Ha Re Ekpẹn Man Ọria Ẹmhọanta Ne Ribhi Baibo

1. Emhin nela mhan ha lu beji mhan ha da sabọ deba azagba-uwa nọnsi Jehova?

Ahamiẹn mhan miẹn ibhio mhan nin mhan ko ga bhi ẹghe ọhẹnhẹn, inọnta nin mhan kẹ nọọn egbe mhan hi, “Be uwẹ rẹ luẹ ẹmhọanta yẹ?” Ewanniẹn nin eso kẹ wo re ọbhi ọne inọnta hi, “azagba-uwa nan da ga Jehova a da biẹ ele.” Eso ki yọle ghe “ọ bha sẹ buegbe nin ele luẹ ẹmhọanta ne ribhi Baibo.” Ebezẹle nin mhan da re iriọ wanniẹn ọne inọnta nin hi, ranmhude Ọta nọnsi Osẹnobulua nọn ribhi Baibo mhan noo rẹ nyẹnlẹn. Bezẹle? Ranmhude mhan lẹnmhin ghe, ahamiẹn mhan hoẹmhọn ẹmhọanta, yẹ re obọ rẹkhan ọlẹn, ọle ọkpa mhan ha da sabọ ha ribhi azagba-uwa nọnsi Jehova. Uwedẹ ọkpa nin mhan ha rẹ sabọ lu ọnan hi, sade mhan ta ẹmhọanta bhi emhin rebhe nin mhan lu.—Ps. 15:​1-3.

2. (a) Emhin nela ẹbho lẹn Jesu ọi? (b) Be ẹmhọanta nin Jesu ha man ẹbho le dia ele yẹ bhi egbe?

² Jesu wo ha ta ẹmhọanta bhi emhin rebhe. Eghian nọnsi Jesu wo lẹn ghe, ẹmhọanta emhin rebhe nin Jesu ha ta khin arẹmiẹn ghe ebi ọle ha ta bha yẹẹ ele. (Mat. 22:16) Rẹji ẹmhọanta nin Jesu ha man ẹbho le, ọle da yọle: “Imẹn vae dọ si iwaegbea re bhi ẹwẹ ọmokpea bi Aba ọle, bhi ẹwẹ ọmokhuo bi inẹn ọlẹn, bhi ẹwẹ amhẹn ọmọn bi inẹn ọdọ ọle.” (Mat. 10:35) Jesu rẹ wo ha guanọ nin ẹbhọ miẹn uhọnmhunje nin ọle bi edibo nesọle ha wewe ọbhi egbe, ọkpakinọn, ọ bha ha yi iriọ. Sẹyẹ, Jesu lẹmhin ghe ọnan dẹ sunu. (Mat. 23:37) Ọle lenmhin ghe, uhọnmhunje nin ọle wewe dẹ si iwaegbea re bhi ẹwẹ ẹbho. Eso dẹ hoẹmhọn ẹmhọanta ne ribhi Baibo, eso i da lu iriọ.—2 Tẹsẹ. 2:​9-11.

3. Be mhan ha zilo nyan bhi ọne uhọnmhọn-Ọta nan?

³ Bọsi Jesu, mhan wo dọnmhegbe rẹ ha ta ẹmhọanta bhi emhin rebhe nin mhan lu aharẹmiẹn ghe ọnan dẹ re ẹbho bha hoẹmhọn. Sẹyẹ, mhan dọnmhegbe rẹ ha man ẹbho ẹmhoanta ne ribhi Baibo aharẹmiẹn ghe, ọnan dẹ re ẹkẹ ha khọ ẹbho nin mhan tẹmhọn Osẹnobulua man. Ọnan be rẹman ghe ọ bha khẹke nin mhan ha gbẹlokotọ bhi uwedẹ nin mhan rẹ ne ẹbho talọ, bi sade mhan man ẹbho ẹmhọanta ne ribhi Baibo? Eye! Bhi ọne uhọnmhọn-ọta nan, mhan dẹ ka re ewanniẹn bhi ọne inọnta nọn yọle: Ejela mhan ha da sabọ luẹ ẹmhọanta rẹji Osẹnobulua? Mhan ha ki lu ọnin fo, mhan ki dọ re ewanniẹn ọbhi ene inọnta nan ne yọle: Bezẹle nọn da khẹke nin mhan ha man ẹbho ẹmhọn Osẹnbulua? Be mhan ha rẹ sabọ ha man ẹbho ẹmhọn Osẹnobulua yẹ? Ẹghela ọkhẹke nin mhan rẹ ta ẹmhọn Osẹnobulua man ẹbho? Ewanniẹn rẹji ene inọnta nan dẹ rẹkpa mhan rẹ sabọ ha re ekpẹn man ẹbho ẹmhọanta bhi ẹghe nọn khẹke.

EJELA MHAN HA DA SABỌ LUẸ ẸMHỌANTA RẸJI OSẸNOBULUA?

4. Bezẹle nin mhan ha da sabọ yọle ghe Osẹ ọsi ẹmhọanta, ọle Jehova khin?

⁴ Osẹ ọsi ẹmhọanta Jehova khin. Ẹmhọanta emhin rebhe nin ọle ta khin. Bhi ọsi ijiẹmhin, ẹmhọanta ebi ọle taman mhan rẹji emhin ne mhẹn bi emhin ne i mhẹn khin. (Ps. 19:9; 119:​142, 151) Emhin rebhe nin Jehova ta rẹji ẹghe odalo wo munsẹ. (Isa. 55:​10, 11) Ọle wo mun ive nin ọle ve sẹ. (Num. 23:19) Bhi ọsi ẹmhọanta, Osẹnobulua i da sabọ bha ohoghe! (Hib. 6:18) Bhiriọ, mhan wo dọ manman lẹn ebezẹle nan da tie Jehova “Osẹnobulua ọsi ẹmhọanta.”—Ps. 31:5.

5. Bezẹle nọn da yi emhin nọn lẹkhẹ na rẹ ha guanọ “Osẹnobulua ọsi ẹmhọanta”? Gbotọle fanọn an. (Iwẹnna 17:27)

⁵ Ẹbho eso yọle ghe ọ i yi emhin nọn lẹkhẹ nan rẹ lẹn Jehova, “nin Osẹnobulua ọsi ẹmhọanta.” Emhin ne bunbun nin mhan daghe ne nẹga mhan, rẹman ghe Osẹnobulua ribhọ. (Rom 1:20) Ẹghe nin Pọl rẹ ha nin ibhokhan Grik ne manman yo isiku talọ bhi Atẹns, ọle da taman ele ghe Osẹnobulua guanọ nin mhan “guanọ ọlẹn,” sẹyẹ ghe, “ọle bha ree bhi eji ọdeọde bhi ẹwẹ mhan ye.” (Tie Iwẹnna 17:27.) Bhi ọsi ẹmhọanta, Jehova si ẹbho ne mhọn idegbere, ne yẹ guanọ ẹmhọanta kẹ egbe.—Jọni 6:44.

6. Ẹmhọanta eso nela mhan miẹn bhi Baibo? Bezẹle nọn da manman ti uwẹ bhọ ghe uwẹ lẹn ene ẹmhọanta nan?

⁶ Uwedẹ ọkpa nin mhan rẹ sabọ dọ lẹn Jehova hi, nin mhan rẹ ha luẹ Baibo. Ẹlinmhin nọn khiale nọnsi Osẹnobulua rẹkpa ene ikpea ne gbẹn Baibo. (2 Pita 1:​20, 21) Bhiriọ, ẹmhọanta emhin rebhe ne ribhi Baibo khin, sẹyẹ, mhan dẹ sabọ mun udu nyan ọlẹn. Bhi ọsi ijiemhin, mhan dẹ sabọ rẹọbhi ebi Baibo tale rẹji ebi ọne otọ nan rẹ munhẹn yẹ, bi ebi iẹnlẹn rẹ munhẹn yẹ bhọ. (Gen. 1:​1, 26) Mhan dẹ yẹ sabọ rẹọbhi ebi Baibo tale rẹji ebezẹle nin mhan da yi eria olukhọ, bi ebezẹle nin iloya bi uu da ribhọ. (Rom 5:12; 6:23) Mhan dẹ sabọ rẹọbhi ebi Baibo tale bhi ẹghe nin ọle rẹ yọle ghe, Jehova dẹ noo Ọmọn nọnsọle rẹ hẹnhẹn emhin rebhe nin Esu nọn yi “aba ohoghe” riia a. (Jọni 8:44; Rom 16:20) Sẹyẹ, mhan dẹ sabọ rẹọbhi ive ne ribhi Baibo nọn yọle ghe Jesu dẹ gbe eria ne i mhẹn khuelo, riọ ene yu kpanọ, re ọne otọ nan kiẹn otọ ọfubhegbe, yẹ rẹ mhan kiẹn eria ne gbale. (Jọni 11:​25, 26; 1 Jọni 3:8) Udede isẹhoa khọnan nin Jehova re nin mhan! Ọle man mhan ẹmhọanta, sẹyẹ, ọle re ọne isẹhoa nin mhan yẹ rẹ ha man ẹbho ebhebhe ọne ẹmhọanta.—Mat. 28:​19, 20.

BEZẸLE NỌN DA KHẸKE NIN MHAN HA MAN ẸBHO ẸMHỌN OSẸNBULUA?

7-8. Emhin nela re mhan man ẹbho ẹmhọanta? Re ijiẹmhin ọbhọ. (Mak 3:​11, 12) (Yẹ fẹ ene ifoto ghe.)

⁷ Beji mhan ka tẹmhọnlẹn, nin mhan rẹ sabọ ha ribhi azagba-uwa nọnsi Jehova, ọkhẹke nin mhan ha ta ẹmhọanta. Ọkpakinọn nin mhan rẹ sabọ ha lu ebe ti Jehova bhọ, ọkhẹke nin mhan lu gbera nin mhan rẹ gheghe ha ta ẹmhọanta. Ebezẹle nin mhan da ta ẹmhọanta wo rẹtẹ Jehova. Fẹ ebe sunu bhi ẹghe nin Jesu rẹ ha lu iwẹnna itẹmhọn Osẹnobulua bhi ọne otọ nan. (Tie Mak 3:​11, 12.) Ẹghe nin Jesu rẹ ha tẹmhọn Osẹnobulua bhi egbegbe Okpẹdẹ ọsi Galili, ẹbho ne bunbun da wo vẹ nẹga ọle. Bhi ọne ẹghe nan, ẹbho nan miẹn ghe ẹlinmhin-ebe kpokpo da debhere bhi odalo Jesu yẹ ha so dagbare yọle: “Uwẹ hi Ọmọn nọnsi Osẹnobulua.” Bezẹle nin ene ẹlinmhin-ebe da noo ene ẹbho nan rẹ ta ẹmhọanta rẹji Jesu yọle ghe, ọle hi Ọmọn nọnsi Osẹnobulua? Asabọmiẹn ebezẹle hi, ene elinmhin-ebe guanọ nin ẹbho ne ha ka ele ehọ gbaẹkẹ ele, rẹ sẹbhọ ghe, ele ki sabọ re ene ẹbho zobọ bhọ rẹ ha ga Jehova. Arẹmiẹn ẹmhọanta ebi ene ẹlinmhin-ebe tale khin, ọ i yi emhin esili ele mhọn bhi ọkhọle nọn zẹle nin ele da ta iriọ. Sokpan, Jesu lẹn ebi ele ha mhọn bhi ọkhọle, sẹyẹ, ebi ele ha lu bha ti Jesu bhọ. Ranmhude ọnan, Jesu da taman ele nin ele gue unun.

⁸ Be mhan ha sabọ miẹn luẹ bhi ọne okha nan? Ebe re mhan ta ẹmhọanta man ẹbho wo rẹtẹ Jehova. Emhin nọn manman lu uhọnmhọn emhin nọn nin mhan rẹ ha mhọn emhin esili bhi ọkhọle sade mhan tẹmhọn Osẹnobulua man ẹbho. Bhiriọ, ahamiẹn ghe ẹbho ho nin ele gẹn mhan ranmhude ẹmhọanta nin mhan man ele le, mhan i da ka. Mhan dẹ re ọne ogẹn ji Jehova!—Mat. 5:16; sẹyẹ fẹ Iwẹnna 14:​12-15 ghe.

9. Emhin nela ọ bha khẹke nin mhan ha lu? Bezẹle?

⁹ Bha ji mhan fẹ idia ọbhebhe ghe nọn ha sabọ rẹkpa mhan beji a ha da miẹn ghe, mhan bha ha re ogẹn ji egbe mhan. Ji a mhan yọle ghe ọwanlẹn ọkpa bhi agbotu ta emhin man mhan nọn bha khẹke nin mhan taman ẹbho. Ọrẹyiriọ, mhan da taman ele. Ahamiẹn ene eria nin mhan taman dọ lẹn khere ghe ẹmhọanta ebi mhan taman ele khin, ọ dẹ sabọ re ele ha gẹn mhan, yẹ ha re ele riale ghe emhin ne bunbun yẹ ribhọ nin mhan lẹn. Ọnan dẹ sabọ re ele ha ghe mhan bii eria kpataki, ọkpakinọn, ọ i da ha yẹẹ Osẹnobulua. (Prov. 11:13) Bezẹle? Arẹmiẹn ẹmhọanta ebi mhan tale khin, ọ bha rẹ khẹke nin mhan ta ọne ẹmhọn man ẹbho. Sẹyẹ, ọ i yi emhin esili mhan mhọn bhi ọkhọle nọn zẹle nin mhan da ta ọne ẹmhọn man ele.

BE MHAN HA RẸ SABỌ HA MAN ẸBHO ẸMHỌN OSẸNOBULUA YẸ?

10. Be a re ọle ta nan rẹ ha re ‘ekpẹn-ekpẹn talọ’? (Kolose 4:6)

¹⁰ Tie Kolose 4:6. Pọl nin odibo da ye Kristiẹn ne ha nyẹnlẹn bhi Kolose egbe re ghe, nin ele re “ekpẹn-ekpẹn ha talọ.” Be ọnan mundia nan? Ukpọta Grik nan zedu ọle diọbhi nan rẹ ha re ‘ekpẹn-ekpẹn talọ’ mundia nin, nin ọria rẹ ha re ẹkẹ-ẹjẹjẹ ta ọta nọn ha reso ẹbho, yẹ rẹkpa ele.

11-12. Bezẹle nọn da khẹke nin mhan gbẹlokotọ bhi uwedẹ nin mhan rẹ man ẹbho ẹmhọanta? Re ijiẹmhin ọbhọ. (Yẹ fẹ ene ifoto ghe.)

¹¹ Ọkhẹke nin mhan ha re ekpẹn man ẹbho ẹmhọanta ne ribhi Baibo beji Pọl tale. Hibru 4:12 yọle ghe, inian ẹmhọanta ne ribhi Baibo diabe agbada nọn manman mun. Ọ dẹ sabọ rẹman unan ọria nin mhan gene khin bhi ẹkẹ ọkhọle, unan ọria nin mhan gene khin bhi efun, bi ebe rẹ mhan lu emhin nin mhan lu. Ọkpakinọn, ahamiẹn mhan bha noo ẹwanlẹn rẹ man ẹbho Baibo, ọ dẹ sabọ ha re ẹkẹ khọ ele, la ne mhan ha gbuga. Be ọnan ha rẹ sabọ sunu yẹ?

¹² Ria ẹmhọn ọne idia nan ghe. Ji man yọle ghe mhan ribhi iwẹnna itẹmhọn Osẹnobulua, mhan da miẹn okpea ọkpa nọn mhọn ọkhọle esili. Ọne okpea wo ha nan erọnmhọn ji ebi a manlẹn ẹghe rebhe. Sẹyẹ, emhin nọn manman ti ọle bhọ nọn nin ọle rẹ ha deba azagba-uwa nọnsọle lu iluemhin ọsi Krismas bi ọsi Ista. Mhan da noo Baibo rẹ ji ọne okpea nan lẹn ghe, emhin uuki nọn nan rẹ ha nan erọnmhọn ji ebi manlẹn nọn i mhọn iẹnlẹn. Sẹyẹ, mhan da yẹ ji ọle lẹn ghe ẹbho ne i ga Osẹnobulua ele lu iluemhin ọsi Krismas bi ọsi Ista. (Isa. 44:​14-20; 2 Kọr. 6:​14-17) Ahamiẹn ọne uwedẹ nan mhan rẹ nin ọne okpea nan talọ bhi ẹghe nin mhan rẹ miẹn ọlẹn bhi ọsi ọhẹnhẹn, ẹmhọanta mhan man ọle le, ọkpakinọn, mhan bha noo ẹwanlẹn rẹ man ọle Ọta nọnsi Osẹnobulua nọnsẹn.

13. Be mhan ha rẹ ji ọta nin mhan ta diabe ebale nan re umhẹn ọi yẹ?

¹³ Pọl da taman ibhio ọle nin ele ji ọta nin ele ta diabe ebale nan re umhẹn ọi. Ebi Pọl ha ta bhi enan bha rẹman ghe, nin mhan hẹi ha man ẹbho ẹmhọanta ne ribhi Baibo nọnsẹn la nin mhan ha biọle gọ, ọkpakinọn, ebi ọle ha tẹmhọnlẹn hi, nin mhan ji ebi mhan ta diabe ebale nọn mhẹn bhi unun, beji ọ ha da ha yẹẹ ẹbho nin mhan ne talọ. (Job 12:11) Ọnan i da yi emhin nọn lẹkhẹ nan rẹ lu ẹgheso. Rẹji ebale ọkhọnkhan nin mhan le, mhan sabọ ha riale ghe ebale nọn ha mhẹn mhan bhi unun dẹ yẹ ha mhẹn bhi ẹbho ebhebhe unun. Iriọ sẹyẹ nọn, mhan sabọ rẹ ha riale ghe uwedẹ nin mhan rẹ talọ dẹ ha mhẹn bhi ẹbho nekẹle bhi ehọ, ọkpakinọn, ọnan i yi ẹmhọanta. Bhi ọsi ijiẹmhin, ahamiẹn ẹbho talọ bhi agbaẹbho eso, beji emhin wo dia ele yẹ bhi egbe tee ele rẹ talọ, aharẹmiẹn obhokhan ele ne talọ la ọwanlẹn. Ọkpakinọn, ele ha re inian ne ọria bhi agabẹbho ebhebhe talọ, ọ dẹ sabọ re ẹkẹ khọ ọne ọria nin ele ne talọ. Ọnan zẹle nin Pọl da yọle ghe nin mhan lẹn ebi mhan ha rẹ ha “re ewanniẹn nọn khẹke nin ọdeọde” yẹ. Ebi Pọl re ọnan ta hi, nin mhan ji ọta nin mhan ha ta ha yi ebe ha mhẹn ẹbho nekẹle bhi ehọ, ọ i yi ebe ghọn mhan.

ẸGHELA ỌKHẸKE NIN MHAN RẸ TA ẸMHỌN OSẸNOBULUA MAN ẸBHO?

14. Beji Jesu ribhi ọne otọ nan, ọle be re osukpa man edibo nesọle emhin rebhe nin ọle lẹn? Gbetọle fanọnan.

¹⁴ Ẹghe-ẹghe Jesu rẹ wo ha re ekpẹn ne edibo nesọle talọ, yẹ man ele emhin ne bunbun. (Mak 6:34) Aharẹmiẹn ghe emhin ne bunbun ribhọ ne khẹke nin ele luẹ, Jesu bha wo re osukpa ha man ele le. Jesu lẹnmhin ghe ọ bha sẹ sẹ ẹghe nin ele ha rẹ luẹ ẹmhọanta eso ne dinmhin. Bhi ọsi ẹmhọanta, ọle bhọ da yọle ghe ele i da sabọ lẹn otọle. (Jọni 16:12) Be ọnan man mhan le?

15. Ọ be khẹke nin mhan re osukpa man ẹbho nin mhan man ele Baibo emhin rebhe nin mhan lẹn? Gbetọle fanọn an. (Proverbs 25:11) (Yẹ fẹ ifoto ghe.)

¹⁵ Ijiẹmhin nọnsi Jesu rẹman ghe, ranmhude mhan lẹn ẹmhọanta bha rẹman ghe mhan dẹ wo re osukpa ha man ẹbho emhin rebhe nin mhan lẹn. Be mhan rẹ sabọ re egbe khọkhọ Jesu yẹ? Ọkhẹke nin mhan ji idia nin ẹbho ye da rẹtẹ mhan. Ji mhan ria ẹmhọn ọne okpea nin mhan ka tẹmhọnlẹn nọn, wo yẹẹ ọle rẹ ha deba azagba-uwa nọnsọle ha lu iluemhin ọsi Krismas bi Ista. Mhan lẹnmhin ghe oga ohoghe mun ene iluemhin ọsi Krismas bi Ista nan gbọ, sẹyẹ, Osẹnobulua bha re obọ bhọ. Ọkpakinọn, ji a man yọle ghe ọ ki kẹ uzana ọkpa la eva ọkuẹsẹ a lu iluemhin ọsi Krismas uwẹ da munhẹn ha man ọle Baibo. Ọ dẹ be rẹman ghe mhan re egbe khọkhọ Jesu sade mhan wo re osukpa taman ọlẹn iman-emhin kẹkẹ nin Baibo bha re obọ ọi, yẹ ha mhọnlẹn bhi ọkhọle ghe ọle dẹ wo re osukpa zobọ bhọ rẹ ha lu Krismas? Hiehie. Ẹmhọanta nọn ghe, eria eso nin mhan man ele Baibo kẹ wo re obọ rẹkhan ebi mhan man ele, ọkpakinọn, ọ i yi riọ ọ dia rẹji ẹbho ebhebhe. Ọ dẹ manman ree ẹghe ọkuẹsẹ ẹbho eso fi iria-eria bi uwedẹ nin ele rẹ lu emhin denọ. Sokpan, ọkhẹke nin mhan taman ẹbho nin mhan man ele Baibo emhin ne khẹke nin ele lẹn bhi ẹghe nọn khẹke, beji mhan ha da sabọ rẹkpa ele rẹ ha lu re alo. Mhan ha lu iriọ, ọ ki sabọ rẹkpa ele rẹ lẹn otọ ebi mhan taman ele.—Tie Proverbs 25:11.

16. Be mhan ha rẹ sabọ ha rẹkpa ẹbho nin mhan man ele Baibo yẹ rẹ ha “khian bhi uwedẹ ẹmhọanta”?

¹⁶ Ọ manman wo re mhan ghọnghọn rẹ ha rẹkpa ẹbho rẹ dọ luẹ ẹmhọanta rẹji Jehova. Mhan dẹ sabọ rẹkpa ele rẹ ha “khian bhi uwedẹ ẹmhọanta” sade mhan lu ene emhin nan: re ijiẹmhin esili ọbhi otọ nin ele. (3 Jọni 3, 4) Wo ha re uwedẹ nin uwẹ nyẹnlẹn rẹ rẹman ghe, uwẹ rẹọbhi ive rebhe ne ribhi Ọta nọnsi Osẹnobulua. Ji a miẹn ghe emhin esili ne ribhi uwẹ ọkhọle re uwẹ man ẹbho ẹmhọanta rẹji Jehova. Re ekpẹn ha man ẹbho ẹmhọanta ne ribhi Baibo bhi ẹghe nọn khẹke, uwẹ ha yẹ re ẹkẹ-ejẹjẹ ha lu ọle. Sẹyẹ, ha re ogẹn nọn hi ki rẹ khin nin uwẹ miẹn ji Jehova. uwẹ ha lu iriọ, uwẹ ki rẹman ghe Jehova nin Osẹ ọsi ẹmhọanta uwẹ ga.