FYRRI SAMÚELSBÓK
1 Í Ramataím Sófím+ í Efraímsfjöllum+ bjó maður nokkur* sem hét Elkana.+ Hann var Efraímíti og var sonur Jeróhams, sonar Elíhú, sonar Tóhú, sonar Súfs. 2 Hann átti tvær konur, önnur hét Hanna og hin Peninna. Peninna átti börn en Hanna átti engin börn. 3 Á hverju ári fór hann úr borg sinni til að tilbiðja* Jehóva hersveitanna í Síló og færa honum sláturfórn,+ en þar voru báðir synir Elí, þeir Hofní og Pínehas,+ prestar Jehóva.+
4 Dag einn þegar Elkana færði sláturfórn gaf hann Peninnu konu sinni og öllum sonum hennar og dætrum hluta af kjötinu.+ 5 Hönnu gaf hann hins vegar sérvalinn hluta því að hann elskaði hana, en Jehóva hafði ekki gefið henni nein börn.* 6 Hin konan hæddist stöðugt að henni og reyndi að særa hana af því að Jehóva hafði ekki gefið henni börn. 7 Þannig lét hún ár eftir ár. Í hvert skipti sem Hanna fór upp til húss Jehóva+ gerði hin konan gys að henni svo að hún fór að gráta og vildi ekki borða. 8 En Elkana maðurinn hennar sagði við hana: „Hanna, af hverju græturðu og hvers vegna borðarðu ekkert? Af hverju ertu svona döpur?* Er ég þér ekki betri en tíu synir?“
9 Eftir að þau höfðu lokið við að borða og drekka í Síló stóð Hanna upp og fór. Elí prestur sat þá á stól sínum við dyrastafinn á musteri Jehóva.*+ 10 Hanna var í miklu uppnámi. Hún bað til Jehóva+ og hágrét. 11 Hún vann svohljóðandi heit: „Jehóva hersveitanna, ef þú lítur á eymd ambáttar þinnar og gleymir mér ekki heldur minnist mín og gefur ambátt þinni son+ þá skal ég gefa hann þér, Jehóva, alla ævi hans og rakhnífur skal ekki snerta höfuð hans.“+
12 Hanna bað lengi til Jehóva og á meðan fylgdist Elí með munni hennar. 13 Hún baðst fyrir í hljóði. Aðeins varirnar bærðust en röddin heyrðist ekki og þess vegna hélt Elí að hún væri drukkin. 14 „Hversu lengi ætlarðu að vera drukkin? Hættu þessari víndrykkju,“ sagði Elí. 15 „Nei, herra minn,“ svaraði Hanna. „Ég hef hvorki drukkið vín né annan áfengan drykk heldur úthelli ég hjarta mínu fyrir Jehóva því að ég er að þrotum komin.+ 16 Líttu ekki á ambátt þína sem slæma manneskju. Ég hef talað svona lengi af því að ég er buguð af sorg og örvæntingu.“ 17 Elí svaraði: „Farðu í friði. Megi Guð Ísraels veita þér það sem þú baðst hann um.“+ 18 Hún svaraði: „Ég bið þig að hugsa til ambáttar þinnar með hlýju.“ Síðan fór hún leiðar sinnar, byrjaði aftur að borða og var ekki lengur döpur í bragði.
19 Morguninn eftir fóru þau snemma á fætur, krupu fyrir Jehóva og sneru síðan aftur heim til Rama.+ Elkana lagðist með Hönnu konu sinni og Jehóva bænheyrði hana.*+ 20 Áður en ár var liðið* varð Hanna barnshafandi og eignaðist son. Hún nefndi+ hann Samúel* því að „ég hef beðið Jehóva um hann,“ sagði hún.
21 Elkana fór nú ásamt allri fjölskyldu sinni til að færa Jehóva hina árlegu sláturfórn+ og heitfórn sína. 22 En Hanna fór ekki með.+ Hún sagði við manninn sinn: „Ég kem með drenginn um leið og hann er vaninn af brjósti. Þá skal hann birtast frammi fyrir Jehóva og vera þar upp frá því.“+ 23 Elkana maðurinn hennar sagði við hana: „Gerðu eins og þér þykir best.* Vertu kyrr heima þar til þú hefur vanið hann af brjósti. Megi Jehóva láta orð þín rætast.“ Hanna var því um kyrrt heima og hafði soninn á brjósti þar til hún hafði vanið hann af því.
24 Um leið og hún hafði vanið hann af brjósti tók hún hann með sér upp til Síló. Hún hafði einnig með sér þriggja vetra naut, eina efu* af mjöli og stóra vínkrukku.+ Hún kom til húss Jehóva í Síló+ ásamt barnungum syni sínum. 25 Nautinu var slátrað og síðan færðu þau Elí drenginn. 26 Hanna sagði: „Svo sannarlega sem þú lifir, herra minn, er ég konan sem stóð hérna hjá þér og bað til Jehóva.+ 27 Þetta er drengurinn sem ég bað um. Jehóva veitti mér það sem ég bað hann um.+ 28 Nú gef* ég hann Jehóva og hann skal tilheyra Jehóva alla ævi.“
Síðan kraup hann* þar frammi fyrir Jehóva.
2 Hanna bað og sagði:
„Hjarta mitt fagnar yfir Jehóva.+
Horn* mitt er upphafið af Jehóva.*
Munnur minn er opinn til að svara óvinum mínum
því að ég gleðst yfir hjálp þinni.
3 Hættið öllu hrokatali,
látið ekkert dramb koma úr munni ykkar
því að Jehóva er Guð sem veit allt+
og hann dæmir verkin af réttlæti.
4 Bogar kappanna eru brotnir
en hinir örmagna fá styrk.+
5 Hinir söddu þurfa að strita fyrir brauði sínu
en hina hungruðu hungrar ekki framar.+
Hann vísar honum til sætis hjá tignarmönnum,
fær honum heiðurssæti.
Stoðir jarðar tilheyra Jehóva,+
á þeim lætur hann frjósamt landið hvíla.
9 Hann gætir sinna trúföstu við hvert fótmál+
en hinir vondu þagna í myrkrinu+
því að enginn sigrar í eigin mætti.+
11 Eftir þetta fór Elkana heim til sín í Rama en drengurinn varð eftir og þjónaði Jehóva+ hjá Elí presti.
12 Synir Elí voru illa innrættir.+ Þeim stóð á sama um Jehóva. 13 Þeir létu sér ekki nægja það sem prestarnir áttu rétt á að fá frá fólkinu.+ Í hvert skipti sem einhver bar fram sláturfórn kom þjónn prestsins með þrítenntan gaffal í hendinni þegar kjötið var að sjóða 14 og stakk gafflinum ofan í pottinn, fatið, ketilinn eða kerið. Hvað sem kom upp á gafflinum tók presturinn handa sjálfum sér. Þannig fóru þeir með alla Ísraelsmenn sem komu til Síló. 15 Jafnvel áður en fitan hafði verið brennd+ kom þjónn prestsins og sagði við þann sem færði fórnina: „Gefðu prestinum kjöt til að steikja. Hann vill ekki soðið kjöt heldur hrátt.“ 16 Ef maðurinn svaraði honum: „Fyrst verður að brenna fituna+ og síðan máttu taka hvað sem þú vilt,“ þá sagði þjónninn: „Nei, láttu mig fá þetta strax! Annars tek ég það með valdi.“ 17 Þannig syndguðu þjónarnir gróflega frammi fyrir Jehóva+ því að þeir* vanvirtu fórn Jehóva.
18 Þótt drengurinn Samúel væri ungur þjónaði hann+ frammi fyrir Jehóva, klæddur* línhökli.+ 19 Móðir hans gerði handa honum litla ermalausa yfirhöfn á hverju ári og gaf honum þegar hún kom með manni sínum til að færa hina árlegu sláturfórn.+ 20 Elí blessaði Elkana og konu hans og sagði: „Jehóva gefi þér barn með þessari konu í stað sonarins sem var gefinn Jehóva.“+ Síðan fóru þau heim. 21 Jehóva minntist Hönnu og hún varð barnshafandi.+ Hún fæddi þrjá syni til viðbótar og tvær dætur. En drengurinn Samúel óx upp hjá Jehóva.+
22 Nú var Elí orðinn mjög gamall. Hann hafði heyrt allt um það hvernig synir hans fóru með alla Ísraelsmenn+ og að þeir svæfu hjá konunum sem þjónuðu við inngang samfundatjaldsins.+ 23 Hann spurði þá: „Hvers vegna hegðið þið ykkur svona? Allir tala illa um ykkur. 24 Ekki láta svona, synir mínir. Sögurnar sem eru á kreiki um ykkur meðal þjóðar Jehóva eru ekki fallegar. 25 Ef maður syndgar gegn öðrum manni þá er hægt að biðja til Jehóva fyrir honum* en ef maður syndgar gegn Jehóva,+ hver getur þá beðið fyrir honum?“ En þeir hlustuðu ekki á föður sinn því að Jehóva hafði ákveðið að þeir skyldu deyja.+ 26 Samúel stækkaði og öllum þótti sífellt vænna um hann, bæði Jehóva og mönnum.+
27 Maður nokkur sem var sendur af Guði kom til Elí og sagði: „Þetta segir Jehóva: ‚Opinberaði ég mig ekki fyrir ættmönnum forföður þíns þegar þeir voru þrælar faraós í Egyptalandi?+ 28 Hann var valinn úr öllum ættkvíslum Ísraels+ til að þjóna mér sem prestur og færa sláturfórnir á altari mínu,+ brenna reykelsi* og bera hökul frammi fyrir mér. Ég gaf ætt forföður þíns allar eldfórnir Ísraelsmanna.+ 29 Hvers vegna fyrirlítið þið* sláturfórnir mínar og fórnargjafir sem ég hef fyrirskipað í bústað mínum?+ Hvers vegna tekurðu syni þína fram yfir mig og hvers vegna fitið þið ykkur á bestu bitum fórnanna sem þjóð mín, Ísrael, færir?+
30 Þess vegna segir Jehóva Guð Ísraels: „Ég hef vissulega sagt að ætt þín og forföður þíns skuli ganga frammi fyrir augliti mínu um ókomna tíð.“+ En nú segir Jehóva: „Það kemur ekki til greina. Ég heiðra þá sem heiðra mig+ en þeir sem fyrirlíta mig verða einskis metnir.“ 31 Þeir dagar nálgast að ég svipti þig og ætt forföður þíns styrkleikanum* svo að enginn í ætt þinni nái háum aldri.+ 32 Þegar Ísrael gengur allt í haginn munt þú sjá óvin í bústað mínum,+ og aldrei framar skal nokkur í ætt þinni verða gamall. 33 En ég mun leyfa einum afkomenda þinna að þjóna við altari mitt. Hans vegna munu augu þín daprast og hann mun valda þér sorg. Flestir af ætt þinni munu þó falla fyrir sverði manna.+ 34 Það sem kemur fyrir syni þína tvo, Hofní og Pínehas, skal verða þér tákn: Þeir munu báðir deyja sama dag.+ 35 Eftir það vel ég mér trúan prest.+ Hann mun gera það sem er mér að skapi* og ég mun veita ætt hans varanlegan prestdóm.* Hann mun þjóna frammi fyrir mínum smurða að eilífu. 36 Allir sem eftir eru af ætt þinni munu koma og lúta honum fyrir peninga og brauðhleif og segja: „Gerðu það að ráða mig í eitt af prestsembættunum svo að ég fái brauðbita að borða.“‘“+
3 Drengurinn Samúel þjónaði+ nú Jehóva hjá Elí. Orð frá Jehóva var sjaldgæft í þá daga og sýnir+ ekki algengar.
2 Dag einn lá Elí og svaf þar sem hann var vanur en augu hans höfðu daprast svo að hann gat ekki séð.+ 3 Enn hafði ekki slokknað á lampa Guðs+ og Samúel svaf í musteri Jehóva*+ þar sem örk Guðs var. 4 Þá kallaði Jehóva á Samúel og hann svaraði: „Hér er ég.“ 5 Hann hljóp síðan til Elí og sagði: „Hér er ég. Þú kallaðir á mig.“ En hann svaraði: „Ég kallaði ekki. Farðu aftur að sofa.“ Hann fór þá aftur að sofa. 6 Jehóva kallaði aftur: „Samúel!“ Samúel fór fram úr, gekk til Elí og sagði: „Hér er ég því að þú kallaðir á mig.“ En hann svaraði: „Ég kallaði ekki, sonur minn. Farðu aftur að sofa.“ 7 (Samúel hafði ekki enn kynnst Jehóva og orð Jehóva hafði ekki enn opinberast honum.)+ 8 Nú kallaði Jehóva í þriðja sinn: „Samúel!“ Hann fór á fætur, gekk til Elí og sagði: „Hér er ég því að þú kallaðir á mig.“
Þá skildi Elí að það var Jehóva sem kallaði á drenginn. 9 Elí sagði því við Samúel: „Farðu að sofa. Ef hann kallar á þig aftur skaltu svara: ‚Talaðu, Jehóva, því að þjónn þinn hlustar.‘“ Samúel fór þá aftur að sofa á sínum stað.
10 Jehóva kom, nam staðar hjá honum og kallaði eins og í fyrri skiptin: „Samúel, Samúel!“ Hann svaraði: „Talaðu því að þjónn þinn hlustar.“ 11 Jehóva sagði við Samúel: „Taktu eftir. Ég ætla að gera nokkuð í Ísrael sem mun óma í báðum eyrum allra sem heyra um það.+ 12 Á þeim degi læt ég rætast á Elí allt sem ég hef sagt um ætt hans, frá upphafi til enda.+ 13 Segðu honum að ég ætli að fella endanlegan dóm yfir ætt hans vegna syndarinnar sem hann vissi af.+ Synir hans formæltu Guði+ en hann lét það viðgangast.+ 14 Þess vegna hef ég svarið ætt Elí að aldrei verði hægt að friðþægja fyrir synd hennar, hvorki með sláturfórnum né fórnargjöfum.“+
15 Samúel svaf til morguns. Þá opnaði hann dyrnar að húsi Jehóva en hann var smeykur við að segja Elí frá sýninni. 16 Elí kallaði nú á Samúel: „Samúel, sonur minn!“ „Hér er ég,“ svaraði hann. 17 Elí spurði: „Hvað sagði hann við þig? Ekki leyna því fyrir mér. Guð refsi þér harðlega ef þú leynir mig nokkru af því sem hann hefur sagt þér.“ 18 Samúel sagði honum þá allt og leyndi hann engu. Elí sagði: „Hann er Jehóva. Hann geri það sem hann telur best.“
19 Samúel óx úr grasi og Jehóva var með honum+ og lét allt sem hann sagði ná fram að ganga.* 20 Öllum Ísrael frá Dan til Beerseba varð ljóst að Samúel hafði verið falið að vera spámaður Jehóva. 21 Jehóva hélt áfram að birtast í Síló. Þar opinberaðist Jehóva Samúel. Já, þar barst honum orð Jehóva.+
4 Boðskapur Samúels barst til alls Ísraels.
Ísraelsmenn héldu nú til bardaga við Filistea. Þeir settu upp búðir sínar við Ebeneser en Filistear höfðu slegið upp búðum sínum við Afek. 2 Filistear fóru fylktu liði gegn Ísraelsmönnum og voru þeim yfirsterkari. Ísraelsmenn biðu ósigur fyrir Filisteum sem felldu um 4.000 menn á vígvellinum. 3 Þegar herinn kom aftur í búðirnar sögðu öldungar Ísraels: „Hvers vegna lét Jehóva okkur bíða ósigur fyrir* Filisteum í dag?+ Við skulum sækja sáttmálsörk Jehóva til Síló+ svo að hún verði hjá okkur og bjargi okkur úr greipum óvina okkar.“ 4 Fólkið sendi þá menn til Síló og þeir sóttu sáttmálsörk Jehóva hersveitanna sem situr í hásæti sínu yfir kerúbunum.*+ Báðir synir Elí, þeir Hofní og Pínehas,+ fylgdu sáttmálsörk hins sanna Guðs.
5 Þegar sáttmálsörk Jehóva kom inn í búðirnar brutust út mikil fagnaðarlæti meðal allra Ísraelsmanna. Þeir hrópuðu svo hátt að jörðin skalf. 6 Filistear heyrðu hrópin og sögðu: „Hvernig stendur á þessum hrópum frá búðum Hebreanna?“ Þegar þeir fréttu að örk Jehóva væri komin inn í herbúðirnar 7 urðu þeir hræddir og sögðu: „Guð er kominn í herbúðirnar!“+ Þeir bættu við: „Það er úti um okkur! Annað eins hefur aldrei gerst. 8 Nú er úti um okkur! Hver getur bjargað okkur úr höndum þessa máttuga Guðs? Það var hann sem sló Egypta alls konar plágum í eyðimörkinni.+ 9 Verið nú hugrakkir, Filistear, og sýnið karlmennsku svo að þið verðið ekki þrælar Hebreanna eins og þeir voru þrælar ykkar.+ Sýnið karlmennsku og berjist!“ 10 Filistear lögðu þá til atlögu. Ísraelsmenn biðu ósigur+ og hver og einn flúði heim í tjald sitt. Mannfallið var mjög mikið: 30.000 fótgönguliðar Ísraelsmanna féllu. 11 Örk Guðs var tekin herfangi og báðir synir Elí, þeir Hofní og Pínehas, létu lífið.+
12 Maður nokkur af ættkvísl Benjamíns hljóp frá vígvellinum og kom til Síló sama dag. Hann var í rifnum fötum og með mold á höfðinu.+ 13 Þegar maðurinn kom sat Elí á stól við veginn og beið. Hann hafði miklar áhyggjur af örk hins sanna Guðs.+ Maðurinn fór inn í borgina og sagði fréttirnar. Þá hrópuðu og kveinuðu allir borgarbúar. 14 „Hvaða læti eru þetta?“ spurði Elí þegar hann heyrði ópin. Maðurinn flýtti sér til Elí og sagði honum hvað hafði gerst. 15 (Elí var 98 ára og sá ekki því að augun voru stirðnuð.)+ 16 Maðurinn sagði við Elí: „Ég er nýkominn frá vígvellinum. Ég flúði þaðan í dag.“ „Hvað gerðist, sonur minn?“ spurði Elí. 17 Maðurinn sem flutti fréttirnar sagði: „Ísraelsmenn flúðu undan Filisteum og mannfallið var gríðarlegt.+ Báðir synir þínir, Hofní og Pínehas, eru dánir+ og örk hins sanna Guðs var tekin herfangi.“+
18 Um leið og hann minntist á örk hins sanna Guðs féll Elí aftur fyrir sig af stólnum við borgarhliðið. Hann hálsbrotnaði og dó því að hann var gamall og þungur. Hann hafði verið dómari í Ísrael í 40 ár. 19 Tengdadóttir hans, kona Pínehasar, var barnshafandi og komin langt á leið. Þegar hún heyrði að örk hins sanna Guðs hefði verið tekin herfangi og að tengdafaðir hennar og eiginmaður væru dánir fékk hún skyndilega hríðir, hné niður og fæddi. 20 Þegar hún var að deyja sögðu konurnar sem stóðu hjá henni: „Vertu ekki hrædd. Þú hefur eignast son.“ En hún svaraði engu og gaf því engan gaum. 21 Hún nefndi drenginn Íkabóð*+ og sagði: „Dýrðin hefur verið herleidd frá Ísrael,“+ og átti þá við að örk hins sanna Guðs hefði verið tekin herfangi og að tengdafaðir hennar og eiginmaður væru dánir.+ 22 „Dýrðin hefur verið herleidd frá Ísrael,“ sagði hún, „vegna þess að örk hins sanna Guðs hefur verið tekin herfangi.“+
5 Filistear tóku örk hins sanna Guðs herfangi+ og fluttu hana frá Ebeneser til Asdód. 2 Þeir settu örk hins sanna Guðs í hús* Dagóns og komu henni fyrir við hliðina á Dagón.+ 3 Þegar Asdódbúar fóru á fætur morguninn eftir hafði Dagón fallið um koll og lá á grúfu á gólfinu fyrir framan örk Jehóva.+ Þeir tóku Dagón og settu hann aftur á sinn stað.+ 4 Þegar þeir fóru á fætur næsta morgun hafði Dagón aftur fallið um koll og lá á grúfu á gólfinu fyrir framan örk Jehóva. Höfuð Dagóns og báðar hendur voru höggnar af og lágu á þröskuldinum. Sá hluti hans sem líktist fiski var það eina sem* var eftir. 5 Þetta er ástæðan fyrir því að prestar Dagóns og aðrir sem fara inn í hús Dagóns í Asdód stíga ekki á þröskuldinn allt fram á þennan dag.
6 Hönd Jehóva lá þungt á Asdódbúum og hann hrelldi þá með því að slá þá gyllinæð,+ bæði Asdód og nágrenni. 7 Þegar Asdódbúar sáu hvað var að gerast sögðu þeir: „Við getum ekki lengur haft örk Guðs Ísraels hjá okkur því að hönd hans hefur leikið okkur og Dagón guð okkar grátt.“ 8 Þeir sendu eftir öllum höfðingjum Filistea, söfnuðu þeim saman og spurðu þá: „Hvað eigum við að gera við örk Guðs Ísraels?“ „Flytjið hana til Gat,“+ svöruðu þeir. Og þeir fluttu örkina þangað.
9 Eftir að hún hafði verið flutt þangað snerist hönd Jehóva gegn borginni og mikil skelfing greip um sig. Hann sló borgarbúa gyllinæð,+ bæði háa og lága. 10 Þeir sendu því örk hins sanna Guðs til Ekron+ en um leið og hún kom þangað hrópuðu íbúarnir: „Örk Guðs Ísraels hefur verið flutt hingað til að leiða dauða yfir okkur og þjóð okkar!“+ 11 Þeir sendu þá eftir öllum höfðingjum Filistea, söfnuðu þeim saman og sögðu: „Sendið örk Guðs Ísraels burt héðan. Skilið henni á sinn stað svo að við og þjóð okkar förumst ekki.“ En allir borgarbúar óttuðust um líf sitt því að hönd hins sanna Guðs hafði lagst mjög þungt á þá.+ 12 Þeir sem dóu ekki höfðu verið slegnir gyllinæð. Og neyðaróp borgarinnar steig upp til himins.
6 Örk+ Jehóva var í landi Filistea í sjö mánuði. 2 Filistear kölluðu nú á presta sína og spásagnarmenn+ og spurðu: „Hvað eigum við að gera við örk Jehóva? Segið okkur hvernig við eigum að senda hana aftur á sinn stað.“ 3 Þeir svöruðu: „Ef þið sendið sáttmálsörk Jehóva Guðs Ísraels til baka skuluð þið ekki senda hana eina sér. Þið verðið að láta sektarfórn fylgja með.+ Þá fyrst læknist þið og skiljið hvers vegna hann hefur refsað ykkur á þennan hátt.“ 4 „Hvaða sektarfórn eigum við að senda honum?“ spurðu þeir. Hinir svöruðu: „Sendið fimm gyllinæðar úr gulli og fimm mýs úr gulli, jafn margar og höfðingjar Filistea eru,+ því að sama plága hefur herjað á ykkur og höfðingja ykkar. 5 Gerið eftirlíkingar af gyllinæðunum og af músunum+ sem eyðileggja landið og heiðrið þannig Guð Ísraels. Þá má vera að hann láti hönd sína ekki liggja eins þungt á ykkur, guði ykkar og landi ykkar.+ 6 Hvers vegna ættuð þið að herða hjörtu ykkar eins og Egyptar og faraó gerðu?+ Guð lék þá hart+ svo að þeir neyddust til að leyfa Ísraelsmönnum að fara, og þeir héldu leiðar sinnar.+ 7 Hafið nú til reiðu nýjan vagn og sækið tvær kýr sem hafa kálfa á spena og hafa aldrei verið undir oki. Spennið þær fyrir vagninn en takið kálfana frá þeim og farið með þá heim. 8 Takið síðan örk Jehóva og setjið hana á vagninn en gullgripina, sem þið færið honum í sektarfórn, skuluð þið setja í kistil við hliðina á henni.+ Sendið hana síðan af stað 9 og fylgist með hvað gerist. Ef hún fer veginn til síns eigin lands, í átt að Bet Semes,+ þá er það Guð þeirra sem hefur kallað þessa miklu ógæfu yfir okkur. En ef hún gerir það ekki þá vitum við að það var ekki hönd hans sem sló okkur heldur var þetta allt hrein tilviljun.“
10 Mennirnir gerðu eins og þeim var sagt. Þeir tóku tvær kýr með kálfa á spena og spenntu þær fyrir vagninn en kálfana lokuðu þeir inni í fjósi. 11 Síðan settu þeir örk Jehóva á vagninn og sömuleiðis kistilinn með gullmúsunum og eftirlíkingunum af gyllinæðunum. 12 Kýrnar fóru beinustu leið til Bet Semes.+ Þær héldu sig á veginum og bauluðu allan tímann. Þær viku hvorki til hægri né vinstri. Höfðingjar Filistea gengu á eftir þeim allt að mörkum Bet Semes. 13 Íbúar Bet Semes voru þá í dalnum* að skera upp hveiti. Þegar þeir litu upp og sáu örkina urðu þeir himinlifandi. 14 Vagninn kom inn á landareign Jósúa frá Bet Semes og nam staðar við stóran stein. Fólkið hjó sundur viðinn sem vagninn var úr og færði kýrnar+ að brennifórn handa Jehóva.
15 Levítarnir+ tóku niður örk Jehóva og kistilinn með gullgripunum sem var hjá henni og settu á stóra steininn. Og íbúar Bet Semes+ færðu Jehóva brennifórnir og sláturfórnir á þeim degi.
16 Filisteahöfðingjarnir fimm sáu þetta og sneru aftur til Ekron sama dag. 17 Þetta eru gyllinæðarnar úr gulli sem Filistear sendu til að færa Jehóva í sektarfórn:+ ein fyrir Asdód,+ ein fyrir Gasa, ein fyrir Askalon, ein fyrir Gat+ og ein fyrir Ekron.+ 18 Gullmýsnar voru jafn margar og borgir Filisteahöfðingjanna fimm, bæði víggirtu borgirnar og sveitaþorpin.
Stóri steinninn, sem þeir lögðu örk Jehóva á, er til vitnis um þetta fram á þennan dag á landareign Jósúa frá Bet Semes. 19 En Guð refsaði mönnum Bet Semes því að þeir höfðu horft á örk Jehóva. Hann banaði 50.070 manns* og fólkið syrgði því að Jehóva hafði banað svo mörgum.+ 20 Þá sögðu íbúar Bet Semes: „Hver getur staðist frammi fyrir Jehóva, þessum heilaga Guði?+ Æ, getur hann ekki farið til einhverra annarra?“+ 21 Síðan sendu þeir menn með svohljóðandi boð til íbúa Kirjat Jearím:+ „Filistear hafa skilað örk Jehóva. Komið hingað niður eftir og sækið hana.“+
7 Íbúar Kirjat Jearím komu og sóttu örk Jehóva. Þeir fluttu örk Jehóva í hús Abínadabs+ uppi á hæðinni og helguðu Eleasar son hans til að gæta hennar.
2 Langur tími leið. Tuttugu ár voru liðin frá þeim degi sem örkin kom til Kirjat Jearím. Þá fóru allir Ísraelsmenn að leita til Jehóva.+ 3 Samúel sagði við Ísraelsmenn: „Ef þið viljið snúa ykkur til Jehóva af öllu hjarta+ losið ykkur þá við útlendu guðina+ og Astörturnar+ og sýnið Jehóva algera hollustu og þjónið honum einum.+ Þá mun hann frelsa ykkur úr greipum Filistea.“+ 4 Ísraelsmenn losuðu sig þá við Baalana og Astörturnar og þjónuðu Jehóva einum.+
5 Samúel sagði: „Safnið saman öllum Ísrael í Mispa+ og ég mun biðja til Jehóva fyrir ykkur.“+ 6 Þeir söfnuðust þá saman í Mispa og sóttu vatn í brunn, helltu því frammi fyrir Jehóva og föstuðu þann dag.+ „Við höfum syndgað gegn Jehóva,“+ sögðu þeir. Og Samúel varð dómari+ Ísraelsmanna í Mispa.
7 Filistear fréttu að Ísraelsmenn hefðu safnast saman í Mispa og höfðingjar þeirra+ fóru þá á móti þeim. Þegar Ísraelsmenn heyrðu það urðu þeir hræddir 8 og sögðu við Samúel: „Hættu ekki að biðja til Jehóva Guðs okkar svo að hann hjálpi okkur+ og bjargi okkur úr greipum Filistea.“ 9 Samúel tók þá ungt lamb og færði Jehóva að brennifórn.+ Hann hrópaði til Jehóva og bað hann að hjálpa Ísraelsmönnum og Jehóva bænheyrði hann.+ 10 Á meðan Samúel færði brennifórnina nálguðust Filistear og voru í þann mund að ráðast á Ísraelsmenn. Þennan dag sendi Jehóva miklar þrumur+ yfir Filistea og olli ringulreið meðal þeirra+ svo að þeir biðu ósigur fyrir Ísraelsmönnum.+ 11 Ísraelsmenn fóru frá Mispa, eltu Filistea og drápu þá, allt þar til þeir voru komnir að svæðinu sunnan við Betkar. 12 Samúel tók síðan stein+ og reisti hann milli Mispa og Jesana. Hann nefndi steininn Ebeneser* og sagði: „Jehóva hefur hjálpað okkur hingað til.“+ 13 Þannig voru Filistear yfirbugaðir og þeir komu ekki framar inn í land Ísraelsmanna.+ Á meðan Samúel lifði var hönd Jehóva gegn Filisteum.+ 14 Ísraelsmenn fengu aftur borgirnar sem Filistear höfðu unnið af þeim, frá Ekron allt til Gat. Þeir endurheimtu einnig landsvæðið í kringum borgirnar úr höndum Filistea.
Friður ríkti auk þess milli Ísraels og Amoríta.+
15 Samúel var dómari í Ísrael til æviloka.+ 16 Á hverju ári ferðaðist hann til Betel,+ Gilgal+ og Mispa+ og dæmdi í málum Ísraels á öllum þessum stöðum. 17 En hann sneri alltaf aftur til Rama+ því að þar átti hann heima. Í Rama dæmdi hann einnig í málum Ísraels og þar reisti hann Jehóva altari.+
8 Þegar Samúel var orðinn gamall skipaði hann syni sína dómara í Ísrael. 2 Frumgetinn sonur hans hét Jóel en sá næsti Abía.+ Þeir voru dómarar í Beerseba. 3 En synirnir fetuðu ekki í fótspor hans. Þeir voru fégjarnir og óheiðarlegir,+ þáðu mútur+ og felldu óréttláta dóma.+
4 Nú söfnuðust allir öldungar Ísraels saman og komu til Samúels í Rama. 5 „Þú ert orðinn gamall,“ sögðu þeir, „og synir þínir feta ekki í fótspor þín. Gefðu okkur nú konung sem getur ríkt yfir* okkur. Allar aðrar þjóðir hafa konung.“+ 6 En Samúel líkaði illa að þeir skyldu segja: „Gefðu okkur konung sem getur ríkt yfir okkur.“ Hann bað til Jehóva 7 og Jehóva svaraði honum: „Gerðu allt sem fólkið biður þig um. Þjóðin hefur ekki hafnað þér heldur hefur hún hafnað mér sem konungi sínum.+ 8 Hún hefur ekkert breyst. Allt frá þeim degi þegar ég leiddi hana út úr Egyptalandi og fram á þennan dag hefur hún svikið mig æ ofan í æ+ og þjónað öðrum guðum.+ Og nú fer hún eins með þig. 9 Hlustaðu á hana. En varaðu hana líka við og útskýrðu fyrir henni hvað konungur hennar getur réttilega farið fram á.“
10 Samúel sagði fólkinu sem bað hann um konung frá öllu því sem Jehóva hafði sagt honum. 11 Hann sagði: „Þetta er réttur konungsins sem mun ríkja yfir ykkur:+ Hann tekur syni ykkar+ og setur þá á stríðsvagna sína+ og hesta+ og suma þeirra lætur hann hlaupa á undan vögnum sínum. 12 Hann skipar suma þeirra foringja yfir þúsund manna liði+ og yfir fimmtíu manna liði.+ Aðra lætur hann plægja akra sína,+ skera upp korn sitt+ og smíða vopn sín og búnað fyrir stríðsvagna sína.+ 13 Hann tekur dætur ykkar og lætur þær búa til smyrsl,* elda og baka.+ 14 Hann tekur af ykkur bestu akrana, víngarðana og ólívulundina+ og gefur þá þjónum sínum. 15 Hann tekur tíund af kornökrum ykkar og víngörðum og gefur hana hirðmönnum sínum og þjónum. 16 Hann tekur þjóna ykkar og þjónustustúlkur, bestu nautgripi ykkar og asna og notar til vinnu.+ 17 Hann tekur tíund af fénaði ykkar+ og þið verðið þrælar hans. 18 Sá dagur kemur að þið kveinið undan konunginum sem þið hafið kosið ykkur.+ En Jehóva mun ekki svara ykkur.“
19 En fólkið vildi ekki hlusta á Samúel. Það sagði: „Nei, við viljum fá konung! 20 Þá verðum við eins og allar aðrar þjóðir. Konungurinn mun ríkja yfir* okkur, fara fyrir okkur og heyja orrustur okkar.“ 21 Samúel hlustaði á allt sem fólkið hafði að segja og sagði Jehóva síðan frá því. 22 Jehóva svaraði Samúel: „Gerðu það sem fólkið biður um og skipaðu konung til að ríkja yfir því.“+ Samúel sagði þá við Ísraelsmenn: „Farið heim, hver til sinnar borgar.“
9 Kís+ var auðugur maður af ættkvísl Benjamíns.+ Hann var sonur Abíels, sonar Serórs, sonar Bekórats, sonar Afía. 2 Hann átti ungan og myndarlegan son sem hét Sál.+ Enginn af Ísraelsmönnum var myndarlegri en hann. Hann var höfðinu hærri en þeir allir.
3 Eitt sinn týndust ösnur Kíss föður Sáls. Kís sagði þá við Sál: „Taktu með þér einn af þjónunum og farðu og leitaðu að ösnunum.“ 4 Þeir fóru þá um Efraímsfjöll og Salísaland en fundu þær ekki. Þeir fóru líka um Saalímland en ösnurnar voru ekki heldur þar. Þeir fóru um allt land Benjamíníta en fundu þær hvergi.
5 Þegar þeir voru komnir inn í Súfhérað sagði Sál við þjóninn sem var með honum: „Komdu, förum heim svo að faðir minn fari ekki að óttast meira um okkur en um ösnurnar.“+ 6 En þjónninn svaraði: „Í þessari borg er guðsmaður sem nýtur mikillar virðingar. Allt sem hann segir rætist.+ Förum þangað. Kannski getur hann sagt okkur hvert við eigum að fara.“ 7 Sál sagði við þjóninn: „Hvað getum við fært honum ef við förum til hans? Við eigum ekkert brauð eftir í pokunum og enga gjöf til að færa manni hins sanna Guðs. Eigum við eitthvað handa honum?“ 8 „Ég er með fjórðung sikils* af silfri,“ svaraði þjónninn. „Ég skal gefa það manni hins sanna Guðs til að hann segi okkur hvert við eigum að fara.“ 9 (Fyrr á tímum þegar menn í Ísrael leituðu ráða hjá Guði sögðu þeir: „Komum, við skulum fara til sjáandans.“+ En áður fyrr voru spámenn kallaðir sjáendur.) 10 Þá sagði Sál við þjóninn: „Það hljómar vel. Komdu, við skulum fara.“ Og þeir fóru til borgarinnar þar sem maður hins sanna Guðs var.
11 Á leiðinni upp til borgarinnar mættu þeir stúlkum sem voru að sækja vatn. Þeir spurðu þær: „Er sjáandinn+ hér?“ 12 „Já, hann er rétt á undan ykkur,“ svöruðu þær. „Flýtið ykkur. Hann er nýkominn til borgarinnar því að í dag ætlar fólkið að færa sláturfórn+ á fórnarhæðinni.+ 13 Þið finnið hann um leið og þið komið inn í borgina, áður en hann fer upp á fórnarhæðina til að borða. Fólkið borðar ekki fyrr en hann er kominn því að það er hann sem blessar fórnina. Þá fyrst mega gestirnir borða. Drífið ykkur upp eftir svo að þið náið honum.“ 14 Þeir héldu þá áfram upp til borgarinnar. Þegar þeir voru komnir inn í borgina kom Samúel á móti þeim á leið sinni upp á fórnarhæðina.
15 Daginn áður en Sál kom hafði Jehóva sagt við Samúel: 16 „Um þetta leyti á morgun sendi ég til þín mann frá landi Benjamíns.+ Þú átt að smyrja hann til leiðtoga yfir þjóð minni, Ísrael.+ Hann mun frelsa þjóð mína úr höndum Filistea því að ég hef séð hve mikið hún þjáist og hróp hennar hafa borist til mín.“+ 17 Þegar Samúel kom auga á Sál sagði Jehóva við hann: „Þetta er maðurinn sem ég talaði um þegar ég sagði: ‚Hann á að stjórna* þjóð minni.‘“+
18 Sál kom að máli við Samúel í miðju borgarhliðinu. „Geturðu sagt mér hvar sjáandinn á heima?“ spurði hann. 19 „Ég er sjáandinn,“ svaraði Samúel. „Farðu á undan mér upp á fórnarhæðina. Þið borðið með mér í dag.+ Í fyrramálið sendi ég þig svo af stað þegar ég hef sagt þér allt sem þú vilt vita. 20 En hafðu ekki áhyggjur af ösnunum sem týndust fyrir þrem dögum.+ Þær eru fundnar. Hver á öll verðmæti Ísraels hvort eð er? Ert það ekki þú og öll ætt föður þíns?“+ 21 En Sál svaraði: „Ég er bara Benjamíníti, af minnstu ættkvísl Ísraels,+ og ætt mín er sú ómerkilegasta af öllum ættum Benjamíns. Hvers vegna segirðu þetta við mig?“
22 Samúel leiddi Sál og þjón hans inn í matsalinn og bauð þeim bestu sætin meðal gestanna, en þeir voru um 30 talsins. 23 Samúel sagði við kokkinn: „Komdu með kjötstykkið sem ég lét þig hafa og sagði þér að taka frá.“ 24 Kokkurinn sótti þá lærið og bar það fram fyrir Sál. „Þetta var tekið frá fyrir þig,“ sagði Samúel. „Borðaðu nú því að þetta var geymt handa þér fyrir þetta tilefni. Ég sagði þeim: ‚Ég hef boðið gestum.‘“ Og Sál borðaði með Samúel þennan dag. 25 Þeir gengu síðan niður af fórnarhæðinni+ inn í borgina og Samúel hélt áfram að ræða við Sál á húsþakinu. 26 Daginn eftir fóru þeir snemma á fætur. Þegar birti af degi kallaði Samúel á Sál uppi á þakinu: „Hafðu þig til svo að ég geti fylgt þér áleiðis.“ Sál hafði sig þá til og þeir Samúel fóru út. 27 Á leiðinni út úr borginni sagði Samúel við Sál: „Segðu þjóninum+ að fara á undan okkur.“ Og þjónninn gerði það. „En staldra þú við,“ sagði Samúel, „svo að ég geti flutt þér orð Guðs.“
10 Samúel tók nú olíuflösku og hellti úr henni á höfuð Sáls.+ Hann kyssti hann og sagði: „Jehóva hefur smurt þig til að vera leiðtogi+ yfir þjóð* sinni.+ 2 Þegar þú ferð frá mér í dag hittirðu tvo menn nálægt gröf Rakelar+ í Selsa í landi Benjamíns. Þeir munu segja við þig: ‚Ösnurnar sem þú fórst að leita að eru fundnar, en nú er faðir þinn hættur að hugsa um ösnurnar+ og farinn að hafa áhyggjur af ykkur. Hann segir: „Hvað á ég að gera? Sonur minn hefur ekki skilað sér heim.“‘ 3 Haltu síðan áfram þar til þú kemur að stóra trénu í Tabor. Þar verða á vegi þínum þrír menn sem eru á leið upp til hins sanna Guðs í Betel.+ Einn þeirra er með þrjá kiðlinga, annar með þrjú brauð og sá þriðji með stóra vínkrukku. 4 Þeir munu heilsa þér og gefa þér tvö brauð sem þú skalt þiggja. 5 Eftir það kemurðu að hæð hins sanna Guðs þar sem Filistear eru með setulið. Þegar þú kemur til borgarinnar mætirðu hópi spámanna sem eru að koma ofan af fórnarhæðinni. Hljóðfæraleikarar sem leika á tambúrínu, flautu, hörpu og annað strengjahljóðfæri fara á undan þeim á meðan þeir spá.* 6 Andi Jehóva kemur yfir þig+ og þú munt spá með þeim og verða breyttur maður.+ 7 Þegar þessi tákn hafa komið fram skaltu gera allt sem þú getur því að hinn sanni Guð er með þér. 8 Farðu síðan á undan mér niður til Gilgal.+ Ég kem þangað til þín til að færa brennifórnir og samneytisfórnir. Bíddu í sjö daga þangað til ég kem. Þá læt ég þig vita hvað þú átt að gera.“
9 Þegar Sál yfirgaf Samúel umbreytti Guð hjarta hans svo að hann varð breyttur maður. Öll táknin komu fram þennan sama dag. 10 Þegar þeir* komu að hæðinni kom hópur spámanna á móti honum. Skyndilega kom andi Guðs yfir hann+ og hann fór að spá+ með þeim. 11 Þeir sem þekktu hann og sáu hann spá með spámönnunum sögðu þá hver við annan: „Hvað hefur komið fyrir son Kíss? Er Sál líka spámaður?“ 12 Þá sagði einn heimamanna: „En hver er faðir hinna spámannanna?“ Þannig varð til orðtakið: „Er Sál líka spámaður?“+
13 Þegar hann var hættur að spá fór hann til fórnarhæðarinnar. 14 Seinna spurði föðurbróðir Sáls hann og þjón hans: „Hvar voruð þið?“ „Við fórum að leita að ösnunum,“+ svaraði hann. „En þegar við fundum þær hvergi fórum við til Samúels.“ 15 „Hvað sagði Samúel við ykkur?“ spurði þá föðurbróðirinn. 16 „Hann sagði okkur að ösnurnar væru fundnar,“ svaraði Sál. En hann sagði honum ekki frá því sem Samúel hafði sagt um konungdóminn.
17 Samúel kallaði nú fólkið saman fram fyrir Jehóva í Mispa.+ 18 Hann sagði við Ísraelsmenn: „Jehóva Guð Ísraels segir: ‚Það var ég sem leiddi Ísrael út úr Egyptalandi. Ég frelsaði ykkur úr greipum Egypta+ og úr greipum allra konungsríkjanna sem kúguðu ykkur. 19 En í dag hafið þið hafnað Guði ykkar,+ honum sem bjargaði ykkur úr öllum erfiðleikum ykkar og raunum. Þið sögðuð: „Nei, skipaðu yfir okkur konung.“ Takið ykkur nú stöðu frammi fyrir Jehóva eftir ættkvíslum ykkar og ættum.‘“*
20 Samúel lét nú allar ættkvíslir Ísraels stíga fram+ og ættkvísl Benjamíns varð fyrir valinu.+ 21 Því næst lét hann ættkvísl Benjamíns stíga fram, hverja ætt fyrir sig, og ætt Matríta varð fyrir valinu. Að lokum var Sál Kísson valinn.+ En þegar menn leituðu að honum var hann hvergi að finna. 22 Þeir spurðu þá Jehóva:+ „Er maðurinn kominn hingað?“ Jehóva svaraði: „Hann felur sig þarna hjá farangrinum.“ 23 Þá hlupu þeir þangað og sóttu hann. Þegar hann stóð mitt á meðal fólksins reyndist hann vera höfðinu hærri en allir aðrir.+ 24 Samúel sagði við fólkið: „Sjáið þið þann sem Jehóva hefur valið?+ Hann ber af allri þjóðinni.“ Þá hrópaði allt fólkið: „Lengi lifi konungurinn!“
25 Samúel sagði fólkinu frá réttindum konungs+ og skráði þau í bók sem hann lagði fram fyrir Jehóva. Síðan sendi hann fólkið burt og hver og einn fór heim til sín. 26 Sál fór líka heim til sín til Gíbeu og nokkrir hermenn fóru með honum því að Jehóva hafði snortið hjarta þeirra. 27 En nokkrir ónytjungar sögðu: „Hvað ætli hann geti bjargað okkur?“+ Þeir fyrirlitu hann og færðu honum engar gjafir.+ En Sál gerði ekkert mál úr því.
11 Nahas Ammóníti+ kom nú og settist um Jabes+ í Gíleað. Íbúar Jabes sögðu þá við Nahas: „Gerðu sáttmála* við okkur og þá munum við þjóna þér.“ 2 Nahas Ammóníti svaraði þeim: „Ég skal gera það með einu skilyrði: að hægra augað sé stungið úr ykkur öllum. Þannig niðurlægi ég allan Ísrael.“ 3 Öldungarnir í Jabes svöruðu honum: „Gefðu okkur sjö daga frest svo að við getum sent sendiboða um allt land Ísraels. Ef enginn getur bjargað okkur gefumst við upp fyrir þér.“ 4 Þegar sendiboðarnir komu til Gíbeu,+ heimaborgar Sáls,* og sögðu fólkinu frá þessu grétu allir hástöfum.
5 Rétt í þessu kom Sál úr haganum og rak nautgripina á undan sér. „Hvað er að fólkinu?“ spurði hann. „Af hverju grætur það?“ Hann frétti þá hvað mennirnir frá Jabes höfðu sagt. 6 Andi Guðs kom yfir Sál+ þegar hann heyrði fréttirnar og hann varð bálreiður. 7 Hann tók tvö naut, bútaði þau niður og sendi stykkin um allan Ísrael með sendiboðunum. Þeir sögðu: „Svona fer fyrir nautgripum þess sem fylgir ekki Sál og Samúel.“ Þá kom ótti Jehóva yfir fólkið og menn lögðu af stað sem einn maður. 8 Sál taldi liðið í Besek og Ísraelsmenn reyndust vera 300.000 og Júdamenn 30.000. 9 Þeir sögðu við sendiboðana frá Jabes: „Flytjið íbúum Jabes í Gíleað þessi skilaboð: Á morgun þegar sólin er hæst á lofti verður ykkur bjargað.“ Sendiboðarnir fluttu Jabesbúum skilaboðin og þeir urðu himinlifandi. 10 Þeir sögðu við Ammóníta: „Á morgun gefumst við upp fyrir ykkur og þið getið farið með okkur eins og ykkur sýnist.“+
11 Daginn eftir skipti Sál liðinu í þrennt. Á morgunvökunni* brutust menn hans inn í herbúðir Ammóníta+ og felldu þá þar til sólin var komin hátt á loft. Þeir sem komust lífs af tvístruðust svo rækilega að hvergi var að finna tvo og tvo saman. 12 Þá sagði fólkið við Samúel: „Hverjir voru það sem sögðu: ‚Á Sál að vera konungur yfir okkur?‘+ Komið með þá svo að við getum tekið þá af lífi.“ 13 En Sál sagði: „Í dag skal enginn tekinn af lífi+ því að í dag bjargaði Jehóva Ísrael.“
14 Eftir þetta sagði Samúel við fólkið: „Komið, við skulum fara til Gilgal+ og staðfesta konungdóminn.“+ 15 Þá fór allt fólkið til Gilgal og gerði Sál að konungi frammi fyrir Jehóva. Síðan færði það samneytisfórnir frammi fyrir Jehóva.+ Og Sál og allir Ísraelsmenn glöddust og héldu mikla hátíð.+
12 Samúel sagði nú við allan Ísrael: „Ég hef gert allt sem þið báðuð mig um og skipað konung yfir ykkur.+ 2 Hér er konungurinn sem leiðir* ykkur.+ Sjálfur er ég orðinn gamall og gráhærður og synir mínir eru á meðal ykkar.+ Ég hef leitt ykkur allt frá unga aldri.+ 3 Og hér er ég. Vitnið gegn mér frammi fyrir Jehóva og hans smurða.+ Hef ég tekið naut eða asna frá nokkrum manni?+ Hef ég svikið eða farið illa með einhvern? Hef ég þegið mútur* af einhverjum og lokað augunum fyrir ranglæti?+ Ef svo er skal ég bæta fyrir það.“+ 4 Ísraelsmenn svöruðu: „Þú hefur hvorki svikið okkur, farið illa með okkur né þegið mútur af nokkrum manni.“ 5 Þá sagði Samúel: „Jehóva og hans smurði eru vitni að því í dag að þið hafið ekki fundið neitt til að saka mig um.“* Þeir svöruðu: „Hann er vitni að því.“
6 Þá sagði Samúel við fólkið: „Jehóva er vitni, hann sem útvaldi Móse og Aron og leiddi forfeður ykkar út úr Egyptalandi.+ 7 Stígið nú fram. Ég ætla að dæma ykkur frammi fyrir Jehóva með hliðsjón af öllu því góða* sem Jehóva hefur gert fyrir ykkur og forfeður ykkar.
8 Þegar Jakob kom til Egyptalands+ fóru forfeður ykkar að hrópa til Jehóva á hjálp.+ Þá sendi Jehóva Móse+ og Aron til að leiða forfeður ykkar út úr Egyptalandi og láta þá setjast hér að.+ 9 En þeir gleymdu Jehóva Guði sínum svo að hann seldi þá+ í hendur Sísera,+ herforingja í Hasór, í hendur Filistea+ og í hendur Móabskonungs,+ og þeir réðust á þá. 10 Þá hrópuðu þeir til Jehóva á hjálp+ og sögðu: ‚Við höfum syndgað+ því að við höfum yfirgefið Jehóva og þjónað Baölum+ og Astörtum.+ Bjargaðu okkur nú úr höndum óvina okkar svo að við getum þjónað þér.‘ 11 Þá sendi Jehóva Jerúbbaal,+ Bedan,* Jefta+ og Samúel+ og bjargaði ykkur úr höndum óvina ykkar allt í kring svo að þið gátuð búið óhult.+ 12 Þegar þið sáuð að Nahas+ konungur Ammóníta var kominn til að ráðast á ykkur sögðuð þið ítrekað við mig: ‚Við viljum fá konung!‘+ enda þótt Jehóva Guð ykkar sé konungur ykkar.+ 13 Hér er konungurinn sem þið völduð og báðuð um. Jehóva hefur nú skipað konung yfir ykkur.+ 14 Ef þið óttist Jehóva,+ þjónið honum+ og hlýðið+ og setjið ykkur ekki upp á móti skipunum Jehóva og ef þið og konungurinn sem ríkir yfir ykkur fylgið Jehóva Guði ykkar mun ykkur farnast vel. 15 En ef þið óhlýðnist Jehóva og setjið ykkur upp á móti skipunum Jehóva verður hönd Jehóva gegn ykkur og feðrum ykkar.+ 16 Stígið nú fram og sjáið máttarverkið sem Jehóva ætlar að vinna fyrir augum ykkar. 17 Stendur ekki hveitiuppskeran yfir núna? Ég ætla að biðja Jehóva að senda þrumur og regn. Þá munuð þið skilja hve gróflega þið brutuð af ykkur í augum Jehóva þegar þið báðuð um konung.“+
18 Síðan hrópaði Samúel til Jehóva og Jehóva sendi þrumur og regn þennan sama dag. Allt fólkið varð mjög hrætt við Jehóva og Samúel. 19 Fólkið sagði við Samúel: „Biddu til Jehóva Guðs þíns fyrir þjónum þínum+ því að við viljum ekki deyja. Við höfum bætt enn einu afbroti við allar syndir okkar með því að biðja um konung.“
20 Samúel svaraði fólkinu: „Verið ekki hrædd. Þið hafið vissulega brotið af ykkur en hættið samt ekki að fylgja Jehóva.+ Þjónið Jehóva af öllu hjarta.+ 21 Snúið ekki baki við honum og eltið ekki einskis nýta hjáguði.*+ Þeir koma ykkur að engu gagni+ og geta ekki bjargað ykkur því að þeir eru einskis nýtir.* 22 Vegna síns mikla nafns+ mun Jehóva ekki yfirgefa ykkur+ því að Jehóva hefur sjálfur ákveðið að gera ykkur að þjóð sinni.+ 23 Það er óhugsandi fyrir mig að syndga gegn Jehóva með því að hætta að biðja fyrir ykkur. Ég ætla að halda áfram að kenna ykkur hinn góða og rétta veg. 24 Óttist Jehóva,+ þjónið honum trúfastlega af öllu hjarta og munið eftir máttarverkunum sem hann hefur unnið fyrir ykkur.+ 25 En ef þið haldið áfram að gera það sem er rangt verður bæði ykkur og konungi ykkar rutt úr vegi.“+
13 Sál var … ára* þegar hann varð konungur+ og hann ríkti yfir Ísrael í tvö ár. 2 Sál valdi sér 3.000 menn af Ísrael. Þar af voru 2.000 hjá Sál í Mikmas og í fjalllendinu við Betel en 1.000 voru hjá Jónatan+ í Gíbeu+ í Benjamín. Alla hina sendi hann heim til tjalda sinna. 3 Jónatan vann sigur á setuliði Filistea+ í Geba+ og Filistear fréttu það. Þá lét Sál blása í horn+ um allt landið og tilkynna: „Hebrear þurfa að heyra þetta!“ 4 Allur Ísrael heyrði fréttirnar: „Sál hefur lagt að velli setulið Filistea og nú hafa Filistear óbeit á Ísrael.“ Þá var mönnum stefnt saman til að ganga til liðs við Sál í Gilgal.+
5 Á sama tíma söfnuðust Filistear saman til bardaga við Ísrael. Þeir voru með 30.000 stríðsvagna, 6.000 riddara og fjölmennan her sem var eins og sandur á sjávarströnd.+ Þeir lögðu af stað og settu upp búðir sínar í Mikmas fyrir austan Betaven.+ 6 Þegar Ísraelsmenn sáu að þeir voru í vanda staddir þar sem Filistear þrengdu að þeim földu þeir sig í hellum,+ gjótum, klettaskorum, jarðholum og gryfjum. 7 Sumir Hebreanna fóru jafnvel yfir Jórdan í land Gaðs og Gíleaðs.+ Sál var um kyrrt í Gilgal en allir sem fylgdu honum skulfu af hræðslu. 8 Hann beið í sjö daga, þann tíma sem Samúel hafði nefnt við hann. En Samúel kom ekki til Gilgal svo að menn Sáls fóru að yfirgefa hann og tvístrast. 9 Þá sagði Sál: „Náið í brennifórnina og samneytisfórnirnar.“ Síðan færði hann brennifórnina.+
10 Hann hafði rétt lokið við að færa brennifórnina þegar Samúel birtist. Sál gekk þá út til móts við hann til að heilsa honum.* 11 „Hvað hefurðu gert?“ spurði Samúel. Sál svaraði: „Ég sá að mennirnir voru farnir að yfirgefa mig+ og þú komst ekki á réttum tíma og Filistear söfnuðust saman í Mikmas.+ 12 Þá hugsaði ég með mér: ‚Filistear koma nú og ráðast á mig í Gilgal og ég hef ekki beðið Jehóva um stuðning.‘* Þess vegna fannst mér ég ekki eiga annarra kosta völ en að færa brennifórnina.“
13 Þá sagði Samúel við Sál: „Þú hefur farið heimskulega að ráði þínu. Þú óhlýðnaðist fyrirmælunum sem Jehóva Guð þinn gaf þér.+ Ef þú hefðir hlýtt þeim hefði Jehóva látið þig og afkomendur þína ríkja yfir Ísrael að eilífu. 14 En nú mun konungdómur þinn ekki standa.+ Jehóva mun finna mann eftir sínu hjarta.+ Jehóva ætlar að gera hann að leiðtoga yfir þjóð sinni+ því að þú hlýddir ekki fyrirmælum Jehóva.“+
15 Síðan lagði Samúel af stað og fór frá Gilgal til Gíbeu í Benjamín. Sál taldi liðið sem var eftir hjá honum, um 600 manns.+ 16 Sál, Jónatan sonur hans og þeir sem voru enn með þeim höfðust við í Geba+ í Benjamín en Filistear höfðu slegið upp búðum í Mikmas.+ 17 Þrír ránsflokkar héldu út úr herbúðum Filistea. Einn flokkurinn fór eftir veginum til Ofra, til Sjúallands, 18 annar í átt til Bet Hóron+ og sá þriðji í átt að landamörkunum þar sem sést yfir Sebóímdal, í átt að óbyggðunum.
19 Hvergi var málmsmið að finna í Ísraelslandi því að Filistear höfðu sagt: „Hebrear mega ekki smíða sverð eða spjót.“ 20 Ísraelsmenn þurftu því að fara til Filisteanna til að láta brýna plógjárn sín, haka, axir og sigðir. 21 Það kostaði eitt pim* að láta brýna plógjárn, haka, þrífork eða öxi og sömuleiðis að setja brodd á broddstaf. 22 Daginn sem kom til bardaga höfðu hermennirnir í liði Sáls og Jónatans því hvorki sverð né spjót í hendi.+ Sál og Jónatan voru þeir einu sem höfðu vopn.
23 Herlið* Filistea kom nú að skarðinu við Mikmas.+
14 Dag einn sagði Jónatan+ sonur Sáls við skjaldsveininn sem bar vopn hans: „Komdu, við skulum fara yfir til varðstöðvar Filistea sem er þarna hinum megin.“ En hann lét föður sinn ekki vita af því. 2 Sál hélt til í útjaðri Gíbeu+ undir granateplatrénu í Mígron og með honum voru um 600 menn.+ 3 (Ahía bar hökulinn.+ Hann var sonur Ahítúbs,+ bróður Íkabóðs+ Pínehassonar, en Pínehas+ var sonur Elí,+ prests Jehóva í Síló.)+ Enginn vissi að Jónatan hafði farið. 4 Á leiðinni sem Jónatan vildi fara til að komast að varðstöð Filistea voru brattir hamrar, hvor sínum megin. Annar þeirra hét Bóses en hinn Sene. 5 Annar kletturinn gnæfði sem stólpi að norðanverðu á móts við Mikmas en hinn var að sunnanverðu á móts við Geba.+
6 Jónatan sagði við skjaldsveininn: „Komdu, við skulum fara yfir til varðstöðvar þessara óumskornu manna.+ Ef til vill hjálpar Jehóva okkur. Ef Jehóva vill veita sigur getur ekkert hindrað hann, hvort sem við erum margir eða fáir.“+ 7 Skjaldsveinninn svaraði honum: „Gerðu það sem hjartað segir þér. Þú ræður ferðinni. Ég fylgi þér hvert sem hjartað leiðir þig.“ 8 Jónatan sagði þá: „Við skulum fara yfir til mannanna og láta þá sjá okkur. 9 Ef þeir segja: ‚Standið kyrrir þangað til við komum til ykkar,‘ þá stöndum við kyrrir og förum ekki upp til þeirra. 10 En ef þeir segja: ‚Komið upp til okkar!‘ þá förum við upp því að það er tákn um að Jehóva gefi þá í hendur okkar.“+
11 Þá létu þeir báðir herlið Filistea koma auga á sig. „Sjáið!“ sögðu Filistear. „Hebrearnir eru komnir úr holunum sem þeir földu sig í.“+ 12 Síðan kölluðu varðmennirnir til Jónatans og skjaldsveins hans: „Komið upp til okkar! Nú fáið þið að kenna á því!“+ Jónatan sagði þá við skjaldsveininn: „Fylgdu mér. Jehóva mun gefa þá í hendur Ísraels.“+ 13 Jónatan klifraði þá upp á höndum og fótum og skjaldsveinninn á eftir honum. Jónatan hjó Filisteana niður og skjaldsveinninn, sem var á eftir honum, greiddi þeim banahöggið. 14 Í þessari fyrstu atlögu felldu Jónatan og skjaldsveinn hans um 20 menn á helmingi þess spotta sem hægt er að plægja á einum degi.*
15 Skelfing greip um sig í herbúðunum á völlunum og meðal allra í varðstöðinni. Ránsflokkarnir+ urðu líka óttaslegnir. Jörðin nötraði og Guð olli mikilli skelfingu. 16 Nú sáu varðmenn Sáls í Gíbeu+ í Benjamín að allt var í uppnámi í herbúðunum.+
17 Þá sagði Sál við mennina sem voru hjá honum: „Teljið liðið til að kanna hvern vantar.“ Þeir töldu liðið og komust að raun um að Jónatan og skjaldsvein hans vantaði. 18 Þá sagði Sál við Ahía:+ „Komdu með örk hins sanna Guðs.“ (En þá* var örk hins sanna Guðs hjá Ísraelsmönnum.) 19 Á meðan Sál talaði við prestinn varð ringulreiðin í herbúðum Filistea sífellt meiri. Sál sagði þá við prestinn: „Láttu það eiga sig.“* 20 Sál og menn hans söfnuðust saman og héldu til bardaga. Þá sáu þeir að Filistear voru farnir að berjast hver við annan með sverðum sínum og ringulreiðin var mjög mikil. 21 Hebrearnir sem höfðu snúist til fylgis við Filistea og farið með þeim í herbúðirnar gengu nú í lið með Ísraelsmönnum undir forystu Sáls og Jónatans. 22 Þegar Ísraelsmennirnir sem höfðu falið sig+ í Efraímsfjöllum fréttu að Filistear hefðu lagt á flótta veittu þeir þeim eftirför. 23 Þannig bjargaði Jehóva Ísrael þann dag.+ Bardaginn barst allt til Betaven.+
24 En Ísraelsmenn voru örmagna þennan dag því að Sál lét þá gangast undir eið og sagði: „Bölvaður sé sá maður sem leggur sér nokkuð* til munns áður en kvöldar og áður en ég hef komið fram hefndum á óvinum mínum.“ Þess vegna borðaði enginn neitt.+
25 Allir mennirnir komu* nú inn í skóginn og þar var hunang á jörðinni. 26 Þeir sáu hunangið leka þegar þeir komu inn í skóginn en enginn þorði að gæða sér á því vegna eiðsins. 27 En Jónatan hafði ekki heyrt að faðir hans hafði látið mennina gangast undir eið.+ Hann rétti því út stafinn sem hann hélt á og dýfði enda hans í hunangskökuna. Hann borðaði hunangið og þá ljómuðu augu hans. 28 Einn mannanna sagði þá: „Faðir þinn lét liðið gangast undir dýran eið og sagði: ‚Bölvaður sé sá maður sem leggur sér nokkuð til munns í dag!‘+ Það er þess vegna sem allir eru svona þreyttir.“ 29 Jónatan svaraði: „Faðir minn hefur leitt mikla ógæfu yfir landið. Sjáðu hvernig augu mín ljóma af því að ég bragðaði aðeins á þessu hunangi. 30 Hugsaðu þér hvernig hefði farið ef mennirnir hefðu borðað eins og þá lysti+ af herfangi óvinanna í dag! Þá hefði mannfallið meðal Filistea orðið enn meira.“
31 Á þeim degi felldu þeir Filistea frá Mikmas til Ajalon.+ Liðið var orðið mjög þreytt 32 og menn hentu sér yfir herfangið. Þeir tóku sauðfé, naut og kálfa, slátruðu þeim á jörðinni og borðuðu kjötið með blóðinu í.+ 33 Menn létu Sál vita og sögðu: „Mennirnir syndga gegn Jehóva með því að borða kjöt með blóðinu í.“+ Hann svaraði: „Þið hafið brotið af ykkur. Veltið stórum steini til mín án tafar.“ 34 Sál hélt áfram: „Farið til mannanna og segið þeim: ‚Hver og einn skal koma hingað til mín með naut og sauð og slátra þeim hér og borða. Syndgið ekki gegn Jehóva með því að borða kjöt með blóðinu í.‘“+ Allir komu þá með naut sín það kvöld og slátruðu þeim þar. 35 Og Sál reisti Jehóva altari.+ Þetta var fyrsta altarið sem hann reisti handa Jehóva.
36 Því næst sagði Sál: „Förum á eftir Filisteum í nótt og rænum þá þar til birtir af degi. Enginn þeirra skal komast lífs af.“ Liðið svaraði: „Gerðu það sem þú telur best.“ En presturinn sagði: „Leitum fyrst ráða hjá hinum sanna Guði.“+ 37 Sál spurði þá Guð: „Á ég að fara á eftir Filisteum?+ Ætlarðu að gefa þá í hendur Ísraels?“ En Guð svaraði honum ekki þann dag. 38 Þá sagði Sál: „Komið hingað, allir höfðingjar fólksins, og komist að því hvaða synd hefur verið drýgð í dag. 39 Svo sannarlega sem Jehóva lifir, hann sem bjargaði Ísrael, skal hinn seki deyja, jafnvel þótt það sé Jónatan sonur minn.“ En mennirnir svöruðu engu. 40 Þá sagði hann við allan Ísrael: „Þið skuluð standa öðrum megin en við Jónatan sonur minn verðum hinum megin.“ „Gerðu það sem þú telur best,“ svöruðu mennirnir.
41 Þá sagði Sál við Jehóva: „Guð Ísraels, gefðu okkur svar með túmmím.“+ Jónatan og Sál urðu fyrir valinu en hinir voru lausir allra mála. 42 „Kastið nú hlutkesti+ milli mín og Jónatans sonar míns,“ sagði Sál. Og Jónatan varð fyrir valinu. 43 Þá sagði Sál við Jónatan: „Hvað hefurðu gert?“ „Ég smakkaði bara smá hunang á enda stafsins sem ég hélt á,“+ svaraði Jónatan. „Hér er ég, reiðubúinn að deyja.“
44 Sál sagði: „Guð refsi mér harðlega, Jónatan, ef þú lætur ekki lífið.“+ 45 En mennirnir sögðu við Sál: „Á Jónatan að deyja, hann sem vann þennan mikla sigur+ fyrir Ísrael? Það væri fráleitt! Svo sannarlega sem Jehóva lifir skal ekki eitt einasta hár á höfði hans falla til jarðar því að það var með hjálp Guðs sem hann vann þetta afrek í dag.“+ Þannig björguðu* þeir lífi Jónatans.
46 Sál hætti nú að elta Filistea og Filistear fóru heim í land sitt.
47 Sál tryggði völd sín sem konungur yfir Ísrael og barðist gegn öllum óvinum sínum allt í kring, gegn Móabítum,+ Ammónítum,+ Edómítum,+ konungunum í Sóba+ og Filisteum.+ Hann vann sigur hvert sem hann fór. 48 Hann barðist hugrakkur, sigraði Amalekíta+ og bjargaði Ísraelsmönnum úr höndum þeirra sem rændu þá.
49 Synir Sáls voru Jónatan, Jísví og Malkísúa.+ Hann átti líka tvær dætur. Sú eldri hét Merab+ en sú yngri Míkal.+ 50 Kona Sáls hét Akínóam Akímaasdóttir. Hershöfðingi hans hét Abner+ og var sonur Ners en hann var föðurbróðir Sáls. 51 Kís+ var faðir Sáls. Ner+ faðir Abners var sonur Abíels.
52 Sál átti í hatrömmu stríði við Filistea alla stjórnartíð sína.+ Hann tók í þjónustu sína alla sterka og hugrakka menn sem hann sá.+
15 Samúel sagði við Sál: „Jehóva sendi mig til að smyrja þig til konungs yfir þjóð sinni, Ísrael.+ Hlustaðu því á það sem Jehóva hefur að segja.+ 2 Jehóva hersveitanna segir: ‚Ég ætla að draga Amalekíta til ábyrgðar fyrir það sem þeir gerðu Ísraelsmönnum. Þeir stóðu gegn þeim þegar þeir fóru frá Egyptalandi.+ 3 Farðu nú og felldu Amalekíta.+ Útrýmdu þeim*+ og öllu sem þeim tilheyrir. Þú mátt ekki þyrma* þeim heldur skaltu taka af lífi+ bæði karla og konur, börn og ungbörn, naut og sauði, úlfalda og asna.‘“+ 4 Sál kallaði saman hermenn sína og taldi þá í Telaím. Fótgönguliðarnir reyndust 200.000 talsins og Júdamenn 10.000.+
5 Sál sótti fram allt til borgar Amaleks og lagðist í launsátur í dalnum. 6 Síðan sagði hann við Keníta:+ „Aðgreinið ykkur frá Amalekítum svo að ég afmái ykkur ekki með þeim,+ því að þið sýnduð Ísraelsmönnum tryggan kærleika+ þegar þeir fóru út úr Egyptalandi.“ Kenítar aðgreindu sig þá frá Amalekítum. 7 Síðan felldi Sál Amalekítana+ allt frá Havíla+ til Súr+ sem liggur að Egyptalandi. 8 Hann tók Agag+ konung Amalekíta til fanga en alla aðra tók hann af lífi með sverði.+ 9 Sál og menn hans þyrmdu* Agag og bestu sauðunum og nautunum, alifénu og hrútunum og öllum verðmætunum+ því að þeir vildu ekki eyða þeim. En þeir eyddu öllu sem var verðlaust og þá langaði ekki í.
10 Þá kom orð Jehóva til Samúels: 11 „Ég sé eftir* að hafa gert Sál að konungi því að hann hefur snúið baki við mér og ekki fylgt fyrirmælum mínum.“+ Þetta fékk mikið á Samúel og hann ákallaði Jehóva alla nóttina.+ 12 Snemma næsta morgun fór Samúel til að hitta Sál. Honum var þá sagt: „Sál fór til Karmel+ og reisti sér minnismerki+ og fór síðan niður til Gilgal.“ 13 Þegar Samúel hitti Sál loksins sagði Sál við hann: „Jehóva blessi þig. Ég hef fylgt fyrirmælum Jehóva.“ 14 „Hvaða jarm og baul er þetta þá sem ég heyri?“+ spurði Samúel. 15 Sál svaraði: „Þetta eru skepnur sem voru teknar frá Amalekítum. Hermennirnir þyrmdu* bestu sauðunum og nautunum til að færa þau að fórn handa Jehóva Guði þínum. En öðru höfum við eytt.“ 16 Þá sagði Samúel við Sál: „Hættu nú! Ég skal segja þér hvað Jehóva sagði við mig í nótt.“+ „Talaðu,“ svaraði Sál.
17 Samúel sagði: „Manstu þegar þú varst gerður að höfðingja yfir ættkvíslum Ísraels og Jehóva smurði þig til konungs yfir Ísraelsþjóðinni?+ Þá fannst þér þú ekkert merkilegur.+ 18 Síðan sendi Jehóva þig til að sinna ákveðnu verkefni. Hann sagði: ‚Farðu og útrýmdu hinum syndugu Amalekítum.+ Berstu gegn þeim þar til þú hefur gereytt þeim.‘+ 19 Hvers vegna hlýddirðu ekki Jehóva heldur kastaðir þér yfir herfangið+ og gerðir það sem var illt í augum Jehóva?“
20 Sál svaraði Samúel: „En ég hlýddi Jehóva og fór til að sinna verkefninu sem Jehóva fól mér. Ég kom með Agag konung Amalekíta hingað og ég útrýmdi Amalekítunum.+ 21 En hermennirnir tóku sauði og naut úr herfanginu, það besta af því sem átti að útrýma, til að færa Jehóva Guði þínum að fórn í Gilgal.“+
22 Samúel sagði þá: „Á hvoru hefur Jehóva meiri velþóknun: brennifórnum og sláturfórnum+ eða hlýðni við sig? Að hlýða Jehóva er betra en fórn+ og að hlusta með eftirtekt er betra en fita+ hrútanna. 23 Uppreisnargirni+ er jafn slæm og spákukl+ og hroki jafn slæmur og galdrakukl og skurðgoðadýrkun.* Þú hefur hafnað fyrirmælum Jehóva+ og þess vegna hefur hann hafnað þér sem konungi.“+
24 Þá sagði Sál við Samúel: „Ég hef syndgað með því að brjóta gegn fyrirskipun Jehóva og fyrirmælum þínum. Ég óttaðist fólkið og gerði eins og það vildi. 25 Ég bið þig að fyrirgefa synd mína og snúa til baka með mér svo að ég geti fallið fram fyrir Jehóva.“+ 26 En Samúel svaraði Sál: „Ég sný ekki til baka með þér því að þú hefur hafnað fyrirmælum Jehóva og Jehóva vill ekki að þú sért konungur yfir Ísrael lengur.“+ 27 Þegar Samúel sneri sér við til að fara greip Sál í faldinn á yfirhöfn* hans svo að hún rifnaði. 28 Samúel sagði þá við hann: „Í dag hefur Jehóva rifið af þér konungdóminn yfir Ísrael og hann gefur hann öðrum manni sem er betri en þú.+ 29 Hátign Ísraels+ stendur við orð sín+ og skiptir ekki um skoðun* því að hann er ekki eins og maður sem skiptir um skoðun.“*+
30 Þá sagði Sál: „Ég hef syndgað. En sýndu mér þann heiður frammi fyrir öldungum þjóðar minnar og Ísrael að snúa til baka með mér svo að ég geti fallið fram fyrir Jehóva Guði þínum.“+ 31 Þá sneri Samúel til baka með Sál og Sál féll fram fyrir Jehóva. 32 Samúel gaf þessi fyrirmæli: „Leiðið Agag konung Amalekíta hingað til mín.“ Agag kom þá hikandi* til hans en hann hugsaði með sér: „Líf mitt er örugglega ekki í neinni hættu lengur.“* 33 En Samúel sagði: „Sverð þitt hefur svipt mæður börnum þeirra en nú mun móðir þín syrgja mest allra kvenna.“ Síðan hjó Samúel Agag til bana frammi fyrir Jehóva í Gilgal.+
34 Samúel fór nú til Rama en Sál fór heim til sín til Gíbeu. 35 Samúel var sorgmæddur vegna Sáls+ og hitti hann ekki aftur meðan hann lifði. Og Jehóva sá eftir að hafa gert Sál að konungi yfir Ísrael.+
16 Nú sagði Jehóva við Samúel: „Hversu lengi ætlarðu að vera sorgmæddur vegna Sáls?+ Ég hef hafnað honum sem konungi yfir Ísrael.+ Fylltu horn þitt af olíu+ og leggðu af stað. Ég sendi þig til Ísaí+ í Betlehem því að ég hef valið mér einn af sonum hans til að verða konungur.“+ 2 „Hvernig á ég að geta farið þangað?“ spurði Samúel. „Sál drepur mig þegar hann fréttir af því.“+ Jehóva svaraði: „Taktu með þér kvígu og segðu: ‚Ég er kominn til að færa Jehóva fórn.‘ 3 Bjóddu Ísaí að koma þangað sem þú færir fórnina. Síðan læt ég þig vita hvað þú átt að gera. Þú skalt smyrja handa mér þann sem ég bendi þér á.“+
4 Samúel gerði eins og Jehóva sagði. Þegar hann kom til Betlehem+ komu öldungar borgarinnar skjálfandi á móti honum. „Kemurðu með friði?“ spurðu þeir. 5 „Já,“ svaraði hann, „ég er kominn til að færa Jehóva fórn. Helgið ykkur og komið með mér til fórnarstaðarins.“ Síðan helgaði hann Ísaí og syni hans og bauð þeim með til fórnarstaðarins. 6 Þegar þeir komu þangað og Samúel sá Elíab+ sagði hann: „Þetta hlýtur að vera smurður konungur Jehóva.“ 7 En Jehóva sagði við Samúel: „Láttu ekki útlitið blekkja þig og hve hávaxinn hann er+ því að ég hef hafnað honum. Menn sjá ekki það sem Guð sér. Mennirnir sjá hið ytra en Jehóva sér hvað býr í hjartanu.“+ 8 Þá kallaði Ísaí á Abínadab+ og lét hann ganga fyrir Samúel en hann sagði: „Jehóva hefur ekki heldur valið þennan.“ 9 Því næst kallaði Ísaí á Samma+ en Samúel sagði: „Jehóva hefur ekki heldur valið þennan.“ 10 Þannig leiddi Ísaí sjö af sonum sínum fyrir Samúel en Samúel sagði við hann: „Jehóva hefur ekki valið neinn þeirra.“
11 Samúel spurði Ísaí: „Eru þetta allir synir þínir?“ Hann svaraði: „Sá yngsti+ er enn eftir. Hann er að gæta sauðanna.“+ Samúel sagði þá við Ísaí: „Sendu eftir honum. Við setjumst ekki til borðs fyrr en hann er kominn.“ 12 Ísaí sendi þá eftir honum og leiddi hann fram. Hann var myndarlegur, rauðbirkinn og með falleg augu.+ „Þetta er hann,“ sagði Jehóva. „Stattu upp og smyrðu hann.“+ 13 Samúel tók þá hornið með olíunni+ og smurði hann að bræðrum hans viðstöddum. Frá þeim degi var andi Jehóva yfir Davíð.+ Síðan fór Samúel til Rama.+
14 Andi Jehóva hafði yfirgefið Sál+ og Jehóva leyfði að illar hugsanir þjökuðu hann.*+ 15 Þjónar Sáls sögðu við hann: „Það er augljóst að Guð leyfir að illar hugsanir þjaki þig. 16 Herra, biddu þjóna þína sem standa frammi fyrir þér að finna færan hörpuleikara.+ Hann getur leikið á hörpuna þegar Guð leyfir að illar hugsanir sæki á þig. Þá líður þér betur.“ 17 Sál sagði þá við þjóna sína: „Finnið góðan hljóðfæraleikara og komið með hann til mín.“
18 Einn þjónninn sagði: „Ég veit að Ísaí frá Betlehem á son sem er fær hljóðfæraleikari. Hann er auk þess hugrakkur og mikill stríðsmaður.+ Hann er vel máli farinn og myndarlegur+ og Jehóva er með honum.“+ 19 Sál sendi þá menn til Ísaí með þessi boð: „Sendu til mín Davíð son þinn sem gætir hjarðarinnar.“+ 20 Ísaí tók þá brauð, vínbelg og kiðling og lagði á asna sem hann sendi til Sáls með Davíð syni sínum. 21 Þannig kom Davíð til Sáls og varð þjónn hans.+ Sál þótti ákaflega vænt um hann og gerði hann að skjaldsveini sínum. 22 Sál sendi Ísaí þessi boð: „Leyfðu Davíð að vera áfram í þjónustu minni því að ég er ánægður með hann.“ 23 Í hvert sinn sem Guð leyfði að illar hugsanir sæktu á Sál tók Davíð hörpuna og lék á hana. Þá róaðist Sál, honum leið betur og hann losnaði við illu hugsanirnar.+
17 Filistear+ kölluðu nú saman hersveitir sínar og bjuggust til bardaga. Þeir söfnuðust saman í Sókó+ sem heyrir undir Júda og slógu upp búðum sínum í Efes Dammím,+ milli Sókó og Aseka.+ 2 Sál og Ísraelsmenn söfnuðust líka saman. Þeir settu upp búðir í Eikidal*+ og bjuggust til bardaga gegn Filisteum. 3 Filistear stóðu í fjallinu öðrum megin við dalinn en Ísraelsmenn hinum megin þannig að dalurinn var á milli þeirra.
4 Hólmgöngumaður gekk nú út úr herbúðum Filistea. Hann hét Golíat+ og var frá Gat.+ Hann var sex álnir á hæð og spönn betur.* 5 Hann var með koparhjálm á höfðinu og klæddist hreisturbrynju sem var líka úr kopar.+ Hún var 5.000 siklar á þyngd.* 6 Á fótunum var hann með legghlífar úr kopar og á bakinu kastspjót,+ einnig úr kopar. 7 Viðarskaftið á stærra spjótinu hans var eins svert og þverslá í vefstól+ og járnoddur þess var 600 siklar á þyngd.* Skjaldsveinn hans gekk á undan honum. 8 Golíat tók sér nú stöðu og kallaði til herliðs Ísraels:+ „Hvers vegna hafið þið búist til bardaga? Er ég ekki besti maður Filistea og þið þjónar Sáls? Veljið ykkur mann til að koma hingað niður til mín. 9 Ef hann berst við mig og nær að fella mig verðum við þrælar ykkar. En ef ég sigra og legg hann að velli verðið þið þrælar okkar og þjónið okkur.“ 10 Filisteinn hélt áfram: „Í dag hæðist ég að* hersveit Ísraels.+ Sendið mann til mín svo að við getum barist!“
11 Þegar Sál og allir Ísraelsmenn heyrðu hvað Filisteinn sagði fylltust þeir skelfingu og urðu mjög hræddir.
12 Davíð var sonur Ísaí sem var Efrati+ frá Betlehem+ í Júda. Ísaí+ átti átta syni+ og var orðinn gamall maður á dögum Sáls. 13 Þrír elstu synir Ísaí höfðu fylgt Sál í stríðið.+ Frumburðurinn hét Elíab,+ annar sonurinn Abínadab+ og sá þriðji Samma.+ 14 Davíð var yngstur+ en þrír elstu synirnir höfðu fylgt Sál.
15 Davíð fór annað slagið frá Sál til að gæta sauða+ föður síns í Betlehem. 16 En Filisteinn gekk fram á hverju kvöldi og hverjum morgni og stillti sér upp. Þetta gerði hann í 40 daga.
17 Dag einn sagði Ísaí við Davíð son sinn: „Hér er efa* af ristuðu korni og tíu brauð. Taktu það og flýttu þér með það til bræðra þinna í herbúðunum. 18 Færðu líka hersveitarforingjanum þessa tíu osta.* Athugaðu hvernig bræður þínir hafa það og komdu með eitthvað frá þeim sem sýnir að þeir séu á lífi.“ 19 Þeir voru með Sál og öllum hinum Ísraelsmönnunum í Eikidal*+ til að berjast við Filistea.+
20 Davíð fór snemma á fætur morguninn eftir. Hann skildi sauðféð eftir í umsjón annars, tók farangur sinn og lagði af stað eins og Ísaí hafði beðið hann um. Þegar hann kom að herbúðunum var herinn á leið út á vígvöllinn og rak upp heróp. 21 Ísraelsmenn og Filistear tóku sér stöðu, hvor fylkingin á móti annarri. 22 Davíð skildi það sem hann hafði meðferðis eftir hjá manninum sem gætti farangursins og hljóp beinustu leið út á vígvöllinn til bræðra sinna og spurði hvernig þeir hefðu það.+
23 Meðan hann var að tala við þá gekk hólmgöngumaðurinn Golíat,+ Filisteinn frá Gat, út úr fylkingu Filistea og endurtók það sem hann var vanur að segja.+ Davíð heyrði það. 24 Þegar Ísraelsmenn sáu manninn urðu þeir allir dauðskelkaðir og lögðu á flótta.+ 25 „Hafið þið séð manninn sem kemur þarna?“ sögðu þeir. „Hann kemur til að hæðast að* Ísrael.+ Konungurinn ætlar að gefa þeim manni sem fellir hann mikil auðæfi. Hann gefur honum dóttur sína+ og leysir ætt föður hans undan öllum sköttum og skyldum í Ísrael.“
26 Davíð spurði mennina sem stóðu hjá honum: „Hvað fær sá maður sem fellir þennan Filistea og bindur enda á þessa niðurlægingu sem Ísrael má þola? Hver er þessi óumskorni Filistei sem vogar sér að hæðast að* hersveit hins lifandi Guðs?“+ 27 Mennirnir endurtóku það sem þeir höfðu sagt. „Þannig verður þeim manni launað sem leggur hann að velli,“ sögðu þeir. 28 Elíab,+ elsti bróðir Davíðs, heyrði hann tala við mennina og reiddist honum. „Hvers vegna komstu hingað?“ spurði hann. „Hver er að gæta þessara fáu sauða í óbyggðunum?+ Ég veit vel hve óforskammaður þú ert og hvað þér gengur til. Þú komst hingað bara til að horfa á bardagann.“ 29 „Hvað hef ég nú gert?“ svaraði Davíð. „Mátti ég ekki spyrja?“ 30 Síðan sneri hann sér frá honum og spurði annan að því sama+ og fékk sama svar og áður.+
31 Einhverjir höfðu heyrt það sem Davíð sagði og létu Sál vita og hann sendi eftir honum. 32 Davíð sagði við Sál: „Látum hann ekki draga úr okkur kjark. Ég, þjónn þinn, skal fara og berjast við þennan Filistea.“+ 33 En Sál sagði við Davíð: „Þú ert ekki fær um að berjast við Filisteann. Þú ert bara drengur+ en hann hefur verið hermaður alla ævi.“ 34 Davíð svaraði Sál: „Þjónn þinn gætir sauðahjarðar föður síns. Eitt sinn kom ljón+ og tók sauð úr hjörðinni. Öðru sinni kom björn og gerði það sama. 35 Ég elti villidýrið, felldi það til jarðar og bjargaði sauðnum úr gini þess. Þegar dýrið réðst á mig greip ég í feld* þess og drap það. 36 Þjónn þinn drap bæði ljónið og björninn og eins fer fyrir þessum óumskorna Filistea því að hann hefur hæðst að* hersveitum hins lifandi Guðs.“+ 37 Davíð hélt áfram: „Jehóva bjargaði mér úr klóm ljónsins og bjarnarins og hann mun líka bjarga mér úr greipum Filisteans.“+ Þá sagði Sál við Davíð: „Farðu þá og megi Jehóva vera með þér.“
38 Sál færði nú Davíð í herklæði sín. Hann setti koparhjálm á höfuð hans og færði hann í brynju. 39 Davíð gyrti sig sverði hans yfir herklæðin og reyndi að ganga en gat það ekki því að hann var ekki vanur herklæðunum. Davíð sagði við Sál: „Ég get ekki hreyft mig í þessu því að ég er óvanur.“ Síðan fór hann úr herklæðunum, 40 tók staf sinn, valdi fimm ávala steina úr árfarveginum og setti þá í smalatöskuna. Því næst hélt hann á móti Filisteanum með slöngvu+ sína í hendi.
41 Filisteinn gekk nú fram og nálgaðist Davíð og skjaldsveinninn gekk á undan honum. 42 Þegar Filisteinn kom auga á Davíð hló hann hæðnislega að honum því að hann var bara drengur, rauðbirkinn og myndarlegur.+ 43 „Þú kemur á móti mér með prik eins og ég sé hundur!“+ sagði Filisteinn við Davíð og formælti honum við guði sína. 44 „Komdu bara,“ sagði Filisteinn. „Ég skal gefa fuglum himins og villidýrum jarðar hold þitt að éta.“
45 Davíð svaraði: „Þú kemur á móti mér með sverð og tvö spjót+ en ég kem á móti þér í nafni Jehóva hersveitanna.+ Hann er Guð herfylkinga Ísraels sem þú hefur hæðst að.*+ 46 Í dag gefur Jehóva þig í hendur mínar.+ Ég mun fella þig og höggva af þér höfuðið. Og í dag gef ég fuglum himins og villidýrum jarðar lík hermanna Filistea. Þá verður öllum jarðarbúum ljóst að Ísrael á sér Guð.+ 47 Og öllum sem eru hér samankomnir verður ljóst að Jehóva þarf ekki sverð eða spjót til að bjarga okkur+ því að þetta er bardagi Jehóva+ og hann gefur ykkur alla í hendur okkar.“+
48 Filisteinn kom nú þrammandi í átt að Davíð sem hljóp þá hratt að víglínunni á móti honum. 49 Davíð stakk hendinni í töskuna og tók úr henni stein. Hann slöngvaði honum og hitti Filisteann í ennið. Steinninn grófst í enni hans og hann féll fram fyrir sig til jarðar.+ 50 Þannig sigraði Davíð Filisteann með slöngvu og steini. Hann felldi Filisteann og drap hann án þess að hafa sverð í hendi.+ 51 Síðan hljóp Davíð að Filisteanum, greip um sverð hans,+ dró það úr slíðrum og hjó af honum höfuðið til að fullvissa sig um að hann væri dauður. Þegar Filistearnir sáu að stríðshetja þeirra var fallin lögðu þeir á flótta.+
52 Þá ráku Ísraelsmenn og Júdamenn upp heróp og eltu Filistea alla leið úr dalnum+ að borgarhliði Ekron.+ Vegnir Filistear lágu meðfram veginum frá Saaraím+ allt til Gat og Ekron. 53 Þegar Ísraelsmenn sneru til baka eftir þessa æsilegu eftirför rændu þeir herbúðir Filistea.
54 Davíð tók höfuð Filisteans og fór með það til Jerúsalem en lagði vopn hans í tjald sitt.+
55 Þegar Sál sá Davíð fara á móti Filisteanum sagði hann við Abner+ hershöfðingja: „Sonur hvers er þessi drengur,+ Abner?“ „Svo sannarlega sem þú lifir, konungur, þá veit ég það ekki,“ svaraði Abner. 56 „Finndu út hvers sonur þessi ungi maður er,“ sagði konungurinn. 57 Þegar Davíð kom til baka eftir að hafa drepið Filisteann leiddi Abner hann fyrir Sál en Davíð hélt á höfði Filisteans+ í hendinni. 58 „Sonur hvers ertu, ungi maður?“ spurði Sál. „Ég er sonur Ísaí,+ þjóns þíns frá Betlehem,“+ svaraði Davíð.
18 Eftir þetta samtal Davíðs og Sáls urðu Jónatan+ og Davíð nánir vinir og Jónatan elskaði hann eins og sjálfan sig.+ 2 Sál hélt Davíð hjá sér frá þeim degi og leyfði honum ekki að fara heim til föður síns.+ 3 Þar sem Jónatan elskaði Davíð eins og sjálfan sig+ gerðu þeir með sér sáttmála.+ 4 Jónatan fór úr yfirhöfn sinni og gaf Davíð hana. Hann gaf honum líka herklæði sín, sverð sitt, boga og belti. 5 Davíð fór í herferðir og honum gekk vel*+ hvert sem Sál sendi hann. Sál setti hann því yfir hermenn sína+ og það gladdi allt fólkið og þjóna Sáls.
6 Þegar Davíð og hinir hermennirnir sneru heim eftir að hafa fellt Filisteana komu konur út úr öllum borgum Ísraels á móti Sál konungi með söng+ og dansi og mikilli gleði. Þær léku á tambúrínur+ og lútur.* 7 Konurnar fögnuðu og sungu:
„Sál hefur fellt sínar þúsundir
og Davíð sínar tugþúsundir.“+
8 Sál var meinilla við þennan söng. Hann varð mjög reiður+ og sagði: „Þær eigna Davíð heiðurinn af tugþúsundum en mér aðeins af þúsundum. Nú vantar hann bara konungdóminn!“+ 9 Upp frá því var Sál stöðugt á varðbergi gagnvart Davíð.
10 Daginn eftir leyfði Guð illum hugsunum* að sækja á Sál.+ Hann fór að láta eins og vitfirringur* inni í húsinu á meðan Davíð lék á hörpuna+ eins og hann var vanur. Sál var með spjót í hendi.+ 11 Hann kastaði því+ og hugsaði með sér: „Ég ætla að negla Davíð við vegginn!“ Þetta gerði hann tvisvar en Davíð tókst að forða sér. 12 Sál varð nú hræddur við Davíð því að Jehóva var með honum+ en hafði yfirgefið hann sjálfan.+ 13 Sál sendi hann því frá sér og skipaði hann foringja yfir þúsund manna liði. Davíð fór fyrir liðinu þegar það hélt til bardaga.+ 14 Davíð gekk vel*+ í öllu sem hann tók sér fyrir hendur og Jehóva var með honum.+ 15 Sál varð hræddur við hann þegar hann sá hve vel honum gekk. 16 En allir Ísraelsmenn og Júdamenn elskuðu Davíð því að hann fór fyrir þeim í herferðum þeirra.
17 Dag einn sagði Sál við Davíð: „Hér er Merab, eldri dóttir mín.+ Ég gef þér hana að konu.+ En þú skalt samt halda áfram að þjóna mér hugrakkur og berjast í bardögum Jehóva.“+ Sál hugsaði nefnilega með sér: „Ég ætla ekki að drepa hann sjálfur heldur skulu Filistear gera það.“+ 18 Davíð sagði við Sál: „Hver er ég og hverjir eru ættingjar mínir, ætt föður míns í Ísrael, að ég geti orðið tengdasonur konungsins?“+ 19 En þegar að því kom að Merab dóttir Sáls átti að giftast Davíð hafði hún þegar verið gefin Adríel+ Mehólatíta að konu.
20 Míkal+ dóttir Sáls var ástfangin af Davíð. Sál var sagt frá því og það gladdi hann 21 því að hann hugsaði með sér: „Ég gef honum hana svo að hún verði honum að snöru og hann falli fyrir hendi Filistea.“+ Sál sagði því í annað sinn við Davíð: „Þú skalt verða tengdasonur minn í dag.“ 22 Hann gaf síðan þjónum sínum þessi fyrirmæli: „Talið við Davíð í einrúmi og segið við hann: ‚Konungurinn er ánægður með þig og öllum þjónum hans þykir vænt um þig. Nú skaltu verða tengdasonur konungs.‘“ 23 Þjónar Sáls skiluðu þessu til Davíðs en hann svaraði: „Finnst ykkur ekkert tiltökumál að maður eins og ég verði tengdasonur konungs? Ég er bæði fátækur og lágt settur.“+ 24 Þjónarnir sögðu Sál hvað Davíð hafði sagt.
25 Sál svaraði: „Segið við Davíð: ‚Konungurinn fer ekki fram á annað brúðarverð+ en forhúðir+ 100 Filistea til að ná fram hefndum á óvinum sínum.‘“ En Sál vonaðist til að Davíð félli fyrir hendi Filistea. 26 Þjónar Sáls komu þessum boðum til Davíðs og Davíð líkaði það vel að eiga að verða tengdasonur konungs.+ Áður en fresturinn rann út 27 fór Davíð ásamt mönnum sínum og felldi 200 Filistea. Síðan færði hann konunginum forhúðir þeirra, allar með tölu, svo að hann gæti orðið tengdasonur konungs. Sál gaf honum því Míkal dóttur sína að eiginkonu.+ 28 Sál gerði sér grein fyrir að Jehóva var með Davíð+ og að Míkal dóttir hans elskaði hann.+ 29 Hann varð því enn hræddari við Davíð og var óvinur hans til æviloka.+
30 Höfðingjar Filistea héldu áfram að fara í herferðir. Í hvert skipti sem kom til bardaga gekk Davíð betur* en öllum þjónum Sáls,+ og nafn hans varð mikilsvirt.+
19 Sál talaði við Jónatan son sinn og alla þjóna sína um að drepa Davíð.+ 2 En Jónatan þótti afar vænt um Davíð+ og sagði honum því frá þessu. „Sál faðir minn vill drepa þig,“ sagði hann. „Vertu því var um þig í fyrramálið. Farðu í felur og vertu þar. 3 Ég ætla að fara með föður mínum út á engið nálægt staðnum þar sem þú ert og ég ætla að tala um þig við föður minn. Ef ég frétti eitthvað læt ég þig vita.“+
4 Jónatan talaði vel um Davíð+ við Sál föður sinn og sagði: „Konungurinn má ekki syndga gegn Davíð þjóni sínum. Hann hefur ekki syndgað gegn þér og það sem hann hefur gert fyrir þig hefur verið þér til góðs. 5 Hann hætti lífi sínu til að fella Filisteann+ og þannig veitti Jehóva öllum Ísrael mikinn sigur. Þú sást það sjálfur og varst himinlifandi. Hvers vegna viltu þá syndga með því að úthella saklausu blóði og drepa Davíð að ástæðulausu?“+ 6 Sál hlustaði á það sem Jónatan sagði og sór eið: „Svo sannarlega sem Jehóva lifir verður hann ekki drepinn.“ 7 Jónatan kallaði þá á Davíð og sagði honum allt af létta. Síðan leiddi hann Davíð til Sáls og hann þjónaði honum eins og áður.+
8 Nokkru síðar braust aftur út stríð og Davíð hélt af stað til að berjast við Filistea. Hann vann mikinn sigur á þeim og þeir flúðu undan honum.
9 Einhverju sinni, þegar Sál sat í húsi sínu með spjót í hendi og Davíð lék á hörpuna,+ leyfði Jehóva að illar hugsanir* sæktu á Sál.+ 10 Sál reyndi að negla Davíð við vegginn með spjótinu en Davíð tókst að skjóta sér undan svo að spjótið hafnaði í veggnum. Davíð flúði og komst undan þessa sömu nótt. 11 Sál sendi menn til að fylgjast með húsi Davíðs svo að þeir gætu drepið hann morguninn eftir.+ En Míkal kona Davíðs varaði hann við og sagði: „Ef þú flýrð ekki í nótt verður þú drepinn á morgun.“ 12 Síðan hjálpaði hún Davíð að síga niður út um gluggann svo að hann gæti flúið og komist undan. 13 Því næst tók hún húsgoðið* og lagði það í rúmið. Hún setti geitarhársnet á höfðalagið og breiddi flík yfir.
14 Sál sendi nú menn til að sækja Davíð en hún sagði: „Hann er veikur.“ 15 Sál sendi mennina þá aftur til Davíðs og sagði: „Komið með hann hingað til mín í rúminu svo að ég geti drepið hann.“+ 16 Þegar mennirnir komu inn sáu þeir húsgoðið í rúminu og geitarhársnetið á höfðalaginu. 17 Sál sagði við Míkal: „Hvers vegna blekktir þú mig svona og lést óvin minn+ komast undan?“ Míkal svaraði: „Hann sagði við mig: ‚Ég drep þig ef þú hjálpar mér ekki að flýja.‘“
18 Davíð hafði nú flúið og komist undan. Hann fór til Samúels í Rama+ og sagði honum frá öllu sem Sál hafði gert honum. Þeir Samúel fóru síðan til Najót+ og dvöldu þar. 19 Nokkru síðar frétti Sál að Davíð væri í Najót í Rama. 20 Sál sendi menn þegar í stað til að grípa Davíð. Þegar þeir sáu eldri spámennina spá og Samúel standa þar sem leiðtoga þeirra kom andi Guðs yfir þá svo að þeir fóru líka að láta eins og spámenn.
21 Þeir sögðu Sál frá þessu. Hann sendi þá aðra menn sem fóru líka að láta eins og spámenn. Sál sendi menn í þriðja skiptið en þeir fóru líka að láta eins og spámenn. 22 Loks fór hann sjálfur til Rama. Þegar hann kom að stóra brunninum í Sekó spurði hann: „Hvar eru Samúel og Davíð?“ Menn svöruðu: „Þeir eru í Najót+ í Rama.“ 23 Á leiðinni þangað kom andi Guðs einnig yfir hann og hann lét eins og spámaður alla leiðina til Najót í Rama. 24 Hann fór meira að segja úr fötunum og lét eins og spámaður frammi fyrir Samúel. Hann lá þar nakinn* allan daginn og alla nóttina. Þess vegna er sagt: „Er Sál líka spámaður?“+
20 Davíð flúði nú frá Najót í Rama. Hann kom til Jónatans og sagði: „Hvað hef ég gert?+ Hvernig hef ég brotið af mér og syndgað gegn föður þínum fyrst hann vill drepa mig?“ 2 Jónatan svaraði honum: „Það er af og frá!+ Enginn ætlar að drepa þig. Faðir minn gerir ekkert án þess að láta mig vita, hvorki stórt né smátt. Hvers vegna ætti hann að halda þessu leyndu fyrir mér? Þetta á ekki eftir að gerast.“ 3 En Davíð svaraði: „Faðir þinn veit að við erum vinir+ og hugsar með sér: ‚Jónatan má ekki vita þetta því að þá verður hann dapur.‘ En svo sannarlega sem Jehóva lifir og þú lifir er bara eitt skref milli mín og dauðans.“+
4 Jónatan sagði þá við Davíð: „Ég skal gera fyrir þig hvað sem þú biður um.“ 5 Davíð svaraði honum: „Á morgun er nýtt tungl+ og það er ætlast til þess að ég sitji til borðs með konunginum. Leyfðu mér að fara og fela mig úti á víðavangi fram á kvöld þriðja dags. 6 Ef faðir þinn saknar mín skaltu segja: ‚Davíð bað mig um leyfi til að fá að skreppa til Betlehem,+ heimaborgar sinnar, til að færa hina árlegu sláturfórn með allri ættinni.‘+ 7 Ef hann svarar: ‚Það er í góðu lagi,‘ þá hefur þjónn þinn ekkert að óttast. En ef hann reiðist geturðu verið viss um að hann ætlar að gera mér mein. 8 Sýndu þjóni þínum tryggan kærleika+ því að þú hefur gert sáttmála við þjón þinn frammi fyrir Jehóva.+ En ef ég er sekur+ dreptu mig þá sjálfur. Af hverju ættirðu að láta mig í hendur föður þíns?“
9 Jónatan svaraði: „Það hvarflar ekki einu sinni að mér! Auðvitað læt ég þig vita ef ég kemst að raun um að faðir minn vill gera þér mein.“+ 10 Davíð spurði þá Jónatan: „Hver getur sagt mér hvort faðir þinn bregst ókvæða við?“ 11 „Komdu, við skulum fara út á víðavang,“ svaraði Jónatan. Þeir fóru þá báðir út á víðavang. 12 Síðan sagði Jónatan við Davíð: „Jehóva Guð Ísraels sé vitni þess að um þetta leyti á morgun eða hinn kemst ég að því hvernig föður mínum er innanbrjósts. Ef hann vill þér ekkert illt þá sendi ég einhvern til að láta þig vita. 13 En ef faðir minn vill gera þér mein og ég læt þig ekki vita og kem þér ekki undan heilum á húfi þá skal Jehóva refsa mér harðlega. Jehóva veri með þér+ eins og hann var með föður mínum.+ 14 Sýndu mér tryggan kærleika eins og Jehóva, bæði meðan ég lifi og þegar ég er dáinn.+ 15 Sviptu ætt mína aldrei tryggum kærleika þínum,+ ekki einu sinni þegar Jehóva afmáir alla óvini þína af yfirborði jarðar.“ 16 Jónatan gerði síðan sáttmála við ætt Davíðs og sagði: „Jehóva lætur óvini Davíðs svara til saka.“ 17 Og Jónatan lét Davíð aftur sverja við kærleikann sem hann bar til hans því að hann elskaði hann eins og sjálfan sig.+
18 Jónatan sagði síðan við hann: „Á morgun er nýtt tungl+ og þín verður saknað því að sætið þitt verður autt. 19 Á þriðja degi verður þín saknað enn meir. Þá skaltu koma aftur hingað þar sem þú faldir þig um daginn* og bíða nálægt þessum steini. 20 Ég skýt þrem örvum öðrum megin við steininn eins og ég væri að miða á eitthvað. 21 Síðan bið ég þjón minn að fara og leita að örvunum. Ef ég segi við hann: ‚Örvarnar eru hérna megin við þig, komdu með þær,‘ þá skaltu koma heim því að þá er þér óhætt og engin hætta er á ferðum svo sannarlega sem Jehóva lifir. 22 En ef ég segi við drenginn: ‚Örvarnar eru lengra í burtu,‘ þá skaltu forða þér því að þá hefur Jehóva sent þig burt. 23 Hvað varðar loforðið sem við gáfum hvor öðrum,+ þá sé Jehóva vitni milli mín og þín að eilífu.“+
24 Davíð faldi sig nú úti á víðavangi. Þegar tunglkomudagurinn rann upp settist konungur við matarborðið.+ 25 Hann sat við vegginn eins og hann var vanur og Jónatan sat á móti honum. Abner+ sat við hliðina á Sál en sæti Davíðs var autt. 26 Sál sagði ekkert þennan dag því að hann hugsaði með sér: ‚Eitthvað hefur gerst svo að hann er óhreinn.+ Já, hann hlýtur að vera óhreinn.‘ 27 Á öðrum degi, daginn eftir tunglkomuna, var sæti Davíðs enn autt. Þá sagði Sál við Jónatan son sinn: „Hvers vegna kom sonur Ísaí+ hvorki í gær né í dag til máltíðarinnar?“ 28 Jónatan svaraði: „Davíð bað mig um leyfi til að fara til Betlehem.+ 29 Hann sagði: ‚Gerðu það, leyfðu mér að fara því að ættin ætlar að færa sláturfórn í borginni og bróðir minn bað mig um að koma. Ef ég er þér einhvers virði leyfðu mér þá að læðast burt til að hitta bræður mína.‘ Þess vegna hefur hann ekki komið að borði konungs.“ 30 Þá fauk í Sál og hann sagði við Jónatan: „Þú sonur mótþróafullrar konu! Heldurðu að ég viti ekki að þú stendur með syni Ísaí, sjálfum þér til skammar og móður þinni* sömuleiðis? 31 Svo lengi sem sonur Ísaí er lifandi á jörðinni verður hvorki þú né konungdómur þinn öruggur.+ Sendu því eftir honum því að hann verður að deyja.“*+
32 „Hvers vegna þarf hann að deyja?“+ svaraði Jónatan Sál föður sínum. „Hvað hefur hann gert?“ 33 Þá kastaði Sál spjótinu að honum til að drepa hann.+ Jónatan vissi nú að faðir hans var ákveðinn í að drepa Davíð.+ 34 Jónatan stóð ævareiður upp frá borðinu. Hann borðaði ekkert annan daginn eftir tunglkomuna því að hann var miður sín út af Davíð+ og faðir hans hafði niðurlægt hann.
35 Morguninn eftir fór Jónatan út á víðavang eins og þeir Davíð höfðu ákveðið og hafði með sér ungan þjón.+ 36 Hann sagði við þjón sinn: „Hlauptu og finndu örvarnar sem ég skýt.“ Þjónninn hljóp þá af stað og Jónatan skaut örvunum fram hjá honum. 37 Þegar þjónninn kom þangað sem Jónatan hafði skotið örinni kallaði Jónatan til hans: „Er örin ekki lengra í burtu?“ 38 Jónatan kallaði aftur til þjónsins: „Fljótur, áfram með þig! Hafðu hraðann á!“ Hann tók þá upp örvarnar og færði húsbónda sínum. 39 Þjónninn hafði ekki hugmynd um hvað var á seyði. Aðeins Jónatan og Davíð vissu hvað þetta þýddi. 40 Jónatan lét nú þjóninn fá vopn sín og sagði: „Farðu með þau til borgarinnar.“
41 Davíð var í felum rétt hjá, í suðri. Þegar þjónninn var farinn steig Davíð fram, féll á grúfu og laut þrisvar til jarðar. Þeir kysstu hvor annan og grétu saman, en Davíð grét þó meira. 42 Jónatan sagði við Davíð: „Farðu í friði. Við höfðum svarið eið+ í nafni Jehóva og heitið því að Jehóva skuli vera vitni milli þín og mín og milli þinna afkomenda og minna afkomenda að eilífu.“+
Síðan lagði Davíð af stað og fór burt en Jónatan sneri aftur til borgarinnar.
21 Davíð kom til Nób,+ til Ahímeleks prests. Ahímelek skalf af ótta þegar hann hitti Davíð. „Hvers vegna ertu einn á ferð? Er enginn með þér?“+ spurði hann. 2 Davíð svaraði Ahímelek presti: „Konungurinn fól mér að sinna ákveðnu erindi en sagði: ‚Enginn má vita neitt um þessa sendiför og fyrirmælin sem ég hef gefið þér.‘ Ég hef mælt mér mót við menn mína á ákveðnum stað. 3 Ef þú átt fimm brauð aflögu gefðu mér þau eða bara hvað sem er til.“ 4 Presturinn svaraði Davíð: „Ég á ekki til venjulegt brauð en það er til heilagt brauð+ sem þið getið fengið, svo framarlega sem menn þínir hafa haldið sig frá konum.“*+ 5 Davíð svaraði prestinum: „Við höfum haldið okkur frá konum eins og í fyrri herferðum mínum.+ Mennirnir passa vel upp á að halda líkama sínum heilögum í venjulegri ferð. Og hvað þá núna!“ 6 Presturinn gaf honum þá heilaga brauðið+ því að ekkert annað brauð var til. Þetta var skoðunarbrauð sem hafði verið tekið úr tjaldbúð* Jehóva daginn sem því var skipt út fyrir nýtt brauð.
7 Þennan dag var einn af þjónum Sáls staddur þarna því að honum bar skylda til að vera frammi fyrir Jehóva. Hann hét Dóeg+ og var Edómíti+ og var yfir fjárhirðum Sáls.
8 Davíð spurði Ahímelek: „Ertu með spjót eða sverð sem ég get fengið? Erindi konungs var svo áríðandi að ég tók hvorki með mér sverð mitt né önnur vopn.“ 9 Presturinn svaraði: „Sverð Filisteans Golíats,+ sem þú felldir í Eikidal,*+ er hérna. Það er vafið í klæði á bak við hökulinn.+ Ef þú vilt fá það skaltu taka það því að við höfum ekkert annað.“ „Ekkert sverð jafnast á við það,“ sagði Davíð. „Láttu mig fá það.“
10 Sama dag lagði Davíð aftur af stað á flóttanum+ undan Sál og kom loks til Akíss, konungs í Gat.+ 11 Þjónar Akíss sögðu við hann: „Er þetta ekki Davíð, konungur landsins? Er það ekki hann sem sungið var um undir dansi:
‚Sál hefur fellt sínar þúsundir
og Davíð sínar tugþúsundir‘?“+
12 Davíð varð bilt við þegar hann heyrði þetta og hann varð mjög hræddur+ við Akís, konung í Gat. 13 Hann þóttist því vera genginn af vitinu+ frammi fyrir þeim og lét öllum illum látum innan um þá.* Hann krafsaði í hurðir borgarhliðsins og slefaði í skeggið. 14 „Þið sjáið að maðurinn er brjálaður,“ sagði Akís þá við þjóna sína. „Hvers vegna komið þið með hann til mín? 15 Er ekki nóg af vitfirringum hér? Vantar mig einn brjálæðing í viðbót? Hvers vegna ætti ég að hleypa honum inn í hús mitt?“
22 Davíð fór þaðan+ og komst undan í Adúllamhelli.+ Bræður hans og öll fjölskylda föður hans fréttu það og komu þangað til hans. 2 Auk þess söfnuðust til hans allir sem voru nauðstaddir, skuldugir eða óánægðir og hann varð foringi þeirra. Um 400 menn voru nú með honum.
3 Davíð fór þaðan til Mispe í Móab og sagði við Móabskonung:+ „Leyfðu föður mínum og móður að búa hjá ykkur þangað til ég veit hvað Guð ætlar að gera fyrir mig.“ 4 Síðan skildi hann við þau hjá Móabskonungi og þau dvöldust hjá honum allan þann tíma sem Davíð var í fjallavíginu.+
5 Dag einn sagði Gað+ spámaður við Davíð: „Þú skalt ekki vera lengur í fjallavíginu. Farðu til Júda.“+ Davíð lagði þá af stað og kom til Heretskógar.
6 Nú frétti Sál að Davíð og menn hans væru fundnir. Sál var þá í Gíbeu+ og sat undir tamarisktrénu á hæðinni. Hann hafði spjót sitt í hendi og allir menn hans stóðu í kringum hann. 7 „Hlustið nú á mig, Benjamínítar,“ sagði Sál við mennina sem stóðu í kringum hann. „Mun sonur Ísaí+ gefa ykkur öllum jarðir og víngarða eins og ég hef gert og gera ykkur alla að foringjum yfir þúsund manna eða hundrað manna liði?+ 8 Þið hafið allir gert samsæri gegn mér! Enginn lét mig vita þegar sonur minn gerði sáttmála við son Ísaí!+ Enginn ykkar fann til með mér og sagði mér frá því að sonur minn hefði fengið þjón minn til að leggjast í launsátur fyrir mér eins og nú er raunin.“
9 Dóeg+ Edómíti, sem var yfir mönnum Sáls, tók þá til máls og sagði:+ „Ég sá son Ísaí koma til Ahímeleks Ahítúbssonar+ í Nób. 10 Ahímelek leitaði leiðsagnar Jehóva fyrir hann og gaf honum vistir. Hann gaf honum meira að segja sverð Filisteans Golíats.“+ 11 Konungur sendi þá menn sína tafarlaust til Nób til að sækja Ahímelek Ahítúbsson prest og alla prestana í ætt föður hans, og þeir gengu allir fram fyrir konung.
12 Sál tók til máls og sagði: „Hlustaðu nú, sonur Ahítúbs.“ „Já, herra,“ svaraði hann. 13 Sál hélt áfram: „Hvers vegna hafið þið gert samsæri gegn mér, þú og sonur Ísaí? Þú gafst honum brauð og sverð og leitaðir leiðsagnar Guðs fyrir hann. Hann hefur snúist gegn mér og liggur nú í launsátri fyrir mér.“ 14 Ahímelek svaraði konungi: „Hver þjóna þinna er eins traustur* og Davíð?+ Hann er tengdasonur konungs,+ foringi lífvarðarsveitar þinnar og mikils metinn í húsi þínu.+ 15 Var þetta í fyrsta sinn sem ég leita leiðsagnar Guðs fyrir hann?+ Mér dytti aldrei í hug að fara á bak við þig! Konungur má ekki reiðast mér, þjóni sínum, og allri ætt föður míns því að ég hafði ekki minnstu hugmynd um þetta.“+
16 En konungur sagði: „Þú skalt deyja,+ Ahímelek, þú og öll ætt föður þíns.“+ 17 Síðan sagði konungur við verðina* sem stóðu í kringum hann: „Farið og drepið presta Jehóva því að þeir styðja Davíð. Þeir vissu að hann var á flótta en létu mig ekki vita.“ En menn konungs vildu ekki leggja hendur á presta Jehóva. 18 Konungur sagði þá Dóeg+ að fara og drepa prestana. Dóeg Edómíti+ fór þá án tafar og hjó prestana til bana. Þennan dag drap hann 85 menn sem klæddust línhökli.+ 19 Hann réðst einnig á prestaborgina Nób+ og hjó með sverði bæði karla og konur, börn og ungbörn, naut, asna og sauðfé.
20 Einn af sonum Ahímeleks Ahítúbssonar komst undan. Hann hét Abjatar.+ Hann flúði til Davíðs og slóst í lið með honum. 21 Abjatar sagði við Davíð: „Sál hefur drepið presta Jehóva.“ 22 Þá sagði Davíð við hann: „Daginn sem ég sá að Dóeg Edómíti var þarna+ vissi ég strax að hann myndi láta Sál vita. Það er ég sem ber ábyrgð á að allir* í ætt föður þíns eru dánir. 23 Vertu hjá mér og vertu óhræddur því að sá sem sækist eftir lífi þínu sækist líka eftir mínu. Þú ert óhultur hjá mér.“+
23 Davíð voru nú fluttar þessar fréttir: „Filistear hafa gert árás á Kegílu+ og ræna þreskivellina.“ 2 Davíð leitaði þá leiðsagnar Jehóva+ og spurði: „Á ég að fara og berjast við Filisteana?“ Jehóva svaraði honum: „Farðu og berstu við Filisteana og frelsaðu Kegílu.“ 3 En menn Davíðs sögðu við hann: „Við erum hræddir hér í Júda.+ Hvað þá ef við förum til Kegílu til að berjast við herlið Filistea!“+ 4 Davíð leitaði þá aftur svara hjá Jehóva.+ Og Jehóva svaraði honum: „Leggðu af stað og farðu niður til Kegílu því að ég ætla að gefa Filistea í hendur þínar.“+ 5 Davíð fór þá ásamt mönnum sínum til Kegílu. Hann barðist við Filistea sem biðu mikinn ósigur fyrir honum og tók búfé þeirra. Þannig bjargaði Davíð íbúum Kegílu.+
6 Þegar Abjatar+ Ahímeleksson flúði til Davíðs í Kegílu hafði hann með sér hökul. 7 Sál var sagt frá því að Davíð væri kominn til Kegílu og sagði: „Guð hefur selt hann í hendur mínar+ því að hann hefur sjálfur lokað sig inni með því að fara inn í borg með hliðum og slagbröndum.“ 8 Sál kallaði síðan saman alla hermenn sína til að halda í herferð gegn Kegílu og setjast um Davíð og menn hans. 9 Þegar Davíð frétti af ráðabruggi Sáls sagði hann við Abjatar prest: „Komdu með hökulinn.“+ 10 Síðan bað hann: „Jehóva Guð Ísraels. Þjónn þinn hefur heyrt að Sál ætli að koma til Kegílu til að eyða borginni vegna mín.+ 11 Eiga leiðtogar* Kegílu eftir að selja mig í hendur hans? Kemur Sál hingað niður eftir eins og þjónn þinn hefur heyrt? Jehóva Guð Ísraels, svaraðu þjóni þínum.“ Jehóva svaraði: „Hann kemur.“ 12 Þá spurði Davíð: „Eiga leiðtogar Kegílu eftir að selja mig og menn mína í hendur Sáls?“ „Það munu þeir gera,“ svaraði Jehóva.
13 Þá lagði Davíð tafarlaust af stað ásamt mönnum sínum, um 600 talsins.+ Þeir fóru frá Kegílu, flökkuðu um landið og héldu til hvar sem þeim var óhætt. Þegar Sál var sagt að Davíð hefði forðað sér frá Kegílu hætti hann við að fara á eftir honum. 14 Davíð hélt til í fjöllunum í óbyggðum Síf+ á stöðum sem erfitt var að komast að. Sál leitaði hans þrotlaust+ en Jehóva gaf hann ekki í hendur hans. 15 Meðan Davíð var í Hóres í óbyggðum Síf var honum ljóst að* Sál hafði lagt af stað í herferð til að drepa hann.
16 Jónatan sonur Sáls kom nú til Davíðs í Hóres. Hann hughreysti hann og hvatti til að treysta á* Jehóva.+ 17 „Vertu óhræddur,“ sagði hann. „Sál faðir minn á ekki eftir að ná þér. Þú verður konungur yfir Ísrael+ og ég verð þér til halds og trausts.* Faðir minn veit það líka.“+ 18 Síðan gerðu þeir með sér sáttmála+ frammi fyrir Jehóva. Og Davíð var um kyrrt í Hóres en Jónatan fór aftur heim.
19 Nú fóru menn frá Síf upp til Sáls í Gíbeu+ og sögðu: „Davíð felur sig á afskekktum stöðum í Hóres,+ rétt hjá okkur.+ Hann er á Hakílahæð,+ suður af* Jesímon.*+ 20 Komdu niður eftir þegar þér hentar, konungur, svo að við getum selt hann í þínar hendur.“+ 21 Sál svaraði: „Jehóva blessi ykkur fyrir að sýna mér meðaumkun. 22 Farið nú og komist að því hvar hann heldur sig og hver hafi séð hann. Mér hefur verið sagt að hann sé mjög útsmoginn. 23 Finnið alla felustaði hans og komið síðan og látið mig vita. Þá fer ég með ykkur. Ef hann er í landinu leita ég hann uppi meðal allra ætta* Júda.“
24 Þeir lögðu af stað og fóru á undan Sál til Síf.+ Davíð og menn hans voru þá í óbyggðum Maon,+ í Araba,+ suður af Jesímon. 25 Nú kom Sál með mönnum sínum til að leita að honum.+ Þegar Davíð var sagt frá því fór hann tafarlaust niður að klettinum+ í óbyggðum Maon og hélt þar kyrru fyrir. Sál frétti það og elti Davíð inn í óbyggðir Maon. 26 Þegar Sál kom að fjallinu voru Davíð og menn hans hinum megin við það. Davíð flýtti sér eins og hann gat+ til að komast undan Sál. Þegar Sál og menn hans voru í þann mund að ná Davíð og mönnum hans og handsama þá+ 27 kom sendiboði til Sáls og sagði: „Komdu með hraði því að Filistear hafa ráðist inn í landið!“ 28 Þá hætti Sál að elta Davíð+ og sneri við til að berjast við Filistea. Þess vegna var staðurinn nefndur Skilnaðarklettur.
29 Davíð fór síðan þaðan og hélt til á afskekktum stöðum við Engedí.+
24 Þegar Sál kom heim eftir að hafa veitt Filisteum eftirför var honum sagt: „Davíð er í óbyggðum Engedí.“+
2 Sál tók þá með sér 3.000 menn sem hann hafði valið úr öllum Ísrael og fór að leita að Davíð og mönnum hans í klettunum þar sem fjallageiturnar halda sig. 3 Sál kom að grjóthlöðnu fjárréttunum við veginn. Þar var hellir og hann fór þangað inn til að létta á sér,* en Davíð og menn hans sátu í skoti innst í hellinum.+ 4 Menn Davíðs sögðu við hann: „Þetta er dagurinn þegar Jehóva segir við þig: ‚Ég gef óvin þinn í hendur þínar+ og þú mátt gera við hann hvað sem þú vilt.‘“ Davíð stóð þá upp og skar bút af yfirhöfn Sáls án þess að hann tæki eftir því. 5 En eftir á fékk Davíð samviskubit*+ vegna þess að hann hafði skorið bút af yfirhöfn Sáls. 6 Hann sagði við menn sína: „Það kemur ekki til greina að ég leggi hendur á hann því að hann er smurður konungur Jehóva. Það væri rangt í augum Jehóva ef ég gerði herra mínum, smurðum konungi Jehóva, nokkuð illt.“+ 7 Með þessum orðum hélt Davíð aftur af* mönnum sínum og hann leyfði þeim ekki að ráðast á Sál. Sál gekk síðan út úr hellinum og fór leiðar sinnar.
8 Þá gekk Davíð út úr hellinum og kallaði á eftir Sál: „Herra minn, konungur!“+ Þegar Sál leit við féll Davíð á kné og laut höfði til jarðar. 9 Davíð spurði Sál: „Hvers vegna hlustarðu á þá sem segja: ‚Davíð vill gera þér mein‘?+ 10 Í dag hefurðu séð með eigin augum að Jehóva gaf þig í mínar hendur í hellinum. Ég var hvattur til að drepa þig+ en ég fann til með þér og sagði: ‚Ég ætla ekki að leggja hendur á herra minn því að hann er smurður konungur Jehóva.‘+ 11 Sjáðu, faðir minn, ég held hér á bút af yfirhöfn þinni. Þegar ég skar hann af hefði ég getað drepið þig en gerði það ekki. Sérðu ekki núna og skilur að ég ætla hvorki að vinna þér mein né gera uppreisn og að ég hef ekki syndgað gegn þér?+ En þú eltir mig á röndum og vilt drepa mig.+ 12 Jehóva dæmi milli mín og þín+ og Jehóva hefni þess sem þú gerðir mér+ en ég ætla ekki að leggja hendur á þig.+ 13 Gamall málsháttur segir: ‚Af illum kemur illt,‘ en ég legg ekki hendur á þig. 14 Við hvern eltist konungur Ísraels? Hvern ofsækir þú? Dauðan hund? Eina fló?+ 15 Jehóva sé dómari. Hann mun dæma milli mín og þín. Hann sér hvað gengur á og mun verja málstað minn.+ Hann dæmir mér í vil og bjargar mér úr höndum þínum.“
16 Um leið og Davíð sleppti orðinu sagði Sál: „Er þetta röddin þín, Davíð sonur minn?“+ Síðan grét Sál hástöfum 17 og sagði við Davíð: „Þú ert réttlátari en ég. Þú hefur verið mér góður en ég hef komið illa fram við þig.+ 18 Í dag hefurðu sagt mér frá því góða sem þú gerðir, að þú þyrmdir lífi mínu þegar Jehóva gaf mig í þínar hendur.+ 19 Hvaða maður rekst á óvin sinn og lætur hann sleppa án þess að gera honum mein? Jehóva mun launa þér+ það góða sem þú gerðir mér í dag. 20 Nú veit ég að þú verður konungur+ og að konungdómurinn yfir Ísrael verður stöðugur í hendi þinni. 21 Sverðu mér þann eið við Jehóva+ að afmá ekki afkomendur mína eða nafn mitt úr ætt föður míns.“+ 22 Davíð vann Sál eið að því. Síðan fór Sál heim til sín+ en Davíð og menn hans fóru upp í fjallavígið.+
25 Að nokkrum tíma liðnum dó Samúel.+ Allur Ísrael safnaðist saman til að syrgja hann og jarða hann hjá húsi hans í Rama.+ Eftir það fór Davíð til óbyggða Paran.
2 Í Maon+ var maður nokkur sem átti búfé í Karmel.*+ Hann var vellauðugur og átti 3.000 kindur og 1.000 geitur. Nú var hann í Karmel að rýja sauðfé sitt. 3 Maður þessi hét Nabal+ og kona hans Abígail.+ Hún var skynsöm og falleg kona en hann var harður og illskeyttur.+ Hann var af ætt Kalebs.+ 4 Davíð frétti í óbyggðunum að Nabal væri að rýja sauðféð. 5 Davíð sendi þá tíu unga menn af stað og sagði við þá: „Farið til Karmel. Þegar þið komið til Nabals skilið þá kveðju frá mér og spyrjið hvernig hann hafi það. 6 Segið síðan: ‚Megir þú eiga langa ævi og friður sé með þér og fjölskyldu þinni og öllu sem þú átt. 7 Ég hef frétt að þú sért að rýja sauðféð. Þegar fjárhirðar þínir voru hjá okkur gerðum við þeim ekkert illt+ og ekkert hefur vantað af fénaði þeirra allan þann tíma sem þeir hafa verið í Karmel. 8 Spyrðu menn þína, þeir geta staðfest það. Taktu vel á móti ungu mönnunum því að við komum á hátíðardegi.* Vertu svo vænn að gefa þjónum þínum og Davíð syni þínum eitthvað matarkyns sem þú mátt sjá af.‘“+
9 Menn Davíðs fóru til Nabals og fluttu honum þessi skilaboð frá Davíð. Þegar þeir höfðu lokið máli sínu 10 svaraði Nabal: „Hver er þessi Davíð og hver er þessi sonur Ísaí? Það er svo algengt núorðið að þjónar strjúki frá húsbændum sínum.+ 11 Á ég að taka brauð mitt og vatn og kjötið af því sem ég slátraði handa rúningsmönnum mínum og gefa það mönnum sem ég hef ekki hugmynd um hvaðan eru?“
12 Ungu mennirnir sneru aftur til Davíðs og sögðu honum allt sem Nabal hafði sagt. 13 Davíð sagði strax við menn sína: „Gyrðið ykkur allir sverði!“+ Þeir gerðu það og Davíð gyrti sig einnig sverði sínu. Um 400 menn fylgdu Davíð upp eftir en 200 menn urðu eftir hjá farangrinum.
14 Einn af þjónum Nabals hafði varað Abígail konu hans við og sagt: „Davíð sendi menn úr óbyggðunum til að óska húsbónda okkar alls hins besta en hann jós yfir þá fúkyrðum.+ 15 Mennirnir reyndust okkur mjög vel. Þeir gerðu okkur ekkert illt og aldrei vantaði neitt af fénu allan þann tíma sem við vorum með þeim í óbyggðunum.+ 16 Þeir voru eins og varnarmúr í kringum okkur dag og nótt, allan þann tíma sem við gættum hjarðarinnar nálægt þeim. 17 Láttu þér nú detta í hug hvað þú getur gert svo að þetta endi ekki með ósköpum fyrir húsbónda okkar og allt heimilisfólk hans.+ Það þýðir ekkert að tala við hann því að hann er alger ræfill.“+
18 Abígail+ sótti umsvifalaust 200 brauð, tvær stórar vínkrukkur, fimm sauðarskrokka, fimm seur* af ristuðu korni, 100 rúsínukökur og 200 gráfíkjukökur og lagði það allt á asna.+ 19 Síðan sagði hún við þjóna sína: „Farið á undan mér. Ég kem rétt á eftir ykkur.“ En hún sagði Nabal manni sínum ekkert.
20 Þegar hún kom ríðandi á asnanum í hvarfi bak við fjallið mætti hún Davíð og mönnum hans sem komu á móti henni. 21 Davíð hafði sagt: „Það var til einskis að ég gætti alls sem þessi náungi á í óbyggðunum. Ekkert vantaði af öllu sem hann átti+ en samt launar hann mér gott með illu.+ 22 Guð refsi óvinum Davíðs* harðlega ef ég hef þyrmt einum einasta af karlmönnum* Nabals í bítið á morgun.“
23 Þegar Abígail sá Davíð flýtti hún sér af baki asnanum, kastaði sér niður frammi fyrir honum og laut til jarðar. 24 Síðan féll hún til fóta honum og sagði: „Herra, sökin er mín. Leyfðu ambátt þinni að tala við þig og hlustaðu á það sem ambátt þín hefur að segja. 25 Herra, taktu ekki mark á Nabal því að hann er ræfill+ og stendur undir nafni. Nabal* heitir hann og heimskur er hann. En ég, ambátt þín, sá ekki ungu mennina sem þú sendir, herra minn. 26 Svo sannarlega sem Jehóva lifir og þú lifir, herra, hefur Jehóva nú aftrað þér+ frá því að baka þér blóðskuld+ og hefna þín sjálfur.* Megi óvinir þínir, herra, og þeir sem vilja þér illt verða eins og Nabal. 27 Þiggðu nú þessa gjöf*+ sem ambátt þín færir þér, herra, og gefðu hana ungu mönnunum sem fylgja þér.+ 28 Fyrirgefðu afbrot ambáttar þinnar. Jehóva mun láta ætt herra míns ríkja um langan tíma+ því að þú, herra minn, heyrð stríð Jehóva+ og ekkert illt hefur fundist í fari þínu frá því að þú fæddist.+ 29 Þegar einhver ofsækir þig, herra minn, og sækist eftir lífi þínu verður líf þitt í öruggum höndum hjá Jehóva Guði þínum í pyngju lífsins en lífi óvina þinna þeytir hann burt eins og steinum úr slöngvu. 30 Og þegar Jehóva hefur staðið við allt það góða sem hann hefur lofað þér, herra, og gert þig að leiðtoga yfir Ísrael+ 31 þá mun samviskan ekki angra þig og þú þarft ekki að iðrast þess* að hafa úthellt blóði að ástæðulausu með því að hefna þín sjálfur.*+ Herra, mundu eftir ambátt þinni þegar Jehóva gerir vel við þig.“
32 Davíð svaraði Abígail: „Lofaður sé Jehóva Guð Ísraels sem sendi þig hingað til mín í dag. 33 Og blessuð sé skynsemi þín! Guð blessi þig fyrir að aftra mér frá því að baka mér blóðskuld+ og hefna mín sjálfur.* 34 Svo sannarlega sem Jehóva Guð Ísraels lifir, sem leyfði mér ekki að gera þér mein,+ væri ekki einn einasti karlmaður* í húsi Nabals á lífi í fyrramálið+ ef þú hefðir ekki komið svona fljótt til mín.“+ 35 Síðan tók Davíð við því sem hún hafði fært honum og sagði: „Farðu heim til þín í friði. Ég hef hlustað á mál þitt og ætla að gera eins og þú biður um.“
36 Þegar Abígail kom aftur til Nabals sat hann að veislu heima hjá sér eins og konungur væri. Nabal var í góðu skapi og haugdrukkinn. Hún sagði honum því ekkert fyrr en birti af degi. 37 Þegar runnið var af Nabal morguninn eftir sagði Abígail honum allt af létta. Þá dó hjartað í brjósti hans og hann varð stjarfur sem steinn. 38 Um það bil tíu dögum síðar laust Jehóva Nabal og hann dó.
39 Þegar Davíð frétti að Nabal væri dáinn sagði hann: „Lofaður sé Jehóva sem hefur veitt mér uppreisn æru+ eftir að Nabal niðurlægði mig.+ Jehóva hefur haldið þjóni sínum frá því að fremja voðaverk+ en látið illsku Nabals koma honum í koll.“ Síðan sendi Davíð boð til Abígail um að hann vildi giftast henni. 40 Þjónar Davíðs komu til Abígail í Karmel og sögðu við hana: „Davíð hefur sent okkur til þín því að hann vill taka þig fyrir eiginkonu.“ 41 Hún spratt á fætur, hneigði sig og laut höfði til jarðar. Síðan sagði hún: „Ambátt þín er reiðubúin að vera þjónustustúlka og þvo þjónum herra míns um fæturna.“+ 42 Abígail+ bjóst til ferðar þegar í stað. Síðan steig hún á bak asna sínum og fimm þjónustustúlkur hennar fylgdu eftir fótgangandi. Hún fór með sendiboðum Davíðs og varð kona hans.
43 Davíð hafði einnig gifst Akínóam+ frá Jesreel+ og þær urðu báðar eiginkonur hans.+
44 En Sál hafði gefið Míkal+ dóttur sína, eiginkonu Davíðs, manni sem hét Paltí.+ Hann var sonur Laíss frá Gallím.
26 Dag einn komu menn frá Síf+ til Sáls í Gíbeu+ og sögðu: „Davíð er í felum á Hakílahæð á móts við Jesímon.“*+ 2 Sál fór þá til óbyggða Síf til að leita að Davíð og tók með sér 3.000 menn sem hann hafði valið úr Ísrael.+ 3 Sál setti upp búðir á Hakílahæð á móts við Jesímon, nálægt veginum, en Davíð hélt til í óbyggðunum. Davíð frétti að Sál hefði elt hann inn í óbyggðirnar 4 og sendi þá njósnara til að kanna hvort það fengi staðist. 5 Síðan lagði Davíð af stað og fór þangað sem Sál var með búðir sínar. Þá sá hann hvar Sál og Abner+ Nersson hershöfðingi hans sváfu. Sál svaf í miðjum búðunum en hermennirnir lágu í tjöldum sínum í kringum hann. 6 Davíð sagði nú við Ahímelek Hetíta+ og Abísaí+ Serújuson+ bróður Jóabs: „Hver vill koma með mér niður í herbúðirnar til Sáls?“ „Ég skal koma með þér,“ svaraði Abísaí. 7 Davíð og Abísaí gengu til herliðsins í skjóli nætur og fundu Sál þar sem hann lá sofandi í miðjum búðunum. Spjót hans var rekið í jörðina við höfðalagið og Abner og hermennirnir lágu í kringum hann.
8 Abísaí sagði við Davíð: „Í dag hefur Guð gefið óvin þinn í hendur þínar.+ Ég skal taka spjótið og negla hann við jörðina í einni atrennu, meira þarf ekki.“ 9 En Davíð svaraði Abísaí: „Gerðu honum ekki mein. Hver getur lagt hendur á smurðan konung Jehóva+ og sloppið við refsingu?“+ 10 Davíð hélt áfram: „Svo sannarlega sem Jehóva lifir mun Jehóva sjálfur greiða honum banahögg+ eða hann deyr af náttúrulegum orsökum+ eða fellur í bardaga.+ 11 Það kemur ekki til greina að ég leggi hendur á smurðan konung Jehóva! Það væri rangt í augum Jehóva.+ Taktu spjótið þarna við höfðalagið og vatnskrukkuna og komum okkur héðan.“ 12 Davíð tók síðan spjótið og vatnskrukkuna við höfðalag Sáls og þeir fóru burt. Enginn sá þá+ né varð var við þá og enginn vaknaði. Þeir voru allir sofandi því að Jehóva hafði látið þá falla í djúpan svefn. 13 Davíð fór síðan yfir um gilið og tók sér stöðu á fjallstindi langt í burtu, í öruggri fjarlægð frá Sál.
14 Davíð hrópaði til herliðsins og Abners+ Nerssonar: „Abner, heyrirðu í mér?“ Abner svaraði: „Hver er það sem hrópar á konunginn?“ 15 Davíð sagði þá við Abner: „Ertu ekki karlmenni? Enginn í Ísrael stendur þér jafnfætis. Hvers vegna gættirðu þá ekki herra þíns, konungsins? Einn hermannanna kom inn í búðirnar til að drepa herra þinn, konunginn.+ 16 Þú hefur brugðist skyldu þinni. Svo sannarlega sem Jehóva lifir áttu skilið að deyja því að þú gættir ekki herra þíns, hans sem er smurður konungur Jehóva.+ Líttu í kringum þig. Hvar er spjót konungsins og vatnskrukkan+ sem voru við höfðalag hans?“
17 Sál þekkti rödd Davíðs og spurði: „Er þetta röddin þín, Davíð sonur minn?“+ „Já, herra minn og konungur,“ svaraði Davíð 18 og spurði: „Hvers vegna eltirðu mig, herra minn?+ Hvað hef ég gert og hvaða glæp hef ég framið?+ 19 Herra minn og konungur, hlustaðu á þjón þinn. Ef Jehóva hefur æst þig upp á móti mér skal ég færa honum kornfórn.* En ef menn hafa gert það,+ þá séu þeir bölvaðir frammi fyrir Jehóva því að þeir hafa hrakið mig burt frá arfleifð Jehóva+ og segja í raun: ‚Farðu og þjónaðu öðrum guðum!‘ 20 Láttu blóð mitt ekki renna til jarðar fjarri augliti Jehóva. Konungur Ísraels er í leit að einni fló+ eins og hann væri að eltast við akurhænu í fjöllunum.“
21 Þá sagði Sál: „Ég hef syndgað.+ Komdu aftur, Davíð sonur minn. Ég ætla aldrei að gera þér mein framar því að þú sýndir í dag að líf mitt er þér dýrmætt.+ Ég hef hegðað mér heimskulega og gert hræðileg mistök.“ 22 Davíð svaraði: „Hér er spjót konungs. Sendu einn af ungu mönnunum hingað yfir til að sækja það. 23 Jehóva launar hverjum og einum réttlæti hans+ og trúfesti. Í dag gaf Jehóva þig í hendur mínar en ég vildi ekki leggja hendur á smurðan konung Jehóva.+ 24 Eins og líf þitt var mér dýrmætt í dag bið ég þess að líf mitt sé dýrmætt í augum Jehóva og hann bjargi mér úr öllum erfiðleikum.“+ 25 Sál svaraði: „Guð blessi þig, Davíð sonur minn. Þú munt standa þig vel og afreka margt.“+ Síðan hélt Davíð leiðar sinnar en Sál fór aftur heim.+
27 En Davíð hugsaði með sér: „Einn daginn á ég eftir að falla fyrir hendi Sáls. Það er best að ég forði mér+ til lands Filistea. Þá hættir Sál að leita að mér um allt land Ísraels+ og ég slepp úr greipum hans.“ 2 Davíð lagði nú af stað ásamt þeim 600 mönnum+ sem voru með honum og fór til Akíss+ Maókssonar, konungs í Gat. 3 Davíð og menn hans dvöldust hjá Akís í Gat, hver með sinni fjölskyldu. Davíð hafði með sér báðar eiginkonur sínar, þær Akínóam+ frá Jesreel og Abígail+ frá Karmel, ekkju Nabals. 4 Þegar Sál frétti að Davíð hefði flúið til Gat hætti hann að leita að honum.+
5 Davíð sagði við Akís: „Ef þú hefur velþóknun á mér leyfðu mér þá að setjast að í einni af borgunum á landsbyggðinni. Hvers vegna ætti þjónn þinn að búa hjá þér í konungsborginni?“ 6 Akís gaf honum þá Siklag+ þennan sama dag. Þess vegna heyrir Siklag undir Júdakonunga enn þann dag í dag.
7 Davíð bjó úti á landsbyggðinni meðal Filistea í eitt ár og fjóra mánuði.+ 8 Davíð og menn hans fóru í herferðir gegn Gesúrítum,+ Girsítum og Amalekítum,+ en þeir bjuggu í landinu sem náði frá Telam allt til Súr+ og Egyptalands. 9 Þegar Davíð herjaði á landið þyrmdi hann hvorki lífi karla né kvenna+ en tók sauðfé þeirra, nautgripi, asna, úlfalda og fatnað. Síðan sneri hann aftur til Akíss. 10 Akís spurði gjarnan: „Hvert fóruð þið í herferð í dag?“ Þá svaraði Davíð: „Til suðurhéraða Júda,“*+ eða: „Til suðurhéraða Jerahmeelíta,“+ eða: „Til suðurhéraða Keníta.“+ 11 Davíð þyrmdi hvorki lífi karla né kvenna svo að ekki yrði farið með þau til Gat. Hann hugsaði nefnilega með sér: „Annars koma þau upp um okkur og segja: ‚Davíð gerði þetta.‘“ (Þetta gerði hann allan þann tíma sem hann bjó úti á landsbyggðinni í landi Filistea.) 12 Akís trúði Davíð og hugsaði með sér: „Þjóð hans, Ísrael, hlýtur að hata hann fyrir þetta. Nú á hann eftir að vera þjónn minn til æviloka.“
28 Um þetta leyti kölluðu Filistear saman hersveitir sínar til að berjast við Ísrael.+ Akís sagði við Davíð: „Þér er ljóst að þú og menn þínir eigið að berjast með mér.“+ 2 Davíð svaraði: „Þú veist vel hvað þjónn þinn mun gera.“ Akís sagði þá við Davíð: „Þess vegna ætla ég að gera þig að lífverði mínum héðan í frá.“*+
3 Nú var Samúel dáinn og allur Ísrael hafði syrgt hann og jarðað í Rama, heimaborg hans.+ En Sál hafði upprætt miðla og spásagnarmenn úr landinu.+
4 Filistear söfnuðust saman og fóru til Súnem+ og settu þar upp herbúðir. Sál safnaði þá saman öllum Ísrael og setti upp herbúðir í Gilbóa.+ 5 Þegar Sál sá herbúðir Filistea varð hann hræddur og hjartað barðist í brjósti hans.+ 6 Sál leitaði svara hjá Jehóva+ mörgum sinnum en Jehóva svaraði honum ekki, hvorki í draumum né með úrím+ né fyrir milligöngu spámannanna. 7 Loks sagði Sál við þjóna sína: „Finnið fyrir mig konu sem er miðill+ svo að ég geti farið til hennar og fengið svör.“ „Í Endór+ er kona sem er miðill,“ svöruðu þjónarnir.
8 Sál klæddi sig í dulargervi til að þekkjast ekki og fór síðan til konunnar að næturlagi ásamt tveim mönnum sínum. Hann sagði: „Notaðu miðilsgáfuna til að spá fyrir mér+ og vektu upp þann sem ég bið þig um.“ 9 En konan svaraði honum: „Þú hlýtur að vita hvað Sál hefur gert. Hann lét uppræta miðla og spásagnarmenn úr landinu.+ Hvers vegna leggurðu fyrir mig gildru? Viltu að ég verði drepin?“+ 10 Sál sór henni þá eið við Jehóva og sagði: „Svo sannarlega sem Jehóva lifir mun enginn saka þig um neitt.“ 11 „Hvern viltu að ég veki upp fyrir þig?“ spurði konan. „Vektu upp Samúel,“ svaraði hann. 12 Þegar konan sá „Samúel“*+ æpti hún upp yfir sig og sagði við Sál: „Hvers vegna blekktirðu mig? Þú ert Sál!“ 13 Konungurinn sagði við hana: „Vertu ekki hrædd. Hvað sérðu?“ „Ég sé guðlega veru koma upp úr jörðinni,“ svaraði konan. 14 „Hvernig lítur hún út?“ spurði hann og hún svaraði: „Þetta er gamall maður sem stígur upp, klæddur ermalausri yfirhöfn.“+ Þá vissi Sál að þetta var „Samúel“ og hann féll á kné, hneigði andlitið til jarðar og lét sig falla niður.
15 Þá sagði „Samúel“ við Sál: „Hvers vegna hefurðu ónáðað mig og látið vekja mig upp?“ Sál svaraði: „Ég er í miklum vanda staddur. Filistear herja á mig og Guð hefur yfirgefið mig. Hann svarar mér ekki lengur, hvorki fyrir milligöngu spámannanna né í draumum.+ Þess vegna leita ég til þín svo að þú segir mér hvað ég á að gera.“+
16 Þá spurði „Samúel“: „Hvers vegna spyrðu mig fyrst Jehóva hefur yfirgefið þig+ og er orðinn andstæðingur þinn? 17 Jehóva mun gera það sem hann lét mig boða: Jehóva rífur konungdóminn úr hendi þinni og gefur hann öðrum, það er að segja Davíð.+ 18 Þú hlýddir ekki Jehóva og lést Amalekíta ekki kenna á brennandi reiði hans.+ Þess vegna gerir Jehóva þér þetta í dag. 19 Jehóva ætlar að gefa bæði þig og Ísrael í hendur Filistea+ og á morgun verðið þið synir þínir+ hjá mér. Jehóva gefur einnig her Ísraels í hendur Filistea.“+
20 Sál varð skelfingu lostinn yfir því sem „Samúel“ sagði og féll kylliflatur til jarðar. Hann var örmagna því að hann hafði ekki borðað neitt allan daginn og alla nóttina. 21 Konan gekk til Sáls og þegar hún sá að hann var í mikilli geðshræringu sagði hún: „Ambátt þín hefur farið að vilja þínum. Ég hætti lífi mínu+ og gerði það sem þú baðst um. 22 Hlustaðu nú á ambátt þína. Ég ætla að færa þér brauðbita svo að þú getir borðað og safnað kröftum áður en þú leggur af stað.“ 23 En hann neitaði og sagði: „Ég vil ekki borða neitt.“ En bæði þjónar hans og konan lögðu svo fast að honum að hann lét undan að lokum. Hann stóð upp og settist á rúmið. 24 Konan átti alikálf heima hjá sér. Hún flýtti sér að slátra* honum, náði í mjöl, hnoðaði deig og bakaði úr því ósýrt brauð. 25 Hún bar þetta fram fyrir Sál og þjóna hans og þeir átu. Síðan stóðu þeir upp og héldu leiðar sinnar þessa sömu nótt.+
29 Filistear+ söfnuðu nú saman öllum hersveitum sínum við Afek en Ísraelsmenn höfðu slegið upp herbúðum við lindina í grennd við Jesreel.+ 2 Höfðingjar Filistea gengu fylktu liði með hundrað manna og þúsund manna flokka sína og Davíð og menn hans voru aftastir með Akís.+ 3 „Hvað eru þessir Hebrear að gera hér?“ spurðu höfðingjar Filistea. „Þetta er Davíð, þjónn Sáls Ísraelskonungs,“ svaraði Akís. „Hann hefur verið hjá mér í meira en ár+ og ég hef ekki haft neitt út á hann að setja frá því að hann flúði til mín og fram á þennan dag.“ 4 En höfðingjar Filistea reiddust honum og sögðu við hann: „Sendu manninn aftur heim,+ til staðarins sem þú úthlutaðir honum. Hann má ekki fara með okkur í stríðið því að hann gæti snúist gegn okkur í bardaganum.+ Er til nokkur betri leið fyrir hann til að koma sér í mjúkinn hjá herra sínum en að færa honum höfuð hermanna okkar? 5 Er þetta ekki Davíð sem sungið var um undir dansi:
‚Sál hefur fellt sínar þúsundir
og Davíð sínar tugþúsundir‘?“+
6 Akís+ kallaði þá Davíð til sín og sagði: „Svo sannarlega sem Jehóva lifir ertu heiðarlegur maður. Ég er ánægður að þú komst með okkur í þennan hernaðarleiðangur+ því að frá því að þú komst til mín og fram á þennan dag hef ég ekki haft neitt út á þig að setja.+ En höfðingjarnir treysta þér ekki.+ 7 Farðu því aftur heim í friði og gerðu ekkert sem er höfðingjum Filistea á móti skapi.“ 8 „Hvað hef ég gert?“ spurði Davíð Akís. „Hvað hefurðu getað sett út á í fari þjóns þíns frá því að ég kom til þín og fram á þennan dag? Hvers vegna fæ ég ekki að koma með þér og berjast við óvini herra míns, konungsins?“ 9 Akís svaraði Davíð: „Í mínum augum hefurðu verið jafn góður og engill frá Guði.+ En höfðingjar Filistea segja: ‚Hann má ekki fara með okkur í stríðið.‘ 10 Farðu þess vegna snemma á fætur í fyrramálið ásamt þjónum herra þíns sem komu með þér og leggið af stað um leið og birtir af degi.“
11 Morguninn eftir fóru Davíð og menn hans snemma á fætur og sneru heim til lands Filistea, en Filistear héldu upp til Jesreel.+
30 Þegar Davíð og menn hans komu til Siklag+ á þriðja degi höfðu Amalekítar+ gert áhlaup á suðurhéruðin* og Siklag. Þeir höfðu unnið Siklag og brennt hana. 2 Þeir höfðu tekið konurnar+ til fanga og alla aðra í borginni, unga sem gamla. Þeir drápu engan heldur höfðu fólkið burt með sér og fóru leiðar sinnar. 3 Þegar Davíð og menn hans komu til borgarinnar sáu þeir að hún var brunnin og að eiginkonur þeirra og synir og dætur höfðu verið tekin til fanga. 4 Davíð og menn hans grétu þá hástöfum þar til þeir megnuðu ekki að gráta lengur. 5 Báðar konur Davíðs höfðu verið teknar til fanga, þær Akínóam frá Jesreel og Abígail, ekkja Nabals frá Karmel.+ 6 Davíð var nú í vanda staddur. Menn hans vildu grýta hann því að þeir voru svo bitrir yfir því að hafa misst syni sína og dætur. En Davíð sótti styrk til Jehóva Guðs síns.+
7 Davíð sagði síðan við Abjatar+ prest, son Ahímeleks: „Komdu með hökulinn.“+ Abjatar færði honum þá hökulinn. 8 Davíð spurði Jehóva:+ „Á ég að elta þennan ræningjaflokk? Næ ég honum?“ Hann svaraði: „Eltu hann. Þú munt ná honum og bjarga föngunum.“+
9 Davíð lagði tafarlaust af stað ásamt þeim 600 mönnum+ sem voru með honum. Þegar þeir voru komnir alla leið að Besórdal* urðu sumir þeirra eftir þar. 10 Davíð hélt eftirförinni áfram með 400 mönnum en þeir 200 menn sem voru of máttfarnir til að fara yfir Besórdal urðu eftir.+
11 Nú fundu þeir egypskan mann úti á víðavangi og fóru með hann til Davíðs. Þeir gáfu honum mat að borða og vatn að drekka 12 og auk þess sneið af gráfíkjuköku og tvær rúsínukökur. Hann át og hresstist við* en hann hafði hvorki borðað né drukkið í þrjá daga og þrjár nætur. 13 Davíð spurði hann: „Hver er húsbóndi þinn og hvaðan ertu?“ „Ég er egypskur þjónn, þræll Amalekíta nokkurs,“ svaraði hann. „En húsbóndi minn skildi mig eftir af því að ég veiktist fyrir þrem dögum. 14 Við réðumst inn í suðurhéruð* Kereta,+ landsvæði Júda og suðurhéruð* Kalebs+ og brenndum Siklag.“ 15 Þá spurði Davíð: „Viltu vísa mér á þennan ræningjaflokk?“ Hann svaraði: „Sverðu við Guð að drepa mig ekki og selja mig ekki í hendur húsbónda míns. Þá skal ég vísa þér á ræningjaflokkinn.“
16 Hann vísaði honum síðan þangað sem ræningjarnir voru en þeir höfðu dreift sér um víðan völl. Þeir átu og drukku og gerðu sér glaðan dag vegna þess að þeir höfðu tekið mikið herfang í landi Filistea og landi Júda. 17 Davíð hjó þá niður frá því að birti af degi og fram á kvöld. Enginn komst lífs af+ nema 400 menn sem tókst að flýja á úlföldum. 18 Davíð náði aftur öllu sem Amalekítarnir höfðu tekið+ og bjargaði báðum konum sínum. 19 Ekkert vantaði, hvorki smátt né stórt. Þeir náðu aftur sonum sínum og dætrum og öllu herfanginu.+ Davíð endurheimti allt sem hafði verið tekið. 20 Hann tók einnig allt sauðfé þeirra og nautgripi og menn hans ráku skepnurnar á undan sínum hjörðum. „Þetta er herfang Davíðs,“ sögðu þeir.
21 Davíð kom síðan til mannanna 200 sem höfðu verið of máttfarnir til að fara með honum og urðu eftir við Besórdal.+ Þeir gengu á móti Davíð og hópnum sem var með honum. Þegar Davíð kom til þeirra spurði hann hvernig þeir hefðu það. 22 En sumir sem höfðu farið með Davíð voru illa innrættir og harðbrjósta. Þeir sögðu allir: „Þar sem þeir fóru ekki með okkur látum við þá ekki fá neitt af herfanginu sem við náðum aftur. Þeir mega samt taka konur sínar og börn og fara burt héðan.“ 23 En Davíð sagði: „Bræður mínir, þið megið ekki fara svona með það sem Jehóva hefur gefið okkur. Hann verndaði okkur og veitti okkur sigur á ræningjaflokknum sem réðst á okkur.+ 24 Hvernig getur nokkur maður tekið undir það sem þið segið? Sá sem sat hjá farangrinum skal fá jafn stóran hlut og sá sem tók þátt í bardaganum.+ Allir skulu fá jafn mikið.“+ 25 Þennan dag gerði Davíð þetta að reglu og lagaákvæði í Ísrael og það gildir allt til þessa.
26 Þegar Davíð kom aftur til Siklag sendi hann nokkuð af herfanginu til öldunganna í Júda sem voru vinir hans og lét þessi skilaboð fylgja: „Hér er gjöf* handa ykkur, hluti af herfanginu sem við tókum af óvinum Jehóva.“ 27 Hann sendi gjafir til þeirra sem bjuggu í Betel,+ Ramót í Negeb,* Jattír,+ 28 Aróer, Sífmót, Estemóa,+ 29 Rakal, þeirra sem bjuggu í borgum Jerahmeelíta+ og borgum Keníta,+ 30 þeirra sem bjuggu í Horma,+ Bor Asan, Aþak 31 og Hebron+ og einnig til allra þeirra staða sem voru algengir viðkomustaðir Davíðs og manna hans.
31 Filistear herjuðu nú á Ísrael.+ Ísraelsmenn flúðu undan þeim en margir voru felldir á Gilbóafjalli.+ 2 Filistear eltu Sál og syni hans og drápu Jónatan,+ Abínadab og Malkísúa syni Sáls.+ 3 Sál átti nú í vök að verjast. Bogaskytturnar komu auga á hann, hæfðu hann og særðu hann illa.+ 4 Þá sagði Sál við skjaldsvein sinn: „Dragðu sverð þitt og rektu mig í gegn. Annars koma þessir óumskornu menn,+ stinga mig á hol og fara hrottalega með mig.“ En skjaldsveinninn vildi það ekki því að hann var lafhræddur. Sál tók þá sverð sitt og lét sig falla á það.+ 5 Þegar skjaldsveinninn sá að Sál var dáinn+ lét hann sig líka falla á sverð sitt og dó með honum. 6 Þannig dóu Sál, synir hans þrír, skjaldsveinn hans og allir menn hans þennan sama dag.+ 7 Þegar Ísraelsmönnum sem bjuggu í dalnum* og á Jórdansvæðinu varð ljóst að hermenn Ísraels voru flúnir og Sál og synir hans dánir yfirgáfu þeir borgir sínar og flúðu.+ Filistear komu síðan og settust að í þeim.
8 Daginn eftir, þegar Filistear komu til að ræna þá sem höfðu fallið, fundu þeir lík Sáls og sona hans þriggja á Gilbóafjalli.+ 9 Þeir hjuggu af honum höfuðið og klæddu hann úr herklæðunum.* Síðan sendu þeir menn um allt land Filistea til að flytja fréttirnar+ í húsum* skurðgoða sinna+ og bera þær út meðal fólksins. 10 Þeir lögðu herklæði hans í hof Astarte og festu lík hans á borgarmúrinn í Bet San.+ 11 Þegar íbúarnir í Jabes í Gíleað+ fréttu hvað Filistear höfðu gert við Sál 12 lögðu allir hermenn borgarinnar af stað, gengu alla nóttina og tóku lík Sáls og sona hans niður af múrnum í Bet San. Síðan sneru þeir aftur til Jabes og brenndu líkin þar. 13 Því næst tóku þeir beinin+ og grófu þau undir tamarisktrénu í Jabes+ og föstuðu í sjö daga.
Eða „Í Rama í Efraímsfjöllum bjó Súfíti“.
Eða „falla fram fyrir“.
Orðrétt „hafði lokað móðurlífi hennar“.
Eða „hrygg í hjarta“.
Það er, tjaldbúðinni.
Orðrétt „minntist hennar“.
Eða hugsanl. „Í fyllingu tímans“.
Sem þýðir ‚nafn Guðs‘.
Orðrétt „Gerðu það sem er gott í þínum augum“.
Um 22 l. Sjá viðauka B14.
Orðrétt „lána“.
Hér virðist átt við Elkana.
Sjá orðaskýringar.
Eða „Jehóva hefur gefið mér styrk“.
Orðrétt „hefur visnað“.
Eða „varðveitir líf“.
Á hebr. Sheol, það er, sameiginleg gröf mannkyns. Sjá orðaskýringar.
Eða hugsanl. „af ruslahaugnum“.
Eða hugsanl. „Þeir sem berjast gegn Jehóva verða logandi hræddir“.
Sjá orðaskýringar.
Eða „gefa styrk sínum smurða“.
Hugsanlega er átt við syni Elí en ekki er útilokað að átt sé við þjónana líka.
Orðrétt „gyrtur“.
Eða hugsanl. „mun Guð leita sátta fyrir hann“.
Eða hugsanl. „láta fórnarreyk stíga upp“.
Eða „traðkið þið á“.
Orðrétt „örmunum“.
Eða „breyta í samræmi við það sem býr í hjarta mínu og sál“.
Eða „festa ætt hans í sessi“.
Það er, tjaldbúðinni.
Orðrétt „lét ekkert orð hans falla til jarðar“.
Orðrétt „sigraði Jehóva okkur frammi fyrir“.
Eða hugsanl. „á milli kerúbanna“.
Sem þýðir ‚hvar er dýrðin?‘
Eða „musteri“.
Orðrétt „Aðeins Dagón“.
Eða „á sléttunni“.
Orðrétt „70 mönnum, 50.000 mönnum“.
Sem þýðir ‚hjálparhella‘.
Orðrétt „dæmt“.
Eða „ilmvatn“.
Orðrétt „dæma“.
Sikill jafngilti 11,4 g. Sjá viðauka B14.
Eða „hafa hemil á“.
Orðrétt „arfleifð“.
Hebreska orðið sem þýtt er „spá“ virðist í þessu samhengi fela í sér að lofa Guð af einstökum ákafa og eldmóði.
Hér virðist átt við Sál og þjón hans.
Orðrétt „þúsundum“.
Eða „samkomulag“.
Orðrétt „Gíbeu Sáls“.
Það er, um kl. 2 til kl. 6.
Orðrétt „gengur frammi fyrir“.
Eða „þagnargjald“.
Orðrétt „ekkert fundið í hendi minni“.
Eða „öllum réttlætisverkunum“.
Hugsanlega er átt við Barak.
Eða „það sem er tóm ímyndun“.
Eða „tóm ímyndun“.
Töluna vantar í hebreska textann.
Orðrétt „blessa hann“.
Eða „reynt að milda Jehóva“.
Forn þyngdareining, um tveir þriðju úr sikli.
Eða „Varðsveit“.
Það er, helmingi þess landsvæðis sem tvö naut geta plægt á einum degi.
Orðrétt „á þeim degi“.
Orðrétt „Dragðu að þér höndina“.
Orðrétt „brauð“.
Orðrétt „Allt landið kom“.
Orðrétt „leystu“.
Eða „Helgaðu þá eyðingu“. Þetta á einnig við um vers 8, 9, 15, 18, 20 og 21. Sjá orðaskýringar.
Eða „miskunna“.
Eða „miskunnuðu“.
Eða „harma“.
Eða „miskunnuðu“.
Eða „húsgoð“.
Eða „ermalausri yfirhöfn“.
Eða „iðrast ekki“.
Eða „iðrast“.
Eða hugsanl. „vonglaður“.
Orðrétt „Beiskja dauðans er sannarlega farin burt“.
Orðrétt „og illur andi frá Jehóva þjakaði hann“.
Eða „á Eikisléttu“.
Það er, um 2,9 m. Sjá viðauka B14.
Um 57 kg. Sjá viðauka B14.
Um 6,8 kg. Sjá viðauka B14.
Eða „skora ég á“.
Um 22 l. Sjá viðauka B14.
Orðrétt „mjólkurskammta“. Hér virðist átt við einhvers konar mjólkurafurð.
Eða „á Eikisléttu“.
Eða „skora á“.
Eða „skora á“.
Eða „kjálka“. Orðrétt „skegg“.
Eða „skorað á“.
Eða „skorað á“.
Eða „og sýndi visku“.
Fornt strengjahljóðfæri.
Orðrétt „anda“.
Eða „spámaður“.
Eða „sýndi visku“.
Eða „sýndi Davíð meiri visku“.
Orðrétt „illur andi“.
Eða „skurðgoðið“.
Eða „fáklæddur“.
Orðrétt „á virkum degi“.
Orðrétt „nekt móður þinnar“.
Orðrétt „hann er sonur dauðans“.
Eða „frá kynlífi“.
Orðrétt „frá augliti“.
Eða „á Eikisléttu“.
Orðrétt „í hendi þeirra“.
Eða „trúr“.
Orðrétt „hlauparana“.
Eða „allar sálir“.
Eða hugsanl. „landeigendur“.
Eða hugsanl. „var hann hræddur vegna þess að“.
Orðrétt „Hann styrkti hönd hans með“.
Eða „mun ganga þér næstur“.
Orðrétt „hægra megin við“.
Eða hugsanl. „eyðimörkinni; óbyggðunum“.
Orðrétt „allra þúsunda“.
Orðrétt „hylja fætur sína“.
Orðrétt „sló hjartað Davíð“.
Eða hugsanl. „tvístraði Davíð“.
Hér er ekki átt við Karmelfjall heldur borg í Júda.
Orðrétt „góðum degi“.
Sea jafngilti 7,33 l. Sjá viðauka B14.
Eða hugsanl. „Davíð“.
Orðrétt „einum einasta sem pissar utan í vegg“. Niðrandi hebreskt orðasamband notað um karlmenn.
Sem þýðir ‚heimskur; fífl‘.
Eða „taka réttinn í þínar hendur“.
Orðrétt „blessun“.
Orðrétt „þá muntu hvorki skjögra né hrasa í hjarta þínu yfir“.
Eða „taka réttinn í þínar hendur“.
Eða „taka réttinn í mínar hendur“.
Orðrétt „einn einasti sem pissar utan í vegg“. Niðrandi hebreskt orðasamband notað um karlmenn.
Eða hugsanl. „eyðimörkina; óbyggðirnar“.
Eða „fær hann að finna ilminn af kornfórn minni“.
Eða „Til Negeb í Júda“.
Orðrétt „verndara höfuðs míns alla daga“.
Eða „það sem leit út fyrir að vera Samúel“.
Eða „fórna“.
Eða „Negeb“.
Eða „Besórflóðdal“. Sjá orðaskýringar, „flóðdalur“.
Orðrétt „andi hans sneri aftur til hans“.
Eða „Negeb“.
Eða „Negeb“.
Orðrétt „blessun“.
Eða „suðri“.
Eða „á lágsléttunni“.
Eða „tóku vopn hans“.
Eða „hofum“.