlọ nọ ma re kuomagbe ai. Onana o jọ odawọ ulogbo kẹ omai keme evaọ ehaa uwhori itieye na, a re vovo isigareti jẹ da idi thomawa. Onana u ru nọ ikpehre eware nọ ọzae mẹ o siobọno vẹre i je ro si ei urru gaga.
Ukuhọ riẹ ọzae mẹ o te mu eware yena họ eru, o gbe kruga ha evaọ egagọ Ọghẹnẹ. O gbe je ru uvẹ fihọ nọ a re ro wuhrẹ iẹe Ebaibol ho, ewuhrẹ o te je mu ei họ evo. Rekọ eware nọ me je wuhrẹ e were omẹ gaga, fikiere mẹ ruabọhọ Ebaibol nọ a je wuhrẹ omẹ, yọ ewuhrẹ gbe usi uwoma i je vo omẹ hẹ. Mẹ tẹ họ-ame evaọ ẹdẹ avọ 9 amara Asa, ukpe 1972. Ọzae mẹ Ian ọ jọ etẹe evaọ oke nọ mẹ rọ họ-ame na. Rekọ ẹmẹrera na, ọ tẹ jẹ gwọlọ whaha omẹ egagọ Jihova. Evaọ oke ọsosuọ, ọ gbẹ jẹ gwọlọ rọ ẹro ruẹ ebe ukoko na ha. Kẹsena ọ tẹ gwọlọ whaha omẹ usi uwoma. Uwhremu na ọ tẹ jẹ gwọlọ nọ me re lele iei kpohọ oria nọ ahwo a re kokohọ jọ ru ehaa Kresimesi gbe ẹdẹ-eyẹ. Me re lele iei nya ẹmẹsejọ fikinọ ọye o wuzou uviuwou na, rekọ mẹ rẹ yọroma re me gbe ru oware ovo nọ o wọso uzi Ọghẹnẹ hẹ.b Me re kpohọ oria nọ a re jo kuame, mẹ vẹ lẹ se Jihova unuẹse buobu re o fiobọhọ kẹ omẹ kru ẹrọwọ mẹ jẹ kẹnoma kẹ oware kpobi nọ o rẹ lẹliẹ udu brukpe omẹ. Mẹ ruẹ nọ Jihova o gine fiobọhọ kẹ omẹ evaọ oke yena.
Ma yẹ emezae esa, edẹ rai Philip, Nigel, gbe Andrew. Itrela ọzae mẹ ọ rẹ dhẹ, fikiere ọ jẹ jọ uwou hu evaọ enwenọ ẹkpoka na soso. Mẹ jẹ daoma kpobi re mẹ jọ emamọ aye kẹe, jẹ gọ Jihova ziezi. Nọ ọ gbẹ rrọ uwou hu, me re kpohọ usi uwoma ziezi, kẹsena evaọ urere oka nọ ọ rẹ jọ uwou na, mẹ vẹ jọ kugbei. Mẹ tẹ jẹ gbaemu nọ mẹ rẹ ta ẹme oyoma kpahe ọzae mẹ kẹ emọ mai hi.
Me mu egbẹnyusu buobu evaọ ukoko na, yọ mẹ jẹ hae tubẹ wha ejọ nyae ruẹ ọsẹgboni mẹ. Ẹmẹrera na, egbẹnyusu ekpokpọ mẹ na e tẹ jẹ were ọsẹgboni mẹ gaga. Nọ oniọvo-ọmọzae jọ evaọ ukoko mai o whu, oni mẹ ọ nyaze te gaviezọ kẹ ovuẹ uwhori na evaọ obọ Ọgwa Uvie. U kri hi, te oni mẹ, ọsẹ mẹ, Stanley oniọvo-ọmọzae mẹ, gbe Averil aye riẹ a te mu Ebaibol họ ewuhrẹ. A tẹ te họ-ame.
Stanley avọ Averil a yẹ ọmọzae gbe ọmọtẹ. Mẹ avọ aye oniọvo mẹ na ma re kpohọ usi uwoma, yọ ma rẹ wha emọ mai lele oma. Usi uwoma na o jẹ hae were gaga. Mẹ avọ Averil ma wo omoto ho, fikiere owotọ ma jẹ hae rọ nya ugbothabọ na evaọ usi uwoma. Ma tẹ rrọ usi uwoma yọ ma bi tu emọ mai nọ e mae maha na nọ a keria oware nọ a re ro ghelie emọ, yọ eva e be were omai. Andrew ọ rẹ keria eva oware nọ a re ghelie na, Nigel o ve dikihẹ ehru riẹ, yọ Philip o kru obọ oware na be nya otọ.
Umuwou nọ ma jẹ rria nọ mẹ avọ ọsẹ mẹ gbe Philip avọ Nigel ma ziọ okokohọ ologbo
Mẹ rọ Ẹme Ọghẹnẹ Wuhrẹ Emọ Mẹ
Mẹ avọ ọzae mẹ ma te yẹ emọ ivẹ efa, Caroline avọ Debbie. Mẹ gba riẹ mu nọ me re wuhrẹ emọ mẹ fihọ edhere Jihova. Mẹ dawo ẹgba mẹ kpobi re me lele ehrẹ kpobi nọ Ọghẹnẹ ọ kẹ esẹgbini evaọ Ebaibol na. Mẹ roma mudhe kẹ Jihova no inọ oreva riẹ me re ru, yọ mẹ gwọlọ nọ emọ mẹ a rẹ jọ uzuazọ mẹ ruẹ nọ me bi ru eyaa nọ mẹ ya kẹ Jihova na gba.
Oria Ebaibol ọsosuọ nọ mẹ riẹ fihọ uzou họ, 1 Ahwo Kọrint 15:33 nọ o ta nọ: “Usu uyoma o rẹ raha uruemu ezi.” Nọ a kiẹ oniọvo-ọmọtẹ jọ riwi evaọ obọ okokohọ, ọ ta nọ ọ rẹ ta kẹ emọ riẹ nọ a mu usu kugbe emọ isukulu rai hi u te no oke nọ a rẹ rọ jọ obọ isukulu na no. Mẹ tẹ gbaemu nọ ere mẹ te ta kẹ emọ mẹ nọ a ru re, rekọ o lọhọ tere he! Ẹsejọ emezae mẹ a rẹ lẹlẹ no uwou nyai lele emọ isukulu rai fa ebọro. Emọ isukulu rai na buobu a jọ ikpehre ahwo ho, rekọ ẹme na họ a be gọ Jihova ha. Fikiere whọ rẹ ruẹ onana evaọ ẹmeunu gbe uruemu rai.
Ẹdẹ jọ mẹ tẹ ta kẹ emezae mẹ nọ a tẹ gwọlọ fa ebọro nọ isukulu i te kuhọ no, mẹ te hai lele ai fa. Rekọ oyena o lọhọ họ, keme mẹ riẹ ebọro ẹfa ha. Ghele na, me sobọhọ họ, mẹ daoma kpobi re me wuhrẹ emezae mẹ inọ u fo re a wo emamọ egbẹnyusu. Uwhremu na, emezae mẹ a tẹ ruẹ idhere efa nọ a sae rọ zaharo ababọ oma nọ a re kugbe emọ nọ e be gọ Jihova ha.
Oria Ebaibol ọfa nọ ọ were omẹ gaga họ, 1 Jọn 2:17 nọ o ta nọ: “Akpọ na ọ be vrẹ yọ ere isiuru riẹ re, rekọ ohwo nọ o bi ru oreva Ọghẹnẹ ọ rẹ jọ bẹdẹ bẹdẹ.” Mẹ riẹ nọ akpọ Setan nana ọ te vrẹ, yọ mẹ gwọlọ nọ me re fiobọhọ kẹ emọ mẹ rọ egagọ Ọghẹnẹ karo re a ru oreva riẹ bẹdẹ bẹdẹ. Nọ ẹbẹbẹ ọ tẹ rrọ otọ, makọ ẹbẹbẹ nọ o te oware ovo ho, mẹ rẹ lẹ re Jihova o fiobọhọ kẹ omẹ. Mẹ vẹ jẹ gwọlọ oria Ebaibol nọ o ta kpahe iẹe. Me te dhesẹ oria Ebaibol na kẹ emọ mẹ, a rẹ ruẹ nọ Jihova ọ be kpọ ae na orọnọ omẹ hẹ. Mẹ rẹ rọ ẹmeunu gbe uruemu mẹ wuhrẹ ai, yọ emọ mẹ na a jẹ ginẹ riẹ ru ziezi. Wọhọ oriruo, nọ emọ mai a gbẹ jọ emaha, a wo ọvuọ ohwo riẹ nọ a jẹ hai wuhrẹ Ebaibol. Yọ onana o jẹ lẹliẹ eva were ae gaga.
Mẹ riẹ nọ ewuhrẹ nọ ma rẹ nya o wuzou gaga. U wo oke jọ nọ me muẹrohọ nọ oma o rẹ lọhọ emọ mẹ nọ ma te kpohọ ewuhrẹ udevie oka. Fikiere evaọ ẹdẹ ewuhrẹ, nọ mẹ tẹ rehọ emọ mẹ no obọ isukulu ze no, ma vẹ re ememu. Kẹsena ma vẹ rọ uke totọ omojọ. Kọ ere ẹbẹbẹ na o ro kuhọ! Oware nọ o rẹ lẹliẹ omai siọ ewuhrẹ ba ọvo họ, nọ ohwo jọ ọ tẹ be mọ evaọ uwou na. O tẹ via ere, mai kpobi ma vẹ jọ uwou ru ewuhrẹ na. Ma re fi etẹlẹvishọno họ họ bẹsenọ ma re ru ewuhrẹ na re no. Rekọ ẹsejọ, ọzae mẹ o re kpozi idudhe. Kẹsena ma vẹ dhẹ nyai si ebe mai no je fi etẹlẹvishọno họ.
Ma rọ egagọ uviuwou zaharo gbe he. Ẹsejọ ma rẹ ta kpahe iruo Ebẹtẹle, emọ mẹ a vẹ ta kpahe oria nọ a te gwọlọ jọ ru iruo evaọ obọ Ebẹtẹle.
No ẹkpẹlobọ kpohọ obọze: Emọ iyoyou mẹ na—Philip, Caroline, Debbie, Andrew, gbe Nigel
Ma Ma Omaa Iruo Ọkobaro
Nọ Philip ọmọzae ọkpako mẹ ọ jọ ikpe ikpegbezeza, ọ tẹ ruẹ iruo evaọ oria nọ a rẹ jọ ruẹrẹ imoto. Yọ o ti wo uvẹ vievie he evaọ iruo na. Rekọ iruo ubroke i te rie obọ re, nọ ọ rẹ hae jọ ririe inwido. Ọ gwọlọ ririe inwido kakaka ha, ọ tẹ ta nọ ọ te rehọ iruo ọsosuọ na re ọ hae rọ ugho ze nọ ma re kugbe rọ kuọ omamai evaọ uwou na. Rekọ mẹ tẹ kareghẹhọ iẹe nọ ọsẹ riẹ ọye ọ rẹ kuọ uviuwou na, orọnikọ ọyomariẹ hẹ. Mẹ tẹ vuẹe nọ ohọo u ri kpe omai ẹdẹvo ho. Mẹ tẹ jẹ ta kẹe nọ o te bi ru iruo ubroke na, ọ sai mu iruo ọkobaro họ ẹsiẹsiẹ.
Nọ Philip ọ nwani nwrotọ no ekọleji no, o te mu iruo ọkobaro oke-kpobi họ, me te mu ọkobaro obufihọ họ. Nọ Nigel nọ me yẹ tu ei o nwrotọ no ekọleji no, o te mu iruo ọkobaro oke-kpobi họ re, mẹ omamẹ me te mu iruo ọkobaro oke-kpobi họ. O jọ omẹ iroro nọ me re kuomagbe emezae mẹ ru iruo ọkobaro oke-kpobi na o tẹ make rọnọ ukpe ovo dede, me ve je kpohọ isukulu ekobaro. Uwhremu na, me gine kpohọ isukulu ekobaro, yọ mẹ avọ Nigel ma gbẹ nya.
Iruo ọkobaro oke-kpobi na e were omẹ gaga, yọ mẹ riẹ nọ mẹ tẹ be rọ ẹgba mẹ kpobi ru iruo Jihova evaọ edhere otiọna, o te jọ emamọ oriruo kẹ emọ mẹ. Evaọ ẹgba Jihova, anwọ ikpe ọgbagbisoi ena nọ mẹ rọ rrọ iruo ọkobaro oke-kpobi na. O hae jọnọ ọzae mẹ ọ riẹ nọ mẹ rrọ iruo ọkobaro, ọ hae te gwọlọ whaha omẹ. Rekọ udevie oka na nọ ọ rẹ jọ uwou hu na me re kpohọ usi uwoma, kẹsena evaọ urere oka nọ ọ rẹ jọ uwou na, mẹ vẹ jọ kugbei.
Kẹsena Nigel o te fi obe họ inọ ọ gwọlọ kpohọ iruo Ebẹtẹle, a te zizie ei. A wuhrẹ i rie eware buobu evaọ iruo Ebẹtẹle na, yọ o wo emamọ egbẹnyusu nọ i kruga ziezi evaọ egagọ Ọghẹnẹ. Enana i ru nọ o ro si kẹle Jihova ziezi. Philip avọ Andrew a te ti kpohọ Isukulu Ewuhrẹ Odibọgba.c O jọ omẹ oma nọ emezae eboba a jọ nọ a kpohọ isukulu na, rekọ nọ a kpozi kọ ezae nọ i kruga ziezi no evaọ ukoko Ọghẹnẹ. (1 Pita 5:10) Oghẹrẹ nọ Jihova o bi ro wuhrẹ idibo riẹ evaọ isukulu ukoko na sa-sa u gbunu kẹhẹ! Eware nọ Jihova ọ rọ ukoko riẹ wuhrẹ emezae mẹ e da omẹ ẹro fia.
Mẹ rrọ edhere bi kpohọ usi uwoma
Ebẹbẹ nọ I Te Omẹ
Evaọ ikpe na kpobi, oghoghẹrẹ ebẹbẹ i te omẹ. Ẹbẹbẹ jọ nọ ọ yawo omẹ gaga họ, nọ ọzae mẹ ọ kwa siọ omẹ ba. Nọ ma jọ orọo te ikpe ọgbagbesa no, ọ tẹ kwa siọ omai ba bru aye ọfa. Ẹbẹbẹ ọfa họ, owho ọsẹgboni mẹ. O da omẹ te ẹzi nọ ọsẹ mẹ o whu evaọ amara Asa 1997. Oni mẹ ọvo ọ tẹ jẹ rria uwou, yọ ọ riẹ omoto ẹdhẹ hẹ. O jẹ kẹe uye gaga inọ ọsẹ mẹ ọ gbẹ riẹ hẹ, fikiere mẹ jẹ hai sei kẹse kẹse mẹ vẹ nọe nọ, “Whọ gwọlọ nọ mẹ nyaze te rọ omoto wọ owhẹ re ma nyai wuhrẹ ahwo Ebaibol?” Nọ ikpe buobu e vrẹ no, ọyomariẹ o te mu iruo ọkobaro họ. Onana u ru nọ eva e rọ wariẹ mu ei họ ẹwere ziezi. O ru iruo ọkobaro na ikpe ikpe bẹsenọ o ro whu.
O lọhọ kẹ omẹ tere he nọ me ro wuhrẹ emọ isoi mẹ fihọ edhere Jihova. Mẹ riẹ nọ emọ mẹ na ọvo a rẹ salọ sọ a rẹ gọ Jihova hayo a rẹ gọe he. Mẹ sae gba ae họ edhere Ọghẹnẹ hẹ, rekọ mẹ sae daoma kpobi re mẹ rọ ẹme Ọghẹnẹ wuhrẹ ai. Fikiere mẹ tẹ daoma kpobi re mẹ rọ ẹmeunu gbe uruemu wuhrẹ ai wọhọ epanọ Ọghẹnẹ ọ ta nọ me ru. Eva e be were omẹ gaga inọ emọ mẹ a salọ nọ a rẹ gọ Ọghẹnẹ.d Evaọ uzẹme, Jihova o fiobọhọ kẹ omẹ yọrọ ae.
Mẹ avọ emọ isoi mẹ nẹnẹ
a Rri ividio na Ẹvẹ Ahwo nọ A Whu No A Rrọ?
b Rri obe Reawere Uzuazọ Bẹdẹ Bẹdẹ! na re whọ jariẹ rri ẹme-oruvẹ avọ 5 nọ uzoẹme riẹ o ta nọ “Edẹ-Eriosehọ gbe Ehaa.”
c Isukulu Rọkẹ Etausiuwoma Uvie Na a ro nwene ẹta isukulu nana.
d Enẹna, Philip yọ owuhrẹ isukulu ukoko na evaọ obọ Ireland. Nigel ọ be rẹrote Ọgwa Okokohọ jọ evao obọ England. Andrew yọ ọkpako ukoko, yọ ọ rrọ ọkobaro oke-kpobi te ikpe ọgba no. Caroline ọ jọ ọkobaro oke-kpobi evaọ ikpe isoi, yọ Debbie ọ rrọ uwou kugbe omẹ jẹ be hai lele omẹ kpohọ usi uwoma.