Ebi Mhan Ha Rẹ Sabọ Sun Rẹkhan Jehova Yẹ Sade Emhin Dọnmhẹn Urẹọbhọ Nọnsẹmhan

1-2. Be sunu bhi ẹghe nin Jesu rẹ ha man emhin bhi Kapaniọn?

ẸGHE nin Jesu rẹ ha man emhin bhi Kapaniọn, ọle da yọle: “Bhi ọsi ẹmhọanta, mẹn taman ibha ghe, ahamiẹn ibha bha le efun ọsi Ọmọn nọnsi okpea, yẹ wọn aranlẹn nọnsọle, ibha ida ha mhọn iẹnlẹn.” Ọle da yẹ yọle: “Ọnọn hi ki rẹ khin nọn le efun nọnsẹmhẹn, yẹ wọn aranlẹn nọnsẹmhẹn dẹ miẹn iẹnlẹn ọsi ighegheghe. Sẹyẹ, mẹn ki riọ ọle kpanọ bhi ukpẹdẹ ọkike.” (Jọni 6:​53, 54) Edibo nesọle ki họn ọnan, ene bunbun bhi ẹwẹ ele da yọle: “Be a tie enan bhi ọta? Ọnan iyi ọta nan kaehọ ọle.”—Jọni 6:60.

² Ranmhude ghe ọta nin Jesu tale bha yẹẹ ẹbho ne bunbun, ele bha yẹ ha rẹkhan ọlẹn. Ọnan be rẹman ghe, ele bha ha mhọn urẹọbhọ da Jesu? Bhi ọsi ẹmhọanta, ọkuẹsẹ ọne ẹghe nan, ẹbho eso ne daghe ebi Jesu lu da wo manman ha ghọnghọn, rẹ sẹbhọ ghe ele da yọle: “Ọnan gene hi ọne akhasẹ nan yọle ọ dẹ vae bhi ọne agbọn nan.” (Jọni 6:14) Ọnan rẹman ghe, ene ẹbho nan ka wo ha mhọn urẹọbhọ da Jesu. Sokpan, ẹghe nin emhin ki rẹ dọnmhẹn urẹọbhọ nọnsele, ele bha yẹ ha sun rẹkhan ọlẹn.

3. Be etuegbe nesi Jesu lu bhi ẹghe nin ele rẹ họn ọta nin Jesu tale? Bezẹle nin ele da lu iriọ? (Yẹ fẹ ifoto ghe.)

³ Etuegbe nesi Jesu wo dikẹ bhi ene ẹbho nan. Ẹghe nin Jesu rẹ nọọn ele si ele dẹ yẹ kpanọ zẹ ọle obọ beji enekẹle lu, Pita da wanniẹn ọlẹn yọle: “Ebeanlẹn imẹn, họla mhan ha ki bu? Iman-emhin nesẹ, ele ha sabọ re ọria miẹn iẹnlẹn ẹdẹdẹmhẹndẹ. Imhan mhọn urẹọbhọ da ẹ. Sẹyẹ, mhan lẹn ghe, uwẹ hi Ọnọn Khiale nin Osẹnobulua je re.” (Jọni 6:​68, 69) Ọne ọta nan nin Pita tale rẹman ghe, ọle bi etuegbe nekẹle bha manman lẹn otọ ebi Jesu ha tẹmhọnlẹn bhi ẹghe nin ọle rẹ yọle ghe, ọkhẹke nin ele le efun nọnsọle yẹ wọn aranlẹn nọnsọle. Arẹmiẹn ele bha manman lẹn otọ ebi Jesu tale bhi ọne ẹghe nin, ele da zẹ nin ele rẹ sun rẹkhan ọlẹn. Bezẹle? Ranmhude, ele wo manman rẹọbhọ ghe Jesu hi “ọne Kristi nin Osẹnobulua jere.”—Luk 9:​20, 35.

4. Emhin nela ha sabọ dọnmhẹn urẹọbhọ nọnsẹmhan?

⁴ Emhin ne bunbun ribhọ ne ha sabọ dọnmhẹn asun-rẹkhan nin mhan mhọn da Jehova. Eso bhọ hi, sade a fi uwedẹ nin mhan rẹ lẹn otọ ẹmhọanta bhi Baibo denọ, sade a fi uwedẹ nin mhan rẹ lu iwẹnna itẹmhọn Osẹnobulua denọ, bi sade mhan bha lẹn ebezẹle nin Jehova da re otọ nin emhin ebe eso da sunu ji mhan. Emhin ọbhebhe nọn ha yẹ sabọ dọnmhẹn urẹọbhọ nọnsẹmhan hi, sade ene mhan ko ga, la ọria nin mhan manman mun ekpẹn nan lu emhin nọn ba mhan bhi egbe.

5. Bezẹle nọn da khẹke nin mhan ha ziẹn urẹọbhọ nọnsẹmhan? Re ijiẹmhin ọbhọ. (Kolose 1:23)

⁵ Ọkhẹke nin mhan ha mhọn urẹọbhọ nọn ziẹn beji mhan ha da sabọ sun rẹkhan Jehova bhi ẹghe ọnọghọ. Nin mhan rẹ re ijiẹmhin ọbhọ, ria ẹmhọn uwa nan bọn bhi eji otọ da kẹ munvẹa. Ahamiẹn ọnọn bọn ọne uwa bha guanọ nin ọne uwa siẹn, ọ dẹ khẹke nin ọle manman ji ayotọ ọsi ọne uwa ziẹn. Iriọ yẹ nọn. Ọkhẹke nin mhan ha mhọn urẹọbhọ nọn ziẹnlẹn beji mhan ha da sabọ sun rẹkhan Jehova sade mhan ribhi idia nọn bha lẹkhẹ, bọsi ene mhan tẹmhọnlẹn bhi uduọle nọnzi enẹn. Ahamiẹn mhan ziẹn urẹọbhọ nọnsẹmhan ẹghe rebhe, mhan ki sabọ deziẹn yẹ ha sun rẹkhan Jehova aharẹmiẹn mhan kuẹlo da ọkakale.—1 Kọr. 15:58; tie Kolose 1:23.

6. Be rẹkpa ene etuegbe rẹ sabọ sun rẹkhan Jesu?

⁶ Be rẹkpa ene etuegbe rẹ sabọ sun rẹkhan Jesu arẹmiẹn ẹbho ne bunbun zẹ ọle obọ? Ene etuegbe rẹọbhọ ghe, Jehova ọkhẹke nan ha ga, ranmhude, ọle hi ọnọn man emhin rebhe. Ele yẹ rẹọbhọ ghe, Jesu hi Ọmọn nọnsi Osẹnobulua, nin iman-emhin nesọle ha sabọ re iẹnlẹn ẹdẹdẹmhẹndẹ nin ọria, sẹyẹ, Jehova ri ọle bhi ikeke. Bha ji mhan zilo nyan emhin eso nin mhan luẹle rẹji Jehova ne ha rẹkpa mhan rẹ sabọ sun rẹkhan ọlẹn sade mhan ribhi idia nọn ha sabọ dọnmhẹn urẹọbhọ nọnsẹmhan. Ene emhin hi, (1) Jehova hi Aman nọn man emhin rebhe. (2) Jehova hi ọnọn nyan Baibo. (3) Ẹbho nesi Osẹnobulua Esali Jehova khin. Ahamiẹn mhan gene rẹọbhi ene ẹmhọanta ea nan, ọ dẹ rẹkpa mhan rẹ sẹyẹ ha sun rẹkhan Jehova aharẹmiẹn mhan miẹn ọkakale nọn ha sabọ dọnmhẹn urẹọbhọ nọnsẹmhan.

JEHOVA HI AMAN NỌN MAN EMHIN

7. Be Arẹman 4:11 tale rẹji Jehova? Be ọnan ha rẹ sabọ rẹkpa mhan yẹ sade mhan kuẹlo da ọkakale?

⁷ Tie Arẹman 4:11. Ọne ulọnlẹn nan rẹkpa mhan rẹ yere ghe Jehova man emhin rebhe. Ọnan bhọ zẹle nọn da khẹke nin mhan ha ga ọle. Mhan ha ria eria nyan ahu nin Jehova mhọnlẹn, ọ ki rẹkpa mhan rẹ rẹọbhọ ghe, ọle dẹ sabọ hinmhin mhan bhi ọkakale nọn hi ki rẹ khin nin mhan kuẹlo da. Ọkpakinọn, Esu wo re ohoghe gba ijerebhe bhi ọne agbọn nan rẹ sẹbhọ ghe, ẹbho ki mhọn edandan si Osẹnobulua gene ribhọ. Ekhẹn azemhinre eso bhọ yọle ghe, emhin ne nyẹnlẹn tobọle zegbere. Ahamiẹn mhan bha re ọkhọle rebhe rẹọbhọ ghe Jehova hi Aman nọn man emhin, sẹyẹ, ọle hoẹmhọn mhan, mhan dẹ sabọ dọ ha mhọn edandan si Jehova gene ribhọ, sẹyẹ, si ọle dẹ sabọ rẹkpa mhan sade mhan kuẹlo da ọkakale nọn ha sabọ dọnmhẹn urẹọbhọ nọnsẹmhan.—Hib. 11:6.

8-9. Be ọkhẹke nin uwẹ lu yẹ sade uwẹ munhẹn ha mhọn edandan si Jehova hi Aman nọn man emhin? (Yẹ fẹ ifoto ghe.)

⁸ Ahamiẹn uwẹ munhẹn ha mhọn edandan si Jehova hi Aman nọn man emhin, ọkhẹke nin uwẹ re ẹjẹje lu emhin. Re ẹghe ọbhi otọ rẹ manman guanọ emhin bhi ebe nesẹmhan ne ha rẹkpa uwẹ rẹ rẹọbhọ ghe, Jehova hi ọnọn man emhin rebhe. Uwẹ dẹ sabọ miẹn emhin ne bunbun ne ha ziẹn urẹọbhọ nọnsẹ sade uwẹ fẹ ene ebe nan ghe natiọle Was Life Created? bi The Origin of Life—Five Questions Worth Asking. Ọne uhọnmhọn-ọta nọn yọle “Was It Designed?” nọn ribhi jw.org dẹ yẹ sabọ rẹkpa ẹ. Obhio mhan nin okhuo natiọle Jessica nọn nyẹnlẹn bhi United States da yọle: “Ẹghe nin mẹn rẹ tie ọne brokiọ fo natiọle Origin of Life, mẹn da dọ manman rẹọbhọ ghe Aman ribhọ nọn gene man emhin rebhe. Mẹn ka lẹn ọnan khẹ. Ọkpakinọn, beji mẹn ki tie ọne brokiọ fo, mẹn da wo kie dọ manman rẹọbhọ.” Ẹbho ne bunbun sẹ wo miẹn elele nin ele rẹ tie ọne ebe natiọle Is There a Creator Who Cares About You? Asabọmiẹn uwẹ ka tie ọne ebe nan khẹ. Ọkpakinọn, dọnmhegbe rẹ kie tie ọle.

⁹ Bhi iluẹmhin Baibo nọnsẹ, uwẹ sabọ rẹ zẹ nin uwẹ rẹ luẹ ẹmhọn emhin ne re uwẹ rẹọbhọ ghe Osẹnobulua gene ribhọ. Ene emhin nin uwẹ ha luẹ ẹmhọn ọlẹn dẹ ziẹn uwẹ urẹọbhọ. Sẹyẹ, ọ ki rẹkpa uwẹ rẹ manman lẹn Jehova nọnsẹn. (Rom 1:20) Rẹ deba ọnin, uwẹ dẹ sabọ noo ebi uwẹ luẹle rẹ rẹkpa ẹbho ne yẹ mhọn edandan si Osẹnobulua gene ribhọ. Bhi ọsi emhọanta, Jehova ne emhin ne bunbun nin mhan ne rẹman ghe, ọle hi Aman nọn man emhin.

Nebula: IAC/RGO/David Malin Images; fish and car: Mercedes-Benz USA; plane: Kristen Bartlett/University of Florida

JEHOVA HI ỌNỌN NYAN BAIBO

10. Ẹlo nela mhan rẹ ghe Baibo? (2 Timoti 3:​16, 17)

¹⁰ Tie 2 Timoti 3:​16, 17. Uhọnmhunje nọn na obọ Jehova vae, ọle Baibo khin. Baibo re ewanniẹn ọbhi inọnta kpataki nin ẹbho ne bunbun mhọn, ọ yẹ rẹkpa mhan rẹ lẹn ebi iho nọnsi Jehova khin, bi ebi ọle guanọ bhi obọ mhan. Mhan rẹọbhọ ghe Jehova hi ọnọn nyan Baibo. Ọnan zẹle nin Baibo da yi ebe kpataki rẹji mhan. Mhan manman wo dọnmhegbe rẹ lẹn otọ Baibo, yẹ lu eka nin mhan ha sabọ lu rẹ re obọ rẹkhan ebi mhan luẹ bhọ.

11. Be re uwẹ rẹọbhọ ghe obọ Osẹnobulua Baibo na vae?

¹¹ Bezẹle nin mhan da rẹọbhọ ghe, obọ Jehova Baibo na vae? Emhin ne bunbun zẹle nin mhan da rẹọbhọ. Bhi ọsi ijiẹmhin, okha ọsi emhin ne sunu bhi ẹghe ẹdẹlẹ nan gbẹn ọbhi Baibo wo gene sunu. (Luk 3:​1, 2) Ebi Baibo tale rẹji emhin kẹkẹ nan manlẹn wo gba. (Job 26:7) Baibo hi ebe nan sẹ gha nẹ bhi ọne otọ agbọn nan rebhe, arẹmiẹn Esu rẹ ha guanọ nọn gbe ọle khuelo. Ebe sẹbhi itue 40 gbẹn Baibo, sẹyẹ, ebe sẹbhi ikpe 1,600 ọ gbe ọkuẹsẹ a gbẹn ọlẹn fo. Ọrẹyiriọ, emhin nin ele rebhe gbẹn wo diẹn kugbe. Adia ne ribhọ sẹ wo rẹkpa ẹbho ne bunbun. (Prov. 13:20; 15:21; Mat. 7:12) Ene bunbun bhi ọta akhasẹ ne ribhọ sẹ wo munsẹ. Ene emhin nan rebhe re mhan rẹọbhi ebi Baibo tale. (Josh. 23:14) Gene gene, obọ Osẹnobulua Baibo na vae!

12. Be ọkhẹke nin mhan lu sade mhan munhẹn ha mhọn edandan si obọ Osẹnobulua Baibo na vae?

¹² Be mhan ha lu yẹ sade mhan munhẹn ha mhọn edandan si obọ Osẹnobulua Baibo gene na vae? Ọkhẹke nin nan erọnmhọn ji Jehova, yẹ lu rẹkhan ebi mhan bhii ọle le. Bhi ọsi ijiẹmhin, fẹ ebi obhio mhan natiọle Jordan nan biẹ bhi ẹkẹ oga tale. Ọle da yọle: “Ọ i yi emhin rebhe nan wo taman mẹn imẹn rẹọ i. Mẹn dọnmhegbe rẹ lẹn si ẹmhọanta ebi a taman mẹn khin. Bhi ọsi emhọanta, mẹn yẹ wo mhọn edandan ẹgheso. Ọnan ha sunu, mẹn ki dọnmhegbe dọ gua otọ ebe nesẹmhan fẹghe beji mẹn ha da miẹn emhin ne ha rẹkpa mẹn rẹ sabọ khọn ọne edandan.” Ahamiẹn mhan wo ha ria eria nyan ene emhin ne rẹ mhan rẹọbhọ ghe obọ Jehova Baibo na vae, urẹọbhọ nọnsẹmhan ki deziẹn.—1 Kọr. 3:​12, 13.

ẸBHO NESI OSẸNOBULUA ESALI JEHOVA KHIN

13. Be ọkhẹke nin mhan lu sade mhan munhẹn ha mhọn edandan si Esali Jehova hi ẹbho nin Osẹnobulua noo ẹlẹnan?

¹³ Ahamiẹn mhan munhẹn ha mhọn edandan si Esali Jehova ẹbho nin Osẹnobulua noo ẹlẹnan, ọkhẹke nin mhan jẹje ne iria-eria nọn sẹriọ sibhi ọkhọle re. Uwẹ sabọ rẹ nọọn egbe ẹ ene inọnta nan: ‘Hela dọnmhegbe rẹ lu rẹkhan ebi ele luẹ bhi Baibo? Agbotu nela iman-emhin nọnsele diẹn mun ebe ribhi Baibo?’ (2 Tim. 4:​3, 4) ‘Hela lu iho nọnsi Jehova ẹlẹnan?’ (Mat. 7:​20, 21) Inọnta ne sẹnian dẹ rẹkpa mhan rẹ khọn edandan nin mhan mhọn.

14. Be Jehova rẹ ha noo Esali nesọle rẹ mun ẹmhọn nọn ribhi Matiu 24:14 sẹ yẹ?

¹⁴ Osẹnobulua guanọ nin ẹbho bhi ijerebhe họn ọne ọta nọn mhẹn ọkuẹsẹ ọle re ọkpẹnlẹn ọbhi ọne agbọn Esu nan. Bhiriọ, uwẹ sabọ nọọn egbe uwẹ yọle, ‘Hela wewe ọne ọta nọn mhẹn ẹlẹnan?’ (Mat. 24:14) Mhan lẹn ọne ewanniẹn. Esali Jehova hi ẹbho nin Osẹnobulua noo rẹ wewe ọne ọta nọn mhẹn. Imhan ọkpa ẹbho ne wewe ẹmhọn Agbejele nọnsi Osẹnobulua bhi agbaẹbho ne bun gbera 240. Ọ gbera ikpe 100 nin mhan mọn da wewe ọne uhọnmhunje nan. Bhi ọsi ẹmhọanta, iwẹnna itẹmhọn Osẹnobulua wo manman lu uhọnmhọn-emhin rẹji ẹbho nesi Osẹnobulua.—Mat. 28:​19, 20.

15. Be Esali Jehova rẹ mun ekpẹn nin elin nọnsi Osẹnobulua yẹ? (Matiu 6:9; Isaiah 43:10)

¹⁵ Tie Matiu 6:9 bi Isaiah 43:10. A tie mhan mun elin nọnsi Osẹnobulua. Bhiriọ, udede ekpẹn nọn nan rẹ ha tie mhan Esali Jehova. Ẹbho ne bunbun ẹlẹnan bha lẹn ghe Jehova hi elin nọnsi Osẹnobulua. Ọnan zẹle nin mhan da dọnmhegbe zedu Baibo nọn mhọn elin nọnsi Osẹnobulua bhi ije kẹkẹ nọn khẹke nọn ha ye. Ọ gbera igba 7,000 nin elin nọnsi Jehova zegbere bhi Baibo natiọle The New World Translation of the Holy.

16. Bezẹle nin mhan ha da sabọ yọle ghe Esali Jehova wo ha re obọ rẹkhan ẹmhọn nọn ribhi Jọni 13:​34, 35? (Yẹ fẹ ifoto ghe.)

¹⁶ Tie Jọni 13:​34, 35. Ẹlẹnan nian, ẹbho ne bunbun i lu emhin kugbe, iriọ ihegbe yẹ rẹ wo vuọn ijerebhe. Ọkpakinọn, ẹbho nesi Osẹnobulua bha dia iriọ. Ele wo hoẹmhọn egbele, iriọ ele yẹ rẹ lu emhin kugbe. Ije kẹkẹ mhan na vae bhi ọne otọ agbọn nan, sẹyẹ, uwedẹ kẹkẹ a rẹ bẹẹ mhan wanre. Ọrẹyiriọ, mhan wo dọnmhegbe beji a da miẹn ghe ọfure bi oyẹẹ ki ha ribhi ẹwẹ mhan. Asabọmiẹn uwẹ sẹ ka yo ikolo oga bhi agbotu ọbhebhe khẹ beji uwẹ rẹnẹ yo ẹbho. Ahamiẹn uwẹ sẹ ka lu iriọ khẹ, edandan i ribhọ ghe uwẹ wo daghe ebi ibhio mhan bhi enin rẹ ha re oyẹẹ man egbe yẹ, yẹ lu emhin kugbe. Ọnan rẹman ghe, Jehova wo ha noo Esali Jehova rẹ lu iho nọnsọle ẹlẹnan. Ahamiẹn mhan ye ọnan re ẹghe rebhe, ọ dẹ rẹkpa mhan rẹ ha sun rẹkhan Jehova aharẹmiẹn mhan kuẹlo da ọkakale.

HẸI ZẸ JEHOVA OBỌ GHẸDẸ

17-18. Ọnọghọ nela mhan ha sabọ kuẹlo da? Be mhan ha sabọ gbobọ ọbhi udu ta?

¹⁷ Emhin dẹ wo kie manman ha nọghọ bhọ bhi ọne ẹghe ọkike nan nin mhan da nyẹnlẹn. (2 Tim. 3:​1, 13) Bhi ọsi ijiẹmhin, emhin dẹ sabọ zegbere nọn ha re mhan ha kpokpo egbe. Agbotu nọnsi Jehova dẹ sabọ re adia ọsọgbọn dagbare nọn bha manman mun mhan ẹlo kore. Sẹyẹ, ibhio mhan nin mhan ko ga dẹ sabọ lu mhan emhin nọn ba mhan bhi egbe. Asabọmiẹn mhan bhọ i da lẹn ebi mhan ha rẹ re ọkakale nin mhan kuẹlo da khian yẹ, la mhan bhọ bha lẹn ebezẹle nọn da sunu ji mhan.

¹⁸ Aharẹmiẹn ọkakale nin mhan kuẹlo da i re mhan ghọnghọn, sẹyẹ, ọ rẹ mhan kpokpo egbe ẹgheso, mhan dẹ sabọ ha sun rẹkhan Jehova sade mhan rẹọbhọ ghe ọle hi Aman nọn man emhin, ghe, obọ ọle Baibo na vae, sẹyẹ, ẹbho nesọle Esali Jehova khin. Bọsi Pita, mhan dẹ yẹ sabọ taman Jehova yọle: “Họla mhan ha ki bu? Iman-emhin nesẹ, ele ha sabọ re ọria miẹn iẹnlẹn ẹdẹdẹmhẹndẹ.”