14. nísan — dagur sem ber að minnast

„Gjörið þetta í mína minningu.“ — 1. Korintubréf 11:24.

1. Hvernig sigraði Jesús heiminn?

„VERIÐ hughraustir. Ég hef sigrað heiminn.“ Með slíkum orðum hughreysti og styrkti Jesús ellefu trúfasta postula sína kvöldið áður en hann dó. Jesús hafði sannað sig sigurvegara heimsins! Hann hafði staðist sérhverja tilraun óvinar síns, Satans djöfulsins, til að brjóta á bak aftur hollustu hans við Jehóva. Og núna átti hann að deyja á kvalastaur eftir fáeinar klukkustundir, og hann treysti að hann myndi reynast ráðvandur og trúfastur allt til hins síðasta. — Jóhannes 16:33; Hebreabréfið 12:2.

2. Hvers vegna stofnaði Jesús til ‚kvöldmáltíðar Drottins‘?

² Þessi atburður, sem hefur þýðingu fyrir allan heiminn, átti sér stað fyrir 1952 árum á 14. degi mánaðarins nísan, en hann var fyrsti tunglmánuður hins helga dagatals Gyðinga. Þessum degi áttu trúir fylgjendur hans aldrei gleyma. Til að dyggir fylgjendur hans misstu aldrei sjónar á mikilvægi þess sem þá átti að gerast stofnaði Jesús minningarkvöldmáltíð sem postulinn Páll kallar ‚máltíð Drottins‘ eða „drottins kveldmáltíð.“ (1. Korintubréf 11:20, 24, Ísl. bi. 1859 og 1981.) Ef þér er umhugað að vera einn fylgjenda Jesú, skilur þú þá hvers vegna hann bauð það, hvers það krefst af þér og hvað það getur þýtt fyrir framtíð þína?

Minnisverur dagur

3. Hvers vegna og við hvaða aðstæður var 14. nísan fyrst gerður að minningardegi?

³ Þetta var ekki í fyrsta sinn í sögu mannsins að 14. nísan hafði gegnt hlutverki sem minningardagur. Árið 1513 f.o.t. bauð Jehóva Ísraelsmönnum fyrir munn Móse: „Þessi dagur [14. nísan] skal vera yður endurminningardagur, og þér skuluð halda hann sem hátíð [Jehóva]. Kynslóð eftir kynslóð skuluð þér hann hátíðlegan halda.“ Hvert var tilefni hátíðahaldanna þá? Jehóva svaraði: „Þetta er páskafórn [Jehóva], sem gekk fram hjá húsum Ísraelsmanna í Egyptalandi, þá er hann laust Egypta.“ — 2. Mósebók 12:14, 27.

4. Hvaða þýðingamikil mál voru tengd frelsun Ísraels úr Egyptalandinu?

⁴ Þessi ægiþrungna frelsun frumgetninga Ísraelsmanna í Egyptalandi, bæði manna og skepna, átti sér stað nóttina 14. nísan. Hún var hápunktur níu undanfarandi plága sem komið höfðu yfir djöflaguðina sem Egyptar dýrkuðu, og undirstrikaði það sem Jehóva hafði áður tilkynnt hinum hrokafullu Faraó: „En þess vegna hefi ég þig standa látið, til þess að ég sýndi þér mátt minn og til þess að nafn mitt yrði kunngjört um alla veröld.“ Fáeinum dögum síðar var nafn Jehóva og máttur kunngerður enn frekar þegar hann frelsaði milljónir Ísraelsmanna og fjölmennan blandaðan lýð en drekkti einvalaliði Faraós. Ekki er undralegt að Móse og synir Ísraels sungu: „Ég vil lofsyngja [Jehóva], því að hann hefir sig dýrlegan gjört“! — 2. Mósebók 9:16; 15:1.

5. Hvaða tilgangi þjónaði páskahátíðin?

⁵ Eftir að Ísraelsmenn höfðu sest að í landinu sem forföður þeirra Abraham var heitið, skyldi öll þjóðin halda árlega páska í Jerúsalem samkvæmt boðinu í 5. Mósebók 16:1-8. Jehóva sá þannig um að 14. nísan hefði alltaf sérstakt gildi í hugum þjóna sinna. Hvaða tilgangi myndi það þjóna? Dagurinn átti að vera til að upphefja nafn Jehóva, til að minnast hinna miklu máttarverka hans til frelsunar. Mörgum öldum síðar hlaut því mikilvægi páskanna að vera efst í hjörtum og hugum foreldra Jesú sem „ferðuðust ár hvert til Jerúsalem á páskahátíðinni.“ Samkvæmt venju Gyðinganna var sonurinn Jesús með þeim. — Lúkas 2:41, 42.

6. Hvers vegna var Jesú mikið í mun að halda páskahátíðina árið 33 með trúföstum postulum sínum?

⁶ Eftir skírn Jesú í Jórdan og upphaf þjónustu hans hélt hann líklega áfram að halda páska með Maríu, jarðneskri móður sinni, og sonum hennar, hálfbræðrum sínum. En þann 14. nísan árið 33 hélt Jesús páska hátíðlega með sínum tólf postulum. Frásögn Lúkasar greinir frá hvernig Jesú var innanbrjósts við það tækifæri. „Hjartanlega hef ég þráð að neyta þessarar páskamáltíðar með yður, áður en ég líð.“ (Lúkas 22:15) Hvers vegna þráði Jesús það svona heitt? Vegna þess að hann skildi þýðingu atburðanna sem áttu eftir að gerast á þessum minnisverða degi sem hafði hafist við sólsetur. Jesús vissi líka að atburðir ársins 1513 f.o.t. myndu hverfa alveg í skuggann af þeim. Þeir myndu upphefja nafn Jehóva meira en nokkru sinni fyrr og leggja grunninn að blessun handa öllum þjóðum jarðarinnar. Auk þess hafði hann margt að segja lærisveinum sínum áður en hann dæi, til að stappa í þá stálinu til að vera drottinhollir fylgjendu rhas. Í hinum ýtarlegu frásögnum guðspjallanna getum við hlustað á það sem Jesús sagði og gerði. — Jóhannes 12:31; 17:26.

Hvað gerðist? Hvað þýddi það?

7. (a) Hvaða atburðir við síðustu páskamáltíð Jesú voru undanfari þess að hann stofnsetti minningarhátíðina um dauða sinn? (Jóhannes 13:1-30) (b) Lýsið hvernig Jesús hagaði kvöldmáltíð Drottins?

⁷ Meðan á máltíðinni stóð reis Jesús frá borðum og þvoði fætur lærisveina sinna og setti með því fullkomið fordæmi um auðmýkt. Síðan sagði Jesús: „Einn af yður mun svíkja mig.“ Skömmu síðar sneri hann sér að Júdasi og sagði: „Það sem þú gjörir, það gjörir þú skjótt!“ Jóhannes segir í frásögn sinni: „Gekk hann jafnskjót út. Þá var nótt.“ (Jóhannes 13:21, 27, 30) Það var eftir þetta að Jesús stofnaði minningarhátíðina um dauða sinn. Við skulum heyra hvernig sjónarvotturinn Matteus lýsir því sem fram fór: „Þá er þeir mötuðust, tók Jesús brauð, þakkaði Guði, braut það og gaf lærisveinunum og sagði: ‚Takið og etið, þetta er líkami minn.‘ Og hann tók [bikar], gjörði þakkir, gaf þeim og sagði: ‚Drekkið allir hér af. Þetta er blóð mitt, blóð sáttmálans, úthellt fyrir marga til fyrirgefningar synda. Ég segi yður: Héðan í frá mun ég eigi drekka af þessum vínviðar ávexti til þess dags, er ég drekk hann nýjan með yður í ríki föður míns.‘ Þegar þeir höfðu sungið lofsönginn fóru þeir til Olíufjallsins.“ — Matteus 26:26-30; sjá einnig Markús 14:22-26; Lúkas 22:19, 20 og 1. Korintubréf 11:23-26.

8. Hvers vegna er það svona þýðingarmikið að skilja merkingu orða og athafna Jesú þegar hann stofnsetti kvöldmáltíðina?

⁸ Hver var þýðing þess sem Jesús sagði og gerði við þetta tækifæri? Páll lagði áherslu á hversu mikilvægt væri að allir smurðir fylgjendur Krists skildu það. Hann sagði: „Hver sem etur brauðið eða drekkur bikar Drottins óverðuglega, verður þess vegna sekur við líkama og blóð Drottins.“ Víst er að enginn hinna smurðu vill vera ‚óverðuglegur‘ í augum Jehóva og hljóta áfellisdóm af honum. En fremur ætti ‚múgurinn mikli‘ að vilja teljast verðugur félagi hinna smurðu leifa. Úr því að nú nálgast önnur minningarhátíð fimmtudaginn 4. apríl 1985, er tímabært að við öll skoðum þetta mál ítarlega saman á nýjan leik. — 1. Korintubréf 11:27.

9. (a) Hvers vegna er réttara að þýða orð Jesú „Þetta merkir líkama minn“ en „Þetta er líkami minn“? (Sjá neðanmálsathugasemd.) (b) Hvaða sérstaka merkingu gaf Jesús brauðinu? (c) Víninu?

⁹ Jesús sagði: „Þetta merkir líkama minn.“a (NW) Með þessum orðum gaf hann brauðinu sérstaka merkingu — það var tákn hins syndlausa, holdlega líkama sjálfs hans sem hann gaf „heiminum til lífs.“ (Jóhannes 6:51) Eins þegar hann sagði um vínbikarinn: „Þetta merkir ‚sáttmálsblóð‘ mitt, . . . úthellt . . . til fyrirgefningar synda,“ (NW) notaði hann hið gerjaða vín í bikarnum sem tákn um blóð sitt. Þetta blóð átti að vera grundvöllurinn fyrir því að setja í gildi „nýjan sáttmála.“ Úthellt blóð hans átti líka að vera forsenda „fyrirgefningar synda.“ — Matteus 26:28; Jeremía 31:31-33; Hebreabréfið 9:22.

10. Hvað er gefið í skyn með því að neyta af brauðinu og víninu?

¹⁰ Hvað eru þeir þá að gefa til kynna sem taka af brauðinu og víninu við minningarhátíðina? Athöfnin sjálf sýnir þeim sem neyta og áhorfendum að þeir hafa nú þegar haft gagn af lausnarfórn Krists Jesú, þó á sérstakan hátt óg í sérstökum tilgangi. Hvernig er því háttað? Á grundvelli trúar þeirra á fórn Krists og vígslu til Jehóva tilreiknar Guð þeim hagnaðinn af mannsfórn Krists. Í hvaða tilgangi? Til að hægt sé að eigna þeim mannlegan fullkomleika og þeir geti því staðið réttlátir frammi fyrir Guði. Jehóva getur síðan þessa einstaklinga með anda sínum og þeir verða andlegir synir hans. Þeir eru nú í aðstöðu til að fórna lífsrétti sínum á jörðinni í skiptum fyrir himneska arfleifð. Allt hefur þetta gerst áður en þeir taka þátt í kvöldmáltíð Drottins. — Rómverjabréfið 5:1, 2, 8; 8:15-17; Jakobsbréfið 1:18.

11, 12. (a) Hvað annað er gefið í skyn með því að drekka vínið? (b) Greinið frá sáttmálanum sem Jesús gerir við þá sem neyta þess.

¹¹ Hugleiðum nú hvað annað er gefið í skyn með því að drekka vínið. Þótt Jehóva hafi eignað andlegum sonum sínum réttlæti og gefið þeim sonarréttindi eru þeir enn í hinu ófullkomna holdi. Þeim er enn hætt við að syndga og þeir gera sér það ljóst. Með því að drekka vínið viðurkenna þeir að þeir séu dag hvern háðir blóði Krists Jesú sem hefur verið „úthellt fyrir marga til fyrirgefningar synda.“ — 1. Jóhannesarbréf 1:9, 10; 2:1.

¹² Enn er ónefnt nokkuð sem gefið er í skyn með því að drekka vínið. Þeir sem það gera bera vitni um að þeim hafi verið gefin aðild að ‚nýja sáttmálanum‘ sem Jehóva spáði endur fyrir löngu um fyrir munn spámannsins Jeremía. Þessi sáttmáli tók gildi þegar blóði Jesú var úthellt. Aðilar sáttmálans eru Jehóva Guð og andlegir synir hans sem i heild mynda andlegan Ísrael. Sérhver meðlimur er valinn af Guði. Jesús er meðalgangari sáttmálans en með honum hjálpar hann þeim 144.000 aðilum að sáttmálanum að verða hluti af sæði Abrahams. (Jeremía 31:31-34; 2. Þessaloníkubréf 2:13; Hebreabréfið 8:10, 12; 12:22-24; Galatabréfið 3:29) Þeir eru hinir sömu og Jesús gerir við ‚sáttmála um ríki.‘ Af því leiðir að þeir munu um síðir vera notaðir ásamt konungi sínum, Jesú Kristi, til að miðla öllu mannkyni blessunum til lífs frá Jehóva. — Lúkas 22:28-30; Jóhannes 6:53; Opinberunarbókin 5:9, 10; 1. Mósebók 22:15-18.

13. Hvaða atriði ber að hafa hugföst þann 14. nísan?

¹³ Þegar við gröfum eftir fullri merkingu orða Jesú, sem hann mælti á þessum minningardegi, erum við minnt á kærleika Jehóva sem birtist í því að hann gaf sinn ástkæra son. Við erum líka minnt á þann kærleika sem Jesús sýndi með því að gefa líf sitt til lausnargjalds fyrir allt trúað mannkyn. (Jóhannes 3:16; Rómverjabréfið 5:8; 1. Tímóteusarbréf 2:5, 6) En Jesús ræddi ýmis önnur dýrmæt sannindi við fylgjendur sína þetta kvöld. Af biblíuriturunum skráir aðeins Jóhannes postuli þessar mjög innilegu samræður.

Dýrð, kærleikur og eining

14. (a) Hvernig er Jehóva gerður dýrlegur við hverja minningarhátíð? (b) Hver eru tengsl kærleika við það að minnast Jesú, og hvaða sjálfsrannsókn ætti það að hvetja alla þátttakendur til að gera?

¹⁴ Jesús sagði: „Nú er Mannssonurinn dýrlegur orðinn, og Guð er orðinn dýrlegur í honum.“ (Jóhannes 13:31) Allt frá frelsun Ísraelsmanna úr Egyptalandi hafði 14. nísan staðið í sambandi við að upphefja nafn Guðs, drottinvald og mátt. Núna, með trúfesti Jesú allt til dauða og síðar hinni dýrlegu upprisu hans vegna máttar Guðs, átti nafn Guðs að veitast enn meiri dýrð. (Samanber Orðskviðina 27:11) Jesús sagði lærisveinum sínum að þeir myndu sanna að þeir væru lærisveinar með því að halda „nýtt boðorð“ um að ‚elska hver annan eins og hann hefði elskað þá.‘ (Jóhannes 13:34, 35) Sú djúpa bróðurást, sem við berum í brjósti, er spegilmynd af því hversu við kunnum að meta kærleikann sem Jesús sýndi okkur þá. — 1. Jóhannesarbréf 4:19.

15. (a) Hvaða von um líf er gefin öllum sem neyta verðuglega? (b) Hvernig má sanna kærleika til Jesú?

¹⁵ Vonin um að lifa á himnesku heimili er þáttur í gleðinni sem gefin er þeim sem eru valdir til að stjórna með Kristi. (Opinberunarbókin 20:6) Jesús lýsir þessari von svo: ‚Ég fer burt að búa yður stað. Ég kem aftur og tek yður til mín.‘ (Jóhannes 14:2-4) Hvílík heimkoma bíður allra sem eru trúfastir allt til enda! Þess vegna áminnir Jesús: „Ef þér elskið mig, munuð þér halda boðorð mín.“ Það felur í sér öll hans boðorð, þar á meðal um að kenna og gera menn að lærisveinum. — Jóhannes 14:15, 21; Matteus 28:19, 20.

16. (a) Hvernig lagði Jesús áherslu á nauðsyn einingar meðal fylgjenda sinna, og hvers vegna er þessi eining svona mikilvæg? (b) Hvað verða allir fylgjendur Jesú að horfast í augu við, og hvað hjálpar þeim að gera það?

¹⁶ Hversu mikilvægt er það ekki fyrir fylgjendur Jesú að vera sameinaðir honum og hver öðrum! Jesús notar vínvið og greinarnar á honum sem dæmi til að undirstrika það. Eining leiðir til þess að borinn er ávöxtur og það er síðan föðurnum til dýrðar. (1. Korintubréf 1:10; Jóhannes 15:1, 5, 8) Ofsóknir og andstaða bíður allra fylgjenda Jesú. En hvílíkur styrkur fyrir trúna að vita að Jesús var ráðvandur sem sigurvegari heimsins þrátt fyrir allar árásir Satans! — Jóhannes 15:18-20; 16:2, 33.

17. Nefnið sumt af því sem Jesús bað um í bæninni í Jóhannesi 17. kafla?

¹⁷ Jesús lýkur þessari samverustund með innilegri bæn til föður síns. Fyrst og fremst biður hann þess að faðir hans megi verða dýrlegur. Hann biður þess að fylgjendur hans verði verndaðir fyrir hinum vonda, Satan, um leið og þeir halda sér aðgreindum frá heiminum. Hann biður þess líka að sama ástin og einingin, sem er milli hans og föðurins, megi halda áfram að vaxa meðal ört fjölgandi fylgjenda hans. — Jóhannes 17. kafli.

18. Hvers vegna neyttu svona fáir af brauðinu og víninu árið 1984 miðað við fjölda viðstaddra?

¹⁸ Við höfum íhugað aðeins fáein af þeim dýrmætu sannindum og hugsunum sem Jesús deildi með lærisveinum sínum þessa nótt fyrir um það bil 1952 árum, en vissulega hjálpar það okkur að skilja hvers vegna 14. nísan er dagur sem svo sannarlega er minnisverður. Ekki er því undarlegt að síðasta ár gerðu 7.416.974 vottar Jehóva og vinir þeirra sér grein fyrir mikilvægi þess að koma saman til að halda hátíðlega kvöldmáltíð Drottins. Og þó neytti aðeins 9081 af öllum þessum mikla fjölda af brauðinu og víninu. Hvers vegna? Vegna þess að yfirgnæfandi meirihluti votta Jehóva nú á tímum telur sig hluta af ‚múginum mikla‘ sem stendur „frammi fyrir hásætinu og frammi fyrir lambinu.“ Þeir hlakka til þess að eiga reikistjörnuna jörð sem sitt eilífa heimili, en ekki að lifa á himnum þar sem hinar 144.000 munu „ríkja“ með Kristi um þúsund ár — Opinberunarbókin 7:9; 20:6; Sálmur 37:11.

19. Hvert verður námsefni næstu viku, og hvers vegna er mikilvægt að allir verði viðstaddir?

¹⁹ Ýmsar spurningar hafa þó vaknað um tengsl kvöldmáltíðarinnar og hins ‚mikla múgs‘ ‚annarra sauða.‘ (Jóhannes 10:16) Því er við hæfi að þau mál séu rædd í greininni hér á eftir, til að einskis misskilnings gæti hjá nokkrum manni nú þegar önnur minningarhátíð er í nánd. — 1. Þessanloníkubréf 5:21.

[Neðanmáls]

Mannst þú?

◻ Hverjir neyta brauðsins og vínsins á minningarhátíðinni?

◻ Hvaða mikilvæg atriði ætti minningarhátiíðin að minna á?

◻ Hvernig má sanna að við minnumst Jesú dag hvern?

◻ Hvaða þýðingarmikil mál eru alltaf tengd 14. nísan?