Rẹ Na Bhi Ẹghe Nin Mẹn Rẹ Ha Yi Usẹn Jehova Rẹ Munhẹn Ha Man Mẹn Emhin

Ọ diabe ghe mẹn ha tua gbe. Ji mẹn gbe okha ọsi iẹnlẹn nọnsẹmhẹn man bha. Ẹghe nan rẹ ha khọn okhọn nọnzi eva nan khọn bhi otọ agbọn nan rebhe, ẹghenin a rẹ biẹ mẹn bhi Calgary bhi Canada. Bhi ebe sẹbhi ikpe 75 ne gbera nian, obhio mhan nin usẹn natiọle Donald Fraser, nọn lu iwẹnna ọkanẹfan, da dọ so obọ bhi odẹ nọnsẹmhan yẹ tẹmhọn Osẹnobulua man mhan. Bhi ọne ẹghe nin, inẹn mẹn da ka nan rẹ dọ ha man ọle Baibo. Ọle wo hoẹmhọn ẹmhọanta nin ọle ha luẹ. Ọkpakinọn, emianmhẹn nin ọle ha ne dan bha ji ọle da lu eka ne bunbun bhi agbotu. Ọrẹyiriọ, ọle da yẹ dọnmhegbe lu re alo, yẹ mianmẹn bhi ukpe 1950. Ọ ba bhi egbe a ghe ọ ki bu ikpe eva nin ọle mianmẹn, ọle da yu. Arẹmiẹn aba mẹn bha sẹ ha luẹ Baibo bhi ọne ẹghe nan, ọle da re otọ nin Esali Jehova rẹ dọ lu emhin olinmhin bhi egbe inẹn mẹn.

Ikpẹdẹ eso ki gbera nan lu emhin olinmhin bhi egbe inẹn mẹn fo, obhio mhan nin okhuo nọn ki wanre natiọle Alice, nọn yi ọkpa bhi enanzẹle, da tie mẹn vae bhi ikolo oga. Ọle wo ha daghe mẹn ẹghe nin mẹn bi inẹn mẹn rẹ ha vae bhi ikolo oga. Mẹn da nọọn aba mẹn si mẹn dẹ sabọ yo ọne ikolo oga. Ọle da ka nin mẹn rẹ yo. Ọle da yẹ zẹ ghe ọle dẹ rẹkhan mẹn yo ọne ikolo oga bhi ọne ukpẹdẹ nin ọkpa, beji ọle ha da sabọ dọ khuẹnmhẹn obhio mhan nọn re ọta man bhi ẹghe nan rẹ ha lu emhin olinmhin bhi egbe inẹn mẹn. Ọne ikolo da wo mhẹn bhi ẹlo a, ọ da wo manman ha ti aba mẹn bhọ. Uwedẹ nan rẹ re ọta kẹkẹ man bhi ọne ikolo da wo manman ha yẹẹ ọle ranmhude, ọle luẹ ebi a rẹ re ọta man yẹ bhi isiku. Aba mẹn ki da zẹ ghe ọle dẹ ha yo ọne ikolo nan bhi ẹkẹ uzana-uzana. Khere-khere ọle da munhẹn dọ ha yo ikolo oga rebhe.

Bhi ene ẹghe nin, obhio mhan nọn sun ikolo ki ha tie elin ọsi ibhio mhan nin ikpia ne ha re ọta man bhi ọne ikolo dagbare. Mẹn bha lẹn ghe elin ọsi ẹbho ne ho ne re ọta man a tie dagbare. Ene ibhio mhan ha ki họn elin nọnsele, ele ki ha wanniẹn yọle, “Mẹn ribhi enan.” Bhi ikolo ọkpa nin mhan do, mẹn da taman ọnọn sun ọne ikolo ghe mẹn ho nan tie elin nọnsẹmhẹn dagbare bhi ikolo nan ha kie do. Ọne obhio mhan da wo khuẹnmhẹn mẹn, ọkpakinọn, ọle bha nọọn mẹn si mẹn gene lẹn emhin nin mẹn ho nin mẹn ne obọ i.

Mẹn bha lẹn ghe nin mẹn rẹ yọle nan tie elin nọnsẹmhẹn dagbare rẹman ghe, mẹn ho nin mẹn ha re ọta man bhi ikolo. Elin nọnsẹmhẹn mẹn gheghe yọle nan tie dagbare. Bhi uzana nọn rẹkhan ọlẹn, a da gene tie elin nọnsẹmhẹn dagbare. Mẹn da wo re eghọnghọn wanniẹn yọle, “Mẹn ribhi enan.” A ki do ọne ikolo fo, ibhio mhan bhi agbotu da wo ha khuẹnmhẹn mẹn. Uzana eso ki gbera, a da re ọne ebe mẹn nin mẹn ha rẹ re ọta man nin mẹn ka tẹmhọnlẹn bhi ẹghe nin mẹn rẹ mun ọne okha nan hẹn.

Ofẹn da wo ha mun mẹn, ranmhude bhi ọne ẹghe nin, ọta nin ibhio mhan rẹman tan nabhi ihuẹnlo ehan rẹ dọ sẹbhi elẹnlẹn. A bha sẹ ha re Baibo nan tie nin ọria bhi ọne ẹghe nan. Aba mẹn da wo rẹkpa mẹn rẹ muegbe ọne ọta bhi otọ, sẹyẹ, mẹn da re ọne ọta man ọlẹn igba 20 ọkuẹsẹ mẹn dọ re ọle man bhi ikolo oga. Mẹn ki re ọne ọta man fo, ọne sun ọne ikolo da wo re ibhude nin mẹn nọn manman rẹkpa mẹn. Rẹ na bhi ikpe ne bunbun ha vade nian, Jehova da wo ha noo aba mẹn, ibhio mhan nin mhan ko ga bi agbotu nọnsọle rẹ man mẹn emhin.

JEHOVA DA SẸYẸ WO HA MAN MẸN EMHIN

Obhio mhan natiọle Alice nin mẹn ka tẹmhọnlẹn hi ọnọn man mẹn ebi a rẹ tẹmhọn Osẹnobulua yẹ. Bhi ọne eghe nin, a da taman mhan nin mhan ha tie ije ea bhi Baibo man ọria nin mhan tẹmhọn Osẹnobulua man, yẹ mun ebe nanlẹn. Ọ ha ki sẹ mẹn egbe nin mẹn rẹ tẹmhọn Osẹnobulua man ọria, Alice ki ka tuẹ ọne ọria yẹ taman ọlẹn ọne ọle khin, sẹyẹ, ọle ki munhẹn ha ne ọne ọria zilo, yẹ taman mẹn nin mẹn tie eji ọkpa man ọne ọria bhi Baibo. Mẹn ha ki tie ọle fo, mẹn ki wo na bhi enin munhẹn ha ne ọne ọria zilo, yẹ tie ije eva nekẹle ne kẹre bhi Baibo man ọlẹn, sẹyẹ, mẹn ki mun ebe nanlẹn. Akizẹbue, mẹn da dọ guẹ ebi a rẹ munhẹn ne ọria zilo bhi iwẹnna itẹmhọn Osẹnobulua yẹ. Ọ ki kẹ khere nin ukpe 1954 rẹ sotọ, aba mẹn da mianmẹn. Rẹ na bhi ọne ẹghe nin, ọle da yẹ wo deba ha man mẹn ebi a rẹ lu iwẹnna itẹmhọn Osẹnobulua yẹ. Beji a miẹn imẹn i yẹ mhọn inẹn, aba mẹn da wo lu eka nin ọle ha sabọ lu rẹ bẹẹ mẹn wanre bhi oga. Emhin kpataki iwẹnna itẹmhọn Osẹnobulua bi ikolo oga ha khin rẹji ọle. Ranmhude ọnan, mẹn lẹn emhin nin mhan lu bhi ẹdẹ Satọde bi Sọnde. Mhan dẹ yo iwẹnna itẹmhọn Osẹnobulua bi ikolo oga.

Mẹn wo luẹ emhin ne bunbun bhi ikpe 12 nin mẹn gbe bhi isiku nin mẹn yo. Ebi mẹn luẹle da wo rẹkpa mẹn beji akizẹbue. Bhi ọsi ijiẹmhin, mẹn da wo luẹ Imasi bi iglish (math and English). Iglish bi ebi a rẹ gbẹn ebe yẹ nin mẹn luẹle, ọle hi ebe rẹkpa mẹn ẹlẹnan nian bhi iwẹnna nin mẹn ki lu bhi Dipatmẹnt Nọn Mhọn Obọ Bhi Ebe Nan Gbẹn.

Ẹbho kẹ wo nọọn mẹn ebezẹle nin mẹn da hoẹmhọn ilo. Ene biẹ mẹn wo manman họẹmhọn ilo. Beji imẹn ribhi ikpe ihinlọn, mẹn da munhẹn dọ ha luẹ ebi a rẹ khue piano yẹ. Ọkpakinọn, ọnọn man mẹn le bha rẹọbhọ ghe imẹn dẹ sabọ guẹ. Bhiriọ, ọle ki da taman aba mẹn ghe, nin mẹn zobọ bhọ rẹ ha vae dọ ha luẹ ọle. Mẹn lẹn ebezẹle nin ọle da ta iriọ, ranmhude mẹn bha gene ha guẹ ebi a man mẹn le bhi ọne ẹghenin.

Uki eso ki gbera, aba mẹn da miẹn ọria nọn ha sabọ man mẹn abi a rẹ khuẹ ilo yẹ. Ọne ọmanmhin da wo man mẹn emhin nọnsẹn. Bhiriọ, mẹn ki da guẹ ebi a rẹ khue piano yẹ bi ebi a rẹ so ilo yẹ. Bhi ẹghe nin mẹn rẹ ha ribhi obhokhan, urulu nọnsẹmhẹn wo manman mhẹn bhi ilo nan so. Ọnan da wo rẹ mẹn mun ikpu bhi ijeso nin mẹn da dọ so ilo. Ebezẹle nin mẹn da dọ ha luẹ ebi a rẹ khue ilo, yẹ so ọle yẹ hi, beji mẹn ha da sabọ ha man ẹbho le yẹ re ọle wẹnna, nin mẹn da miẹn ebi mẹn ha rẹ ha gbẹloghe egbe sade mẹn munhẹn ha lu iwẹnna ọkanẹfan. Beji ẹghe ki rẹ ha khian, mẹn da dọ kere ghe, ọ dẹ wo manman gbe mẹn ẹghe nin mẹn rẹ sabọ yo isiku nan da man ọria ebi a rẹ so ilo yẹ sotọ. Bhiriọ, mẹn ki da zobọ bhi ọne isiku yẹ munhẹn dọ ha lu iwẹnna ọkanẹfan bhi ukpe 1963.

IWẸNNA ỌKANẸFAN RE ỌRIA GHỌNGHỌN

Ukpe ọkpa ki gbera nin mẹn munhẹn ha lu iwẹnna ọkanẹfan ọsi ẹghe rebhe, a da re mẹn kiẹn ọkanẹfan kpataki bhi Kapuskasing bhi Ontario. Obhio mhan natiọle Daniel Skinner nin mẹn bi ọle ko ha lu iwẹnna ọkanẹfan kpataki wo manman diọn mẹn. Ọle wo man mẹn emhin ne bunbun rẹji ebi a rẹ re emhin khian yẹ bhi ẹkẹ agbotu. Beji mẹn ribhi ikpe 20, a da zẹ mẹn nin mẹn dọ ha ga bhi ihe ọsi Otu Ewanlẹn Ne Mundia Nin Ewanlẹn Nekẹle bhi Agbotu. Ọnan rẹman ghe, emhin ne bunbun ribhọ nin mẹn ha luẹ. Ọ manman wo re mẹn ghọnghọn ghe, agbotu yọle nan ha man usẹn ikpia emhin ẹlẹnan. Ahamiẹn ene usẹn nan zegbere, Jehova dẹ sabọ noo ele bhi uwedẹ ne bunbun aharẹmiẹn usẹn ele khin.

Ọ i yi emhin nọn lẹkhẹ nan rẹ nyẹnlẹn bhi agbaẹbho ọsi Kapuskasing ẹgheso. Bhi ẹghe orọ, ije rebhe ki wo fuọfuọ a. Bhi ẹghe oka, ije rebhe ki wo ha to. Ọrẹyiriọ, ije rebhe mẹn bi Dan wo ha tẹmhọn Osẹnobulua na bhi ọne agbaẹbho. Ọkpa bhi ene emhin ne rẹ mẹn manman ha ghọnghọn bhi ọne iwẹnna nin mẹn lu hi, nin mẹn rẹ miẹn obhio mhan nin okhuo natiọle Linda Cole, nọn ki dọ ha yi Linda Splane beji akizẹbue.

Ọ manman wo yẹẹ Linda rẹ ha tẹmhọn Osẹnobulua, sẹyẹ, ọle wo ha mhọn afikie yo ne bunbun. Ọria nọn zẹ emhin bhi bo, nọn mhọn ẹkẹ-ẹjẹjẹ, nọn yẹ deba ọrebhe gbẹghe ọle wo ha khin. Inẹn ọlẹn natiole Goldie wo ha lu nọnsẹn bhi oga. Aba ọle natiọle Allen bha ka họẹmhọn Esali Jehova bhi ẹghe ọhẹnhẹn. Arẹmiẹn Allen nin aba ọle wo ha kpokpo ele, inẹn ọlẹn da yẹ wo ha dọnmhegbe rẹ ne Linda bi ibhio ọle nin ikpia eva natiọle John bi Gordon vae bhi Kindọn Họọ. Ọle da yẹ wo ha man ele ebi a rẹ lu iwẹnna tẹmhọn Osẹnobulua yẹ. Ọ mhẹn ẹghe ọkpa nin Goldie, Linda, John bi Gordon rẹ lu iwẹnna ọkanẹfan kugbe. Ikpe ne bunbun ki gbera, aba ele nin Allen da dọ miẹn emhọanta ọbhi egbe yẹ ha lu re lo bhi oga.

Bhi ukpe 1965, a da tie mẹn nin mẹn dọ yo Isiku Nan Mhanmhan Nin Ene Ewanlẹn bi Ene Zẹ Sikẹ Ele bhi Bẹtẹ nọn ribhi Canada rẹ na bhi uki ọkpa. Beji ọne isiku ki rẹ ha khian, a da taman mẹn nin mẹn gbẹn vuọn ebe nan rẹ tie ẹbho bhi iGiliẹd. Mẹn bha riale ghe imẹn dẹ sabọ lu iwẹnna mishọnari ghẹdẹ. Ọkpakinọn mẹn da yẹ gbẹn vuọn ọne ebe. A da gene tie mẹn nin mẹn dọ yo ọne isiku. Klas nọnzi 42 mẹn deba. Bhi isiku iGiliẹd, ẹghe-ẹghe ene man mhan emhin rẹ wo ha taman mhan ebi mhan rẹ ha lu re alo yẹ. Bhi ẹghe ọhẹnhẹn nan rẹ ka taman mẹn ebi mẹn rẹ ha lu re alo yẹ, ọnọn man mhan emhin da taman mẹn nin mẹn dọnmhegbe luẹ emhin rebhe nin mẹn ha sabọ luẹ rẹji agbotu nọnsẹmhan bhi ọne isiku. Emhin nọn wo gene khẹke nin mẹn lu khọnan ranmhude, mẹn bha sẹ manman wanre gbe, ikpe 21 mẹn ha ye bhi ọne ẹghenin.

Bhi ọne isiku, a da man mhan uwedẹ nin mhan ha rẹ sabọ ha talọ yẹ bhi redio, tẹlẹvishọn, bi bhi ẹmhọn ebe kẹkẹ nan rẹ re niuz dagbare. Ọ wo manman ti mẹn bhọ rẹ luẹ ene emhin nan. Mẹn bha rẹ lẹn ghe, ene emhin nan nin mẹn luẹle dẹ manman rẹkpa mẹn bhi ẹghe odalo. Mẹn dẹ taman bha ebi ọ rẹ rẹkpa mẹn yẹ azẹbue.

A DA JE MẸN HA KHIAN AGBAẸBHO ỌSI SENEGAL

Ikpẹdẹ eso ki gbera nin mhan yo ọne isiku fo, a da je mẹn bi obhio mhan nin Michael Höhle ha khian Senegal bhi otọ Africa nin mhan dọ ha lu iwẹnna mishọnari bhi enin. Bhi ọne ẹghenin, ibhio mhan ne tẹmhọn Osẹnobulua bhi Senegal bha manman ha bun, ebe sẹbhi itue 100 ọkpa ele ha khin.

Mẹn ki sẹ lu iwẹnna mishọnari bhi uki eso, a da yọle nin mẹn dọ ha re ukpẹdẹ ọkpa rẹ wẹnna bhi Bẹtẹ nọn ribhi ọne agbaẹbho. Ugha ọkpa bhi uwa nin ibhio mhan ne lu iwẹnna mishọnari dia i, ọle a rẹ kiẹn Bẹtẹ. Arẹmiẹn ọne Bẹtẹ i kpọnọ, obhio mhan nin Emmanuel Paterakis nọn ha yi ọnọn sun ọne Bẹtẹ bhi ọne ẹghenin, da wo ha ye mẹn re ẹghe rebhe ghe, ọne Bẹtẹ hi agbotu nọnsi Jehova bhi Senegal. Bhi ẹghe ọkpa, obhio mhan nin Paterakis da yọle ghe, nin mhan gbẹn ilẹta ji ibhio mhan kẹkẹ ne lu iwẹnna mishọnari rẹ re ikoudure nin ele. Bhi ọne ẹghe nin, ọ bha ha yi emhin nọn lẹkhẹ nan rẹ ha printi ebe, bhiriọ, obọ mhan ki rẹ gbẹnẹn ene ilẹta. Ọnan bha ha yi obhi esọn khere. Mhan da yẹ wo noo ẹwanlẹn rẹ ha gbẹn ọlẹn beji a ha da miẹn ghe mhan bha dobọ, ranmhude mhan ha dobọ mhan i da sabọ gbo ọle a. 

Beji mẹn ki muegbe rẹ ha khian uwa bhi ọne ọsemuan nin, obhio mhan nin Paterakis da re ẹvẹlop nin mẹn, yẹ taman mẹn yọle, “David, agbotu gbẹn ebe ji uwẹ.” Bhi ẹghe nin mẹn ki rẹ tuje ọne ẹvẹlop a, ọkpa bhi ene ilẹta nin mẹn re obọ gbẹn ribhi ẹkẹ ọle. Ọne emhin nan nọn sunu da wo man mẹn emhin kpataki. Ọ da rẹkpa mẹn rẹ lẹn ghe ọkhẹke nin mẹn ha mun ekpẹn nin agbotu nọnsi Jehova, aharẹmiẹn Bẹtẹ nin mẹn da ga kpọnọ, la ọ bha kpọnọ.

Mẹn da wo dọ deba ibhio mhan ne bunbun bhi ẹkẹ agbotu ha lu ọmọẹ, yẹ deba azagba-uwa eso ha gbẹghe bhi ọsemuan bhi ẹdẹ Satọde. Mẹn wo sọnyẹnmhẹn bhi ọne ẹghe nin rebhe. Mhan yẹ wo ne egbe talọ rẹ dọ sẹ bhi ẹlẹnan. Mẹn da luẹ ebi a rẹ zẹ urolo French yẹ, ranmhude ọle hi urolo nan zẹ bhi ọne agbaẹbho. Ọne urolo nan yẹ wo rẹkpa mẹn sade mẹn rẹnẹ diọbhi Bẹtẹ kẹkẹ bhi otọ agbọn nan rebhe.

Bhi ukpe 1968, imẹn bi Linda da ve nin egbe ghe mhan dẹ bọ egbe. Rẹ na bhi uki ne bunbun, mẹn da ha guanọ iwẹnna nin mẹn ha sabọ re ọbhi ẹghe khere ha lu, beji a ha da miẹn ghe imẹn bi Linda ki sabọ ha lu iwẹnna ọkanẹfan kugbe bhi Senegal. Ọkpakinọn, mẹn bha miẹn ọnọn re mẹn bhi iwẹnna ranmhude ghe eriọbhe mhan khin. Ọmọn otọ ọsi ọne agbaẹbho ene ẹbho kẹ re iwẹnna nan. Beji mhan ki fikie diọbhi Canada, imẹn bi Linda da bọ egbe. Bhi enin, a da je mhan ha khian Edmundston New Brunswick, nin mhan dọ ha lu iwẹnna ọkanẹfan kpataki. Obhi agbaẹbho khere ọne agbaẹbho nan khin bhi obọ ọsi Quebec.

MHAN DA HA LU IWẸNNA ỌKANẸFAN BHI NEW BRUNSWICK BI QUEBEC

Ibhio mhan ne tẹmhọn Osẹnobulua bha ha ribhi ọne agbaẹbho nan, sẹyẹ ẹbho nin mhan man ele Baibo bha ha bun, ranmhude otuẹ Catholic ẹbho bhi ọne agbaẹbho wo mun gba bhi uhọnmhọn. Ene bunbun bhi ọne agbaẹbho da re iyaman bhi odẹ nọnsele ghe, ele i guanọ Esali Jehova. Bhi ọne ẹghenin, agbotu bha sẹ manman ha taman mhan ghe nin mhan hẹi ha nabhi uwa ọsi ẹbho ne re iyaman nọn sẹriọ bhi odẹ. Ranmhude ọnan, mhan da yẹ wo ha nabhi uwa rebhe aharẹmiẹn a re iyaman bhọ la a bha re ọbhọ. Uzana-uzana, ekhẹn Catholic ki ha gbẹn bhi ebe niuz yọle: “Bha ji mhan dọ guanọ Esali Jehova, nin mhan khu ele sibhi ọne agbaẹbho nan rebhe.” Mhan lẹnmhin ghe imhan ele tẹmhọnlẹn ranmhude, mhan itue enẹn ọkpa yi Esali Jehova bhi Edmundston bhi ọne ẹghenin. Imẹn bi okhuo mẹn nin Linda bi Victor bi okhuo ọle nin Velda.

Mẹn i da yelea ẹghe ọhẹnhẹn nin ọfẹotughe rẹ dọ rẹnẹ tuẹ mhan. Ọ ki ribhi uzana ọkpa nin ọle dọ rẹnẹ tuẹ mhan, ọle da taman mhan yọle, “Asabọmiẹn emhin ọkpa nin bha ha sabọ lu rẹ rẹkpa ene ẹbho ne ribhi ọne agbaẹbho nan hi, nin bha rẹ rẹkpa ele rẹ fi iria-eria nin ele mhọn bhi ọkhọle rẹji Esali Jehova denọ.” Rẹ na bhi ọne ẹghe nin, ọnan hi emhin nin mhan ki wo zẹ rẹ ha lu. Ọ da wo gene wẹnna nin mhan. Khere-khere, ele da fẹkẹ dọ ha daghe ọle ghe ẹbho ne mhọn idegbere Esali Jehova, sẹyẹ, ghe ele dikẹ bhi ẹwẹ ene mun ọkalo bhi otuẹ, ne wo mhọn okpẹhio. Ẹlẹnan nian, agbotu ki ribhi ọne agbaẹbho.

Ọ ki ribhi ukpe ọkpa nin mhan ribhi ọne agbaẹbho nin, a da je mhan nin mhan dọ ha robọkpa bhi agbotu ọkpa nọn ribhi Quebec City. Uki ehan mhan deba ibhio mhan ne ribhi ọne agbaẹbho nan gbe ọkuẹsẹ a je mhan nin mhan dọ ha lu iwẹnna ọfẹotughe. Ene ibhio mhan bhi ọne agbaẹbho nan wo miẹn ẹbho ọbhi egbe.

Rẹ na bhi ikpe 14, mhan da wo ha rẹnẹ diọbhi agbotu kẹkẹ nọn ribhi Quebec. Mhan wo manman sọnyẹnmhẹn bhi ọne ẹghe nin. Ẹbho wo ha miẹn ẹmhọanta ọbhi egbe bhi agbaẹbho ọsi Quebec. Mhan kẹ wo miẹn azagba-uwa ne bunbun bhi agbotu nin mhan rẹnẹ je, ne wo ha lu re alo bhi Baibo nin ele luẹ beji ele ha da sabọ mianmẹn.

MHAN I DA YE ẸMHỌN IBHIO MHAN NE WO HA SUN RẸKHAN JEHOVA A

Ọ manman wo lẹkhẹ nan rẹ sikẹ ibhio mhan ne zẹ urolo French ne nyẹnlẹn Canada. Ele wo ta ebi emhin dia ele yẹ bhi egbe dagbare, ele wo ghọnghọn yẹ mhọn ọyaya bhi oga. Ọkpakinọn, ranmhude ekpokpo nin ele miẹn bhi obọ azagba-uwa nọnsele ne i yi Esali Jehova, emhin i wo lẹkhẹ nin ele ẹghe rebhe. Aba bi inẹn eso ne i yi Esali Jehova wo taman imọn nesele ghe, “Ele ha yẹ deba Esali Jehova ha luẹ Baibo, ele ki sibhi uwa nọnsele re.” Ene ibhio mhan nan da yẹ wo ha sun rẹkhan Jehova arẹmiẹn ele kuẹlo da ekpokpo nọn sẹriọ. Edandan i ribhọ ghe ẹmhọn ele dẹ wo ha ti Jehova bhọ!

Mẹn yẹ ho nin tẹmhọn ibhio mhan ne lu iwẹnna ọkanẹfan ọsi ẹghe rebhe bi iwẹnna ọkanẹfan kpataki bhi Quebec bhi ene ẹghe nin. Eje kẹkẹ bhi Canada ene bun nẹ bhi ẹwẹ ele na vae. Ene ibhio mhan nan da wo luẹ urolo French, yẹ luẹ ebi ẹbho ne nyẹnlẹn bhi ọne agbaẹbho rẹ lu emhin yẹ, ranmhude, ebi ene ẹbho luẹle bhi otuẹ Catholic ele manman re obọ rẹkhan rẹ lu emhin bhi ọne agbaẹbho.

A kẹ wo je ibhio mhan ne lu iwẹnna ọkanẹfan kpataki diọbhi agbaẹbho ne bha manman tan ẹlo a, agbaẹbho nin ibhio mhan ne tẹmhọn Osẹnobulua i ye. Ranmhude ghe ẹbho bhi ene agbaẹbho bha hoẹmhọn Esali Jehova, ele i ka mun uwa nin ele dia la re ele bhi iwẹnna. Ẹbho ne wo la bọ egbe kẹ wo deba okhuo bi ọdọ ọbhebhe nyẹnlẹn kugbe. Ẹgheso, ọrebhe ne ko nyẹnlẹn kugbe ki bun sẹbhi itue enẹn, ehan la elẹnlẹn. Ranmhude ele i manman mhọn igho nin ele ha rẹ sabọ tobele ha ribhi ọsele zẹle nin ele da nyẹnlẹn kugbe. Ene ibhio mhan nan manman wo wẹnna kaka. Ahamiẹn ele munhẹn ha man ọria Baibo, ele ki wo ha lu eka nin ele ha sabọ lu rẹ ha rẹkpa ọne ọria rẹ ha lu re alo. Beji a miẹn ibhio mhan ne tẹmhọn Osẹnobulua ki wo manman bun bhi Quebec, ene ibhio mhan ne lu iwẹnna ọkanẹfan da diọbhi ije ebhebhe nan da manman guanọ urẹkpa.

Ẹghe nin mhan rẹ ha rẹnẹ diọbhi agbotu kẹkẹ, mhan da wo ha dọnmhegbe rẹ ha deba ene ilasẹre ne ribhi ene agbotu lu iwẹnna itẹmhọn Osẹnobulua bhi ọsewewiẹ bhi ẹdẹ Satọde. Ọnan da wo rẹkpa mhan rẹ sabọ ha lẹn ọkakale nin ele kuẹlo da. Ẹlẹnan nian, eso bhi ene ilasẹre nin mhan deba ha lu iwẹnna itẹmhọn Osẹnobulua ki lu iwẹnna mishọnari bhi agbaẹbho ebhebhe, yẹ miẹn ẹsọn kẹkẹ bhi ẹkẹ agbotu.

Bhi ọne ẹghe nin, agbotu eso nin mhan rẹnẹ je bha sabọ ha re igho nin mhan rẹ gbẹloghe egbe sade mhan rẹnẹ ji ele. Ranmhude ọnan, mhan i manman miẹn igho rẹ lu emhin ẹgheso. Bhi ọne ẹghe nan, mhan ki wo mun udu nyan Jehova, ranmhude ọle ọkpa lẹn idia nin mhan ye. Jehova i fikekegbe mhan. Arẹmiẹn emhin bha lẹkhẹ nin mhan, Jehova da yẹ wo rẹkpa mhan rẹ sabọ ha rẹnẹ diọbhi agbotu kẹkẹ.

EBI MẸN MIẸN LUẸ BHI OBỌ IBHIO MHAN NE WO HA SUN RẸKHAN JEHOVA

Bhi ẹghe nin mẹn rẹ ha ribhi Quebec, mẹn da wo miẹn isẹhoa ne bunbun rẹ ha noo redio, tẹlẹvishọn, bi ebe niuz rẹ tẹmhọn Osẹnobulua. Ọ wo ti mẹn bhọ ghe mẹn luẹ ebe a rẹ noo ene emhin nan yẹ bhi ẹghe nin mẹn rẹ ha ribhi isiku iGiliẹd. Mẹn bi obhio mhan nin Léonce Crépeault, nọn yi ọkpa bhi ọfẹotughe ko ha lu ọne wẹnna nan. Ahamiẹn mhan ho nin mhan ne ọria kpataki nọn ribhi ẹwẹ eria ne re niuz man talọ, obhio mhan nin Léonce i da ha ne ele talọ bọsi ghe ọle wo manman lẹn ọne iwẹnna nọnsẹn. Sokpan ọle ki re idegbere yọle: “Ọwanlẹn, ẹbho ne tẹmhọn Osẹnobulua mhan khin. Mhan bha manman guẹ ebi a rẹ noo redio la tẹlẹvishọn rẹ ne ẹbho talọ yẹ. A je mhan nin mhan dọ taman ọrebhe ẹmhọn usikoko nọn nẹ nin Esali Jehova guanọ nin ele do. Ọ dẹ wo manman ti mhan bhọ sade uwẹ rẹkpa mhan rẹ lẹn ebi mhan ha rẹ sabọ noo redio bi tẹlẹvishọn yẹ.” Ranmhude uwedẹ nin obhio mhan nin Léonce rẹ re idegbere rẹ ne ele talọ, ene bunbun bhi ẹwẹ ene re niuz man da wo ka nin ele rẹ rẹkpa mhan.

Akizẹbue, Bẹtẹ da yọle nin mẹn deba obhio mhan nin Glen How, nọn yi ọkpa bhi ene guẹzọ bhi ikotu wẹnna ọbhi ẹmhọn ọkpa nọn zegbere, beji a ha da miẹn ghe ene re niuz man bha dọ re ọle man bhi niuz. Mẹn wo manman miẹn emhin luẹ bhi isiku Gilead nin mẹn yo, bi bhi obọ obhio mhan natiọle Léonce nin mẹn deba wẹnna. Udede isẹhoa wo nọn rẹji mẹn nin mẹn rẹ deba obhio mhan natiọle How wẹnna. Ofẹn i mun ọlẹn sade ẹzọ zegbere nin ọle rẹkpa agbotu gui bhi ikotu. Ọnọn manman lu uhọnmhọn-emhin nẹ hi, ọle wo manman hoẹmhọn Jehova.

Bhi ukpe 1985, agbotu da je mhan nin mhan dọ ha lu iwẹnna ọfẹotughe bhi agbaẹbho nin aba mẹn na vae bhi obọ ọsi wẹst bhi Canada. Ọnan da re isẹhoa nin mhan rẹ sabọ ha gbẹloghe aba mẹn nin egbe bha daan. Ọ ki ribhi uki ea ọle da yu. Mhan da yẹ wo ha lu iwẹnna ọfẹotughe bhi ọne agbaẹbhọ nin rẹ dọ sẹbhi ukpe 1989. Bhi ọne ukpe nin, a da tie mhan nin mhan dọ ha ga bhi Bẹtẹ nọn ribhi United States. Ọnan da wo han mhan ilo. Ọnan rẹman ghe mhan dẹ zẹ iwẹnna ọfẹotughe obọ nin mhan mọn da lu bhi ebe sibhi ikpe 19 nian. Bhi ẹkẹ ene ikpe nin rebhe, mhan da wo de bhi uwa ne bunbun an, yẹ le unan ebale kẹkẹ nin ibhio mhan ne nin mhan. Mhan yi ibhio mhan rebhe obulu ne wo mun uwa nin mhan dia, ye re ebale nin mhan le.

MHAN DA DIỌBHI UNITED STATES

Bhi ẹghe nin mhan ki rẹ sẹbhi Bẹtẹ nọn ribhi Brooklyn, a da yọle nin mẹn dọ ha wẹnna bhi Ọfisi Nọn Mhọn Obọ bhi Iwẹnna Itẹmhọn Osẹnobulua. Mẹn dẹ wo ha khuẹnmhẹn Jehova ẹghe rebhe bhi emhin nin mẹn luẹ bhi ọne Dipatmẹnt nin. Emhin ọkpa nin mẹn luẹ bhi ọne Dipatmẹnt hi, nin mẹn wo ha lẹn otọ emhin fo nọnsẹn. Bhiriọ bhi ukpe 1998, a da je mẹn nin mẹn dọ ha wẹnna bhi Dipatmẹnt Nọn Mhọn Obọ Bhi Ebe Nan Gbẹn. Bhi enin, mẹn yẹ wo luẹ ebi a rẹ gbẹn ebe yẹ rẹ dọ sẹbhi ẹlẹnan. Udede isẹhoa ọ wo ha khin rẹji mẹn rẹ ha rẹkpa obhio mhan nin John Barr bhi ọne dipatmẹnt rẹ na bhi ikpe ne bunbun. Ọle hi ọnọn ha sun ọne dipatmẹnt. Mẹn i da yele ebi mẹn luẹ bhi obọ ọle a ghẹdẹ bi ẹghe nin mẹn deba ọle gbe. Ọria nọn wo re egbe khọkhọ Jesu Kristi ọle khin.

Ọ wo manman ti mẹn bhọ rẹ ha deba ibhio mhan nin ikpia bi ikhuo ne ribhi Dipatmẹnt Nọn Mhọn Obọ Bhi Ebe Nan Gbẹn wẹnna. Ẹghe rebhe ele rẹ wo bhii Jehova nọn rẹkpa ele bhi iwẹnna nin ele lu. Sẹyẹ, ele lẹnmhin ghe emhin nọn hi ki rẹ khin nin ele sabọ lu, Jehova rẹkpa ele rẹ sabọ lu ọle, ọ i yi ahu nọnsele gbe ọle.

Udede isẹhoa nọn rẹji mẹn bi okhuo nin Linda rẹ sabọ rẹnẹ ji ibhio mhan kẹkẹ bhi agbaẹbho ne bun sẹbhi 110. Mhan wo daghe uwedẹ nin ibhio mhan ne lu iwẹnna mishọnari, Otu Nọn Sun Ibẹtẹ bi ibhio mhan rebhe ne lu iwẹnna oga ọsi ẹghe rebhe rẹ manman hoẹmhọn Jehova yẹ. Mhan yẹ wo daghe asun-rẹkhan bi ọyaya nin ibhio mhan ne tẹmhọn Osẹnobulua bhi ene agbaẹbho nan mhọn da Jehova arẹmiẹn ele kuẹlo da ọkakale kẹkẹ, a bha miẹn rẹ lu bi okhọnlẹn. Edandan i ribhọ ghe Jehova wo manman hoẹmhọn ele.

Rẹ na bhi ene ikpe nan rebhe, okhuo mẹn nin Linda wo ha rẹkpa mẹn rẹ sabọ ha lu iwẹnna kẹkẹ nan mun nin mẹn. Ọle wo hoẹmhọn ẹbho. Ọle yẹ wo guanọ uwedẹ kẹkẹ nin ọle ha rẹ sabọ rẹkpa ẹbho. Ọle yẹ wo guẹ ebi a rẹ munhẹn ne ọria zilo yẹ. Ọle sẹ wo rẹkpa ẹbho ne bunbun rẹ dọ luẹ ẹmhọanta, sẹyẹ, ọle sẹ wo rẹkpa ẹbho ne ka rẹ zobọ bhọ rẹ ha ga Jehova rẹ fikiere. Ẹsele nọn na obọ Jehova vae okhuo mẹn nin Linda khin rẹji mẹn. Beji a miẹn mhan ki dọmanlẹn, ibhio mhan nin ikpia bi ikhuo ne yi usẹn ki wo ha rẹkpa mhan bhi uwedẹ ne bunbun. Urẹkpa nin ele re nin mhan wo manman ti mhan bhọ.—Mak 10:​29, 30.

Mẹn manman wo khuẹnmhẹn Jehova sade mẹn ria ẹmhọn ikpe 80 ne gbera nian nin mẹn mọn da ga Jehova. Mẹn wo rẹọbhi ebi ọria ọkpa nọn deba gbẹn ebe nọnsi psalm tale bhi ẹghe nin ọle rẹ yọle: “Eo Osẹnobulua, uwẹ wo ha man mẹn emhin rẹ na bhi ẹghe nin mẹn rẹ ha ribhi obhokhan ha vade, Sẹyẹ rẹ sẹbhi ejayenan, mẹn wo ha tẹmhọn iwẹnna esili nọnsẹ man ẹbho.” (Ps. 71:17) Mẹn wo muegbe nin mẹn rẹ ha lu iriọ khian rẹ dọ sẹbhi ukpẹdẹ uu.