Iria-eria Ne Gbe Ahu Nin Elasẹre Ki Ria Ki Wo Ha Khọ Ọbhọ—Be Baibo Ta Yẹ?

Bhi ẹdẹ Mọnde, Fẹbuare 13, 2023, usun nọn khọn emianmhẹn bhi United States, natiọle Centers for Disease Control and Prevention (CDC) da tẹmhọn ebi emianmhẹn ọsi iria-eria ne gbe ahu nin elasẹre bhi U.S. khọnmhọn ki rẹ ha khọ ọbhọ yẹ. Ọ da yọle ghe, a ha wa ibhokhan isiku a ye eva, khere kẹre nọn rẹ sẹ obọ ọkpa bhi ẹwẹ ele ne ria eria ne gbe ahu yẹ ghe egbe ele bii eria ne bha sẹ emhin soso.

Dr. Kathleen Ethier, nọn sun otu nọn mhọn obọ bhi ebi a rẹ gbẹloghe elasẹre yẹ, natiọle CDC’s Division of Adolescent and School Health (DASH) da yọle: “Arẹmiẹn ghe emianmhẹn emhẹnmhẹn ki wo ha khọ ọbhọ bhi ẹwẹ elasẹre bhi ẹkẹ ikpe 10 ne gbera nian, uwedẹ nin ele ki rẹ lu emhin, ria eria ne gbe ahu, la ria eria ne re uhọnmhọn nọnsele zagha a ki wo khọ gbera beji mhan ka rẹ ha miẹn ọlẹn khẹ.”

CDC da yẹ yọle:

• Ọ gbera 1 bhi ẹwẹ imanmhẹn 10 nan sẹ re idu-idu ne nowẹ. Dr. Ethier da yọle: “Ọkhọbhẹlo wo khọnan! Ranmhude bhi ẹwẹ imanmhẹn 10 nin uwẹ lẹn, ọ sẹ otuọnkpa bhi ẹwẹ ele, la ebe gbera iriọ nan sẹ mun ho.”

• Khere kẹre nọn rẹ sẹ ituan 10 bhi ẹwẹ imanmhẹn 30 ne mhọn ọkhọle nan rẹ họ a.

• Khere kẹre nọn rẹ sẹ ituan 3 bhi ẹwẹ imanmhẹn 5 ne iyẹ ghọnghọn la ne lu akhiẹ ẹghe rebhe.

Uwedẹ nin ene emhin nan ki rẹ ha khọ ọbhọ wo manman ba bhi egbe. Ẹghe usẹn ọ rẹ khẹke nan rẹ ha ghọnghọn yẹ dujie. Be ha sabọ rẹkpa elasẹre rẹ ha ziẹngbe ọbalọ nin ele kuẹlo da ẹlẹnan? Be Baibo ta yẹ?

Adia ribhi Baibo ne ha sabọ rẹkpa elasẹre

Baibo tẹmhọn ọne ẹghe ọkakale nan nin mhan da nyẹnlẹn. Ọ da tiọle ẹghe “ọkakale nọn bha lẹkhẹ nan rẹ khọn.” (2 Timothy 3:1-5) Ọkpakinọn, adia ne ribhi Baibo sẹ wo rẹkpa elasẹre ne bunbun bhi otọ agbọn rebhe rẹ sabọ ha ziẹngbe ọkakale nin ele kuẹlo da. Uwẹ dẹ sabọ tie ene uhọnmhọn-ọta nan ne zilo nyan adia ne ribhi Baibo.

• What if I Don’t Want to Live Anymore? (Be Ha Sabọ Rẹkpa Mẹn Sade Mẹn Iyẹ Guanọ Nin Mẹn Ha Nyẹnlẹn?)

• Baibo Dẹ Be Sabọ Rẹkpa Ọria Nọn Guanọ Nin Ọle Yu?

• Why Go On? (Bezẹle Nin Mẹn Ha Da Sẹyẹ Ha Nyẹnlẹn?)

• How Can I Deal With Depression? (Be Imẹn Ha Rẹ Sabọ Khọn Iria-eria Ne Gbe Ahu Miotọ Yẹ?)

• How Can I Avoid Negative Thinking? (Be Ha Rẹkpa Mẹn Rẹ Sabọ Rẹban Iria-eria Ne Imhẹn?)

• How Can I Deal With Anxiety? (Be Imẹn Ha Rẹ Sabọ Khọn Ikpokpo-egbe Yẹ?)

• How Can I Control My Emotions? (Be Ha Rẹkpa Mẹn Rẹ Sabọ Ha Mun Egbe Mẹn Ọbhi Ibẹẹ?)

• From Sad to Glad (Ọria Nọn Ribhi Akhiẹ Dẹ Kie Sabọ Ha Ghọnghọn) (whiteboard animation)

• What if I’m Being Bullied? (Be Imẹn Ha Lu Yẹ Sade A Zuọzuọ Mẹn?)

• What if I’m Being Cyberbullied? (Be Imẹn Ha Lu Yẹ Sade A Zuọzuọ Mẹn Bhi Intanẹti?)

• Beat a Bully Without Using Your Fists (Uwẹ Dẹ Sabọ Khọn Ọria Nọn Zuọzuọ Uwẹ Miotọ Aharẹmiẹn Uwẹ Bha Fi Ọle Emhin) (whiteboard animation)

• How Can I Deal With Sexual Harassment? (Be Imẹn Ha Lu Yẹ Sade A Re Obọ So Imẹn Bhi Uwedẹ Nọn Bha Gba La Ta Ọta Nọn Bha Gba Man Mẹn?)

• What Should I Know About Sexual Assault?—Part 1: Precautions (Ebe Khẹke Nin Uwẹ Lẹn Rẹji Nan Rẹ Ha Re Obọ So Ọria Bhi Uwedẹ Nọn Bha Gba La Ta Ọta Nọn Bha Gba Man Ọria—Obọ 1: Ebi Uwẹ Ha Rẹ Rẹban Ọlẹn Yẹ)

• What Should I Know About Sexual Assault?—Part 2: Recovery (Ebe Khẹke Nin Uwẹ Lẹn Rẹji Nan Rẹ Ha Re Obọ So Ọria Bhi Uwedẹ Nọn Bha Gba La Ta Ọta Nọn Bha Gba Man Ọria—Obọ 2: Sade Ọ Sunu Fo)

Adia ribhi Baibo ne ha sabọ rẹkpa enebiọmọn

Adia yẹ ribhi Baibo ne ha sabọ rẹkpa enebiọmọn nin ele da sabọ robọkpa imọn nesele rẹ ziẹngbe ọnọghọ nan miẹn bhi iẹnlẹn. Uwẹ dẹ sabọ tie ene uhọnmhọn-ọta nan ne zilo nyan adia ne ribhi Baibo.

• Teen Depression—Why? What Can Help? (Bezẹle Nin Elasẹre Da Ria Eria Ne Gbe Ahu? Be Ha Sabọ Rẹkpa Ele?)

• When Your Teenage Daughter Is Stressed Out (Ebi Uwẹ Ha Rẹ Sabọ Rẹkpa Ọmọn-okhuo Nọnsẹ Nin Ọlasẹre Yẹ Sade Egbe Lọ Ọle)

• What if My Child Is Being Bullied? (Be Imẹn Ha Lu Yẹ Sade A Zuọzuọ Ọmọn Nọnsẹmhẹn?)

• When Your Teenager Self-Injures (Ebi Uwẹ Ha Lu Yẹ Sade Ọmọn Nọnsẹ Nin Ọlasẹre Kuan Egbe Ọle)

• Children and Social Media—Part 1: Should My Child Use Social Media? (Intanẹti Nin Ibhokhan Noo—Obọ 1: Ọ Be Khẹke Nin Ọmọn Nọnsẹmhẹn Ha Noo Intanẹti Rẹ Ne Ẹbho Muobọ?)

• Children and Social Media—Part 2: Teaching Your Teenager Social Media Safety (Intanẹti Nin Ibhokhan Noo—Obọ 2: Man Elasẹre Nesẹ Ebi Ele Ha Rẹ Ha Noo Intanẹti Nọnsele Nọnsẹn Yẹ)

• Children and Smartphones—Part 1: Should My Child Have a Smartphone? (Foni Nin Ibhokhan Noo—Obọ 1: Ọ Be Khẹke Nin Ọmọn Nọnsẹmhẹn Ha Mhọn Foni?)

• Children and Smartphones—Part 2: Teaching Children Smartphone Sense (Foni Nin Ibhokhan Noo—Obọ 2: Man Imọn Nesẹ Ebi Ele Ha Rẹ Ha Noo Foni Nọnsele Nọnsẹn Yẹ)

• How to Talk to Your Teen About Sexting (Ebi Uwẹ Ha Rẹ Ne Ọlasẹre Nọnsẹ Zilo Ẹmhọn Ifoto La Ọta Esankan Nan Je Ji Ẹbho Bhi Foni Yẹ)