UHỌNMHỌN-ỌTA NỌNZI 49
ILLO 44 Erọnmhọn ọsi Ene Ibhiogue
Ebe Nọnsi Jobu Dẹ Sabọ Rẹkpa Uwẹ Sade Uwẹ Guanọ Nin Uwẹ Re Ibhude Nin Ọria
“Ejayenan nian Jobu, huẹan ka mẹn eho.”—JOB 33:1.
EBI A HA LUẸ BHỌ
Bhi ọne uhọnmhọn-ọta nan, mhan dẹ zilo nyan ebi ebe nọnsi Jobu ha rẹ sabọ rẹkpa mhan rẹ ha re ibhude nọn mhẹn nin ọria yẹ.
1-2. Ọnọghọ nela imọẹ Jobu ea bi Ẹlaihu kuẹlo da?
ẸGHE nin emhin rebhe nin Jobu mhọn rẹ yulu ọle, osukpa ẹbho rebhe ne nyẹnlẹn bhi agbaẹbho nin ọle ye rẹ họn ebe sunu ji ọle. Ẹghe nin imọẹ ea nọnsi Jobu natiọle Ẹlifaz, Bidad, bi Zofa rẹ họn ebe sunu ji Jobu, ele da ha khian Ọz nin ele dọ re ikoudure nanlẹn. Ele ki sẹbhi enin, ebi ele daghe da han ele ilo.
2 Re ọkhọle ria ẹmhọn ebe sunu ji Jobu. Ọle da wo ha loya ranmhude emhin kẹkẹ ne sunu ji ọle. Elanmhẹn ne bunbun nin ọle mhọnlẹn da yuno. Elanmhẹn bii ihuan, ẹmena, jaki bi kẹtẹkẹtẹ. A da gbono eguọmhandia nesọle eso a. Sẹyẹ, uwa nin imọn nesi Jobu da ha dujie da shiẹn nyan ele yẹ gbono ele a. Rẹ deba ọnin, Jobu da ha khọnmhọn emianmhẹn nọn manman kaka. Iso da vuọn ọle egbe rebhe rẹ sẹbhọ ghe, egbe da manman ha ba ọle. Ẹghe nin Ẹlifaz, Bidad, bi Zofa ki rẹ sẹbhi eji Jobu ye, ele da kere ghe Jobu wo lu akhiẹ, sẹyẹ, ọle dotua bhi ẹmun. Be ele ki rẹ lu emhin yẹ? Rẹ na bhi ikpẹdẹ ihinlọn, ele bha ta ọta soso man Jobu. (Job 2:12, 13) Akizẹbue, usẹn okpea natiọle Ẹlaihu da vae dọ dotua sikẹ ele. Bhi ọne ẹghe nan, Jobu da munhẹn ha talọ. Ọle da yọle ghe, ọ ha rẹ ha mhẹn sade a bha biẹ ọle hiehie, sẹyẹ, ọle yu mhẹn nẹ ghe ọle nyẹnlẹn. (Job 3:1-3, 11) Bhi ọsi ẹmhọanta, Jobu wo ha guanọ urẹkpa! Ọkpakinọn, imọẹ ọle ne dọ tuẹ ọle bha lẹn ebi ele ha rẹ rẹkpa ọle yẹ. Ọta nin ene ikpea nan ha ta bi uwedẹ nin ele ha rẹ tale dẹ rẹman si imọẹ Jobu ele gene khin, la si ẹmhọn Jobu gene rẹtẹ ele.
3. Be mhan ha zilo nyan nian?
3 Jehova da rẹkpa Mozis rẹ gbẹn ebi imọẹ ea nesi Jobu tale bi ebi ele lu ọbhi otọ. Ọle da yẹ gbẹn ebi Ẹlaihu tale bi ebi ọle lu. Yere ghe, emhin nin Jehova guanọ nin Ẹlaihu ta ọle tale. Bhi obọ nọnkẹle, asabọmiẹn ẹlinmhin-ebe noo Ẹlifaz rẹ ta ọta eso nin ọle tale. (Job 4:12-16; 33:24, 25) Ọnan zẹle mhan ha tie ebe nọnsi Jobu, mhan ki miẹn adia ne mhẹn bhọ bi ene i mhẹn. Emhin ọkpa nin mhan ha sabọ miẹn luẹ bhi ebe nọnsi Jobu hi, ebi mhan ha rẹ sabọ ha re ibhude nin ọria yẹ. Bhi ejayenan nian, bha ji mhan ka zilo nyan ijiẹmhin ne i mhẹn nin imọẹ ea nesi Jobu re ọbhi otọ. Mhan ha lu iriọ fo, mhan ki zilo nyan ijiẹmhin esili nin Ẹlaihu re ọbhi otọ. Mhan dẹ yẹ luẹ ebi okha ọsi Jobu rẹ rẹkpa ibhokhan Izrẹl yẹ sade ele re obọ rẹkhan adia ne ribhọ, bi ebi mhan ha sabọ miẹn luẹ bhọ ẹlẹnan.
EBI IMỌẸ JOBU EA RẸ RE IBHUDE NANLẸN YẸ
4. Bezẹle nin imọẹ Jobu ea bha da sabọ re ikoudure nin Jobu? (Yẹ fẹ ifoto ghe.)
4 Baibo ji mhan lẹn ghe, imọẹ Jobu ea da rẹnẹ ji Jobu dọ re ikoudure nanlẹn bhi ẹghe nin ele rẹ họn ebe sunu ji ọle. (Job 2:11) Ọkpakinọn, ele bha sabọ re ikoudure nin Jobu hiehie. Bezẹle? Emhin ea zẹle nin ele bha da sabọ lu iriọ. Ọhẹnhẹn, ele bha re ẹghe ọbhi otọ rẹ ka Jobu ehọ, yẹ lẹn ebi emhin dia ọle yẹ bhi egbe. Bhi ọsi ijiẹmhin, ele bhọ da yọle ghe ranmhude emhin ebe nin Jobu lu zẹle nin ọle da loya.a (Job 4:7; 11:14) Ọzeva, arẹmiẹn ọta eso nin ene ikpea nan ta diabe ebe mhẹn bhi ehọ, ọ bha sabọ rẹkpa Jobu hiehie. (Job 13:12) Ele yẹ ta ọta ne manman ba Jobu bhi egbe man ọlẹn. Bhi ọsi ijiẹmhin, igba-eva Bidad taman Jobu ghe ọle talọ gbe. (Job 8:2; 18:2) Sẹyẹ, Zofa da re ọta nin ọle ta rẹ ji Jobu lẹn ghe, Jobu i mhọn ẹwan. (Job 11:12) Ozea, arẹmiẹn ele bha ha ne Jobu van beji ele ha nanlẹn talọ, uwedẹ nin ele rẹ nanlẹn ha talọ da re ọkhọle ha gbe Jobu asan, yẹ re ọle ha riale ghe ọria soso bha hoẹmhọn ọlẹn. (Job 15:7-11) Nin ene ikpea nan rẹ re ikoudure nin Jobu yẹ rẹkpa ọle ziẹn urẹọbhọ nọnsọle, ele da ha dọnmhegbe rẹ rẹman ghe Jobu hi ọnọn lu emhin ebe.
Ahamiẹn uwẹ re adia nin ọria, hẹi lu ọle bhi uwedẹ nọn ha re ọne ọria ha riale ghe uwẹ mhẹn gbera ọle. Yere ghe nin uwẹ rẹ rẹkpa ọle zẹle nin uwẹ da re ọne adia nanlẹn (Fẹ uduọle nọnzi 4 ghe)
5. Be na bhi ibhude nin imọẹ Jobu ea re nanlẹn re?
5 Ọ bha han mhan ilo ghe ibhude nin imọẹ Jobu re nanlẹn bha sabọ rẹkpa ọle. Ọta nin ele taman ọlẹn da wo gbe ọle ahu sotọ. (Job 19:2) Ọnan dẹ sabọ rẹkpa mhan rẹ daghe ebezẹle nin Jobu da ha dọnmhegbe rẹ rẹman ghe, ọria nọn khiale ọle khin. Ọnan zẹle nin ọle bha da ha ria eria nọnsẹn, nin ọle da ha ta ọta nin ẹwanlẹn i ye. (Job 6:3, 26) Imọẹ Jobu bha ne Jobu talọ bhi uwedẹ nin Jehova rẹ guanọ ọlẹn, sẹyẹ, ele bha re ẹkẹ-ẹjẹjẹ nanlẹn lu emhin. Ranmhude ọnan, ele da ji Esu da noo ele rẹ re egbe iẹnlẹn lọ Jobu. (Job 2:4, 6) Ahamiẹn ibhokhan Izrẹl re obọ rẹkhan ebi ele luẹ bhi okha ọsi Jobu, be ọ rẹ rẹkpa ele yẹ? Sẹyẹ, be mhan ha rẹ sabọ miẹn elele bhọ yẹ ẹlẹnan?
6. Be ene ewanlẹn ne ha re ibhokhan Izrẹl khian ha sabọ miẹn luẹ bhi ijiẹmhin nọn i mhẹn nin imọẹ ea nesi Jobu re ọbhi otọ?
6 Ebi ibhokhan Izrẹl ha sabọ miẹn luẹ bhi okha ọsi Jobu? Bhi ẹghe nin Jehova ki rẹ ha mhọn ẹbho nọnsọle nin ọle tie ibhokhan Izrẹl, ọle da zẹ ikpea bhi ẹwẹ ele ne da ha re uwedẹ nọn gbale rẹ bhu ohiẹn nọnsele, yẹ man ele uhi nesọle. (Deut. 1:15-18; 27:1) Ọkuẹsẹ ene ikpea nan re ibhude nin ibhokhan Izrẹl la bhu ele ohiẹn, ọ da khẹke nin ele ha kaehọ ene ibhokhan Izrẹl nọnsẹn. (2 Chron. 19:6) Ẹmhọn ha zegbere, ele i da wo re ọkhọ bhọ ghe ele lẹn emhin rebhe, ọ wo khẹke nin ele nọọn ọta. (Deut. 19:18) Ọ bha khẹke nin ene ewanlẹn ha re ohu ne ibhokhan Izrẹl talọ sade ele dọ guanọ urẹkpa bhi obọ ene ewanlẹn nan. Bezẹle? Ele ha lu iriọ, ele dẹ sabọ re obhokhan Izrẹl nọn dọ guanọ urẹkpa bhi obọ ele miẹn ghe, ọle bha tan ọkhọle a man ele. (Ex. 22:22-24) Edandan i ribhọ ghe, ene ewanlẹn nan ne ha dia ibhokhan Izrẹl, ne lẹn okha ọsi Jobu wo miẹn emhin kpataki luẹ bhi ọne okha.
7. Rẹ gbera ene ewanlẹn ne ha re ibhokhan Izrẹl khian, ọria ọbhebhe nela ha sabọ re ibhude nin ọria? Ahamiẹn ele tie ọkha nọnsi Jobu, elele nela ele ha sabọ miẹn bhọ? (Proverbs 27:9)
7 Ọ i yi ene ewanlẹn ne ha re ibhokhan Izrẹl khian ọkpa ene ha re ibhude nin ẹbho. Bhi ọsi ẹmhọanta, ọria nọn hi ki rẹ khin bhi ẹwẹ ibhokhan Izrẹl, aharẹmiẹn obhokhan nọn la ọwanlẹn, okpea nọn la okhuo dẹ sabọ re ibhude nin ọmọẹ ọle nọn guanọ nin ọle lẹn ebi ọle ha rẹ ha nyẹn iẹnlẹn nọn mhẹn yẹ. (Ps. 141:5) Imọẹ ọsaje manman wo rẹkpa egbe ele bhi uwedẹ nọn sẹnian. (Tie Proverbs 27:9.) Ahamiẹn ibhokhan Izrẹl ria eria nyan ebi imọẹ ea nesi Jobu rẹ ne Jobu talọ yẹ, ọ dẹ sabọ rẹkpa ele rẹ lẹn emhin nọn bha khẹke nin ele ta bi emhin nọn bha khẹke nin ele lu, sade ele re ibhude nin ọria.
8. Emhin nela ọkhẹke nin mhan rẹban sade mhan re ibhude nin ẹbho? (Yẹ fẹ ene ifoto ghe.)
8 Ebi mhan ha rẹ sabọ miẹn elele yẹ bhi okha nọnsi Jobu. Beji a miẹn Kristiẹn mhan khin, ọkhẹke nin mhan ha rẹkpa ibhio mhan nin ikpea bi ikhuo sade ele kuẹlo da ọkakale. Nin mhan rẹ sabọ lu iriọ, ọ bha khẹke nin mhan ne ele lu emhin bhi uwedẹ nin imọẹ Jobu ea rẹ nanlẹn lu emhin. Ghe emhin eso nọn khẹke nin mhan lu. Ọhẹnhẹn, ọkhẹke nin mhan lẹn otọ ebe sunu ọkuẹsẹ mhan re ibhude nin ọria. Ọzeva, ọ bha khẹke nin mhan re ibhude nin ọria bhi uwedẹ nin mhan riale ghe ọkhẹke beji Ẹlifaz lu, ọkpakinọn, Ọta nọnsi Osẹnobulua ọkhẹke nin mhan noo rẹ ha re ibhude nin ọria. (Job 4:8; 5:3, 27) Ọzea, ọkhẹke nin mhan dọnmhegbe rẹ rẹban ọta ne ba bhi egbe la ọta ne bha dia. Ẹmhọanta ribhi ọta eso nin Ẹlifaz bi ibo ọle eva nekẹle tale. Pọl nin odibo bhọ yẹ ta ọta eso nin Ẹlifaz tale. (Re ẹmhọn nọn ribhi Job 5:13 rẹ fẹ ebe ribhi 1 Kọrint 3:19 ghe.) Ọkpakinọn, ele bha ta ẹmhọanta rẹji Osẹnobulua bhi ọta ne bunbun nin ele ta. Ọta nin ele ta wo manman ba Jobu bhi egbe. Ranmhude ọnan, Jehova da yọle ghe ohoghe ele bhale. (Job 42:7, 8) Ahamiẹn mhan re ibhude nin ẹbho, ọ bha khẹke nin mhan lu ọle bhi uwedẹ nọn ha re ẹbho ha riale ghe, ọria nọn kẹ khọẹkẹ Jehova khin, la ghe Jehova bha hoẹmhọn ele. Bhi ejayenan nian, bha ji mhan zilo nyan ebi mhan ha sabọ miẹn luẹ bhi ijiẹmhin ọsi Ẹlaihu.
Ahamiẹn uwẹ re adia nin ọria, (1) dọnmhegbe rẹ lẹn idia nin ọne ọria ye, (2) noo Ọta nọnsi Osẹnobulua rẹ rẹkpa ọle, bi (3) re oyẹẹ rẹ nanlẹn talọ (Fẹ uduọle nọnzi 8 ghe)
EBE ẸLAIHU RẸ RE IBHUDE NIN JOBU YẸ
9. Bezẹle nin Jobu da ha guanọ ikoudure beji imọẹ ọle ea ki talọ fo? Gbotọle fanọn an. Be Jehova rẹ rẹkpa Jobu yẹ?
9 Jobu bi imọẹ ọle ea wo noo ẹghe nọn tanlẹn rẹ ha gbugan. Emhin nin ele ha tẹmhọnlẹn wo manman bunbun rẹ sẹbhọ ghe, a da gbẹn ọlẹn sẹbhi uhọnmhọnlẹn 28 bhi Baibo. Ọta nin ele ha tẹmhọnlẹn wo rẹman ghe, ẹkẹ wo manman ha khọ ele. Enan rebhe zẹle nin egbe iẹnlẹn da lọ Jobu, nin ole da ha guanọ ikoudure bi ibhude. Be Jehova ki rẹ rẹkpa Jobu yẹ? Jehova da noo Ẹlaihu rẹ rẹkpa Jobu, yẹ rẹ re ibhude nanlẹn. Bezẹle nọn da re ẹghe ọkuẹsẹ Ẹlaihu ne Jobu talọ? Ọle da yọle: “Obhokhan mẹn khin, ibha wanre, Mẹn guanọ nin mẹn mun ekpẹn nin bha.” (Job 32:6, 7) Ẹlaihu lẹn sẹbhọ ghe, ene wanre manman mhọn ẹwanlẹn ranmhude ikpe ne bunbun nin ele sẹ gbe bhi agbọn, sẹyẹ, ele mhọn isẹlobhemhin nẹ usẹn ibhokhan. Ẹlaihu ki sẹ re iziẹngbe ka Jobu bi imọẹ ea nesọle ehọ, ọle ki da talọ dagbare. Ọle yọle: “Ọ i yi eka ikpe nin ọria gbe bhi agbọn ọkpa ha re ọria ha wanlan, sẹyẹ, ọ i yi ene manman wanre ọkpa lẹn emhin ne gbale.” (Job 32:9) Beji Ẹlaihu ta ọnan fo, emhin nela ọle ki ta? Be ọle rẹ tale yẹ?
10. Emhin nela Ẹlaihu ka lu ọkuẹsẹ ọle re adia nin Jobu? (Job 33:6, 7)
10 Ọkuẹsẹ Ẹlaihu re ibhude nin Jobu, ọle da ziẹngbe sẹ ẹghe nin ọkhọle nọnsi Jobu ha rẹ lọre, beji Jobu ha da sabọ ka ọle ehọ nọnsẹn. Be ọle rẹ lu ọnan yẹ? Baibo ji mhan lẹn ghe, Ẹlaihu ka rẹ ha khọẹkẹ. Bhiriọ, ọle da ka de ọkhọle nọnsọle re. (Job 32:2-5) Ranmhude ọnan, ẹghe bha ha ribhọ nin Ẹlaihu rẹ re ẹkẹkhọmhin ne Jobu talọ. Sokpan, ọle da re idegbere rẹ ne Jobu talọ bọsi ọmọẹ ọsaje. Bhi ọsi ijiẹmhin, ọle da taman Jobu yọle: “Ghọle! Iriọ mẹn yẹ diabe uwẹ bhi odalo Osẹnobulua ọsi ẹmhọanta.” (Tie Job 33:6, 7.) Ọne ọta nan nin Ẹlaihu tale wo rẹman ghe, ọle wo ka Jobu ehọ nọnsẹn. Ọkuẹsẹ Ẹlaihu re ibhude nin Jobu, ọle da sounun ọbhi ọta eso kpataki nin Jobu ka ta. (Job 32:11; 33:8-11) Iriọ Ẹlaihu yẹ wo lu bhi ẹghe ọbhebhe nin ọle rẹ re adia nin Jobu.—Job 34:5, 6, 9; 35:1-4.
11. Be Ẹlaihu rẹ re adia nin Jobu yẹ? (Job 33:1)
11 Bhi ẹghe nin Ẹlaihu rẹ ha re adia nin Jobu, ọle da lu ọle bhi uwedẹ nọn rẹman ghe, ọle mun ekpẹn nin Jobu, nin okpea nọn mhọn asun-rẹkhan. Bhi ọsi ijiẹmhin, Ẹlaihu da noo elin nọnsi Jobu. Ọkpakinọn, imọẹ nesi Jobu ea bha lu iriọ. (Tie Job 33:1.) Asabọmiẹn Ẹlaihu wo yere ebi ọ rẹ ha ghọn ọlẹn yẹ rẹ talọ bhi ẹghe nin Jobu bi imọẹ ọle ea rẹ ha gbugan. Ọrẹyiriọ, ọle bha gbe ọta ọbhi Jobu unun beji Jobu ha talọ, Ẹlaihu da wo re isẹhoa nanlẹn rẹ talọ. (Job 32:4; 33:32) Ẹlaihu da rẹkpa Jobu rẹ lẹn ghe ọta eso nin ọle tale bha gba. Sẹyẹ, Ọle da fẹkẹ rẹkpa Jobu rẹ yere ghe, Osẹ nọn mhọn ẹwanlẹn, ahu, ahoẹmhọn-egbe nọn i beghe, nọn yẹ bhuohiẹn bhi uwedẹ nọn gbale Jehova khin. (Job 36:18, 21-26; 37:23, 24) Edandan i ribhọ ghe uwedẹ nin Ẹlaihu rẹ re adia nin Jobu wo rẹkpa ọle rẹ de ọkhọle re. Ọ da yẹ rẹkpa ọle rẹ muegbe rẹ miẹn adia ebhebhe nin Jehova ha re nanlẹn ọbhi egbe. (Job 38:1-3) Emhin nela ẹbho ne nyẹnlẹn bhi ẹghe ẹdẹlẹ miẹn luẹ bhi ijiẹmhin nọn gbale ọsi Ẹlaihu? Emhin nela mhan ha sabọ miẹn luẹ bhi ijiẹmhin esili nọnsọle ẹlẹnan?
12. Be Jehova rẹ ha noo ene akhasẹ rẹ rẹkpa ẹbho nesọle yẹ? Emhin nela ibhokhan Izrẹl miẹn luẹ bhi ijiẹmhin ọsi Ẹlaihu?
12 Ebi ibhokhan Izrẹl ha sabọ miẹn luẹ bhi okha ọsi Jobu. Ẹghe-ẹghe Jehova rẹ wo ha noo akhasẹ rẹ man ibhokhan izrẹl emhin, yẹ dia ele. Bhi ọsi ijiẹmhin, bhi ẹghe nin Jehova rẹ ha noo ebhuohiẹn rẹ dia ẹbho nesọle, Jehova da noo Dẹbora nin akhasẹ rẹ ha re adia nin ẹbho nesọle. Jehova yẹ noo Samuẹl rẹ re adia nin ẹbho nesọle, rẹ na bhi ẹghe nin ọle rẹ ha ribhi usẹn. (Judg. 4:4-7; 5:7; 1 Sam. 3:19, 20) Bhi ẹghe enijie, Jehova da wo ha noo ene akhasẹ rẹ ta ọta ikoudure man ẹbho nesọle, sẹyẹ, ọle da yẹ ha noo ele rẹ rẹkpa ẹbho ne de sibhi oga re. (2 Sam. 12:1-4; Iwẹn. 3:24) Ahamiẹn ikpea bi ikhuo ne ga Jehova bhi ẹghe ẹdẹlẹ re obọ rẹkhan ijiẹmhin nọnsi Ẹlaihu, nan gbẹn ọbhi ebe ọsi Jobu, ọ dẹ wo sabọ rẹkpa ele rẹ lẹn ebi ele ha ta bi uwedẹ nin ele ha rẹ tale yẹ, sade ele re ibhude nin ọria.
13. Be Kristiẹn ha rẹ sabọ re ikoudure nin ibhio ele nin ele ko ga yẹ ẹlẹnan?
13 Ebi mhan ha rẹ sabọ miẹn elele yẹ bhi okha nọnsi Jobu. Beji a miẹn Kristiẹn mhan khin, mhan dọnmhegbe rẹ ha tẹmhọn Osẹnobulua man ẹbho, beji ele ha da dọ lẹn iho nọnsi Osẹnobulua. Mhan yẹ ta ọta ikoudure man ibhio mhan nin mhan ko ga. (1 Kọr. 14:3) Ọkhẹke nin ene ewanlẹn fẹkẹ ha “re ẹkẹ-ẹjẹjẹ” ne ibhio ele nin ikpea bi ikhuo talọ, aharẹmiẹn ẹkẹ khọ ibhio ele, la ele ta “ọta ne bha dia.”—1 Tẹsẹ. 5:14; Job 6:3.
14-15. Noo ijiẹmhin rẹ rẹman ebi ọwanlẹn ha rẹ sabọ re egbe khọkhọ Ẹlaihu yẹ sade ọle re ibhude nin ọria.
14 Ria ẹmhọn ọne idia nan ghe. Ọwanlẹn ọkpa bhi agbotu da dọ lẹn kere ghe, egbe iẹnlẹn wo lọ obhio mhan ọkpa nin okhuo. Bhiriọ, ọle bi ọwanlẹn ọbhebhe da rẹnẹ ji ọne obhio mhan nin okhuo, beji ele ha da dọ re ikoudure nanlẹn. Beji ele ki ha zilo, ọne obhio mhan nin okhuo da taman ele ebi egbe dia ọle yẹ. Ọle da taman ele ghe, ọle i manman ghọnghọn bhi iẹnlẹn arẹmiẹn ọle yo ikolo oga yẹ dagbare bhi inẹbho. Bhi idia nọn sẹnian, be ọkhẹke nin ọwanlẹn bhi agbotu rẹ lu emhin yẹ?
15 Emhin ọhẹnhẹn nọn ọkhẹke nin ọne ọwanlẹn lu hi, nin ọle rẹ dọnmhegbe lẹn ebezẹle nin emhin da dia ọne obhio mhan nin okhuo bhi egbe bhi iriọ. Nin ọle rẹ sabọ lu ọnan, ọ dẹ khẹke nin ọle kaehọ nọnsẹn sade ọne obhio mhan nin okhuo talọ. Ranmhude ọne obhio mhan nin okhuo riale ghe Osẹnobulua bha yẹ hoẹmhọn ọlẹn be zẹ nin emhin da dia ọle iriọ? La ranmhude ghe ọle kpokpo egbe ba ẹmhọn iẹnlẹn be ha gbe ọle ahu sotọ? (Luk 21:34) Ọzeva, ọkhẹke nin ọne ọwanlẹn guanọ isẹhoa kẹkẹ rẹ khuẹnmhẹn ọlẹn bhi emhin esili kẹkẹ nin ọne obhio mhan nin okhuo sẹ lu. Arẹmiẹn egbe iẹnlẹn lọ ọle, ọle yẹ dọnmhegbe rẹ ha yo ikolo oga, yẹ dagbare bhi inẹbho. Ọzea, ọne ọwanlẹn ha ki lẹn otọ idia ọsi ọne obhio mhan nin okhuo nọnsẹn fo, yẹ lẹn ebe gbe ọle ahu sotọ, ọle ki noo Baibo rẹ rẹkpa ọle rẹ rẹọbhọ ghe Osẹnobulua hoẹmhọn ọlẹn.—Gal. 2:20.
HẸI ZOBỌ BHỌ RẸ HA LUẸ EMHIN BHI EBE NỌNSI JOBU
16. Be mhan ha lu nin mhan da sẹyẹ wo ha miẹn elele bhi ebe nọnsi Jobu?
16 Emhin ne bunbun ribhọ nin mhan ha sabọ miẹn luẹ bhi ebe nọnsi Jobu. Beji mhan ka luẹ bhi ọne uhọnmhọn-ọta nọn gbera, imhan da dọ lẹn ebezẹle nin Osẹnobulua da ji iloya da ha ribhọ, bi ebi mhan ha rẹ sabọ ha ziẹngbe ọle yẹ. Bhi ọne uhọnmhọn-ọta nan nian, mhan dọ luẹ ghe, imhan rebhe dẹ sabọ ha re adia nọn mhẹn nin ẹbho sade mhan re egbe khọkhọ Ẹlaihu, ọ i yi uwedẹ nọn i mhẹn nin ene imọẹ ea nesi Jobu rẹ lu emhin. Ọ dẹ ha mhẹn sade uwẹ kie ria eria nyan emhin kẹkẹ nin uwẹ luẹ bhi ebe nọnsi Jobu ọkuẹsẹ uwẹ re adia nin ọria bhi ẹghe odalo. Ahamiẹn ghe ọ ree nin uwẹ tie ebe nọnsi Jobu, ọ dẹ ha mhẹn sade uwẹ mhanmhanlẹn nin uwẹ rẹ kie tie ọle. Ahamiẹn uwẹ lu iriọ, uwẹ ki dọ kere ghe adia ne ribhọ dẹ yẹ rẹkpa mhan ẹlẹnan beji ọ rẹ rẹkpa ẹbho bhi ẹghe nan rẹ gbẹn ọlẹn.
ILLO 125 “Eghọnghọn Hi ọsi Ẹbho Ne Mhọn Itohan!”
a Ọ diabe ghe ẹlinmhin-ebe hi ọnọn ha noo Ẹlifaz bhi ẹghe nin ọle rẹ yọle ghe, ọria soso i ribhọ nin Jehova ghe bii ọria nọn khiale, sẹyẹ, ọria soso i da sabọ lu ebe ti Osẹnobulua bhọ. Ẹlifaz wo rẹọbhi ene ọta ohoghe nan. Ọle wo ta ene ọta nan bhi igba ne bunbun beji ọle ha ne Jobu talọ.—Job 4:17; 15:15, 16; 22:2.