Tiregɛ ‘Mina Pa’alegɔ’ Soŋa Soŋa Na’am Mɔɔlegɔ Poan

1. To boti to tiregɛ ta’an ita la bem ge bem zuo? (2 Timoti 4:2) (Bisɛ foote la.)

YEZU yuun yele a podɔleba yeti: “Bahɛ te nɛreba doohe mam . . . [ge] Pa’ala ba te ba nana sɛla woo te mam yele ya la.” (Mt. 28:​19, 20) Yezu yetɔɣum wa pa’alɛ ti Kristakɔma za’a nari ti ba ta’an pa’ala. Yehowa mi “putɛsonɛdoma” la mɛ ti malesi la me soŋera tɔ ti to nyɛta ba. (Tm. 13:48; Yon 6:44; Lil. 14:6) Ge la nari ti to me ta’an pa’ala nɛreba soŋa. To bisɛ tuntuna Paul la tuntuna Barnabas n yuun eŋɛ makesonɛ se’em. Ba yuun tɔɣɛ la Naayinɛ yelesum Ikonium zamesegɔ yire la poan. Ban yuun ‘mɔɔlɛ yelesoma la se’em la basɛ ti Yudadoma, la sɛba n daɣɛ Yudadoma kekeko nam Yezu.’ (Tm. 14:1) Nɔkpe’ene kai ti Paul la Barnabas yuun tiregɛ mɛ ‘mina pa’alegɔ.’ (Kaalɛ 2 Timoti 4:2.) Bala la, Kristakɔma woo me nari ti ba tiregɛ mina pa’alegɔ.

2. Beni n sɔi ti mabiisi basɛba ti’isa ti bamam kan ta’an pa’ala soŋa?

² Mabiisi basɛba ta’an ti’isa ti bamam kan nyaŋɛ pa’ala soŋa, sɛla n sɔi la ba ka keŋɛ sukuu tole nɛŋa bii la daɣɛ naana bɔ’ɔra ba ti ba ta’an pa’ala. La me yuun ani buraasi basɛba la bala Baabule la poan. (Yɛh. 4:10; Yer. 1:6) Mabiisi basɛba ti’isɛ ti bamam n ka mi pa’alegɔ la zuo ti bamam ka nyɛta Baabule zamesegɔdoma wuu mabiisi basɛba la. Yelemɛŋɛrɛ la dela, daɣɛ nɛra woo ti to mɔɔla bɔ’ɔra n wan bɔta ti a kelese yelesoma la. La me daɣɛ la tomam n mi pa’alegɔ se’em la ma’a n wan basɛ ti nɛreba bɔta ti ba kelese yelesoma la. Wuu ton puɣum baŋɛ se’em la, Yehowa la malesi la soŋeri to mɛ ti to nyɛta putɛsonɛdoma la. Hali la bala za’a la, to kelum bɔta la to tiregɛ ta’an pa’ala soŋa. Zaseŋɔ wa poan, to wan sɔsɛ yɛla atã n wan soŋɛ tɔ ti to ta’an mina pa’alegɔ na’am mɔɔlegɔ poan.

FABELA NƐREBA YELE

3. Yezu yuun eŋɛ la wani ta’an pa’ala ti la kɛ̃’ɛra suure?

³ Baabule la yeti Yezu “mi asaala potɛn’ɛrɛ n ane se’em mɛ.” (Yon 2:25) Bala vuurɛ dela Yezu mi nɛreba n ti’iseri se’em mɛ, la sɛla n sɔi ti ba ti’isa bala. Yezu n yuun mi yelese’a n pakɛ nɛreba la n sɔi ti a yuun pa’ala ti la kɛ̃’ɛra suure. A yuun baŋɛ ti nɛreba la eeri la subuɣelegɔ la pa’alegɔ sɛla n sɔi la pu’usegɔ nɛŋadoma la yuun pɛregeri ba ti ba dɔla la lɔɔ, la yaaba yɛla zo’e zo’e. (Mt. 9:36; 23:4) Yezu yuun tɔɣɛ yele aŋa mɛ a zoore zuo yetɔɣum la poan. Nɛreba zo’e zo’e yuun boti la ba kɛlesa Yezu sɛla n sɔi la a yuun pa’ali la yelese’a n pakɛ ba.

4. To wan eŋɛ la wani pa’alɛ ti to fabeli nɛreba yele? (Bisɛ fɔɔra la.)

⁴ To wan ta’an eŋɛ pa’alɛ ti to fabeli nɛreba yele to san ti’isɛ bisɛ yelese’a n paari ba. Yeledaaŋɔ se’a n boi tingɔŋɔ wa poan la paari sɛba woo ti to mɔɔla bɔ’ɔra ba la mɛ. To san tɛ̃ra bala, la wan soŋɛ tɔ ti to tara giile bɔ’ɔra nɛresɛba n boi to gingilega la poan ge me bɔta ti to soŋɛ ba. Makerɛ, sɛla eŋɛ ya gingilega la poan ti la daana nɛreba? Dɔɣereba fabeli yelese’a n wan ta’an paɛ ba kɔma sukuu poan? La kpe’em mɛ ti nɛreba nyɛ tuuma ya gingilega la poan? Tiregɛ ti’isɛ bisɛ lan “kpe’em” se’em bo nɛreba ge ti ba me ka tara beere sa’am puti’irɛ la.—2 Tim. 3:1; Isa. 65:​13, 14.

5. Yezu yuun boi a to’ore la wani, la Fariseedoma la? (Matu 11:​28-30)

⁵ Yezu n yuun iti nɛreba se’em la yuun basɛ ti nɛreba baŋɛ ti a nɔŋɛ ba mɛ ge me fabela ba yele. Fariseedoma la yuun bisɛ ti bamam nyani nɛreba la mɛ ge me kɛsera ba ge Yezu yuun ka ani bala. (Mt. 23:13; Yon 7:49) Yezu yuun iti nɛreba la soŋa ge me bɔ’ɔra ba gilema. Yezu dela ‘nɛremama ana baanlam ge sigehe a mɛŋa a suunre poan.’ Bala n sɔi ti a yuun mina pa’alegɔ la. (Kaalɛ Matu 11:​28-30.) Tomam me nari ti to ita nɛreba soŋa ge me bɔ’ɔra ba gilema.

6. To wan eŋɛ la wani tara itisoŋɔ la gilema bɔ’ɔra nɛresɛba n giiseri to la bii ka bɔta ba kɛlesa to yetɔɣum la?

⁶ Nɛreba basɛba ka boti ba kɛlesa tɔ, hali ti basɛba sunsɔa ni nyie la tɔ. La nari ti to eŋɛ la wani? Yezu yuun pa’alɛ tɔ ti to da eŋɛ sɛla lerege sɛba n giiseri to la. Ge a yuun tuɣum yeti, “eta sɛla n an soŋa bɔ’ɔra sɛba n yaɛ ya. Ge kan’ ya kan’somɔ bo se’emdaana n kan’ kan’ be’em bo ya, ge me sohore ya Yenɛ bo’ore ya sɛbadoma n toore ya.” (Lu. 6:​27, 28) La wan dɛna naana bɔ’ɔra tɔ ti to eŋɛ bala, to san tɛ̃ra ti daanse’ere sɛla n ta’asɛ ti ba ka bɔta ti ba kelese to la. La dela yelemɛŋɛrɛ ti nɛreba basɛba kɔ’ɔn bɔta la ba gu to ti to da mɔɔla. Ge nɛreba basɛba me ka boti ba kelese to se’ere n sɔi la, yeledaaŋɔ n paari bamam la ba yidoma ti ba fabela. La me ta’an dɛna ti to keŋɛ ba zɛ’an la sansɛka n ka makɛ bo ba. La yeen dɛna se’em, la nari ti to dɔla Baabule la ka’aŋɔ la. Baabule la yeti: “Ya yetɔgom daarɛ woo ana soŋa ge eta nɛreba suunre me nyɛlom. La se’em woo han soke ya se’ere ya bɔŋa poan, ya lebehe en sɛla n de ma’an.” (Kol. 4:6) To san tara nɛreba giile ge bɔkera yelese’a n paari ba, la wan soŋɛ tɔ ti to mina ton wan pa’ala ba yelese’a ti la soŋɛ ba.

TARA NAAYINƐ YELESUM LA PA’ALA

7. Yezu yuun eŋɛ la bem pa’alɛ ti a tari la Naayinɛ Yelesum la pa’ala? (Yon 7:​14-16)

⁷ Yezu yuun ka tari amea mi’ilum pa’ala. A yuun pa’ali nɛreba la sɛla n boi Naayinɛ Yelesum la poan. A me yuun ni pa’alɛ ba la sore sɛka n wan basɛ ti ba bɔkɛ ge tɛ̃ra sɛla ti a pa’ala ba la. Baabule la yele to yeti, Yezu yuun “pa’alɛ ba mɛ la paŋa. A ka pa’alɛ wo nɛresɛba n pa’alɛ pa’alegɔ la.” A pa’alegɔ la yuun eŋɛ nɛreba la “pakerɛ” (Mr. 1:22.) Yezu saŋa la, sɛba n yuun pa’ali nɛreba la yuun ni pa’alɛ ba la sɛla ti pa’alegɔdoma sɛba n nyɛ yu’urɛ pa’alɛ la. Ge Yezu yuun ni pa’alɛ la sɛla n boi Naayinɛ Yelesum la poan. Yezu n yuun de Naayinɛ Dayua ge me yuun ze’ele saazuo sigena la, a yuun ta’an dekɛ a yɛm, la a mi’ilum la pa’alɛ nɛreba ti ba yeen pɛɣera en ge a yuun ka eŋɛ bala. A yuun tari la Naayinɛ Yelesum pa’ala nɛreba la ti ba ita Naayinɛ n boti sɛla. (Kaalɛ Yon 7:​14-16.) Yezu eŋɛ la makesonɛ pa’alɛ Kristabia woo n nari ti a pa’ala se’em.

8. Peter yuun tɔɣesɛ Yezu la wani ta’an pa’ala?

⁸ Yezu podɔleba me yuun pa’ali la sɛla n boi Naayinɛ Yelesum la poan. Makerɛ, geele bisɛ tuntuna Peter n yuun bo yetɔɣesebo Pentekost daarɛ yuun 33 Y.B. poan la. Peter yuun ka keŋɛ sukuu tole nɛŋa. Ge eŋa n yuun pa’alɛ se’em la yuun kɛ̃ nɛreba la sunya mɛ. A yuun tɔɣɛ la Baabule gulesegɔ zo’e zo’e ti la niɛ peelumi ti Naayinɛ n tɔɣɛ Yezu yele se’em la sirum tum la tuuma. (Tm. 2:​14-37) La yuun ani nɛreba la, la wani? Baabule la yeti: “Daanden daarɛ la, nɛreba kekeko sakɛ ba sunya poan bo Peter yetɔgom la ge to’e ko’om soa. Ba zan’an paɛ wo nɛra tuha atan lagom la sɛba n sakɛ bo Yesu la.”—Tm. 2:41.

9. Beni n sɔi ti la nara ti to tara Naayinɛ Yelesum la pa’ala nɛreba?

⁹ Sɛla ka boi ti to wan ta’an dekɛ pa’alɛ nɛreba ti la kɛ̃ ba sunya gaŋɛ Naayinɛ Yelesum la. (Heb. 4:12) Bala la, la nari ti to tara Baabule la pa’ala nɛreba. To boti la to “mɔɔla yelehom la” ge daɣɛ tomea puti’irɛ. (2 Tim. 4:2) Magaha 2:6 yeti: “Na’ayenɛ n bo’ore yam. Yam, la bɔkerɛ ze’ete [la] a nɔɔrɛn na.” Bala la, to san pa’ala nɛreba sɛla n boi Naayinɛ Yelesum la poan, la pa’alɛ ti to basɛ ti Yehowa mea n tɔɣera bɔ’ɔra ba. (Ma. 2:7) To boti la nɛreba baŋɛ ti sɛla n boi Baabule la poan la gani asaala mi’ilum mɛ. Naayinɛ n basɛ ti ba gulesɛ Baabule la. Sɛla me n boi bim la n wan ta’an soŋɛ tɔ ti to sirum tara pupeelum ge ta’an ita sɛla ti Naayinɛ bɔta.—2 Tim. 3:​16, 17.

10. To wan eŋɛ la wani ta’an basɛ ti to Baabule zamesegɔdaana la puti’irɛ bɔna Baabule la poan?

¹⁰ Ho san maasena ti ho zamesɛ nɛra Baabule la, ti’isɛ bisɛ Baabule gulesegɔ seto ti ho wan ta’an dekɛ soŋɛ ho zamesegɔdaana la ti a bɔkɛ Baabule la n pa’ali sɛla. La boi bim ti to laɣum tara fɔɔra la vidiyodoma pa’ala to Baabule zamesegɔdoma mɛ ge basɛ ti ba bɔkɛ ti pa’alegɔ la za’a ze’ele la Baabule la poan. Bala la, ni kaalɛ gulesegɔ seto ti ho bisɛ ti la wan soŋɛ ho Baabule zamesegɔdaana la ge soŋɛ en ti a ti’isɛ bɔkɛ. Ho san tara fɔɔra la vidiyodoma pa’ala ho Baabule zamesegɔdaana la, soŋɛ en ti a bɔkɛ Baabule naresum yelese’a n boi bim, la eŋa n wan ta’an dekɛ a tum tuuma se’em. La yele ka pakɛ ti ho tɔɣɛ bii kaalɛ Baabule gulesegɔ zo’e zo’e ti a ta’an bɔkɛ. Ho san kaalɛ Baabule gulesegɔ, ni basɛ ti ho Baabule zamesegɔdaana la ti’isɛ de yele. La yele me san pakɛ, ho ta’an malum kaalɛ Baabule gulesegɔ la. To san ita bala, la pa’alɛ ti to tari la Baabule la pa’ala nɛra la ge daɣɛ ti to yeen tara la gɔnɔ, fɔɔra la vidiyodoma pa’ala en.—1 Ko. 2:13.

11-12. (a) To wan eŋɛ la wani ta’an di’isa suure la to Baabule zamesegɔdaana? (Tooma 17:​1-4) (Bisɛ foote la.) (b) To wan ta’an soŋɛ sɛba n ka mi Baabule la, la wani?

¹¹ La san kpe’em bo ho Baabule zamesegɔdaana ti a bɔkɛ Baabule pa’alegɔ ase’a, kelum pa’ala en ge me “tara sugure.” Daɣɛ to Baabule zamesegɔdoma la woo n bɔkeri yɛla kalam kalam. Baabule pa’alegɔ ase’a ka kpe’em bo to ti to bɔkɛ ge la ta’an ni yue mɛ ge ti to Baabule zamesegɔdoma basɛba nyaa bɔkɛ. Yudadoma sɛba n yuun boi Tesalonika la yuun ka bɔkɛ Paul n yuun pa’ali ba sɛla la bilam bilam. Bala la, Paul yuun pa’ali ba la sɛla n boi Gulesegɔ la poan sugumnɔɔrɛ zo’e zo’e ti basɛba nyaa bɔkɛ.—Kaalɛ Tooma 17:​1-4.

¹² Sore deyima ti to wan ta’an eŋɛ pa’alɛ ti to di’iseri suure dela to ni soke to Baabule zamesegɔdoma la yɛla ge ni ma’ɛ tomea ti ba lebese. La ka nari ti to tɔɣera zɔ’ɔra ge to ni ma’ɛ tomea kelese ba ta’an bɔkɛ ba soŋa. Ho ta’an nyaa kaalɛ gulesegɔ ase’a ge soŋɛ en ti a bɔkɛ Naayinɛ puti’irɛ n de se’em gulesegɔ la poan. Leyɛ’ɛsa, tɛ̃ra ti nɛreba basɛba ka tabelɛ nyɛ Baabule la bii ba mina yelese’a n boi bim la. La san dɛna bala, ho ta’an dekɛ Baabule mɛnka pa’alɛ en. Bala wan soŋɛ en ti a baŋɛ Baabule la n karegɛ se’em. Ho ta’an dekɛ “Maasum Pɔsɛ Kaala Baabule La” n boi Tara Vom Somɔ Daarewoo! gɔŋɔ la pooren la pa’alɛ en ti a bɔkɛ sɛla n boi Baabule la poan. Yele la dela, ho san soŋɛ ho Baabule zamesegɔdaana ti a baŋɛ Baabule la n tari paŋa se’em, la wan basɛ ti ho pa’alegɔ la kɛ̃’ɛra suure.

BASƐ TI BA PUTI’IRƐ BƆNA YEHOWA POAN

13. To san pa’ala nɛreba, la nari ti to soŋɛ ba ti ba puti’irɛ bɔna la ani poan? Bo makerɛ.

¹³ To san pa’ala nɛreba, to boti la ba baŋɛ Yehowa soŋa ge me ana du’a du’a la en. (Yam. 4:8) Makerɛ, ho san bɔta ti ho soŋɛ nɛra ti a nyɛ lɔkɔ lika poan, ho ni di’e tɔklai la tɔ la lɔkɔ la ge daɣɛ homea. Bala mea, to san pa’ala nɛreba Baabule la, to boti la to soŋɛ ba ti ba puti’irɛ bɔna Yehowa poan ge daɣɛ tomam poan.

14. To wan eŋɛ la wani soŋɛ to Baabule zamesegɔdaana ti a tɛ̃ra Yehowa yele sɛla woo poan?

¹⁴ Ho san pa’ala ho Baabule zamesegɔdaana, soŋɛ en ti a nɔŋɛ Yehowa. Bala wan basɛ ti a ta’an eŋɛ sɛla n wan pee Yehowa puurɛ. (Mag. 27:11) Ho ka pa’ali ho Baabule zamesegɔdaana la ti a yeen dɛna la Yehowa Sɛɛradaana ma’a zuo ge ho boti la ho Baabule zamesegɔdaana la eŋɛ teere ti Yehowa puurɛ pee. Makerɛ, la san kpe’em bo ho Baabule zamesegɔdaana ti a basɛ sɛla ti a ita ti la ka nara, ho ta’an soke en yeti: “Beni n sɔi ti Yehowa ka bɔta ti to ita bala? Beni n sɔi ti Yehowa bɔta ti ho basɛ hon iti yelese’a ti la ka ana soŋa la? Yehowa san bɔta ti ho basɛ sɛla itigɔ, bala pa’alɛ ti a nɔŋɛ ho yele la wani?” To san kpɛmesa to Baabule zamesegɔdaana giila ti a tɛ̃ra Yehowa yele sɛla woo poan, bala wan soŋɛ en ti a baŋɛ ti Yehowa dela to Sɔ sonkɔ. Ho san ita bala, la wan soŋɛ ho Baabule zamesegɔdaana la ti a bɔta ti a eŋɛ sɛla n wan pee Yehowa puurɛ.

KƆ’ƆN TIREGƐ NYƐTA NƐŊA TƆLEGA HO PA’ALEGƆ POAN

15. Ho wan eŋɛ la wani ta’an nyɛta nɛŋa tɔlega ho pa’alegɔ poan?

¹⁵ To ta’an zusɛ Yehowa ti a soŋɛ tɔ ti to bisɛ ton wan eŋɛ se’em ta’an pa’ala soŋa soŋa. (1 Yo. 5:14) To san tiregɛ ita ton zuseri ɛɛra sɛla la ge me tara kumesegɔ la ti to nyɛta tansugere zamesegɔ poan la tuna tuuma, bala wan soŋɛ tɔ ti to ta’an pa’ala soŋa. Ho ta’an ni yele mabia n mi pa’alegɔ ti a doose ho keŋɛ ho Baabule zamesegɔdaana zɛ’an. Bala pooren, ho ta’an soke mabia la ti a yele ho, hon wan eŋɛ se’em ta’an pa’ala soŋa soŋa. La me nari ti ho tɛ̃ra ti ho Baabule zamesegɔdaana la ka mi sɛla ti ya zamesa la wuu hon mi se’em la. Bala la, tiregɛ bisɛ eŋa n wan bɔkɛ yɛla la se’em. Soŋɛ ho Baabule zamesegɔdaana la ti a baŋɛ ti sɛla ti a zamesa la dela yelesoma ge ti a me wan nyɛ nyuurɔ de poan. Bala wan basɛ ti a tara bɔnsoŋa la Yehowa ge me tara pupeelum.—Ym. 1:​1-3.

16. To san tiregɛ nyɛta nɛŋa tɔlega to pa’alegɔ poan, to wan nyɛ nyuurɔ la wani?

¹⁶ To san pa’ala nɛreba Yehowa yɛla, to puurɛ ni pee mɛ paa. Tinpaalega la poan to wan kelum pa’ala nɛreba ge me tara pupeelum. To san mɔɔla yelesoma la, basɛ ya ti to kɔ’ɔn fabela nɛreba yele, tara Naayinɛ Yelesum la pa’ala ba ge me basɛ ti ba puti’irɛ bɔna Yehowa poan. To san ita bala, to wan ta’an pa’ala soŋa soŋa na’am mɔɔlegɔ poan.