53 PỌL
Ọle Da Rẹkpa Ẹbho Bhi Ẹghe Nin Efi Rẹ Ha Fi
BEJI Sọl kiẹn Kristiẹn fo, Jesu da taman ọlẹn “emhin rebhe nin ọle ha loya le,” ranmhude iwẹnna itẹmhọn Osẹnobulua nin ọle lu. Ebi Jesu ta be gene munsẹ? Ebe sẹbhi ikpe 20 ki gbera nin Pọl kiẹn Kristiẹn, ọle da gbẹn ilẹta nọnzeva ji ibhokhan Kọrint. Bhi ọne ilẹta, ọle da yọle: “A sẹ gbe mẹn igba ne bunbun, igba ne bunbun mẹn kuẹlo da uu.” Ọle da yẹ yọle ghe, igba ea okọ nin ọle na i sẹ ruẹ bhi ẹkẹ ẹdẹ. Ọkpa bhi ene ẹghe, ọle da gbe asọn bi ukpẹdẹ ọkpa bhi ẹkẹ okpẹdẹ. Ọ i yi ene igba ea nan ọkpa okọ nin Pọl na i ruẹ, ọ yẹ wo ruẹ bhi ẹghe ọbhebhe.
A da mun Pọl khue bhi ebe gbera ikpe eva bhi Sizaria. Ranmhude Pọl bha ka re igho nin gọvanọ nọn ha gbẹloghe ọne agbaẹbho, ọle bha ka fan Pọl fia. Akizẹbue, gọvanọ ọbhebhe da munhẹn ha gbẹloghe ọne agbaẹbho. Pọl da taman ọlẹn ghe nin ọle ji ọle da ha khian Rom, beji Siza ha da talọ ọbhi ẹmhọn nọnsọle. Bhiriọ, a da mun Pọl ọbhi okọ nọn khian Rom. Rẹ na bhi Sizaria rẹ sẹbhi Rom dẹ ree sẹbhi imaili 2,000, sẹyẹ, ọne okhian bha zẹwẹ lẹkhẹ. Imọẹ eva nesi Pọl da rẹkhan ọlẹn bhi ọne okhian. Ene imọẹ ọle hi, Aristakọs, bi Luk nin dọkitọ.—Kol. 4:14.
Ele ki sẹbhi eji a tiọle Maira bhi Esia Minọ, okọ nin ele na i da mundia. Okpia ọkpa natiọle Juliọs nọn ha gbẹloghe ene onighan, da ne ene onighan bi Pọl ọbhi okọ ọbhebhe nọn khian Rom. Ele ki zẹ khian, okpahoho da munhẹn ha fi. Bhiriọ, ọ da ha nọghọ ene ikpia ne ha gua ọne okọ rẹ ha dia ọle. Igba eva, ọle Luk tẹmhọn ebi ọ rẹ nọghọ ene ikpia yẹ rẹ sabọ dia ọne okọ sẹbhi eji a tiọle Fẹ Hevuns. Ele ki sẹbhi enin, ele da mhanmhanlẹn nin ele rẹ mundia rẹ dọ sẹbhi ẹghe nin ọne efi ha rẹ lọre. Ọkpakinọn, Pọl lẹnmhin ghe, ele bha da gbe ọne ẹghe ulinlin rebhe bhi enin, ele dẹ kuẹlo da okhẹnan sade ele sẹyẹ ha khian.
Pọl da re izebhudu taman Juliọs ghe nin ele debhi Fẹ Hevuns a fo. Pọl da taman ọlẹn ghe, emhin ne bunbun dẹ riia, sẹyẹ, emhin nọn i mhẹn dẹ sunu ji ele sade ele sẹyẹ ha khian. Ọkpakinọn, Juliọs bha re ehọ ọbhi ebi Pọl taman ọlẹn. Ọle da lu rẹkhan ebi ikpia ne ha gua ọne okọ taman ọlẹn. Edandan i ribhọ ghe beji ẹghe rẹ ha khian, ọ wo ba Juliọs bhi egbe nin ọle bha rẹ re ehọ ọbhi ebi Pọl taman ọlẹn. Luk da gbẹn yọle: “Okpahoho . . . da munhẹn ha fi. Ọne okpahoho da ha fi ọne okọ yo fi ọne okọ re.” Akizẹbue, ọ da kiẹn udede efi. Bhi ẹkẹ ikpẹdẹ ne bunbun, ọne okpahoho da ha fi ele yo fi ele re. Beji a ha da miẹn ọne okọ bha gberuẹ, ikpia ne gua ọle da muno ene udede uri bi emhin ebhebhe nan rẹ mun ọne okọ diẹn fiọbhi ẹkẹ ọne okpẹdẹ. Bhi ikpẹdẹ ne bunbun, ọsoso bhi ẹwẹ ele bha le ebale. Ebe sẹbhi uzana eva ki gbera, Luk da gbẹn yọle, “mhan bha yẹ rẹọbhọ ghe mhan dẹ sabọ miuhọnmhọn.”
Pọl nin onighan da rẹkpa ọrebhe nin ele ko ha ribhi okọ rẹ miuhọnmhọn bhi udede efi nọn ha fi
Bhi ọne ẹghe nan, Pọl da re izebhudu taman ọrebhe ne ribhi ọne okọ yọle: “Bha hẹi kpokpo egbe. Ọria soso bhi ẹwẹ mhan ida yu. Ọne okọ ọkpa ha ruẹ.” Ẹghe nin ẹbho eso ne gua ọne okọ rẹ mun obhi okọ fiọbhi ẹkẹ ọne ẹdẹ, beji ele ha da re ọle nẹgbe, Pọl da ji ele lẹn ghe, ẹbho ne bunbun dẹ yu sade ene gua ọle sibhọ re. Beji a ha da miẹn ọsoso bha sabọ noo ọne obhi okọ rẹ nẹgbe, egbanegbe ne ribhi ẹkẹ ọne okọ da jaja ukpiri nan rẹ gba ọne obhi okọ mun ọne udede ọle a, bhiriọ, amẹn da re ọne okọ nẹ fia.
Ọ ki kẹ khere nin ẹdẹ rẹ we, Pọl da taman ọrebhe ne ribhi ẹkẹ ọne okọ ghe, ele ki dẹ sabọ le ebale nian. Ọle da taman ele yọle: “Emhin soso ida sunu ji ọkpa bhi ẹwẹ bha.” Ọkuẹsẹ ele le ọne ebale, Pọl da nan erọnmhọn bhi isira ele rebhe rẹ khuẹnmhẹn Jehova. Ele ki le ebale khọn, ele da muno ẹkpa ebale ne kẹre fiọbhi ẹkẹ ẹdẹ. Izebhudu nin Pọl rẹman da wo re ahu nin ọrebhe ne ribhi ọne okọ. Luk da gbẹn yọle: “Ene ẹbho da de ọkhọle re.” Ẹghe nin ẹdẹ ki rẹ gbanọan, ele da daghe eji ekẹn ye bhi egbẹdẹ. Ọkpakinọn, ọne okọ da su ukene udo mun bhi ẹkẹ ọne ẹdẹ, sẹyẹ, efi nọn ha fi da ha nyanọn ọne okọ kua. Ọrẹyiriọ, ẹmhọn nin Pọl ta da gene munsẹ. Ele rebhe da miuhọnmhọn rẹ sẹbhi egbẹdẹ. Ọsoso bha yu bhi ẹwẹ ele!
Eji a tiọle Mọta ele ki da ke egbele re. Ọ bha bue gbe, Pọl bi imọẹ ọle da munhẹn ha tẹmhọn Osẹnobulua bhi enin. Osẹnobulua bhọ da noo Pọl rẹ lu emhin ọhan-ilo kẹkẹ bhi enin. Ẹbho ne ribhi enin da wo miẹn Pọl ọbhi egbe.
Uki eso ki gbera, Pọl da sẹbhi Rom. Ọkpakinọn, bhi ẹkẹ ebe sẹbhi ikpe eva, egbanegbe da ha gbega ọle. Ele bha re otọ nanlẹn rẹ ha dagbare. Pọl rẹ ribhi ọne idia nan, ọle da sẹyẹ wo ha re izebhudu man. Ọle da sẹyẹ wo ha tẹmhọn Osẹnobulua, yẹ gbẹnẹn ilẹta ji ibhio ọle nin ele ko ga. Ẹghe nan ki rẹ zẹ ọle obọ, ọle da gbo kie munhẹn ha tẹmhọn Osẹnobulua beji ọle ka lu khẹ. Ikpe eso ki gbera, a da gbo mun ọlẹn khue bhi Rom. Ọnan hi ẹghe nọn kike nan mun ọlẹn ọbhi ighan. Ọ diabe ghe, ibhokhan Rom gbe ọle a beji akizẹbue. Pọl wo ga Jehova nọnsẹn sotọ. Sẹyẹ, ọle wo re izebhudu man. Pọl bha ha mun ofẹn uu. Ọle lẹnmhin ghe Jehova dẹ riọ ọle kpanọ, sẹyẹ, ẹdọkpa ọle dẹ re uu kie. (1 Kọr. 15:26) Ẹghe nin Jehova rẹyi ha sẹ, ọle dẹ re ihaosa nin Pọl. Pọl ki miẹn isẹhoa rẹ deba Jesu gbẹloghe bii ojie bi ohẹn. Ọle i yẹ da kie yu ghee.
Tie ọne okha bhi Baibo:
Inọnta:
Uwedẹ nela Pọl rẹ re izebhudu man bhi ọne ẹghe nan bhi iẹnlẹn nọnsọle?
Manman Guanọ Otọle
1. A yẹ ha tie Pọl, Sọl. Ọkpakinọn, bezẹle nin ọle da zẹ nan ha tiọle Pọl? (w08 3/1 12 ¶4-5)
2. Rẹ na bhi ẹghe nin Pọl rẹ vae bhi Tasọs rẹ dọ sẹbhi ẹghe nin ọle rẹ diọbhi Antiọk, ebe gbera ikpe isinlin ọ gbe. Ọkpakinọn, Baibo bha tẹmhọn ebe sunu ji Pọl bhi ọne ẹghe nan. Ọkakale nela asabọmiẹn Pọl kuẹlo da bhi ọne ẹghe nin? (w00 7/15 26-27, ẹkpẹti ¶3-4)
3. Bezẹle nin Pọl da taman Juliọs ghe nin ele mundia khere ọkuẹsẹ ele kie mun okhian nọnsele hẹn? (Iwẹn. 27:9, 10; wp17.5 9 ¶3-4) 1
Ifoto 1: Udede okọ nan rẹ muno ihẹ bhi ore nin ọhẹnhẹn khọnan. Ọne okọ diabe ọne Pọl na i bhi Maira
4. Bezẹle nin ibhokhan Mọta da yọle ghe “ọgbugbele” Pọl khin? (Iwẹn. 28:4; w15 10/1 9 ¶5-6)
Ria Eria Nyan Emhin Nin Uwẹ Luẹle
Pọl da taman ẹbho nin ele ko ha ribhi okọ ghe Osẹnobulua dẹ rẹkpa ele, sẹyẹ, “emhin soso ida sunu ji ọkpa bhi ẹwẹ [ele].” (Iwẹn. 27:22, 34) Be ọnan man uwẹ le rẹji ebi Jehova ha sabọ lu? Be ọ man uwẹ le rẹji iwẹnna itẹmhọn Osẹnobulua?
Beji Pọl nan erọnmhọn fo, ẹbho nin ele ko ribhi okọ da “de ọkhọle re.” (Iwẹn. 27:35, 36) Idia nela erọnmhọn nọnsẹmhan ha da sabọ re izebhudu nin ẹbho? 2
Ifoto 2
Uwedẹ nela uwẹ ha rẹ sabọ re egbe khọkhọ Pọl bhi izebhudu nin ọle rẹman?
Ria Ẹmhọn Jehova Bi Iho Nọnsọle
Be ọne okha nan man mẹn le rẹji Jehova?
Be ọne okha nan rẹ diẹn mun iho nọnsi Jehova yẹ?
Be uwẹ miẹn luẹ bhi ọne okha nan rẹji Pọl, nọn re ọle ti uwẹ bhọ ghe ọle dẹ deba Jesu gbẹloghe bhi okhun?
Sẹyẹ Fẹ Ene Emhin Nan Ghe
A wo manman ha noo okọ rẹ yo okhian bhi ore nin ọhẹnhẹn. Luẹ ẹmhọn ebi ene Kristiẹn rẹ ha noo ọle yẹ ẹghenin rẹ tẹmhọn Osẹnobulua bhi agbaẹbho kẹkẹ.
Be ewanlẹn eso bhi agbotu sẹ rẹ re egbe khọkhọ Pọl yẹ bhi uwedẹ nin ọle rẹ ziẹngbe, bi uwedẹ nin ọle rẹ rẹkpa ibhio ọle nin ele ko ga?
Re Egbe Khọkhọ Ene Ive Sẹ Ele bhi Obọ Ranmhude Iziẹngbe Nin Ele Ha Mhọnlẹn—Pọl (3:22)