Spurningar frá lesendum

Bera orð Stefáns í Postulasögunni 7:59 með sér að fólk eigi að beina bænum sínum til Jesú?

Í Postulasögunni 7:59 segir: „Þegar verið var að grýta Stefán kallaði hann: ‚Drottinn Jesús, taktu við anda mínum.‘“ Þetta ákall hefur valdið sumum heilabrotum vegna þess að í Biblíunni segir að það sé Jehóva sem heyri bænir. (Sálmur 65:2) Var Stefán að biðja til Jesú? Ef svo var, bendir það þá til þess að Jesús og Jehóva séu einn og hinn sami?

Í King James-biblíunni segir að Stefán hafi „ákallað Guð“. Það er því skiljanlegt að margir skuli komast að sömu niðurstöðu og biblíuskýrandinn Matthew Henry. Hann sagði: „Stefán biður hér til Krists og það eigum við líka að gera.“ En þar er biblíuskýrandinn á villigötum. Hvernig þá?

Í skýringarritinu Barnes’ Notes on the New Testament segir: „Orðið Guð stendur ekki í frummálinu og ætti ekki að standa í þýðingunni. Það fyrirfinnst ekki í fornum handritum eða þýðingum.“ Hvernig komst þá orðið „Guð“ inn í versið? Biblíufræðingurinn Abiel Abbot Livermore kallaði þetta „dæmi um trúarlega hlutdrægni þýðendanna“. Í flestum nútímaþýðingum er því ekki minnst á Guð í versinu.

Í mörgum biblíuþýðingum er þó komist svo að orði að Stefán hafi beðið til Jesú. Og í Nýheimsþýðingunni frá 1984 kemur fram neðanmáls að sögnin sem er þýdd „kallaði“ geti einnig merkt ‚ákall; bæn‘. Bendir það ekki til þess að Jesús sé almáttugur Guð? Nei, í Vine’s Expository Dictionary of Old and New Testament Words segir að gríska frummálsorðið epikaleʹo merki í þessu samhengi „að ákalla, ákalla í bæn … skjóta máli til æðra yfirvalds“. Páll notaði þetta orð þegar hann sagði: „Ég skýt máli mínu til keisarans.“ (Postulasagan 25:11) The New English Bible segir því réttilega að Stefán hafi „kallað“ til Jesú.

Hver var kveikjan að þessu ákalli Stefáns? Samkvæmt Postulasögunni 7:55, 56 „horfði [hann] til himins fullur af heilögum anda og sá dýrð Guðs og Jesú standa honum til hægri handar“. Að öllu jöfnu hefði Stefán beint beiðni sinni til Jehóva í nafni Jesú. En þar sem Stefán sá hinn upprisna Jesú í sýn fannst honum greinilega eðlilegt að ávarpa hann beint og segja: „Drottinn Jesús, taktu við anda mínum.“ Stefán vissi að Jesús hafið fengið vald til að reisa fólk upp frá dauðum. (Jóhannes 5:27–29) Þess vegna bað hann Jesú að varðveita anda sinn, lífskraftinn, þar til Jesús reisti hann upp til himna sem ódauðlega andaveru.

Er þessi stutta beiðni Stefáns til merkis um að við eigum að biðja til Jesú? Nei, ljóst er að Stefán gerði skýran greinarmun á Jesú og Jehóva því að frásagan segir að hann hafi séð Jesú „standa honum [Guði] til hægri handar“. Þetta voru auk þess óvenjulegar aðstæður. Aðeins er að finna eitt dæmi til viðbótar um að Jesús sé ávarpaður með svipuðum hætti. Þar segir að Jóhannes postuli hafi ávarpað Jesú beint þegar hann sá hann í sýn. – Opinberunarbókin 22:16, 20.

Þótt þjónar Guðs nú á dögum beini bænum sínum eingöngu til hans hafa þeir líka þá bjargföstu trú að Jesús sé „upprisan og lífið“. (Jóhannes 11:25) Sú trú að Jesús geti reist fylgjendur sína upp frá dauðum getur styrkt okkur og stutt í prófraunum, rétt eins og hún hjálpaði Stefáni.