Ebe Ọsi Jobu Dẹ Sabọ Rẹkpa Uwẹ Sade Uwẹ Kuẹlo Da Ọkakale

1-2. Bezẹle nọn da khẹke nin mhan ha tie ebe nọnsi Jobu?

ẸGHELA uwẹ tie ebe nọnsi Jobu kike? Arẹmiẹn ọ gbera ikpe 3,500 nian nan gbẹn ọne ebe nan, ẹbho ne bunbun ẹlẹnan yẹ wo ghe ọle bii ebe kpataki. Ẹbho ne bunbun wo gẹn ọria nọn gbẹn ebe ọsi Jobu, ranmhude uwedẹ nin ọle rẹ noo ikpọta nan ha sabọ lẹn otọle rẹ gbẹn ọlẹn. Mozis hi ọria nọn gbẹn ọne ebe nan, ọkpakinọn, Jehova hi ọnọn noo ọle rẹ gbẹn ọlẹn.—2 Tim. 3:16.

² Ebe kpataki ebe nọnsi Jobu khin. Bezẹle nin mhan da ta iriọ? Ọ rẹman ghe ọdeọde bhi ẹwẹ mhan, rẹ dọ sẹbhi ene ẹhi ha tobele rẹman si ele gene hoẹmhọn Jehova bi elin nọnsọle. Ọne ebe yẹ rẹkpa mhan rẹ lẹn ikpẹ esili kẹkẹ nin Jehova mhọnlẹn. Ikpẹ bii oyẹẹ, ẹwanlẹn, bi ahu. Ọ yẹ rẹkpa mhan rẹ lẹn ghe, Osẹnobulua bhu ohiẹn bhi uwedẹ nọn gbale. Igba ne bunbun ebe nọnsi Jobu tie Jehova “Osẹ Nọn Ke Okhun Nẹ.” Ebe nọnsi Jobu yẹ wo re ewanniẹn ọbhi inọnta kẹkẹ ne kpokpo eria bhi ọkhọle ẹlẹnan. Ọkpa bhi ene inọnta hi: Bezẹle nin Osẹnobulua da ji iloya da ha ribhọ?

3. Elele nela mhan ha miẹn sade mhan luẹ ebe nọnsi Jobu?

³ Beji ọria rẹ sabọ daghe ijerebhe ne nẹga ọle sade ọle ribhi uke oke, iriọ ebe nọnsi Jobu rẹ rẹkpa mhan rẹ daghe ebi Jehova rẹ ghe ọkakale nin mhan kuẹlo da yẹ. Bha ji mhan fẹ ebi ebe nọnsi Jobu ha rẹ rẹkpa mhan yẹ sade mhan loya. Mhan dẹ luẹ ebi ibhokhan Izrẹl rẹ miẹn elele yẹ bhi okha nọnsi Jobu sade ele lẹn ọne okha, bi ebi mhan ha rẹ sabọ miẹn elele bhọ yẹ ẹlẹnan. Mhan dẹ yẹ luẹ ebi mhan ha rẹ sabọ ha noo ebe nọnsi Jobu rẹ rẹkpa ẹbho yẹ.

OSẸNOBULUA DA JI JOBU DA LOYA

4. Be Jobu rẹ dikẹ bhi ibhokhan Izrẹl ne ha ribhi otọ Ijipt yẹ?

⁴ Okpea ọkpa ribhọ natiọle Jobu nọn ha nyẹnlẹn bhi agbaẹbho ọsi Ọz. Asabọmiẹn obọ ọsi Arabia ọne agbaẹbho nan ha ye. Bhi ọne ẹghe nan, ibhokhan Izrẹl da ha loya bhi otọ Ijipt. Eso bhi ibhokhan Izrẹl da wo ha ga ẹbọ bhi ẹghe nin ele rẹ ha nyẹnlẹn bhi otọ Ijipt. Ọkpakinọn, Jobu da wo ha sun rẹkhan Jehova. (Josh. 24:14; Ezek. 20:8) Rẹji Jobu, Jehova da yọle: ‘Ọria soso i ribhọ nọn diabe ọle bhi ọne otọ agbọn nan rebhe.’a (Job 1:8) Jobu wo manman fe, sẹyẹ, a wo manman ha mun ekpẹn nanlẹn. (Job 1:3) Ẹkẹ da ha khọ Esu rẹ daghe ọle ghe, ọria nọn re inian fe, nan yẹ manman hẹnmhọnlẹn wo sun rẹkhan Jehova!

5. Bezẹle nin Jehova da re otọ nin Jobu da loya? (Job 1:​20-22; 2:​9, 10)

⁵ Esu da yọle ghe Jobu dẹ zobọ bhọ rẹ ha ga Jehova sade ọle kuẹlo da ọkakale. (Job 1:​7-11; 2:​2-5) Bhi ọsi ẹmhọanta, Jehova wo manman hoẹmhọn Jobu, sokpan, ebi Esu tale da wo zẹ ẹmhọn kpataki egbe dagbare. Bhiriọ, Osẹnobulua da re otọ nin Esu rẹ rẹman si ẹmhọanta ebi ọle tale khin, la si ohoghe nọn. (Job 1:​12-19; 2:​6-8) Esu da gbono elanmhẹn rebhe nesi Jobu a. Ọle da gbe imọn igbe nesi Jobu a, yẹ mun emianmhẹn nọn kaka gbe Jobu. Atata-oẹ rẹ sẹbhi uhọnmhọn nọnsọle da kiẹn itẹ-itẹ. Arẹmiẹn Jobu kuẹlo da ene ọkakale nan rebhe, Jobu bha zobọ bhọ rẹ ha ga Jehova. (Tie Job 1:​20-22; 2:​9, 10.) Akizẹbue, Jehova da re egbe daan Jobu. Jehova da rẹkpa Jobu rẹ kie ha mhọn ene emhin ne yulu ọle, yẹ ne imọn igbe ebhebhe nanlẹn. Jehova da yẹ hian ikpe 140 ba Jobu iẹnlẹn. Ranmhude ọnan, ẹlo Jobu da sẹbhi ẹghe nan rẹ biẹ eyẹ bi ihiẹnhiẹn nesọle. (Job 42:​10-13, 16) Be okha ọsi Jobu rẹ rẹkpa ẹbho ne nyẹnlẹn bhi ẹghe ẹdẹlẹ yẹ? Be ọ ha rẹ rẹkpa mhan yẹ ẹlẹnan?

6. Ahamiẹn ibhokhan Izrẹl lẹn okha ọsi Jobu, be ọ ha rẹ sabọ rẹkpa ele yẹ? (Yẹ fẹ ifoto ghe.)

⁶ Ebi ibhokhan Izrẹl ha sabọ miẹn luẹ bhi okha ọsi Jobu. Ibhokhan Izrẹl wo ha loya bhi ẹghe nin ele rẹ ha ribhi otọ Ijipt. Bhi ọsi ijiẹmhin, igbọn Josua bi Kelẹb ha khin beji ele ribhi usẹn. Rẹ deba ọnin, ele da gbe ikpe 40 bhi ẹkẹ ojẹgbo, ranmhude nin ibhokhan Izrẹl nekẹle bha rẹ hẹnmhọn nin Jehova. Ahamiẹn ibhokhan Izrẹl lẹn ọkakale kẹkẹ nin Jobu kuẹlo da, bi ebe nabhọre, edandan i ribhọ ghe ọ wo rẹkpa ele bi imọn nọnsele nin ele biẹ bhi ẹghe odalo rẹ lẹn ọnọn si iloya ji eria. Edandan i ribhọ ghe, ọ yẹ wo rẹkpa ele rẹ lẹn ebezẹle nin Osẹnobulua da ji iloya da ha ribhọ, sẹyẹ, ghe Osẹnobulua hoẹmhọn ẹbho ne sun rẹkhan ọlẹn.

7-8. Be okha ọsi Jobu ha rẹ sabọ rẹkpa ẹbho ne loya yẹ? Re isẹlobhemhin man.

⁷ Ebi mhan ha rẹ sabọ miẹn elele yẹ bhi okha nọnsi Jobu. Ranmhude ghe ẹbho ne bunbun bha lẹn ebezẹle nin emhin ne i mhẹn da sunu ji ẹbho ne mhẹn, ele bha rẹọbhọ ghe ẹmhọn eria rẹtẹ Osẹnobulua. Bha ji mhan fẹ ijiẹmhin ọsi Hazelb ghe, nọn nyẹnlẹn bhi Rwanda. Beji ọle ribhi usẹn, ọle wo ha mhọn urẹọbhọ da Osẹnobulua. Akizẹbue, emhin ne i mhẹn kẹkẹ da ha sunu ji ọle. Inẹn ọlẹn bi aba ọle da sọebe a, sẹyẹ, inẹn ọlẹn da dọ bọ ọdọ ọbhebhe. Ọne okpea nin inẹn Hazel bọ da ha re obọ oya mun Hazel. Okpea ọkpa da yẹ mun Hazel ho beji ọle ribhi usẹn. Akizẹbue, ọle da ha khian otuẹ nin ọle da ga beji ọle ha da miẹn ikoudure. Ọkpakinọn, ọle bha miẹn ikoudure bhi enin hiehie. Akizẹbue, ọle da nan erọnmhọn ji Osẹnobulua yọle: “Osẹnobulua, Mẹn nan erọnmhọn ji uwẹ, mẹn da yẹ wo ha dọnmhegbe rẹ lu emhin nọn mhẹn, sokpan, uwẹ da re emhin ebe rẹ ha mẹn osa. Bhi ejayenan nian, imẹn dẹ zẹ uwẹ obọ. Mẹn dẹ ha lu emhin nọn hi ki rẹ khin nọn ha rẹ mẹn ha ghọnghọn.” Ọ manman wo ba mhan bhi egbe sade mhan miẹn ẹbho bii Hazel, ne rẹọbhi ọne ohoghe ghe, Osẹnobulua zẹle nin ele da loya!

⁸ Imhan dọ luẹ kere bhi ebe nọnsi Jobu ghe, Esu hi ọnọn si iloya ji mhan, ọ i yi Osẹnobulua. Mhan yẹ luẹ ghe, ọ i yi ranmhude emhin-ebe nin ẹbho ne loya lu zẹle nin ele da loya. Baibo ji mhan lẹn ghe, “emhin nan bha muegbe khẹ” dẹ sabọ sunu ji ọria bhi ẹghe nọn hi ki rẹ khin. (Eccl. 9:11; Job 4:​1, 8) Sẹyẹ, mhan luẹmhin ghe, ahamiẹn mhan ziẹngbe ọkakale nọn hi ki rẹ khin nin mhan kuẹlo da, yẹ sun rẹkhan Jehova, Jehova ki sabọ re ewanniẹn nin Esu nọn guanọ ọle ẹmhọnlẹn, yẹ rẹman ghe ọbhahoghe Esu khin. (Job 2:3; Prov. 27:11) Ọ wo manman ti mhan bhọ ghe, imhan luẹ ene emhin nan kẹkẹ bhi Baibo, ranmhude mhan ki dọ lẹn ebezẹle nin mhan da loya la ebezẹle nin ẹbho nin mhan hoẹmhọnlẹn da loya. Bhi ẹghe nin Hazel ki rẹ dọ deba Esali Jehova ha luẹ Baibo, ọle da dọ luẹ kere ghe, ọ i yi Osẹnobulua si iloya nin ọle ha ye. Ọle da yọle: “Mẹn da kie wo re ọkhọle nọnsẹmhẹn rebhe nan erọnmhọn ji Osẹnobulua. Mẹn da taman Jehova ghe, bhi ẹghe nin mẹn rẹ yọle ghe mẹn dẹ zọ ọle obọ, mẹn bha gene ho nin mẹn zọ ọle obọ. Bhi ọsi ẹmhọanta, ranmhude mẹn bha gene lẹn ọlẹn zẹle nin mẹn da ta iriọ. Bhi ejayenan nian, mẹn wo dọ luẹ kere ghe Jehova wo gene hoẹmhọn mẹn. Mẹn ki wo mhọn eghọnghọn bi ikhọnlẹn bhi iẹnlẹn nian.” Ọ manman rẹ mhan ghọnghọn nin mhan rẹ dọ luẹ ebezẹle nin Osẹnobulua da ji iloya da ha ribhọ. Bha ji mhan fẹ ebi okha ọsi Jobu ha rẹ sabọ rẹkpa ọdeọde bhi ẹwẹ mhan yẹ sade mhan kuẹlo da ọkakale.

EBI OKHA NỌNSI JOBU HA RẸ SABỌ RẸKPA MHAN RẸ HA MHỌN IZIẸNGBE YẸ

9. Emhin nela Jobu lu beji ọle ha loya? (Jem. 5:11)

⁹ Re ọkhọle nọnsẹ rẹ muno ọlẹn ghe, Jobu dotua bhi ẹmun, iso vuọn ọle egbe, sẹyẹ, ọle wo ribhi ọbalọ. Rẹ deba ọnin, egbe nọnsọle wo bhihi a ranmhude emianmhẹn nin ọle khọnmhọn, sẹyẹ, ọle wo khuia, yẹ ha tiono kua. Ahu i yẹ ri ọle bhọ. Ọle da wo dotua ha re osomhẹn uwawa rẹ khia-khia egbe, sẹyẹ, ọle da yẹ ha zaka-zunyọn ranmhude ọbalọ nin ọle ye. Arẹmiẹn Jobu kuẹlo da ene emhin nan rebhe bhi iẹnlẹn, ọle bha yu, ọle da wo ha ziengbe ọle yẹ mun udu nyan Jehova. (Tie Jemis 5:11.) Be rẹkpa Jobu rẹ sabọ ziẹngbe?

10. Isẹhoa nela ikolu nin Jehova bi Jobu ko mhọnlẹn rẹ nin Jobu? Gbotọle fanọn an.

¹⁰ Jobu da tẹmhọn ebi egbe dia ọle yẹ man Jehova. (Job 10:​1, 2; 16:20) Bhi ọsi ijiẹmhin, uhọnmhọnlẹn nọnzi 3 bhi ebe nọnsi Jobu da ji mhan lẹn ebi Jobu rẹ ha re ohu tẹmhọn ọkakale nin ọle ye yẹ. Ranmhude ọnan, ọle bhọ da yọle ghe Jehova si ọkakale nin ọle ye. Bhi ẹghe nin imọẹ Jobu rẹ ha taman Jobu ghe, ranmhude emhin ebe nin ọle lu zẹle nin Osẹnobulua da re oya nanlẹn, Jobu da wo ha dọnmhegbe nin ọle rẹ rẹman ghe, ọria nọn sun rẹkhan Jehova ọle khin. Ebi Jobu ta bhi ọne ẹghenin da rẹman ghe, ọle wo ha ghe egbọle bii ọria nọn khia nẹ Osẹnobulua. (Job 10:​1-3; 32:​1, 2; 35:​1, 2) Jobu da yẹ yọle ghe, ọle wo ta “ọta ne bha dia” ẹgheso, ranmhude nin ọle rẹ ha dọnmhegbe rẹ rẹman ghe ọria nọn khiale ọle khin. (Job 6:​3, 26) Bhi uhọnmhọnlẹn nọnzi 31, mhan da luẹ ghe, Jobu wo ha guanọ nin Osẹnobulua re ewanniẹn nanlẹn, rẹji ebezẹle nin ọle da ha loya. Ọle da yẹ wo ha rẹman ghe, ọle bha lu emhin ebe soso nọn zẹle nin Osẹnobulua da re oya nanlẹn. (Job 31:35) Ọ bha khẹke nin Jobu ha mhọnlẹn bhi ọkhọle ghe Jehova dẹ wo taman ọlẹn emhin rebhe rẹji ebezẹle nin ọle da loya.

11. Be Jehova rẹ ne Jobu lu emhin yẹ bhi ẹghe nin Jobu rẹ yọle ghe ọria nọn khiale ọle khin?

¹¹ Bhi ejayenan nian, mhan dọ daghe ọle ghe, Jobu wo deba Jehova ha mhọn ikolu nọn ziẹnlẹn, ranmhude uwedẹ nin ọle rẹ ha ne Jehova talọ. Sẹyẹ, ọle wo rẹọbhọ ghe, Jehova dẹ bhu ọle ohiẹn bhi uwedẹ nọn gbale. Ẹghe nin Jehova ki rẹ na bhi okpahoho re ewanniẹn nin Jobu, ọle bha taman Jobu ebezẹle nin ọle da ha loya. Sẹyẹ, ọle bha re obọ oya mun Jobu bhi ẹghe nin ọle rẹ ha taman Jehova ebi egbe dia ọle yẹ, la bhi ẹghe nin Jobu rẹ ha yọle ghe ọle bha lu emhin-ebe soso. Sokpan, Jehova da fẹkẹ ne Jobu talọ beji aba nọn hoẹmhọn ọmọn rẹ ne ọmọn nọnsọle talọ. Ọne uwedẹ nan nin Jehova rẹ ne Jobu talọ hi uwedẹ nọn khẹke nin ọle ha rẹ sabọ rẹkpa Jobu. Ranmhude ọnan, Jobu da wo re idegbere miẹnkue ghe, a bha lẹn sẹ re ọle ta ọta ne bha dia. Sẹyẹ, ọle da yọle ghe, ebi ọle rẹ ta, ọle bha yẹ ta. (Job 31:6; 40:​4, 5; 42:​1-6) Ahamiẹn ẹbho bhi ẹghe ẹdẹlẹ lẹn okha ọsi Jobu, be ha rẹ sabọ rẹkpa ele yẹ, sẹyẹ, be ọ ha rẹ sabọ rẹkpa mhan yẹ ẹlẹnan?

12. Be ibhokhan Izrẹl ha sabọ miẹn luẹ bhi okha ọsi Jobu?

¹² Ebi ibhokhan Izrẹl ha sabọ miẹn luẹ bhi okha ọsi Jobu. Edandan i ribhọ ghe, ibhokhan Izrẹl wo luẹ emhin bhi ebe sunu ji Jobu. Fẹ ijiẹmhin ọsi Mozis ghe. Ọ bha ha yi emhin nọn lẹkhẹ nin Mozis rẹ ha sun ibhokhan Izrẹl, ranmhude bhi igba ne bunbun, ele bha hẹnmhọn nin Jehova. Ele da yẹ wo ha lu emhin nọn ba Mozis bhi egbe. Mozis bha diabe ibhokhan izrẹl ne wo ha zaka-zuyọn man Jehova. Ọle wo ha taman Jehova ebi emhin dia ọle yẹ bhi egbe. (Ex. 16:​6-8; Num. 11:​10-14; 14:​1-4, 11; 16:​41, 49; 17:5) Ọ wo khẹke nin Mozis ha mhọn idegbere bhi ẹghe nin Jehova rẹ re adia nanlẹn. Bhi ọsi ijiẹmhin, ọ ki kẹ khere nin ibhokhan Izrẹl rẹ nabhi Otọ Nan Ve Ive ọle nin ele, ele da re ẹkẹ khọ Mọzis rẹ sẹbhọ ghe, ọle da re ohu talọ, ọle bha re ogẹn nọn khẹke ji Jehova. (Ps. 106:​32, 33) Ranmhude ọnan, Jehova bha ji Mozis da nabhi ọne Otọ nin ọle ve ive ọle nin ele. (Deut. 32:​50-52) Asabọmiẹn ọnan wo ba Mozis bhi egbe. Ọrẹyiriọ, ọle da re idegbere miẹn ọlẹn ọbhi egbe. Edandan i ribhọ ghe, okha ọsi Jobu wo rẹkpa ibhokhan Izrẹl rẹ sabọ ziẹngbe ọkakale kẹkẹ nin ele kuẹlo da beji ele ki nabhi otọ nan ve ive ọle. Ahamiẹn ele ria eria nyan okha nọnsi Jobu, edandan i ribhọ ghe, ọ dẹ wo rẹkpa ele rẹ ha taman Jehova ebi emhin dia ele yẹ bhi egbe. Ọ dẹ yẹ wo rẹkpa ele rẹ miẹn ghe, ele bha ha riale ghe, ele khia nẹ Jehova. Sẹyẹ, ọ dẹ rẹkpa ele rẹ sabọ ha re idegbere miẹn adia nọnsi Jehova ọbhi egbe.

13. Be okha ọsi Jobu ha rẹ sabọ rẹkpa mhan rẹ ha ziẹngbe yẹ? (Hibru 10:36)

¹³ Ebi mhan ha rẹ sabọ miẹn elele yẹ bhi okha nọnsi Jobu. Beji a miẹn Kristiẹn mhan khin, ọkhẹke nin mhan ha mhọn iziẹngbe. (Tie Hibru 10:36.) Bhi ọsi ijiẹmhin, eso bhi ẹwẹ mhan wo khọnmhọn la kpokpo egbe. Eso yẹ wo kuẹlo da ọkakale kẹkẹ bhi azagba-uwa nọnsele. Sẹyẹ, eso lu akhiẹ ranmhude ọria nin ele hoẹmhọnlẹn nọn yu, bi ọkakale kẹkẹ ne dia iriọ. Ẹgheso, ọta nin ẹbho ta la uwedẹ nin ele rẹ ne mhan lu emhin, dẹ sabọ re ọle ha nọghọ mhan rẹ ziẹngbe ọkakale nin mhan kuẹlo da. (Prov. 12:18) Ebe nọnsi Jobu rẹkpa mhan rẹ lẹn ghe, mhan dẹ sabọ taman Jehova emhin rebhe ne kpokpo mhan bhi ọkhọle, yẹ ha mhọnlẹn bhi ọkhọle ghe ọle dẹ họn ebi mhan taman ọlẹn. (1 Jọni 5:14) Ọle i da ha ghe mhan bii eria ọbe aharẹmiẹn ghe, ọta nin mhan taman ọlẹn ẹgheso diabe ọta ne bha dia. Jehova dẹ re ahu bi ẹwanlẹn nin mhan rẹ sabọ ziẹngbe. (2 Chron. 16:9; Jem. 1:5) Asabọmiẹn Jehova dẹ yẹ re adia nin mhan beji ọle rẹ re nin Jobu. Ebe nọnsi Jobu rẹkpa mhan rẹ lẹn ebi mhan ha rẹ sabọ ha ziẹngbe yẹ sade a re adia nin mhan bhi Baibo, bhi agbotu, la sade imọẹ mhan ne ki wanre bhi oga re adia nin mhan. (Hib. 12:​5-7) Ahamiẹn mhan re idegbere miẹn adia nan re nin mhan ọbhi egbe, mhan dẹ miẹn elele bhọ beji Jobu rẹ miẹn elele. (2 Kọr. 13:11) Mhan wo manman miẹn emhin kpataki luẹ bhi okha nọnsi Jobu. Bhi ejayenan nian, bha ji mhan fẹ ebi mhan ha rẹ sabọ re okha nọnsi Jobu rẹkpa ẹbho yẹ.

NOO OKHA NỌNSI JOBU RẸ RẸKPA ẸBHO

14. Ahamiẹn mhan ribhi inẹbho, be mhan ha rẹ sabọ gbotọle fanọan man ẹbho ebezẹle nin mhan da loya?

¹⁴ Ọria be sẹ ka nọọn uwẹ khẹ bhi inẹbho ebezẹle nin mhan da loya? Be uwẹ rẹ re ewanniẹn nanlẹn yẹ? Asabọmiẹn uwẹ tẹmhọn ebe sunu bhi ogba ọsi Idẹn man ọlẹn. Uwẹ da ka ji ọle lẹn ghe, Esu nin ẹlinmhin ebe bha ohoghe man Adam bi Ivi, nọn zẹle nin ele da sọtẹ da Osẹnobulua. (Gen. 3:​1-6) Sẹyẹ, asabọmiẹn uwẹ da yẹ ji ọle lẹn ghe, ranmhude emhin ebe nin Adam bi Ivi lu zẹle nin iloya bi uu da gba ọne otọ nan. (Rom 5:12) Bhi ọkike ọle, uwẹ da yẹ ji ọle lẹn ghe, ebezẹle nin Osẹnobulua bha sẹ re ọkpẹnlẹn ọbhi iloya hi, ranmhude ọle guanọ nin ọle rẹman ọrebhe ghe, ọbhahoghe Esu khin. Sẹyẹ, ọle guanọ nin ọle ji ọrebhe lẹn ghe, ọle dẹ re ọkpẹnlẹn ọbhi iloya bhi ẹghe odalo. (Iwẹn. 21:​3, 4) Uwedẹ nọn mhẹn wo khọnan nin uwẹ ha rẹ sabọ re ewanniẹn bhi ọne inọnta nin. Sẹyẹ, ọ dẹ sabọ rẹkpa ẹbho ne bunbun rẹ lẹn ebezẹle nin mhan da loya.

15. Be mhan ha rẹ sabọ re okha nọnsi Jobu rẹ rẹkpa ẹbho rẹ lẹn ebezẹle nin iloya da ribhọ yẹ? (Yẹ fẹ ene ifoto ghe.)

¹⁵ Uwedẹ ọbhebhe nin uwẹ ha rẹ sabọ rẹkpa ọria rẹ lẹn ebezẹle nin mhan da loya hi, nin uwẹ rẹ tẹmhọn Jobu man ọlẹn. Nin uwẹ rẹ munhẹn, uwẹ dẹ sabọ khuẹnmhẹn ọne ọria nin ọle rẹ nọọn inọnta nọn sẹnian. Uwẹ ha ki khuẹnmhẹn ọlẹn fo, uwẹ ki yẹ ji ọle lẹn ghe, ẹghe ribhọ nin Jobu rẹ nọọn inọnta nọn sẹnian, ranmhude nin ọle rẹ ha loya. Jobu bhọ da rẹọbhọ ghe Osẹnobulua si ebe sunu ji ọle. (Job 7:​17-21) Ọ dẹ sabọ han ọne uwẹ ne talọ ilo ghe, ọria bhi ẹghe ẹdẹlẹ yẹ nọọn inọnta nin ọle nọọnlẹn. Uwẹ dẹ sabọ re ẹwanlẹn taman ọne ọria ghe, ọ i yi Osẹnobulua si ebe sunu ji Jobu, Esu hi ọnọn si ọle. Uwẹ ha yẹ ji ọle lẹn ghe, ebezẹle nin Esu da si iloya ji Jobu hi, nin ọle rẹ rẹman ghe ranmhude emhin nin eria miẹn bhi obọ Osẹnobulua zẹle nin ele da ga ọle. Uwẹ dẹ yẹ sabọ ji ọle lẹn ghe, arẹmiẹn ọ i yi Osẹnobulua si iloya ji Jobu, ọle re otọ nin ebe sunu ji Jobu rẹ sunu, nin ọle rẹ rẹman ghe, ọle rẹọbhọ eguọmhandia nesọle dẹ sun rẹkhan ọlẹn, yẹ rẹman ghe ohoghe Esu bhale. Bhi ọkike ọle, ji ọne ọria lẹn ghe Osẹnobulua wo nan erọmhọn nin Jobu nin ọle rẹ sun rẹkhan ọlẹn. Bhiriọ, mhan ha ji ẹbho lẹn ghe, ọ i yi Jehova si iloya nin mhan ye, ọ dẹ sabọ re ikoudure nin ele.

16. Re ijiẹmhin man nọn rẹman ebi ebe nọnsi Jobu ha rẹ sabọ rẹkpa ọria nọn loya yẹ.

¹⁶ Fẹ ebi ebe nọnsi Jobu rẹ rẹkpa Mario yẹ. Ẹdọkpa bhi ukpe 2021, obhio mhan nin okhuo ọkpa da ha tie ẹbho bhi ifoni, yẹ tẹmhọn Osẹnobulua man ele. Mario da ha yi ọria ọhẹnhẹn nin ọle tie, ọle da yẹ noo eji ọkpa bhi Baibo rẹ tẹmhọn Osẹnobulua man ọlẹn. Ọle da gbotọle fanọan man Mario ghe, mhan ha nan erọnmhọn ji Jehova, ọle dẹ họn erọnmhọn nọnsẹmhan. Ọne obhio mhan da yẹ taman ọlẹn ghe, Osẹnobulua re ikhuaẹloghe kpataki nin mhan rẹji ẹghe odalo. Bhi ẹghe nin obhio mhan nin okhuo ki rẹ nọọn Mario ebi ọle ghe ebi ele tẹmhọnlẹn yẹ. Mario da ji ọne obhio mhan lẹn ghe, ọkuẹsẹ ọle tie ọle bhi ifoni, ọle wo ha gbẹn ilẹta nin ọle ha rẹ taman azagba-uwa nọnsọle ghe ọle hoẹmhọn ele, ọkuẹsẹ ọle dọ hoa. Mario da yọle: “Mẹn rẹọbhọ ghe Osẹnobulua ribhọ, ọkpakinọn, bhi ọsewewiẹ nan, mẹn ki da ha riale si ọle ki fikekegbe mẹn.” Bhi ẹghe nin ọne obhio mhan ki rẹ tie Mario bhi ugba-zeva, ele da zilo nyan okha nọnsi Jobu. Mario ki da zẹ nin ọle rẹ tie ebe nọnsi Jobu rebhe. Bhiriọ, ọne obhio mhan nin okhuo ki da je linki ji ọle nọn ha sabọ re ọle diọbhi eji ọle ha da miẹn ọlẹn tie bhi New World Translation of the Holy Scriptures. Be ki nabhọre? Mario da ka nan ha luẹ ọle Baibo. Ọle da yẹ ha ghọnghọn ranmhude nin ọle rẹ dọ luẹ ẹmhọn Osẹnobulua, nọn hoẹmhọn ọlen.

17. Bezẹle nọn da manman ti uwẹ bhọ ghe Jehova gbẹn okha nọnsi Jobu ọbhi Baibo? (Job 34:12)

¹⁷ Bhi ọsi ẹmhọanta, Ọta nọnsi Osẹnobulua dẹ sabọ rẹkpa ẹbho, rẹ dọ sẹbhi ene loya. (Hib. 4:12) Ọ manman ti mhan bhọ ghe, Jehova gbẹn okha nọnsi Jobu ọbhi Baibo! (Job 19:​23, 24) Ebe nọnsi Jobu ji mhan lẹn ghe “bhi ọsi ẹmhọanta, Osẹnobulua i lu emhin bhi uwedẹ nọn bha gba.” (Tie Job 34:12.) Ọne Ebe yẹ rẹkpa mhan rẹ lẹn ebezẹle nin Osẹnobulua da ji iloya da ha ribhọ, bi ebi mhan ha rẹ sabọ ha ziẹngbe ọle yẹ. Ọ yẹ rẹkpa mhan rẹ sabọ ha re ikoudure nin ẹbho ne loya. Uhọnmhọn-ọta nọn ki sẹ ọle bhi egbe dẹ rẹkpa mhan rẹ luẹ emhin ọbhebhe bhi ebe nọnsi Jobu, rẹji ebi mhan ha rẹ sabọ ha re ibhude nọn khẹke nin ọria yẹ.