Kakairi n Nanorinanon Iesu ao Ana Akoi

1. Bukin tera bwa ti na kaaniaki riki ma Iehova ngkana ti kakairi n aron Iesu?

TI AKI toki ni kani kakairi irouia naake ti mataaiakin aroaroia ao kawaia nako. Bon akea te aomata i aon te aba ae ti riai ni kakairi irouna ma bon tii Iesu Kristo. Bukin tera? Ibukina bwa e kangai n te tai teuana: “Ane e a tia n norai ao e a tia naba n nora te Tama.” (Ioa. 14:9) E boni kaotiota aroaron Tamana n te aro ae rangi ni kororaoi, ngaia are noran te Nati ai aron ae ko a nora naba iai te Tama. Mangaia are ngkana ti kakairi iroun Iesu, ti a kaanira riki ma Iehova, ae Teuare te kabanea n rietata n te iuniweeti. Ai boni kakabwaiaakira ngaira ngkana ti kakairi n aroaron ao kawain nako Natina!

2, 3. (a) Bukin tera Iehova e katauraoi kabwarabwaraan aroaron Natina ibukira, ao tera ae e kantaningaia bwa ti na karaoia? (b) Tera ae ti na maroroakinna n te kaongora aei ao are imwina?

² Ma ti na kangaa n ataa aroaron Iesu? Ti rangi ni kakaitau bwa iai kabwarabwaraana ae e a tia ni kairaki koreana. E boni katauraoa te rongorongo anne Iehova n aron ae noraki n te Koroboki ni Kristian ae Tabu n te Taetae ni Kuriiti, ibukina bwa e tangirira bwa ti na kinaa riki Natina bwa ti aonga ni kona ni kakairi irouna. (Wareka 1 Betero 2:21.) E kabotauaki ana katoto Iesu n te Baibara ma ‘mwaneka.’ N etina, ai aron ae e tuangira Iehova bwa ti na ririmwin Iesu ao ni kaboraoi mwanekara ma mwanekana. Ni koauana, e katuka te katoto ae kororaoi ibukira, ma e boni kangaanga iroura bwa ti na kororaoi. Ma e ngae n anne, e aki kantaningaira Iehova bwa ti na toua raoi mwini mwanekan Iesu n te aro ae kororaoi. N oneani mwin anne, e kantaningaira te Tama bwa ti na kakairi iroun Natina n aron ara kabanea ni konaa ngkai ti aki kororaoi.

³ Ti na iangoi ngkai tabeua mai buakon aroaron Iesu aika anainano. Ti na maroroakina nanorinanona ao ana akoi n te kaongora aei. Ao n are imwina ti na nenera ninikoriana ao ana ataibwai. Ti na kaekai titiraki aika tenua ibukin aroarona akanne: Tera kakawakiia? Tera aron Iesu ni kaotiotia? Ti na kangaa ni kakairi irouna?

E NANORINANO IESU

4. Ko na kangaa ni kabwarabwaraa te nanorinano?

⁴ Tera te nanorinano? N te aonnaba aei ae e bati iai te kainikatonga, iai tabeman aika a iaiangoa te nanorinano bwa te mamaara ke te aki onimakinaki. Ma n angiin te tai, e bon aki koaua. E kainnanoaki te korakora ao te ninikoria ni kaotiotan te nanorinano. E a tia ni kabwarabwaraaki te nanorinano bwa “te aroaro ae kaitaraan te kainikatonga ao te nanorieta.” N te Koroboki ni Kristian ae Tabu n te Taetae ni Kuriiti ao te taeka ae rairaki bwa “nanorinano.” (IBir. 2:3.) E moanaki te nanorinano man arora n iaiangoira. E taekinaki ae kangai n rikitinaren te Baibara teuana: “Te nanorinano, bon ataakin ae ti mangori i matan te Atua.” Ngkana ti nanorinano ni koaua i matan te Atua, ti na bon rarawa iai n iangoira bwa ti rietata riki i aoia raora n aomata. (IRom 12:3) E aki bebete karikirakean te nanorinano irouia aomata aika aki kororaoi. Ma ti kona n reireinira bwa ti na nanorinano ngkana ti iaiangoa aron tangirara i matan te Atua ao touani mwini mwanekan Natina.

5, 6. (a) Antai Mikaere ae mataniwia anera? (b) Tera aroni Mikaere ni kaotiota te nanorinano?

⁵ Tera aron Iesu ni kaotiota te nanorinano? A bati rongorongon Natin te Atua ake e kaotiota iai te nanorinano, ike e a kaotaki iai bwa te anera ae mwaaka i karawa ao te mwaane ae kororaoi i aon te aba. Iangoi katoto tabeua.

⁶ Aroarona. E korea taekan ana katoto Iesu ni mauna imwain rikina n aomata, te tia korea te Baibara ae Iuta. (Wareka Iuta 9.) Ngkai Iesu boni Mikaere ae mataniwia anera ‘e a kauntaeka ma te Riaboro’ ao n ‘uneaki’ ma teuane e buakaka anne. A kauntaekaa “rabwatani Mote.” Uringnga bwa imwini mateni Mote, ao e taunaki rabwatana iroun Iehova n te tabo ae aki ataaki mwina. (Te TuaKau. 34:5, 6) E boni bae n ae e tangiria te Riaboro ni kamanena rabwatani Mote ni karikirakea iai te taromauri ae kewe. E ngae ngkana tao tera ana iango te Riaboro iai, ma e ninikoria Mikaere n tei ibukin ana onimaki. E taekinaki n te boki teuana bwa te taetae ni Kuriiti aika a rairaki bwa “iai te kauntaeka” ao “te uneaki,” a “kamanenaaki naba ni kairekerekeaki ma te uneaki ae eti i aan te tua” ao e kona n iangoaki “ae Mikaere ‘e kauntaekaa riain te Riaboro’ n anaa rabwatani Mote.” Ma e ngae n anne, e ataia Mataniwia Anera bwa tiaki mwiokoana te motikitaeka. Ma e katuka taekan anne iroun te tia Moti ae Rietata ae Iehova. Ngaia are e bon rawa Mikaere ni karaoa ae riaoni mwaakana e ngae naba ngkana e kaunaki. Ai bon te nanorinano te aroaro aei!

7. Tera aron Iesu ni kaota te nanorinano n ana taetaenikawai ao n ana mwakuri?

⁷ N ana tai ni mwakuri ni minita Iesu ao e tataetae ma ni karaoi mwakuri ake e a kaotiota iai te nanorinano ni koaua. Ana taetaenikawai. Akea te tai ae e kairiia iai aomata bwa a na karinea. Ma e kairiia bwa a na bane ni karaoiroa Tamana. (Mareko 10:17, 18; Ioa. 7:16) Akea te tai ae e bwainingareia iai taan rimwina ke ni karekea namakinan ae a mangori. Ma e boni karineia, e kamoamoaia ibukin noran te raoiroi i nanoia ao e kaotiota onimakinaia. (Ruka 22:31, 32; Ioa. 1:47) Ana mwakuri. E rineia Iesu bwa e na maiu n aron te aomata ae mangori ao e aki tutukaki ana iango anne n tangirani bwaikorakin te maiu aei. (Mat. 8:20) E kukurei ni karaoi mwakuri aika rangi ni mangori. (Ioa. 13:3-15) E rianako arona ni kaotiota te nanorinano n ongeabana. (Wareka I-Biribi 2:5-8.) E kaokoro aron Iesu ma aomata nako aika a kainikatonga ake a rawa n ongeaba, bwa e nanorinano n ira nanon te Atua n te aro are e a “ongeaba ni kataua matena.” E aki ngkanne mataata bwa e bon “nanorinano” Iesu ae Natin te aomata?—Mat. 11:29.

KAKAIRI N NANORINANON IESU

8, 9. Ti na kangaa ni kaotiota te nanorinano?

⁸ Ti na kangaa ni kakairi n nanorinanon Iesu? Aroarora. Ti tukaki man riaoani mwaakara ngkana ti nanorinano. Ngkana ti ataia bwa ti aki mwiokoaki bwa ti na motikitaeka, ti na bon aki waekoa ni kabuakakaia tabemwaang ibukin aia kairua ke n nanououa ibukin aroaroia. (Ruka 6:37; Iak. 4:12) Ti buokaki n nanorinanora bwa ti na rarawa ni ‘kabatiai ara raoiroi,’ n te aro are ti a kakeai bongaia naake tao akea konabwaia ke mwiokoaia n arora. (TeMin. 7:16, BG) A aki iangoiia unimwaane aika nanorinano bwa a rietata nakoia raoia n onimaki. Ma taani kawakina te nanai akanne, a ‘iangoia bwa a kakawaki riki tabemwaang nakoia’ ao a mangori riki ngaiia.—IBir. 2:3; Ruka 9:48.

⁹ Iangoa Walter J. Thorn, ae te tia mwamwananga ke te mataniwi ae mwamwananga, n 1894. Imwin ririki aika bati n ana mwakuri anne, e a kaoaki bwa e na tararuaia moaaine n te Kingdom Farm ae mena n aonon New York mai meang. E taku: “N taai ake I iaiangoa ae riao ibukiu, I bon nakon te koona ao I taku: ‘Ao ngkoe ae te bubuntano ae ko uarereke. Tera ae ko na kamoamoa iai?’” (Wareka Itaia 40:12-15.) Bon te nanorinano aei!

10. Ti na kangaa ni kaota te nanorinano n ara taetaenikawai ao ara mwakuri?

¹⁰ Ara taetaenikawai. Ngkana ti bon nanorinano, e na kaotiotaki ngkanne n ara taeka. (Ruka 6:45) Ti na aki kaatuui ara iango i aon tokanikaira ke kakabwaiaara n ara maroro ma tabemwaang. (TaeRab. 27:2) Ma ti riai n ukeri raoiroia taari ao ni kamoamoaia ibukin aroaroia aika raraoi, aia konabwai ao tokanikaia. (TaeRab. 15:23) Ara Mwakuri. A aki ukoukora te kani kakannato Kristian aika nanorinano n te waaki ae ngkai. Ma a kani kabebetei maiuia ni karaoi mwakuri aika iangoaki bwa a mangori bwa a aonga ni kabanea aia konaa ni beku ibukin Iehova. (1 Tim. 6:6, 8) Ma ae kakawaki riki, ti kona ni kaota te nanorinano n ongeabara. E kainnanoaki te nanorinano ngkana ti na “ongeaba irouia akana kairiri” n te ekaretia ma ni butimwaei ao ni kakairi ni kaetietin ana botaki Iehova.—Ebera 13:17.

E AKOI IESU

11. Kabwarabwaraa nanon te taeka ae akoi.

¹¹ Tera te akoi? E kabwarabwaraaki te taeka ae “akoi” bwa “te aamarau ao te mwamwannano.” Te akoi boni kaotiotan te tangira ao titeboo ma “te aamarau” ae ai aron te nanoanga ao uataboan te rawawata. E kabwarabwaraaki naba n te Baibara bwa te “atataiaomata,” te “nanoanga” ao te “tangira.” (Ruka 1:78; 2 Kor. 1:3; IBir. 1:8) E taekinaki te nanoanga ni bokin te Baibara teuana bwa “e bati riki ae nanonaki iai nakon tii te nanokawaki ibukia aika maiu ni kainnano. E taekinaki iai te taeka anne bwa “ti kukurei n irekereke ao ni buokiia” aomata ni karaoi mwakuri tabeua ake a na kanakoraoi maiuia.” E kaungaa te nano te akoi. E kaungaaki te aomata ae akoi bwa e na bitii maiuia aomata.

12. E kaotaki n tera bwa e nanoangaia aomata Iesu, ao tera ae e kairia bwa e na karaoia n arona n akoi?

¹² E kangaa Iesu ni kaotiota te akoi? Ana akoi ao ana mwakuri. E nanoangaia aomata Iesu. E nora raoraona Iesu are Maria ao naake a ira tangina ni mateni mwaanena are Rataro ao a ‘tiinako rannimatana.’ (Wareka Ioane 11:32-35.) E kaungaaki n ana nanoanga are e kauta iai natin te aine are mate buuna bwa e na kauta Rataro. (Ruka 7:11-15; Ioa. 11:38-44) E a tia Iesu n angan Rataro kantaningaan te nako karawa. E “korakora nanoangaaia” aomata ake a kawaria imwain aei. “E a reireinia baika bati” ibukin nanoangaaia. (Mareko 6:34) Bon te bitaki ae korakora iroun ae e ongeaba n ana reirei! Noria, e bati riki ae karaoia Iesu n ana akoi nakon ana namakin, ao e kairaki bwa e na biririmoa ni buokiia aomata.—Mat. 15:32-38; 20:29-34; Mareko 1:40-42.

13. Tera aron Iesu ngke e taetae ma te akoi nakoia aomata? (Nora te taamnei ni moan te kaongora aei.)

¹³ Ana taeka n akoi. E kairaki Iesu n ana tangira bwa e na taetae ma te akoi nakoia aomata, riki naake a uruaki nanoia. E kamanenai ana taeka Itaia te abotoro Mataio ibukin Iesu aikai: “E na aki otea te maunei ae manamana, ao E na aki kamatea karain te bwae ae bubu.” (Ita. 42:3, BG; Mat. 12:20) Ngke e taetae Iesu ao a kaungaaki nanoia naake titeboo aroia ma te kaikonaki ibukin te maunei ae manamana ao karain te bwae ae bubu. E tataekina te rongorongo ibukin te kantaninga bwa a na ‘bautaki akana a uruaki nanoia.’ (Ita. 61:1, BG) E kaoia naake a “korakai ma n rawawata” nakoina, e karau nanoia bwa a na “kabebeteaki.” (Mat. 11:28-30) E kaota koauana nakoia taan rimwina bwa e nanoangaia te Atua taan taromauria ni kabane, n ikotaki naba ma “aika uarereke” ake a taraaki n te aonnaba bwa a aki kakawaki.—Mat. 18:12-14; Ruka 12:6, 7.

KAKAIRI N ANA AKOI IESU

14. Ti na kangaa ni karikirakea te atataiaomata nakoia aomata?

¹⁴ Ti na kangaa ni kakairi n ana akoi Iesu? Ara atataiaomata. Tao ti aki bungiaki ma namakin akanne, ma ti kaumakaki n te Baibara bwa ti na karikirakei. “Te atataiaomata” bon irian te aroaro ae boou ae a bane ni kantaningaaki iai Kristian bwa a na maiuakinna. (Wareka I-Korote 3:9, 10, 12.) Ko na kangaa ni karikirakea te atataiaomata nakoia aomata? Kamwawaa nanom. (2Kor. 6:11-13) Kakauongo nakon ane e kaota ana namakin ao tabeaiangana. (Iak. 1:19) Iango ao titirakiniko: ‘Ngke arona bwa e riki anne nakoiu, tera au namakin iai? Tera ae I kainnanoia?’—1 Bet. 3:8.

15. Tera arora ni buokiia naake ai aroia maunei aika manamana ke karain te bwae ae bubu?

¹⁵ Ara mwakuri n akoi. Ti kairaki n te akoi bwa ti na buokiia aomata ni bitii maiuia, riki naake tao ai aron te maunei ae manamana ke karain te bwae ae bubu. Ti na kangaa ni buokiia? E kangai I-Rom 12:15: “Taang ma aomata aika tang.” Tao a kainnanoa riki uataboan rawawataia naake a uruaki nanoia nakon tii te taetae. E taku te tari te aine ae kabebeteaki nanona irouia raona n te onimaki ni maten natina: “I kakaitau ngke a roko raoraou n uataboa rawawatau n tang ma ngai.” Ti kona naba ni kaotiota te atataiaomata n ara mwakuri n akoi. Iai te aine ae mate buuna ae ko ataia ae kainnanoa onobwaian ana auti? Iai te Kristian ae kara ae kainnanoa baona nakoni bobotaki, te mwakuri ni minita ke nakon te taokita? E kona te mwakuri n akoi ae uarereke ni bita maiun raora n te onimaki ae kainnanoa buokana. (1 Ioa. 3:17, 18) Ma ae kakawaki, ti kona ni kaotiota te atataiaomata nakoia aomata ni kabwaninan ara tai n te mwakuri ni minita. Aei te anga ae kakawaki riki ibukini bitakini maiuia aika a raoiroi nanoia.

16. Tera ae ti na taekinna ni kaungaia aika rawawata?

¹⁶ Ara taeka n akoi. Ti kairaki n te atataiaomata bwa ti na “taetae ni kabebeteia akana rawawata.” (1 Tet. 5:14) Tera ae ti kona n taekinna ni kaungaia iai? Ti kona ni kaungaia ni kaotiotan ara mwamwannano ao tangiraia. Ti kona naba ni kamoamoaia bwa a aonga ni buokaki n nori aroaroia aika raraoi ma aia konabwai. Ti kona ni kauringiia bwa e katikiia Iehova nakon Natina, ngaia are a a kakawaki i matana. (Ioa. 6:44) Ti kona ni karaui nanoia bwa e mwannanoia ana toro Iehova aika “uruaki nanoia” ke a “raraoma tamneia.” (TaiAre. 34:18, BG) E kona ara taeka n akoi ni karaui nanoia aika a kainnanoa kabebeteaia.—TaeRab. 16:24.

17, 18. (a) Tera ae kantaningaia Iehova mairouia unimwaane ibukia ana nanai? (b) Tera ae ti na maroroakinna n te kaongora ae imwina?

¹⁷ Unimwaane, e kantaningaingkami Iehova bwa kam na kawakina ana nanai ma te akoi. (Mwa. 20:28, 29) Uringnga bwa boni mwiokoami kaungaaia ao kabebeteaia ana tiibu. (Ita. 32:1, 2; 1 Bet. 5:2-4) Ngaia are e aki kataia te unimwaane ae atataiaomata n taua taekaia tiibu ma ni karaoi tuua ke ni kamanena aia bure ni karawawataia ni karaoan ae riaon aia konaa. Ma e kakorakoraa ni kakukureiia ao n onimakinia bwa a na beku ma nanoia ni koaua man tangiran Iehova.—Mat. 22:37.

¹⁸ Ngkai ti kaotiota nanorinanon Iesu ma ana akoi, ti a kaungaaki bwa ti na teimatoa n nakonako ni mwanekana. N te kaongora ae imwina, ti na maroroakin uoua riki aroarona aika ringa te nano ae te ninikoria ao te wanawana.