Reireiara Man Ana Taetae ni Burabeti Iakoba Imwaini Matena​—Mwakoro 1

1-2. Tera are karaoia Iakoba ngke e a kaani mate, ao bukin tera? (Nora naba te taamnei te maekatin.)

AI 17 te ririki imwin rokon Iakoba are ana toro Iehova ae kakaonimaki i Aikubita mai Kanaan ma kaaini batana. (KBwaai 47:28) E bon taonaki n te kimwareirei n te tai anne ngke e a manga kaitiboo ma natina ae tangiraki irouna ae Ioteba ao n noraia natina n ikotaki. Ma e ataia Iakoba ae e a kaani mate. Ngaia are e a weteiia natina aika mwaane.​—KBwaai 49:28.

² Ni boong akekei, ao e riai atun te utu ae e a kaani mate ni botiia ana utu ao n anga ana kabanea ni kaetieti nakoia. (Ita. 38:1) E bae naba n taekinna bwa antai atun te utu imwini matena.

3. Ni kaineti ma Karikani Bwaai 49:​1, 2, e aera ngkai moan te kakawaki ana taeka Iakoba?

³ Wareka Karikani Bwaai 49:​1, 2. Ma e kaokoro aia maroro aei. Bon te burabeti Iakoba. N te tai aei, ao e kaira ana toro Iehova aei n taamneina bwa e na taekini baika kakawaki aika a na riki n taai aika a na roko nakoia kanoana. Ibukin anne e a aranaki n tabetai ana taeka Iakoba aikai bwa ana taetae ni burabeti imwaini matena.

4. Tera ae ti riai n ururingnga ngkana ti nenera ana taetae ni burabeti Iakoba imwaini matena? (Nora naba te bwaoki ae “Ana Utu Iakoba.”)

⁴ N te kaongora aei, ao ti na noria bwa tera ae taekinna Iakoba nakoia natina mwaane aika aman aika: Reuben, Timeon, Rewi, ao Iuta. N te kaongora are imwina, ti na maroroakin ana taeka Iakoba nakoia natina mwaane ake waniman riki. N aron ae ti na noria, e aki tii taekini taekaia natina aika mwaane Iakoba ma taekaia naba kanoaia ake a na riki bwa te natannaomata ae Iteraera rimoa. Ngkana ti rinanon rongorongon te natannaomata anne, e na kamataataa raoi aroni kakoroani bukin ana taetae ni burabeti Iakoba. Ao ngkana ti neneri ana taeka, ti na karekei reireiara aika kakawaki aika kona ni buokira ni kakukureia Tamara are i karawa ae Iehova.

REUBEN

5. Tera te kakabwaia ae kantaningaia Reuben mairoun tamana?

⁵ E moan taetae Iakoba nakon Reuben ni kangai: “Bon au karimoa ngkoe.” (KBwaai 49:3) Ngkai te karimoa Reuben, e bae ni kantaningaia bwa e na taboro tibwangana man ana bwai tamana. E kantaningaia naba bwa e na riki bwa atun te utu imwini maten tamana ao ni kawakina te kakabwaia anne nakoia kanoana.

6. Bukin tera ngke e kabuaa rinena ni karimoa Reuben? (Karikani Bwaai 49:​3, 4)

⁶ Ma e ngae n anne, e kabuaa rinena ni karimoa Reuben. (1Rong. 5:1) Bukin tera? Tabeua te ririki imwain anne ao e wene n taanga ma Birea are buun tamana ni kewe. Bon ana toro buun Iakoba ae Rakera are e a tia ni mate neiei. (KBwaai 35:​19, 22) Reuben bon natin Iakoba ma buuna are temanna ae Rea. Tao e bae ni korakora iroun Reuben tangiran te kani wene n taanga. Ke tao e kamwaraea Birea bwa e aonga n tangiraki riki tinana iroun Iakoba. N aki ongeia bwa tera bukina ngke e karaoa anne, ma e bon aki kukurei iai Iehova ao tamana.​—Wareka Karikani Bwaai 49:​3, 4.

7. Tera are riki nakon Reuben ao kanoana? (Nora naba te bwaoki ae “Ana Taetae ni Burabeti Iakoba Imwaini Matena.”)

⁷ E kangai Iakoba nakon Reuben: “Ko na aki moanibaa.” A koro bukin taeka akanne. Akea taekaia kanoan Reuben ae riki bwa te uea, te ibonga, ke te burabeti. Ma e aki kakeaa natina Iakoba, ao e riki kanoan Reuben bwa te baronga teuana i aon Iteraera. (Iot. 12:6) E a tia Reuben ni kaotiotii aroaro aika raraoi n taai ake tabeua, ao e aki taekinaki bwa e a manga wene ni bure riki.​—KBwaai 37:​20-22; 42:37.

8. Tera reireiara man ana katoto Reuben?

⁸ Tera reireiara? Ti riai ni kakorakoraira ni karikirakea te taubaang ao n rarawa nakon te wene ni bure. Ngkana ti kaririaki bwa ti na karaoa te bure teuana, ti riai n tei moa ao n iangoia bwa a na kangaa ara mwakuri ni kammaraka Iehova, ara utu, ao tabeman riki. Ti riai naba n uringnga bwa “te baere e unikia te aomata, e na manga taia naba uaana.” (IKar. 6:7) N te itera are teuana, ti kauringaki ana nanoanga Iehova n te baere riki nakon Reuben. E ngae ngke e na aki kamanoira Iehova mani mwin ara kairua, ma e na boni kakabwaiaa ara kakorakora ngkana ti karaoa ae eti.

TIMEON AO REWI

9. Bukin tera ngke e aki kukurei Iakoba iroun Timeon ao Rewi? (Karikani Bwaai 49:​5-7)

⁹ Wareka Karikani Bwaai 49:​5-7. Imwina, e kamanenai Iakoba taeka aika kaota aki kukureina ngke e taetae nakon Timeon ao Rewi. N ririki ake mai mwaina, ao e tauaki natin Iakoba te aine ae Rina iroun te mwaane ae tibuni Kanaan ae Tekem. A rangi n un natin Iakoba ni kabane n te baere riki nakoni mwaaneia, ma a bon tiritiri Timeon ao Rewi. A mwamwanaiia rorobuakan Tekem n aia berita are a na karekea te rau ma ngaiia ngkana a kukurei ni korotobibiaki. A kariaia mwaane akanne. Ngke a bon teimatoa naba ni maraki mani korotobibiaia, ao Timeon ao Rewi “a anai aia kabaang . . . ao a rinnako n te kaawa ma e aki ataaki bukin rokoia ao a kamateia mwaane ni kabane.”​—KBwaai 34:​25-29.

10. E kangaa ni kakororaoaki ana taetae ni burabeti Iakoba ibukin Timeon ao Rewi? (Nora naba te bwaoki ae “Ana Taetae ni Burabeti Iakoba Imwaini Matena.”)

¹⁰ E rangi n rawawata nanon Iakoba n aia mwakuri n tiritiri natina ake uoman. E taetae ni burabetinna bwa a na maeinikun ao n uamaenako n aonon Iteraera. A koro bukin taetae ni burabeti akanne 200 tabun te ririki imwina ngke a rin n te Aba ni Berita te natannaomata ae Iteraera. E reke tibwangan te baronga are Timeon n taiani mwakoro n aba aika uamaenako i nanon ana aono te baronga are Iuta. (Iot. 19:1) Ao te baronga are Rewi e karekea tibwangana aika kaawa aika 48 ake a uamaenako i aon Iteraera.​—Iot. 21:41.

11. Baikara bwaai aika raraoi ake a karaoi tibun Timeon ao tibun Rewi?

¹¹ A aki manga karaoa te kairua are a karaoia aia bakatibu kanoan Timeon ao Rewi. A kaota te kakaonimaki ni koaua ae rianako ibukin te taromauri ae itiaki te baronga are Rewi. Ngke e karekea te Tua Mote mairoun Iehova n te maunga are Tinai, a bati tibun Iteraera aika taromauria te bouannanti ae te kao te teei ma a tei tibun Rewi n ana itera Mote ao a buokia ni kanakoa te bwai ae buakaka anne. (TeOti. 32:​26-29) E rineia Iehova bwa e na kaokoroa te baronga are Rewi, ao n angania mwiokoaia ae kakawaki ae te riki n ibonga. (TeOti. 40:​12-15; WarIte. 3:​11, 12) Imwina riki, ngke e kataenikaiaki te Aba ni Berita ao a ninikoria tibun Timeon ni buaka i rarikia tibun Iuta n aron are e kantaningaia Iehova.​—MotiTae. 1:​3, 17.

12. Baikara reireiara aika reke man aia katoto Timeon ao Rewi?

¹² Tera reireiara? Tai kariaia unim bwa e na kaira am motinnano ao am mwakuri. Ngkana e karaoaki te ribuaka nakoim ke nakon temanna ae tangiraki iroum, ko na bae n un iai. (TaiAre. 4:4) Ti riai n uringnga ae e aki kukurei Iehova n taeka ao ni mwakuri aika kaota te un. (Iak. 1:20) Ti kaaitara ma te ribuaka i nanon te ekaretia ao mai tinanikuna naba, ma ti maiuakin ana boto n reirei te Baibara, bwa ti aonga n tuki rikini kangaanga aika reke man te kakaiun. (IRom 12:​17, 19; 1Bet. 3:9) E ngae naba ngke a karaoi baika aki kakukureia Iehova am karo, ma uringnga ae ko aki kairoroaki bwa ko na kakairi n aia katoto. Tai iangoia bwa ko a aki kona ni kakukureia Iehova ao ko a aki kona ni karekea ana kakabwaia. E na boni buokiko Iehova ni karaoa ae eti ao e na karekea kaniwangam ni karaoan anne.

IUTA

13. Bukin tera ngke e raraoma Iuta ngke nang ongoraea ana taeka tamana?

¹³ E a boo ana tai Iuta ni kataetaeaki iroun tamana. E bae n namakina te raraoma Iuta imwin ongoraean ana taeka Iakoba nakoia tarina ake a ikawai. E a tia naba ni karaoi kairua aika kakaiaki tabeua. N taraana e ira naba kuribwaian te kaawa ae Tekem. (KBwaai 34:27) E raonia naba tarina ni kaboonakoan Ioteba bwa te toro ao ni mwamwanaa tamaia iai. (KBwaai 37:​31-33) Imwina, e wene n taanga ma Tama are buun natina, n iangoan ae bon te aine ae kakabooaki.​—KBwaai 38:​15-18.

14. Baikara bwaai aika raraoi ake e karaoi Iuta? (Karikani Bwaai 49:​8, 9)

¹⁴ Ma ni kairan Iakoba n te taamnei, e tii kakabwaiaa ao ni kamoamoaa Iuta. (Wareka Karikani Bwaai 49:​8, 9.) E kaotiota Iuta tabeakinan tamana ae e a kara aei. Ao e kaotiota naba nanoangaan tarina are uarereke ae Beniamin.​—KBwaai 44:​18, 30-34.

15. E kangaa ni kakororaoaki kakabwaiaan Iuta?

¹⁵ E taetae ni burabetinna Iakoba bwa e na kairiri Iuta i buakoia tarina. Ma e kakororaoaki te taetae ni burabeti anne imwin te tai ae maan. E moan taekinaki Iuta bwa te tia kairiri 200 tabun te ririki imwin otinakoia tibun Iteraera mai Aikubita, e mwananga te baronga are Iuta n rimoan te natannaomata are Iteraera, ngke a rinanon te rereua nakon te Aba ni Berita. (WarIte. 10:14) Irabwi te ririki imwina, e a kairiri Iuta ao n taua te Aba ni Berita. (MotiTae. 1:​1, 2) Ao Tawita ae temanna mai buakoia kanoan Iuta boni ngaia te moan uea i buakoia ueea man te baronga anne. Ma iai riki kakororaoan te taetae ni burabeti ibukin Iuta.

16. E kangaa ni kakororaoaki te taetae ni burabeti are ni Karikani Bwaai 49:10? (Nora naba te bwaoki ae “Ana Taetae ni Burabeti Iakoba Imwaini Matena.”)

¹⁶ E kaotia Iakoba ae boni kanoan Iuta te tia Tautaeka n aki toki i aoia aomata. (Wareka Karikani Bwaai 49:10 ao te kabwarabwara mai nano.) Te tia Tautaeka anne bon Iesu Kristo are teuare aranaki bwa Tiro iroun Iakoba. E kangai te anera ibukin Iesu: “Ao Iehova ae te Atua e na anganna ana kaintokanuea tamana are Tawita.” (Ruka 1:​32, 33) E aranaki naba Iesu bwa “te Raian man te baronga are Iuta.”​—TeKao. 5:5.

17. Ti na kangaa ni kakairi iroun Iehova n arora n iaiangoiia tabeman?

¹⁷ Tera reireiara? E kakabwaiaa Iuta Iehova e ngae ngke e karaoi tabeua kairua aika kakaiaki. Ma a kona n iango tarin Iuta bwa tera ae e noria Iehova irouna? N aki ongeia bwa tera, ma e nora Iehova te bwai ae raoiroi iroun Iuta ao e kakabwaiaa. Ti na kangaa ni kakairi n ana katoto Iehova? Ngkana iai temanna raora ni Kristian ae reke mwiokoana teuana ae okoro, n te moantai ti bae ni kaatuua ara iango i aon aki kororaoin te aomata anne. Ma ti riai n ururingnga ae e kukurei Iehova n aroarona aika raoiroi. E ukoukora te bwai ae raoiroi Iehova irouia ana aomata. Ti bia kakorakoraira ni karaoa naba anne.

18. Bukin tera bwa ti riai ni bwaina te taotaonakinnano?

¹⁸ Reireiara riki teuana ae ti karekea man te baere e rinanona Iuta bon te taotaonakinnano. E teimatoa Iehova ni kakororaoi ana berita, ma e aki karaoia n taai nako n te aro ke n te tai ae ti kantaningaia. A aki waekoa kanoan Iuta ni moana aia kairiri i buakoia ana aomata te Atua. Ma a kakaonimaki ni boutokaiia naake e mwiokoiia Iehova bwa a na karaoa anne, n aroni Mote are tibun Rewi, Iotua are tibun Eberaim, ke te Uea are Tauro are tibuni Beniamin. Ti bia boutokaa naba are e rineia Iehova bwa e na kairiri i buakora n ara bong aikai.​—Ebera 6:12.

19. Tera reireiara ibukin Iehova man rinanoan ana taetae ni burabeti Iakoba imwaini matena?

¹⁹ Tera ae ti a tia n noria n ana taetae ni burabeti Iakoba imwaini matena? E mataata raoi bwa “tiaki ai aron ana taratara te aomata ana taratara te Atua.” (1Tam. 16:7) E rangi n taotaona nanona Iehova ao e kabwarai buure. E ngae ngke e aki kukurei ni karaoani baika bubuaka, ma e aki naba kantaningaa te kororaoi mairoura. E kona naba ni kakabwaiaia naake a a tia ni karaoi kairua aika kakaiaki n taai aika nako ngkana a rairannano ni koaua ao ni karaoa ae eti. N te kaongora are imwina, ti na maroroakina te baere taekinna Iakoba nakoia natina mwaane ake waniman riki.