Wo Ha Ziẹn Ikolu Nin Uwẹ Bi Ọdọ Uwẹ La Okhuo Uwẹ Ko Mhọnlẹn

1. Bezẹle nin mhan ha da sabọ yọle ghe ẹsele nọn na bhi obọ Jehova vae imọẹ ọsaje khin?

ẸSELE nọn na obọ Jehova vae, ọle imọẹ ọsaje khin. (Jem. 1:17) Imọẹ ne sẹnian wo hoẹmhọn Osẹnobulua, sẹyẹ, ele hoẹmhọn mhan. Ele deba mhan ghọnghọn sade mhan ghọnghọn. Ele re ikoudure nin mhan sade mhan ribhi ọkakale. Sẹyẹ, ele re adia nọn khẹke nin mhan bhi ẹghe nin mhan rẹ guanọ ọlẹn tee. Mhan dẹ sabọ gbaẹke ele ranmhude ele i fikekegbe mhan. Imọẹ ne sẹnian “re ọkhọle ọsi ọria ghọnghọn”!—Prov. 27:9.

2. Bezẹle nọn da manman lu uhọnmhọn-emhin nin okhuo bi ọdọ rẹ wo ha ziẹn ikolu nọnsele? (Matiu 19:6)

² Ọkhẹke nin okhuo bi ọdọ ha yi imọẹ ne manman sikẹ egbe. Ọkhẹke nin ele yere ghe, ele dẹ dọnmhegbe ha wẹnna ọbhọ rẹ ha ziẹn ikolu nọnsele. Ahamiẹn ele bha lu iriọ, ọdeọde bhi ẹwẹ ele sabọ rẹ ha lu ọsọle khian, ha khọẹkẹ egbe ele, sẹyẹ, egbe ọne ibọdọ bi ire-okhuo sabọ rẹ lọ ele. Ọkpakinọn, ahamiẹn ele dọnmhegbe ha ziẹn ikolu nọnsele, ele ki ha mhọn ikolu nọn ziẹnlẹn nin emhin soso i da sabọ wa a. (Tie Matiu 19:6.) Bhi ọne uhọnmhọn-ọta nan, mhan dẹ zilo nyan ebi okhuo bi ọdọ ha rẹ sabọ ha ziẹn ikolu nọnsele yẹ. Ọkuẹsẹ mhan zilo nyan ọnan, bha ji mhan ka zilo nyan ebi ibhio mhan ne bha sẹ bọ ọdọ la re okhuo ha rẹ sabọ zẹ ọria nin ele ha bọ la re yẹ, nọn da ha yi ọmọẹ ọsaje rẹji ele.

EBI MHAN HA RẸ SABỌ ZẸ ỌRIA NIN MHAN HA BỌ LA RE YẸ, NỌN DA HA YI ỌMỌẸ RẸJI MHAN

3-4. Be ha rẹkpa ọria rẹ sabọ zẹ ọria nọn mhẹn nin ọle ha bọ la re? (Proverbs 18:22)

³ Ọkuẹsẹ mhan zẹ emhin kpataki bhi iẹnlẹn, ọkhẹke nin mhan ria ẹmhọn emhin ne mhẹn bi emhin ne i mhẹn ne ha sabọ nabhọre. Emhin kpataki eso nin mhan zẹ rẹ lu dẹ sabọ rẹso ẹdagbọn iẹnlẹn nọnsẹmhan. Bhiriọ, ọkuẹsẹ mhan zẹ emhin kpataki rẹ lu, ọkhẹke nin mhan manman riale dinmhin.

⁴ Emhin kpataki ọkpa nin mhan ha sabọ zẹ bhi iẹnlẹn hi, nin mhan rẹ zẹ ọria nin mhan ha bọ la re bhi amhẹn. Emhin kpataki wo khọnan, ranmhude ọria nọn da ha yi ọmọẹ rẹji mhan bhi ẹdagbọn iẹnlẹn nọnsẹmhan mhan ho nin mhan zẹ. Beji a miẹn Jehova mun emhanmhan ọsi ibọ bi ireokhuo gbọ, emhin ẹwanlẹn nọn nin mhan rẹ dọ guanọ adia bhi obọ nọnsọle sade mhan guanọ ọria nin mhan ha bọ la re. Jehova guanọ nin okpia miẹn okhuo esili re bhi amhẹn, sẹyẹ, nin okhuo miẹn ọdọ esili bọ. Jehova wo lẹn ebe ha mhẹn mhan bhi egbe. (Tie Proverbs 18:22; Isa. 48:​17, 18) Adia ne ribhi Baibo dẹ rẹkpa Kristiẹn rẹ sabọ zẹ ọria nọn mhẹn nin ọle ha bọ la re bhi amhẹn.

5. Bezẹle nọn da khẹke nin ọria nin mhan ha bọ la re ha yi ọria nọn mianmẹn?

⁵ Mhan ha mianmẹn, mhan ki dọ kiẹn ọmọẹ Osẹnobulua. (Ps. 25:14) Ahamiẹn ọ ri uwẹ bhi ọkhọle rẹ bọ ọdọ la re okhuo, ọkhẹke nin uwẹ zẹ ọria nọn ki yi ọmọẹ Jehova fo. (1 Kọr. 7:39) Uwẹ ha lu iriọ, ọ ki rẹman ghe uwẹ re obọ bhi emhanmhan nọnsi Jehova. Sẹyẹ, uwẹ ki sabọ dọ ha ghe ọria nin uwẹ bọ la re bii ẹsele nọn na bhi obọ Jehova vae. (Prov. 19:14) Rẹ deba ọnin, uwẹ ki sabọ rẹban okhẹnan nọn nabhọre sade ọria dọ bọ ọdọ la re okhuo nọn i ga Jehova. (2 Kọr. 6:14) Ọ i da ha yi emhin ẹwanlẹn nin uwẹ rẹ dọ zẹ ọria nọn i ga Jehova bhi ọshọ ranmhude uwẹ bha miẹn ọria nọn yẹẹ uwẹ bhi agbotu nọnsi Jehova. Ọ bha khẹke nin uwẹ dọ ha riale ghe, ahamiẹn uwẹ rẹkhan ọria nọn i ga Jehova, asabọmiẹn ọle dẹ dọ deba uwẹ ha ga Jehova ẹdọkpa.

6-7. Inọnta nela ọkhẹke nin uwẹ nọọn egbe uwẹ sade uwẹ bi ọria ko zẹ egbe bhi ọshọ?

⁶ Ọ i yi ọrebhe ne mianmẹn da ha yi ọdọ esili la amhẹn esili rẹji uwẹ. Bhiriọ, ọ dẹ ha mhẹn nin uwẹ manman gbẹlokotọ bhi egbe ọria nin uwẹ ho nin uwẹ bọ la re. Uwẹ bhọ sabọ nọọn egbe ẹ ene inọnta nan: ‘Be ọle rẹ ne ẹbho bhi azagba-uwa nọnsọle lu emhin yẹ? Ọle be ji ẹmhọn ẹbho da rẹtẹ ọle, yẹ re ekpẹn lu emhin? Hela hi imọẹ ọle? Be ọle rẹ lu emhin yẹ sade ẹbho bha ghe emhin bhi uwedẹ nin ọle rẹ ghe ọle? Ebi ọle tale ọkpa ọle be guanọ nọn sẹ la ọle be re obọ ba ebi ẹbho ebhebhe tale aharẹmiẹn ebi ele tale bha ra uhi ne ribhi Baibo? Ẹlo nela ọle rẹ ghe igho?’

⁷ Uwẹ sabọ rẹ yẹ nọọn egbe ẹ ene inọnta nan: ‘Ọria nin ẹmhọnlẹn ti mẹn bhọ be manman hoẹmhọn Jehova? Ọle be dọnmhegbe rẹ ha re egbe khọkhọ Jehova? Ọle dẹ be rẹkpa mẹn rẹ sabọ ha ga Jehova nọnsẹn? Emhanmhan ọkpa imẹn bi ọle be khu ọi bhi oga? Mẹn be riale ghe imẹn bi ọle dẹ sabọ ha yi ọmọẹ ọsaje ne manman sikẹ egbe?’ (Kol. 3:​9, 10) Ahamiẹn obhio mhan nin okhuo uwẹ khin, uwẹ be riale obhio mhan nin uwẹ rẹkhan nian dẹ ha yi ọmọẹ bi ọdafẹn uwa nọn mhẹn rẹji uwẹ? (1 Kọr. 11:3) Ahamiẹn obhio mhan nin okpia uwẹ khin, uwẹ be riale obhio mhan nin okhuo nin uwẹ zẹ ọle bhi ọshọ nian dẹ degbere nin uwẹ, yẹ re obọ bhi emhanmhan nesẹ aharẹmiẹn uwẹ dẹ dobọ ẹgheso? Ọ dẹ re ẹghe ọkuẹsẹ uwẹ sabọ re ewanniẹn ọbhi ene inọnta nan. Bhiriọ, dọnmhegbe rẹ manman lẹn ọria nin uwẹ rẹkhan nian.

8-9. Be ha rẹkpa ibhio mhan ne zẹ egbe bhi ọshọ rẹ sabọ zẹ emhin nọn mhẹn rẹ lu? (Yẹ fẹ ifoto ghe.)

⁸ Uwẹ dẹ sabọ zẹ emhin nọn mhẹn rẹ lu sade uwẹ dọnmhegbe lẹn ọria nin uwẹ rẹkhan nọnsẹn. Uwẹ sabọ dọ fẹghe ebi ẹbho ebhebhe rẹ ghe ọne ọria yẹ. Uwẹ sabọ rẹ dọ gua otọ unan ọria nin ọne ọria khin bi ebi ọle rẹ lu emhin yẹ. Bhi ọsi ijiẹmhin, ẹbho be lẹn ọlẹn bhi ọria nọn mhọn idegbere, nọn yẹ re ifuẹkẹ bi ẹwanlẹn rẹ lu emhin? Obhio mhan nin okhuo natiọle Sarah nọn nyẹnlẹn bhi French Guiana, nọn bọ obhio mhan nin Daniel da yọle: “Mẹn da dọ nọọn ẹmhọn Daniel bhi obọ obhio mhan nin okpia nin ele ko nyẹnlẹn bhi uwa ọkpa, nin ele yẹ ko lu iwẹnna ọkanẹfan kugbe. Mẹn da yẹ nọọn ẹmhọnlẹn bhi obọ ọwanlẹn ọkpa nọn ribhi agbotu nin ọle ye, bhi obọ eria ne lẹn mẹn bi ọle, bi bhi obọ ibhio mhan nin ikhuo bhi agbotu nin ọle ye.” Uwẹ sabọ re uwedẹ ekpẹn rẹ nọọn ọria nin uwẹ rẹkhan si emhin ribhọ nọn sunu bhi iẹnlẹn nọnsọle bhi ẹghe nọn gbera, la nọn sunu nian nọn khẹke nin uwẹ lẹn. Ọkhẹke nin uwẹ lẹn emhin ne sẹnian, ranmhude ele dẹ sabọ si ẹmhọn re bhi ibọdọ bi ireokhuo nọnsẹbha bhi ẹghe odalo.

⁹ Ahamiẹn uwẹ mhọn edandan rẹji ọne ọria, la emhin ribhọ nin imọẹ ne deziẹn bhi oga taman uwẹ rẹji ọne ọria, hẹi re ẹlo gbera ọle a. Ene emhin nan ha rẹkpa uwẹ rẹ lẹn si uwẹ dẹ yẹ ha rẹkhan ọne ọria la si uwẹ dẹ zẹ ọle obọ.a Bhi ejayenan nian, ẹmhọn ibhio mhan ne bọ egbe fo, ele mhan ki da tẹmhọnlẹn bhi uduọle ne kẹre bhi ọne uhọnmhọn-ọta nan.

BHA KO HA GBẸGHE KUGBE

10. Bezẹle nọn da khẹke nin okhuo bi ọdọ ko ha gbẹghe kugbe?

¹⁰ Okhuo bi ọdọ dẹ sabọ ha ziẹn ikolu bi ibọdọ bi ireokhuo nọnsele sade ele ko gbẹghe kugbe, aharẹmiẹn ele mhọn emhin ne bunbun nin ele lu bhi obọ. Ọnan dẹ re isẹhoa nin ele rẹ ko ha zilo ẹmhọn emhin nọn sunu ji ele ukpẹdẹ-ukpẹdẹ, rẹ ko ha taman egbe ebe ri ele bhi ọkhọle bi ebi emhin dia ele yẹ bhi egbe. Sẹyẹ, ọ ki rẹkpa ele rẹ ha re oyẹẹ man egbe yẹ ne egbe khiẹnlẹn.

11. Be ha sabọ wẹghẹ ikolu nin okhuo bi ọdọ ko mhọnlẹn an?

¹¹ Ọ i ti okhuo bi ọdọ ne manman sikẹ egbe bhọ nin ọkpa bhi ẹwẹ ele rẹ zẹ ọnọnkẹle obọ dọ ha nyẹnlẹn bhi ije ebhebhe. Bhi ọsi ẹmhọanta, emhin dẹ ha ribhọ nọn ha re ọkpa zẹ ọnọnkẹle obọ bhi obhi ẹghe khere. Ọkpakinọn, okhẹnan dẹ sabọ nabhọre sade ọkpa zẹ ọnọnkẹle obọ bhi ẹkẹ ẹghe nọn tanlẹn. Bhi ọsi ijiẹmhin, okhuo bi ọdọ eso sẹ wo zẹ egbe ele obọ bhi ẹkẹ ẹghe nọn tanlẹn, ranmhude ghe ọkpa bhi ẹwẹ ele dọ ha wẹnna bhi agbaẹbho ebhebhe. Ọnan sabọ rẹ ha re igho re, ọkpakinọn, okhẹnan dẹ sabọ nabhọre sade ele re inian zẹ egbe obọ bhi ẹkẹ ẹghe nọn tanlẹn.

12-13. (a) Be okhuo bi ọdọ eso sẹ lu beji ele ha da sabọ ko ha gbẹghe kugbe? (Yẹ fẹ ifoto ghe.) (b) Ijela ọkhẹke nin uwẹ mun ẹmhọn ọdọ uwẹ la amhẹn uwẹ ọi bhi iẹnlẹn nọnsẹ? (Fẹ ọne ẹkpẹti ghe nọn yọle, “Ijela Ọkhẹke Nin Ẹmhọn Ọdọ Uwẹ La Amhẹn Uwẹ Ha Ye Bhi Iẹnlẹn Nọnsẹ?”)

¹² Bha ji mhan fẹ ebi okhuo bi ọdọ eso sẹ lu beji ele ha da sabọ ko ha gbẹghe kugbe. Obhio mhan natiọle Leah nọn nyẹnlẹn bhi Guam da yọle: “Mẹn bi ọdọ mẹn wo ko lu emhin kẹkẹ kugbe. Eji ọ hi ki rẹ khin nin mhan khian, imhan veva ko yo. Ọ i kẹ sunu nin ọkpa bhi ẹwẹ mhan rẹ zẹ ọnọnkẹle obọ bhi uwa ha khian okhian.” Obhio mhan nin okhuo natiọle Roxanne nọn nyẹnlẹn bhi United States da yọle: “Ranmhude emhin ne bunbun nin mhan lu bhi obọ, ọ da khẹke nin mhan re ẹghe yi nin mhan ha rẹ ko ha gbẹghe kugbe, beji mhan yẹ rẹ re ẹghe yi rẹji emhin kpataki eso nin mhan lu bhi iẹnlẹn.” (Fẹ Amos 3:3 ghe.) Obhio mhan natiọle Damien nọn nyẹnlẹn bhi France da yọle: “Mhan da luẹ rẹ ji emhin nọn ti ọkpa bhi ẹwẹ mhan bhọ ha ti imhan veva bhọ, yẹ dọ hoẹmhọnlẹn.” (Mat. 7:12) Obhio mhan natiọle Katie nọn nyẹnlẹn bhi United States da yọle: “Ẹgheso, ahamiẹn mẹn bi ọdọ mẹn ko gbẹghe kugbe, mhan ki ne ifoni nọnsẹmhan ọbhi otọ beji a ha da miẹn ghe ele bha de mhan idobolo.”

¹³ Ọnọn ke okhun nẹ hi, nin okhuo bi ọdọ rẹ ko ha lu ilọnmhọn oga kugbe. Myriam nọn nyẹnlẹn bhi France da yọle: “Mhan ha riọ bhi owe, mẹn bi ọdọ mẹn ki ko tie Baibo kugbe, yẹ tẹmhọn emhin nin mhan luẹ bhọ bi ebi mhan ha rẹ sabọ re obọ rẹkhan ọlẹn yẹ. Ene ẹghe nan manman wo ti mẹn bhọ.” Ọle da yẹ yọle: “Ọ manman wo ti mẹn bhọ sade mẹn bi ọdọ mẹn ko nan erọnmhọn kugbe. Ikpọta nin ọle noo bhi erọnmhọn rẹkpa mẹn rẹ daghe ebi ọle hoẹmhọn Jehova sẹ yẹ.” Katie nin mhan ka tẹmhọnlẹn da kie yọle: “Ẹghe nọn ti mẹn bhọ nẹ nin mẹn bi ọdọ mẹn ko gbe kugbe hi, ẹghe nin mhan rẹ dagbare bhi inẹbho. Ọ manman wo ti mhan bhọ rẹ kaehọ uwedẹ nin ọdeọde bhi ẹwẹ mhan rẹ tẹmhọn Osẹnobulua. Sẹyẹ, ọ re isẹhoa nin mhan rẹ luẹ emhin ọgbọn kẹkẹ bhi obọ egbe.”—Prov. 27:17.

BHA WO HA SUN RẸKHAN EGBE AHAMIẸN ỌKAKALE ZEGBERE

14-15. Bezẹle nọn da khẹke nin okhuo bi ọdọ dọnmhegbe lu eka nin ele ha sabọ lu rẹ khọn ọkakale ne ha sabọ zegbere bhi ibọdọ bi ireokhuo nọnsele? Re ijiẹmhin ọbhọ.

¹⁴ Beji a miẹn ọ bha gba nin okhuo bi ọdọ, ọkakale dẹ sabọ zegbere bhi ibọdọ bi ireokhuo nọnsele ẹgheso. Baibo bhọ yọle ghe, ene bọ egbe “dẹ miẹn ekpokpo bhi egbe.” (1 Kọr. 7:28) Ọkakale ne kẹ wo zegbere bhi ibọdọ bi ireokhuo, ọle ọne Baibo nan tẹmhọnlẹn. Ahamiẹn ene ọkakale nan zegbere, bezẹle nọn da khẹke nin ele manman ha sun rẹkhan egbe, yẹ dọnmhegbe ko khọn ene ọkakale?

¹⁵ Nan rẹ re ijiẹmhin ọbhọ, ji a man yọle ghe uwa kpataki nin ẹbho ne bunbun manman lẹn la emhin kpataki nọn manman ghan dunmhun an. Edandan i ribhọ ghe ene nyan ọlẹn dẹ dọnmhegbe rẹ re ọle ọi nọnsẹn. Ele sabọ rẹ manman noo igho bi emhin ebhebhe ne ghanlẹn rẹ re ọle ọi nọnsẹn. Sẹyẹ, ọ sabọ rẹ re ele ikpe ne bunbun nin ele rẹ sabọ hẹnhẹn ọlẹn fo. Bezẹle nin ele ha da noo ẹghe bi udede igho rẹ re ọle ọi nọnsẹn? Ranmhude ọ ghan bhi ẹlo nọnsele. Iriọ yẹ nọn, emhin nọn manman ghan ibọdọ bi ireokhuo khin. Ọkakale bhọ dẹ sabọ zegbere bhi ibọdọ bi ireokhuo ọsi okhuo bi ọdọ ne manman sikẹ egbe. Beji a ha rẹ sabọ hẹnhẹn udede uwa la emhin nọn ghanlẹn nọn riia, a dẹ sabọ re ibọdọ bi ireokhuo nin ẹmhọn ye ọi nọnsẹn. Nan rẹ sabọ re ọle ọi nọnsẹn, asabọmiẹn ọ dẹ manman re ẹghe, sẹyẹ, a dẹ manman wẹnna bhọ. Ọrẹyiriọ, ọ dẹ wo ti Jehova bhọ sade okhuo bi ọdọ wẹnna kaka rẹ re ẹmhọn nọn zegbere ọi nọnsẹn, beji ele ha da sabọ ko ha nyẹnlẹn kugbe. (Mal. 2:16) Ele ha lu iriọ, ele ki rẹman ghe ele hoẹmhọn egbe, sẹyẹ, ele mun ekpẹn nin egbe. Rẹ deba ọnin, ele ki rẹman Jehova nọn mun emhanmhan ọsi ibọdọ bi ireokhuo gbọ ghe, ele hoẹmhọn ọlẹn yẹ mun ekpẹn nanlẹn.

16. Beji 1 Kọrint 13:​4-8a rẹman, be ha sabọ rẹkpa okhuo bi ọdọ ne kuẹlo da ọkakale bhi ibọdọ bi ireokhuo nọnsele? (Yẹ fẹ ifoto ghe bi ọne ẹkpẹti nọn yọle “Ebe Ha Rẹkpa Okhuo Bi Ọdọ Rẹ Sabọ Ha Ziẹn Ikolu Nọnsele.”)

¹⁶ Ahamiẹn ẹmhọn zegbere bhi ibọdọ bi ireokhuo nọnsẹ, ọ i yi ebi uwẹ ha rẹ zẹ ọdọ ẹ la okhuo ẹ obọ yẹ uwẹ ha wo jẹje ha ria ẹmhọnlẹn. (1 Kọr. 7:​10, 11) Nin uwẹ rẹ lu iriọ, nọọn egbe ẹ, ‘Emhin ọbhebhe nela mẹn ha lu rẹ sabọ ziẹn ikolu nọnsẹmhan?’ Ọ dẹ ha mhẹn sade uwẹ dọ luẹ ebi Baibo tale rẹji ẹmhọn oyẹẹ. Uwẹ ha ria ẹmhọn ebi uwẹ ha rẹ sabọ ha re oyẹẹ man yẹ bhi ene uwedẹ nan tẹmhọnlẹn bhi 1 Kọrint 13:​4-8a. (Tie ọle.) Nin uwẹ rẹ ha ria ẹmhọn ebi uwẹ ha rẹ zẹ ọdọ ẹ la okhuo ẹ obọ yẹ, ria ẹmhọn ebi uwẹ ha lu nọn ha kie manman re ẹmhọn okhuo ẹ la ọdọ ẹ ha ti uwẹ bhọ. Ria ẹmhọn ebi uwẹ tobuwẹ ha sabọ lu beji eghọnghọn ha da kie sabọ ha ribhi ibọdọ bi ireokhuo nọnsẹbha. Bhii Jehova nọn rẹkpa uwẹ. Dọ guanọ adia bhi ebe bi ividio nesẹmhan. Uwẹ ha yẹ bu ene ewanlẹn bi ibhio mhan ne deziẹn bhi oga ne rẹkpa uwẹ. Ahamiẹn uwẹ mun udu nyan Jehova nọn yi ọria nọnzi ea bhi ibọdọ bi ireokhuo nọnsẹ, emhin i ribhọ nọn ha sabọ zagha ọle a.—Eccl. 4:12.

17. Be eria ne muegbe nin ele rẹ re okhuo la bọ ọdọ bi ene lu iriọ fo ha rẹ sabọ ha mhọn eghọnghọn yẹ?

¹⁷ Jehova guanọ nin eguọmhandia nesọle rebhe ha ghọnghọn, rẹ dọ sẹbhi ibhio mhan ne muegbe nin ele rẹ bọ ọdọ la re okhuo bi ene lu iriọ fo. Bhiriọ, ahamiẹn uwẹ bha sẹ bọ ọdọ la re okhuo, sokpan ọ ri uwẹ bhi ọkhọle rẹ lu iriọ, gbẹlokotọ nọnsẹn zẹ ọria nin uwẹ ha bọ la re. Ahamiẹn uwẹ bọ ọdọ la re okhuo fo, wo dọnmhegbe ha ziẹn ikolu nin uwẹ bi ọdọ uwẹ la amhẹn uwẹ ko mhọnlẹn. Dọnmhegbe ha khọn ọkakale kẹkẹ ne zegbere bhi ibọdọ bi ireokhuo nọnsẹ, uwẹ ha yẹ mun udu nyan Jehova. Uwẹ ha lu iriọ, uwẹ bi ọdọ uwẹ la amhẹn uwẹ nin uwẹ hoẹmhọn ọlẹn ki wo ha sọnyẹnmhẹn kugbe bhi iẹnlẹn!—Eccl. 9:9.