E Ataa Aroni Kamaiuaia Ana Aomata Iehova
“E ataa Iehova aroni kamaiuaia aomata ake a tangiria, man te kataaki.”—2 BETERO 2:9.
E AERA NGKAI TI KONA N ONIMAKINA IEHOVA BWA:
․․․․․
E atai taini baike a na riki ibukini kakororaoan ana kantaninga?
․․․․․
E na kamanena mwaakana ibukini buokaia ana aomata?
․․․․․
E atai raoi aron rikini bwaai n tain te rawawata ae korakora?
1. Baikara irian “te rawawata ae korakora”?
E NA rina n roko ana bong ni motikitaeka te Atua i aon ana waaki Tatan. (1 I-Tetaronike 5:2, 3) A na mangaongao botannaomata ngkana e kaotaki taekan “ana bong Iehova ae kakanato.” (Tebania 1:14-17, BG) E na korakora iai te rawawata ao te kangaanga. Bon tain te rawawata ae korakora “ae tuai ni kaoti mangke e moani karikaki te aonnaba ni karokoa ngkai.”—Wareka Mataio 24:21, 22.
2, 3. (a) Tera ae a na aitara ma ngaia ana aomata te Atua n tain “te rawawata ae korakora”? (b) Tera ae kona ni kakorakoraira nakoni baika imwaira?
2 Ngkana e nang roko n tokina “te rawawata ae korakora,” a na boni matanaki ana aomata te Atua n ana buaka ae te kabanea ni korakora “Koka, n te aba are Makoka.” N tain te buaka aei, ao e na roko “te taanga ae korakora” ni buakania ana aomata te Atua “n ai aron te nang n rabuna aon te aba.” (Etekiera 38:2, 14-16, BG) Akea aia botaki botannaomata ae e na kona ni kamanoia ana aomata Iehova. E boto kamaiuaia tii mairoun te Atua. Tera aroia ngkana a roko taani kairiribai ni kamateia?
3 Ngkana ana toro Iehova ngkoe, ko onimakina Iehova bwa e kona ni kamaiuia ana aomata rinanon te rawawata ae korakora? E korea ae kangai te abotoro Betero: “E ataa Iehova aroni kamaiuaia aomata ake a tangiria, man te kataaki, ma e tauia aomata aika buakaka imwain te bong ni motikitaeka bwa a na koreakinako.” (2 Betero 2:9) Ti kona ni kakorakoraaki ni kaaitarai baika imwaira n iaiangoan ana mwakuri ni kakamaiu Iehova rimoa. Ti na rinanoi katoto aika tenua aika a na kakorakoraira n onimakina, ae e kona Iehova ni kamaiuia ana aomata.
A KAMAIUAKI MAN TE IEKA ARE KABUTAA TE AONNABA
4. E aera ngkai e rangi ni kakawaki te tai are e na roko iai te Ieka?
4 Te moan, ti na rinanoa rongorongon te Ieka n ana tai Noa. E kakawaki te tai ibukini kakororaoan nanon Iehova. E riai ni bobonga raoi kabaan te aake ae rangi n totoa aei ao ni karinaki maan imwaini bwakan te karau. E aki taekinaki ni Karikani Bwaai bwa e tataninga Iehova ni karokoa e tia ni kabaaki te aake, ao e a tibwa bairea te tai are e na karokoa iai te Ieka bwa e aonga ni boraoi tian te aake, ao rokon te Ieka bwa e kaawa n aki tia te mwakuri n taina are e baireaki. E kona Iehova n rinea te bong are e na roko iai te Ieka n akea tabeaiangana bwa tao e tauraoi ke e aki te aake n taina ae riai. Ti kanga n ataa anne?
5. Tera are e taekinna Iehova n te katanoata are ni Karikani Bwaai 6:3, ao e anga n ningai te katanoata aei?
5 E taekinaki n te Baibara bwa e karaoa ana babaire Iehova i karawa ao e katanoataa. E kangai ana taekani Karikani Bwaai 6:3, (BG): “E na aki mamakuri Tamneiu i nanoia aomata n aki toki, ngkai bon iriko naba ngaiia: ma ngaia aei, ba a na ti tebubua ma uangaun te ririki maitin aia ririki.” Bon tiaki taekan abwakini maiuia aomata aei. Ma e katanoataa Iehova iai te tai are e na kaitiaka aon te aba ni kamaunaaia aomata ake a aki karinea te Atua. Kioina ngkai e roko te Ieka n 2370 B.C.E., ti a katautaua iai bwa e anga ana katanoata te Atua n 2490 B.C.E. Ai 480 ana ririki Noa n te tai anne. (Karikani Bwaai 7:6) Tao 20 te ririki imwin anne n 2470 B.C.E., ao a a riki natin Noa. (Karikani Bwaai 5:32) Tao tebubua te ririki imwain rokon te Ieka, ao e tuai mani kaota naba te mwioko ae okoro Iehova nakon Noa ae e na karaoia are e na buoka kamaiuan te botannaomata. Maanra ana tai n tataninga te Atua imwaini kaongoan Noa?
6. E anga n ningai ana kaetieti Iehova nakon Noa ibukini kabaan te aake?
6 E taraa n ae e tataninga Iehova bubua ma bubua te ririki imwain tuangakin Noa te bwai are E nang karaoia. E boto i aon tera te iango aei? E kaotaki n te rongorongo ae kairaki koreana rinanon te taamnei bwa a a mwaane ao n tia naba ni mare natin Noa, n te tai are e anga ana kaetieti te Atua nakoina bwa e na kabaa te aake. E kangai Iehova nakoina: “N na kateimatoa au berita ma ngkoe; ao ko na rin i nanon te ake ngkoe, ma natim mwaane, ma bum, ma buia natim ma ngkoe.” (Karikani Bwaai 6:9-18, BG) Ngaia are e bae n anganaki Noa te mwioko ibukini kabaan te aake i nanon tii 40 ke 50 te ririki imwain te Ieka.
7. (a) E kanga ni kaotiota ana onimaki Noa ma ana utu? (b) N ningai raoi are e tuanga iai Noa te Atua tain rokon te Ieka?
7 Ni waakinani kabaan te aake, a boni bae n tabeaianga Noa ma ana utu bwa a na tera aron te Atua ni kabobonga ana kantaninga, ao n ningai te tai are e na roko iai te Ieka. E ngae ngke akea aia atatai ni baikai, ma a boni waakina kabaan te aake. E kangai rongorongona n te Baibara: “E karaoa anne Noa; e toua mwin aron are E tuangnga te Atua ni kabane.” (Karikani Bwaai 6:22, BG) E a tibwa tuangaki Noa iroun Iehova te tai raoi are e na roko iai te Ieka, itiua te bong imwaini bwakan te karau ae te tai ae bon tau, ibukini karinakia maan i nanon te aake iroun Noa ma ana utu. A tauraoi bwaai ni kabane ngke a uki mataroan nako karawa n “ana ririki Noa are te kaonobubua, n te namakaina are te kauoua, ni bongin te namakaina are te katengaun ma itibong.”—Karikani Bwaai 7:1-5, 11, BG.
8. Ti na kanga ni kakoauaa ae e ataa te tai are e na kamaiuia iai ana aomata Iehova man rongorongon te Ieka?
8 E kakoauaaki n rongorongon te Ieka wanawanan Iehova bwa bon te tia Taua Mwin te Tai ao te tia Kamaiu. Ngkai ti a uakaan ma tokin te waaki ae ngkai i aon te aba, ti kakoauaa bwa a na riki bwaai ni kabane ake e kantaningai Iehova n te tai are e baireia n “te bong arei ma te aua arei.”—Mataio 24:36; wareka Abakuka 2:3.
A KAMAIUAKI MAI NANON TAARI AE URAURA
9, 10. E kanga Iehova n abeania ana aomata ni kamwaneia ana taanga ni buaka Aikubita?
9 Ti a ataia bwa bon Iehova ae e taui mwin tain rikini bwaai, ibukini kakororaoan ana kantaninga. N te kauoua ni katoto ae ti na rinanona, e na kamatataaki iai bukin onimakinan Iehova ibukini kamaiuaia ana aomata ni kangai: E na kabongana te mwaaka ae akea tiana ni kamaiuia ana aomata ao n taraia raoi bwa e na kakororaoaki nanona. Ni koauana, e kona Iehova ni kamaiuia ana aomata n taai nako, ma e kabonganaia n tabetai ibukini kamwaneaia taani kairiribai. E noraki koauan anne ni kainaomataaia I-Iteraera man tautoronakia irouia I-Aikubita.
10 Botaia I-Iteraera ake a kitana Aikubita, tao tenua te mirion mwaitiia. E tuangaki Mote iroun Iehova bwa e na kairiia I-Iteraera n te aro are e na iangoia Barao, bwa a aiwaa n aki ataa kawaia. (Wareka Te Otinako 14:1-4.) Akea ana anga Barao ni kamaiua man te abea aio, bwa e kairiia ana taanga ni buaka n rimwia I-Iteraera n te aro are a iangoia bwa a a mwane irouia n Taari ae Uraura. E taraa n akea kawaia ni birinako. (Te Otinako 14:5-10) Ma ni koauana, a aki ruanikai I-Iteraera. Bukin tera? Ibukina bwa e tauraoi Iehova ni kamaiuia.
11, 12. (a) E kanga ni buokiia ana aomata Iehova? (b) Tera mwin ana mwakuri ni kakamaiu te Atua, ao tera reireiara ibukin Iehova man te rongorongo aei?
11 E nako akuia “te boua are te nang” are e kaiririia I-Iteraera, n te aro are e a bonota kawaia ana taanga Barao ao a a mena n te rotongitong. Ma a teimatoa n oota n te aro ae kamimi n te boua anne I-Iteraera n te tairiki. (Wareka Te Otinako 14:19, 20, BG.) Imwina, e bwenauaa taari Iehova n te angimainiku ae korakora ao e “karaoa marawa ba kaanga aontano ae mau.” Ti ataia bwa e riki aei i nanon te tai ae maan bwa e kangai te rongorongo: ‘Ao tibun Iteraera a nako n ri nukan te nama i aontano ae mwau ni kangainaa.’ Ni kabotauaia ma ana taanga ni buaka Barao ake a toka i aon aia kaa ni buaka, a rangi ni waeremwe riki I-Iteraera nakoia. Ma akea aia kona I-Aikubita n ooia I-Iteraera bwa e buaka ibukia Iehova. “E kareke kaiia aia taanga I-Aikubita. Ao E buuti waen aia ka-ni-buaka, ao a kabuti ma te rawawata.”—Te Otinako 14:21-25, BG.
12 Ngke a bane I-Iteraera n aerake n iterana are teuana, e tua ae kangai Iehova nakoni Mote: “Ko na arora baim nako aon te nama, ba e na manga oki taari n okiriia I-Aikubita, ma aia ka-ni-buaka, ma aia tia toka i aoia aoti.” Ngke a kataia n rawei maiuia tautia man okin taari, ao “Iehova E kamraraiia I-Aikubita i nukan te nama.” Bon akea aia aanga n rawei maiuia. “Bon akea nikiraia temanna.” (Te Otinako 14:26-28, BG) Mangaia are e kaotia Iehova bwa iai mwaakana ni kamaiuia ana aomata mani baika riki nakoia.
A BIRINAKO MANI KAMAUNAAKIN IERUTAREM
13. Baikara kaetieti ake e anga Iesu, ao tera ae a kona n iangoia iai taan rimwina?
13 E bon atai aron rikini bwaai Iehova ibukini kakororaoan ana kantaninga. E kamatataaki kakawakin aei n te katenua ni katoto ae ti nang rinanona, ae bon otabwaninian Ierutarem n te moan tienture. E katauraoi kaetieti Iehova rinanon Natina ibukini kamaiuaia Kristian ake a maeka i Ierutarem, ao Iuta imwaini kamaunaan te kaawa n 70 C.E. E taku Iesu: “Ngkana kam nora te bwai ae koro n ribaaki ae kauekea te urubwai, are e taekinaki rinanon Taniera are te burabeti bwa e tei n te tabo ae tabu, . . . ke a birinako nakoni maunga naake a mena i Iutaia.” (Mataio 24:15, 16) Ma a na kanga taan rimwin Iesu n ataa te tai are e na kakoroaki iai bukin te taetae ni burabeti aei?
14. A kanga ni kamatataaki nanon ana kaetieti Iesu n rikini bwaai?
14 E rikirake ni mataata nanon ana taeka Iesu n rikini bwaai. N 66 C.E., a roko i Ierutarem taangan Rom ake a mena i aan ana kairiri Cestius Gallus, bwa a na katoka aia karitei I-Iutaia. A urua oon te tembora tautian Rom, ngke a kataia ni kamanoia I-Iutaia ake a ataaki bwa taani Karitei i nanon te baareti n oon te tembora. E teretere nanon anne irouia Kristian aika taratara raoi bwa a tei tautia aika beekan ma aia man aika kaanga bouannanti, (ae “te bwai ae koro n ribaaki”) i nanon oon te tembora (ae “te tabo ae tabu”). Anne raoi aia tai taan rimwin Iesu ni “birinako nakoni maunga.” Ma a na kanga n otinako man te kaawa ae otabwaniniaki? A nang riki baika a aki kantaningaaki.
15, 16. (a) Tera te kaetieti ae mataata raoi are e anga Iesu, ao bukin tera bwa e rang ni kakawaki bwa a na ongeaba iai taan rimwina? (b) E boto i aon tera kamaiuara?
15 A mumun nako mai Ierutarem Cestius Gallus ma ana taanga ni buaka n akea bukina ao ni manga okirikaki. A kakioakinako irouia taani Karitei. E a reke angaia taan rimwin Iesu ni birinako ngkai a kitana te kaawa taani karitei. E a tia n tuangia Iesu n te aro ae mataata bwa a na kitan aia bwai ao ni waekoa ni birinako. (Wareka Mataio 24:17, 18.) A riai ni waekoa ni kitana ikekei? E waekoa n teretere kaekaan aei. Imwin tabebong, a okirikaki taani Karitei ao a kairoroia taani maeka i Ierutarem ao i Iutaia bwa a na raonia ni karitei. A waekoa n rikirake ni buakaka bwaai ake a riki n te kaawa, ngke a buaka I-Iutaia ake kairiribai bwa a na tautaeka. E a rikirake ni kangaanga te birinako mai iai. E a rangi ni kangaanga riki te birinako ngke a okirikaki kaain Rom n 70 C.E. (Ruka 19:43) A a mwane ake a tiku i nanon te kaawa! Ma a kamaiuaki Kristian ake a mutiakin ana kaetieti Iesu bwa a birinako nakoni maunga. A bon nora aron Iehova ni kamaiuia ana aomata. Tera reireiara man te rongorongo aei?
16 N rikini bwaai n tain te rawawata ae korakora, a riai Kristian ni mutiakini kaetieti man Ana Taeka te Atua ao ana botaki. N te katoto, bon iai ni boong aikai kakoroani bukin ana kaetieti Iesu ae kangai: “Ke a birinako nakoni maunga.” Tera arora ni birinako? E na bon aki ataaki.a Ma e ngae n anne, ti kona ni koaua raoi bwa e na kamataatai nanoni kaetieti akanne Iehova n rokon te tai are ti riai n tou mwia iai. Kioina ngkai e boto kamaiuara man ongeabara, ti karaoa ae riai ngkana ti titirakinira ni kangai: ‘Tera arou nakoni kaetieti ake e katauraoi Iehova ibukia ana aomata ngkai? I waekoa ke I baenikai n ongeaba iai?’—Iakobo 3:17.
KAKORAKORAKIRA NAKONI BAIKA IMWAIRA
17. Tera ae kaotaki n ana taetae ni burabeti Abakuka ibukini buakanakia ana aomata te Atua ae nang roko?
17 Ti na manga okira ana buaka Koka are te kabanea ni korakora, are e taekinaki mai moan te kaongora aei. N aron Etekiera, e taekina te tai aei Abakuka ni kangai: “I ongo, ao e ruru birotou, A ruru mantanriau n te bwana arei; E rin te mka i nanon riu, ao I ruru ni neu: Ma N na kaantaninga bongin te kai Are e na roko [te Atua] i aon te [taanga ni] botanaomata are nang buakanira.” (Abakuka 3:16, BG) Ngke e ongora te burabeti n rongorongoni buakanakia ana aomata te Atua are e nangi roko, e maraki birotona ma n ruru riana, ao akea korakorana. E kaotaki man te baere e riki nakon Abakuka aroni korakorani maakura n rokoni Koka ma ana taanga aika mwaitikurikuri ni buakanira. Ma e kukurei te burabeti ni kantaningaa ana bong ae kakannato Iehova, bwa e onimakinna ae e na boni kamaiuia ana aomata. Ti kona naba ngaira n onimakina te Atua n aron Abakuka.—Abakuka 3:18, 19.
18. (a) E aera ngkai ti riai n aki maaka te buaka ae nang roko? (b) Tera ae ti na rinanona imwin aei?
18 E kaotaki raoi ni katoto aika tenua ake ti a tia n rinanoi bwa akea te nanououa, bwa Iehova e ataa aroni kamaiuaia ana aomata. E na boni kakoroi bukin ana kantaninga ao e na tokanikai. Ngkana ti kani uataboa te tokanikai ae kamimi anne, ti riai n teimatoa ni kakaonimaki ni karokoa te toki. E na kanga Iehova ni buokira bwa ti na teimatoa ni kakaonimaki ma te nano ae eti ngkai? Ti na rinanon anne n te kaongora ae imwina.
[Kabwarabwara mai nano]
a Nora Te Taua-n-Tantani ae bwain Turai 1, 1999, iteraniba 11.