RUT

1 No tempo no que os xuíces se aseguraban de que se fixese xustiza*, houbo unha época de fame no país. Por iso, un home de Belén de Xudá foi vivir coa súa muller e cos seus dous fillos ó estranxeiro, á terra* de Moab. 2 El chamábase Elimélec*, a súa muller chamábase Noemí*, e os seus dous fillos Mahlón* e Quilión*. Eran de Efrata, é dicir, de Belén de Xudá. E cando chegaron á terra de Moab quedaron a vivir alí.

3 Algún tempo despois, Elimélec morreu, así que a súa muller, Noemí, quedou soa cos seus dous fillos. 4 Máis adiante, os seus fillos casaron con mulleres de Moab: unha chamábase Orpá e a outra Rut. Viviron alí uns 10 anos. 5 Despois tamén morreron Mahlón e Quilión, así que Noemí quedou sen home e sen fillos. 6 Entón decidiu volver ó seu país, porque mentres estaba na terra de Moab escoitara dicir que Xehová se lembrara do seu pobo e que lle dera comida*, e as súas noras volveron con ela.

7 Noemí marchou do lugar onde vivía, e as súas dúas noras foron con ela. Mentres ían camiñando á terra de Xudá, 8 Noemí díxolles: “É mellor que marchedes e que cada unha volva á casa da súa nai. Que Xehová vos mostre amor leal, tal coma vós nolo mostrastes a min e ós meus fillos que morreron. 9 Que Xehová vos dea* un marido a cada unha para que poidades ter a seguridade* dun fogar”. Entón bicounas, e puxéronse a chorar desconsoladamente. 10 Elas non paraban de dicirlle: “Non, non imos volver. Iremos contigo e viviremos co teu pobo”. 11 Pero Noemí díxolles: “Volvede, filliñas. Para que ides vir comigo? Eu xa non podo ter fillos cos que poidades casar. 12 Volvede, filliñas. Marchade, que eu xa son demasiado vella para casar. E aínda que puidese casar esta mesma noite e tivese fillos, 13 esperariades por eles ata que medrasen? Quedariades sen casar todo ese tempo? Non, miñas fillas. Xehová púxose na miña contra*, e amárgame moito ver como vos está afectando isto a vós”.

14 Entón empezaron a chorar desconsoladamente outra vez. Despois Orpá bicou a súa sogra e marchou, pero Rut non quixo separarse dela. 15 Así que Noemí díxolle: “Mira, a miña outra nora* volveu co seu pobo e cos seus deuses. Vaite con ela”.

16 Pero Rut díxolle: “Non me sigas pedindo que te deixe nin que me separe de ti, porque a onde ti vaias eu irei, e onde ti pases a noite eu pasarei a noite. O teu pobo será o meu pobo, e o teu Deus será o meu Deus. 17 Onde ti morras eu morrerei, e alí me enterrarán. Que Xehová me castigue con dureza se me separo de ti por algo que non sexa a morte”.

18 Cando Noemí viu que Rut insistía en ir con ela, deixou de intentar convencela. 19 Así que as dúas seguiron a súa viaxe ata Belén. En canto chegaron, formouse un alboroto moi grande en toda a cidade, e as mulleres preguntaban: “De verdade é Noemí?”. 20 Pero ela dicíalles: “Non me chamedes Noemí*. Chamádeme Mara*, porque o Todopoderoso encheu a miña vida de amargura. 21 Cando marchei tíñao todo, pero Xehová fíxome volver coas mans baleiras. Por que me chamades Noemí se Xehová se puxo na miña contra? O Todopoderoso fíxome sufrir moito”.

22 Así foi como volveu Noemí da terra de Moab acompañada de Rut, a súa nora moabita. Chegaron a Belén cando empezaba a colleita da cebada.

2 Noemí tiña un familiar por parte do seu home Elimélec que se chamaba Boaz e que era moi rico.

2 Rut, a moabita, díxolle a Noemí: “Por favor, déixame ir ós campos para ver se atopo a alguén que me permita rebuscar* entre as espigas que van quedando atrás”. E Noemí respondeulle: “Vai, miña filla”. 3 Así que ela foi a un campo e púxose a rebuscar detrás dos que facían a colleita. Resulta que por casualidade chegou a un terreo que era de Boaz, o familiar de Elimélec. 4 Xusto nese momento chegou Boaz, que viña de Belén, e díxolles ós traballadores: “Que Xehová estea con vós”. E eles contestáronlle: “Que Xehová te bendiga”.

5 Entón Boaz preguntoulle ó encargado dos que facían a colleita: “De que familia é esta rapaza?”. 6 O encargado respondeulle: “É unha moabita que veu con Noemí da terra de Moab. 7 Ela pediume: ‘Por favor, podería rebuscar e xuntar as espigas cortadas* que van deixando atrás os que están facendo a colleita?’. E non parou de traballar dende que chegou esta mañá ata hai un momento, que se sentou no caseto para descansar un pouquiño”.

8 Despois Boaz díxolle a Rut: “Escoita, filliña. Non vaias rebuscar a outro campo, non marches de aquí. Queda cerca das miñas traballadoras. 9 Estate pendente de cal é o campo no que están traballando e vai con elas. Mandeilles ós rapaces que non te molesten*. Cando teñas sede, vai beber dos recipientes de auga que enchan os rapaces”.

10 Ó escoitar iso, ela botouse ó chan, inclinou a cabeza e preguntoulle: “Por que te portas tan ben comigo? Por que te preocupas por min, se son unha estranxeira?”. 11 Boaz contestoulle: “Contáronme todo o que fixeches pola túa sogra desde que morreu o teu home, e tamén que deixaches a teu pai, a túa nai e a terra na que naciches para vivir cun pobo que non coñecías. 12 Que Xehová che pague o que fixeches. E que Xehová, o Deus de Israel, che dea unha recompensa completa*, porque buscaches refuxio debaixo das súas ás”. 13 E ela díxolle: “Meu señor, gustaríame ter a túa aprobación, porque me consolaches a min, a túa serva, e porque me tranquilizaches coas túas palabras*, aínda que nin sequera son unha das túas servas”.

14 Ó chegar a hora de comer, Boaz díxolle: “Ven aquí, colle un pouco de pan e móllao no vinagre”. Así que ela sentouse ó lado dos que estaban facendo a colleita. Boaz deulle gran tostado e ela comeu ata que quedou satisfeita, e incluso lle sobrou. 15 Cando Rut se levantou para seguir coa rebusca, el mandoulles ós seus traballadores: “Deixádelle que tamén rebusque entre as espigas cortadas* e non a molestedes. 16 Ademais, asegurádevos de sacar algunhas espigas dos feixes e deixádeas caer para que ela as recolla. E non intentedes impedirllo”.

17 Ela seguiu rebuscando no campo ata a tardiña. Cando lle sacou o gran* a todo o que recollera, había máis ou menos un efá* de cebada. 18 Despois colleu a cebada e marchou para a cidade, e ensinoulle á súa sogra o que recollera. Tamén sacou a comida que lle sobrara despois de quedar satisfeita e deulla.

19 Entón a súa sogra preguntoulle: “Onde fuches hoxe facer a rebusca? Onde estiveches traballando? Que Deus bendiga a quen foi tan bo contigo”. Así que Rut contoulle onde estivera traballando. Díxolle: “Hoxe traballei no campo dun home que se chama Boaz”. 20 Cando escoitou iso, Noemí díxolle: “Que sexa bendicido por Xehová, quen non deixou de mostrarlles amor leal nin ós vivos nin ós mortos”. E engadiu: “Ese home é familiar noso. É un dos nosos recompradores*”. 21 Despois Rut a moabita contoulle: “Tamén me dixo: ‘Queda cerca dos meus traballadores ata que recollan toda a miña colleita’”. 22 E Noemí díxolle á súa nora: “Si, filliña, é mellor que vaias coas súas traballadoras. Así non te molestarán noutro campo”.

23 Así que Rut seguiu facendo a rebusca cerca das traballadoras de Boaz ata que acabou a colleita da cebada e a do trigo. E seguiu vivindo coa súa sogra.

3 Entón, a súa sogra Noemí díxolle: “Miña filla, vouche buscar un home que case contigo para que poidas ter un fogar* e che vaia ben. 2 Boaz é da nosa familia e as traballadoras coas que estiveches son as súas servas. Esta noite el vai aventar* a cebada na eira*. 3 Así que lávate e bótate aceite perfumado. Despois vístete coa túa mellor roupa* e baixa á eira. Pero que el non se dea conta de que estás alí ata que acabe de comer e beber. 4 Cando vaia durmir, fíxate onde se deita. Entón acércate, destápalle os pés e déitate alí. E el dirache o que tes que facer”.

5 Rut respondeulle: “Farei todo o que me dis”. 6 Así que ela baixou á eira e fixo todo o que a súa sogra lle mandara. 7 Despois de comer e beber, Boaz sentiuse ben e foise deitar ó lado do montón de gran. Entón Rut acercouse sen facer ruído, destapoulle os pés e deitouse alí. 8 Á medianoite, Boaz empezou a tremer. Cando se incorporou, viu que había unha muller deitada ós seus pés 9 e preguntoulle: “Quen es?”. Ela respondeulle: “Son Rut, a túa serva. Estende o teu manto* sobre a túa serva*, porque es un dos nosos recompradores”. 10 Entón el díxolle: “Que Xehová te bendiga, miña filla. As cousas que fixeches antes demostraron o teu amor leal, pero o que estás facendo agora demóstrao aínda máis. Porque non buscaches un home que fose novo, sen importar que fose pobre ou rico. 11 E agora, filliña, non teñas medo. Farei por ti todo o que dis, porque toda a cidade* sabe que es unha muller extraordinaria. 12 Pero aínda que son un dos vosos recompradores, hai outro recomprador que é un familiar máis próximo ca min. 13 Queda aquí esta noite. E se pola mañá el decide recomprarte, está ben, que o faga. Pero se non quere, podes estar segura de que te recomprarei eu. Isto é tan certo como que Xehová vive. Agora queda aquí deitada ata que saia o sol”.

14 Así que ela quedou deitada ós seus pés ata a mañá, e levantouse antes de que fose de día e alguén a puidese recoñecer. Entón Boaz dixo: “Que ninguén saiba que unha muller veu á eira”. 15 E díxolle a Rut: “Trae o manto que levas posto, ábreo e agárrao con forza”. Mentres ela o mantiña aberto, el botou nel seis medidas* de cebada e despois colocouno sobre ela. Entón Boaz volveu para a cidade.

16 Rut volveu á casa da súa sogra, que lle preguntou: “Como che foi*, filliña?”. Así que Rut contoulle todo o que Boaz fixera por ela. 17 Tamén lle explicou: “Deume estas seis medidas de cebada e díxome: ‘Non vaias coas mans baleiras para a casa da túa sogra’”. 18 Entón Noemí díxolle: “Filliña, agora espera a ver que pasa, porque el non vai descansar ata que solucione hoxe este asunto”.

4 Boaz subiu ata a porta da cidade e sentouse alí. Cando viu pasar o recomprador do que falara, díxolle: “Compañeiro*, ven aquí e séntate”. Así que el achegouse e sentouse. 2 Despois, Boaz chamou a 10 dos anciáns da cidade e díxolles: “Sentádevos aquí”. E eles sentáronse.

3 Entón Boaz díxolle ó recomprador: “Noemí, que volveu da terra de Moab, ten que vender o terreo que era do noso irmán Elimélec. 4 Así que pensei que debía contarcho e dicirche: ‘Compra o terreo diante da xente que vive aquí e dos anciáns do pobo. Se o queres recomprar, faino. Pero se non queres, dimo para que o saiba. Porque eu son o que ten o dereito de recompralo despois de ti’”. E o recomprador contestou: “De acordo, vouno recomprar”. 5 Entón Boaz dixo: “Cando lle compres o campo a Noemí, tamén tes que comprarllo á muller do seu fillo que morreu, a Rut a moabita. Así manterase* o nome do defunto sobre a súa herdanza”. 6 Ó escoitar iso, o recomprador contestou: “Non podo recompralo, porque poñería en perigo a miña propia herdanza. Usa ti o meu dereito de recompra, que eu non podo facelo”.

7 Naqueles tempos en Israel, se un home quería legalizar calquera tipo de transacción relacionada co dereito de recompra e o seu traspaso, tiña que quitarse unha sandalia e darlla á outra persoa. Esta era a maneira de cerrar un trato en Israel. 8 Por iso o recomprador quitou a sandalia cando lle dixo a Boaz: “Cómprao ti”. 9 Entón Boaz díxolles ós anciáns e a tódolos que estaban alí: “Vós sodes testemuñas hoxe de que lle compro a Noemí todo o que era de Elimélec e todo o que era de Quilión e de Mahlón. 10 E tamén vou casar con* Rut a moabita, a viúva de Mahlón, para que o nome do defunto se manteña* sobre a súa herdanza. Así os seus irmáns e a xente da cidade* non esquecerán o seu nome. Hoxe vós sodes testemuñas”.

11 Tódolos que estaban na porta da cidade e os anciáns dixeron: “Somos testemuñas! Que Xehová bendiga a muller que vai entrar na túa casa para que sexa coma Raquel e Lea, que foron nais da nación de Israel. Que che vaia ben en Efrata e que te fagas un bo nome* en Belén. 12 E que, grazas á descendencia que Xehová che dea por medio desta rapaza, a túa familia chegue a ser coma a de Pérez, o fillo de Tamar e Xudá”.

13 Entón Boaz levou a Rut para a súa casa e ela converteuse na súa muller. El tivo relacións sexuais con ela e, coa bendición de Xehová, Rut quedou embarazada e tivo un fillo. 14 As mulleres dixéronlle a Noemí: “Que Xehová sexa louvado, porque non te deixou sen recomprador. Que se proclame o seu nome en Israel! 15 Este neno devolveuche a vida* e vaite coidar na túa vellez, porque é o fillo da túa nora. Ela quérete moito e é mellor para ti que sete fillos”. 16 Noemí colleu o neno no colo e foi ela quen se encargou de coidalo. 17 As veciñas puxéronlle nome ó neno. Dixeron: “A Noemí naceulle un fillo”. E chamáronlle Obed. El é o pai de Xesé, que é o pai de David.

18 Estes son os descendentes* de Pérez: Pérez foi o pai de Hezrón, 19 Hezrón foi o pai de Ram, Ram foi o pai de Aminadab, 20 Aminadab foi o pai de Nasón, Nasón foi o pai de Salmón, 21 Salmón foi o pai de Boaz, Boaz foi o pai de Obed, 22 Obed foi o pai de Xesé e Xesé foi o pai de David.