Bukina Ngkai Ti Riai n Itiaki
“Kam na itiaki.”—NAKOAIA IBONGA 11:45, BG.
1. Ti na kangaa ni buokaki n te boki ae Nakoaia Ibonga?
E BATI riki okiokin taekinan te itiaki n te boki ae Nakoaia Ibonga nakoni bokin te Baibara ake tabeua riki. Kioina ngkai aei te aroaro ae a riai ni karekea taan taromauria Iehova ni koaua, ti na buokaki n te boki ae Nakoaia Ibonga bwa ti na kaotiira ae ti itiaki ngkana ti ota raoi ao ni kakaitau iai.
2. Baikara tabeua kanoan te boki ae Nakoaia Ibonga?
2 Boni kanoan “te Koroboki ae Tabu ni kabane” ae manena ibukin te angareirei, te boki ae Nakoaia Ibonga are e koreaki iroun te burabeti ae Mote. (2 Timoteo 3:16) E kaoti te ara ae Iehova n te mwaiti ae tebwina te tai ni mwakoron te boki aei ni kabane. Ti na boni kakorakoraaki n rarawa ni karaoi bwaai ni kabane ake a na kamatauningaa aran te Atua, ngkana ti ota raoi ni kanoan te boki ae Nakoaia Ibonga. (Nakoaia Ibonga 22:32, BG) E riai n riki okiokini kamanenaan taeka aika “Iehova Ngai” n te boki aei, bwa kauringara ae ti riai n ongeaba iroun te Atua. Ti bia kimwareirei n noran reirei tabeua aika rangi ni kakawaki ma n anainano n te boki ae Nakoaia Ibonga, ae ana bwaintituaraoi te Atua are ti na buokaki iai ni mutiakina riki te taromauri ae itiaki, n te kaongora aei ao are imwina.
E KAINNANOAKI TE ITIAKI
3, 4. E tei ibukin tera tebokan Aaron ma natina mwaane? (Nora te taamnei ni moan te kaongora aei.)
3 Wareka Nakoaia Ibonga 8:5, 6. E rineaki Aaron iroun Iehova bwa e na beku bwa te ibonga ae rietata i aoia tibun Iteraera, ao a na beku natina mwaane bwa ibonga ibukin te natannaomata anne. E tei Aaron ibukin Iesu Kristo ao natina a tei ibukia taan rimwin Iesu aika kabiraki. Ma e koaua bwa e tei tebokan Aaron ibukini kaitiakan Iesu? E aki, bwa akea ana bure Iesu ao “akea kabuakakaana,” ngaia are e aki kainnanoa kaitiakana. (Ebera 7:26; 9:14) Ma e ngae n anne, e kaotaraeaki itiakin ao raoiroin Iesu n tebokan Aaron. Ma e tei ibukin tera ngkanne tebokaia natin Aaron?
4 E kaikonakaki tebokaia natin Aaron ma kaitiakaia naake a a tia n rineaki, bwa a na kaaina te nakoa n ibonga i karawa. E irekereke bwabetitoaia taani kabiraki ma kaitiakaia natin Aaron? E bon aki, ibukina bwa e aki kaitiakaki te bure n te bwabetito, ma boni kaotan ae e a tia temanna ni kabanea nanona ni katabua maiuna nakon Iehova ae te Atua. E kakororaoaki tebokaia taani kabiraki “rinanon te taeka,” ao a kainnanoaki n aei bwa a na maiuakini ana reirei Kristo ma nanoia ni kabane. (I-Ebeto 5:25-27) Ai ngaia are a a boni katabuaki ao ni kaitiakaki. Ma tera ngkanne aroia “tiibu tabemwaang”?—Ioane 10:16.
5. E aera ngkai e kona n taekinaki ae a kaitiakaki tiibu tabemwaang rinanon Ana Taeka te Atua?
5 A aki tei natin Aaron ake mwaane ibukia te “koraki ae uanao” aika ana tiibu Iesu ake tabeman riki. (Te Kaotioti 7:9) Mangaia are e koaua bwa aomata akana a bwabetitoaki akanne, a a riki iai n tabu ao ni kaitiakaki rinanon Ana Taeka te Atua? Eng, ngaia anne! Ngkana a wareka ae taekinaki n te Baibara ibukini kakawakin ao manenan raraan Iesu ae kawawaeaki naake a kantaningaa te maiu i aon te aba, a a bon onimakini ngkanne taeka aikai ao ni “beku irouna n ana tembora ni ngaina ao ni bong.” (Te Kaotioti 7:13-15) E teretere mwin teimatoani kaitiakaia taani kabiraki ao tiibu tabemwaang ngkai a ‘kateimatoai raoiroin aroaroia.’ (1 Betero 2:12) Ai boni kimwareireira Iehova ngkai e nora itiakia ao katiteuanaakia taani kabiraki ao tiibu tabemwaang, ake a kakauongo ma ni kakaonimaki ni koaua ni kakairi iroun aia tia Kawakintiibu ae Iesu!
6. Tera tuoara i bon iroura ae kakawaki?
6 Ibukin te tua are e riai n itiaki rabwatan te ibonga ae kaain Iteraera, bon iai nanona ae kakawaki ibukia ana aomata Iehova ni boong aikai. A aki toki naake ti reirei ma ngaiia n te Baibara n nora itiakin ara tabo n taromauri ao itiakin ma taraaraoin ara kunnikai. Ma ti a ataia man itiakia ibonga bwa e riai n ‘itiaki nanon’ ane e ararakea ana maunga ae rietata Iehova ibukin taromauriana. (Wareka Taian Areru 24:3, 4, BG; Itaia 2:2, 3.) E riai ni karaoaki ara beku ae tabu ibukin te Atua ma ara iango ao nanora aika itiaki n ikotaki naba ma rabwatara. E kainnanoaki n aei te katoatai n tuoira, ike e a noraki iai bwa a riai tabeman ni karaoi bitaki aika kakawaki bwa a aonga n itiaki. (2 I-Korinto 13:5) N te katoto, e riai n titirakinna ni kangai ane e a tia ni bwabetitoaki are bon nanona ni kani mamatakuakina te bwaitingako: ‘I kaotia n aroarou bwa I itiaki?’ Imwina, e a riai n ukera buokana ibukini katokan te aroaro ae rangi ni buakaka anne.—Iakobo 5:14.
KAOTINGKAMI BWA KAM ITIAKI N AROMI N ONGEABA
7. Tera ana katoto Iesu ae boraoi ma ae taekinaki n Nakoaia Ibonga 8:22-24?
7 Ni moani kateaia te koraki n ibonga ake tibun Iteraera, e anaaki raraan te tiibu mwaane ao e kabiraki iai taningan te Ibonga ae Rietata are te angaatai, waebuana ao taboniwaena ae bubura n ikotaki naba ma natina mwaane. (Wareka Nakoaia Ibonga 8:22-24.) E kamanenaaki te raraa bwa kaotan ae a na ongeaba ibonga ni karaoa aia kabanea n tamaroa ni mwiokoaia. N aron naba anne, e katea te katoto ae kororaoi te Ibonga ae Rietata ae Iesu ibukia taani kabiraki ao tiibu tabemwaang. E kakauongo nakon ana kairiri te Atua n taai nako. E onimakinaki Iesu ibukini karaoan nanon Iehova, ao e tuai man tiotionako man te kawai ae itiaki.—Ioane 4:31-34.
8. Tera ae a riai ni karaoia taan taromauria Iehova ni kabane?
8 A riai Kristian aika kabiraki ao ana tiibu tabemwaang Iesu ni kakairi ni maiun aia Ibonga ae Rietata are e kateimatoaa etin aroarona. A riai taan taromauria Iehova ni kabane n ongeaba ao ni kaboraoi maiuia ma Ana tua aika n te Baibara ao ibukin anne, a a rawa ni karawawataa taamneina. (I-Ebeto 4:30) A riai ni ‘kaetietii kawaini waeia.’—Ebera 12:13.
9. Tera aroia taari mwaane aika teniman ake a a tia ni mwakuri n te aro ae kaan ma kaain te Rabwata n Tautaeka ngke a kaotii aia namakin, ao ko na kangaa ni buokaki n teimatoa ni kaotiko ae ko itiaki man aia taeka?
9 Iangoi aia taeka mai nanoia taari mwaane aika teniman ake a kantaningaa te maiu i aon te aba, ao n teimatoa naba ni mwakuri n te aro ae kaan ma kaain te Rabwata n Tautaeka i nanon tatabebwi te ririki. E taku temanna: “Kioina ngkai bon te mwioko ae onoti aei, e a kaotaraeaki n te iraorao ae kaan n te tai teuana ma teuana bwa e ngae ngke a kabiraki n te taamnei taari mwaane aikai, ma a bon aki kororaoi naba. Ma e ngae n anne, teuana mai buakon tiau i nanon ririki aika nako bon te ongeaba nakoia taani kairiri.” E taku te tari te mwaane are te kauoman: “I a tia ni buokaki ni kiibu n aron 2 I-Korinto 10:5 ibukin te ‘ongeaba irouni Kristo’ bwa N na ongeaba ao n aantaeka irouia taani kairiri. Aio te ongeaba raoi ae nako mai nanom.” E taku te tari te mwaane are te kateniman: “Ngkana ti tangiri baike e tangiri Iehova ao n ribai baike e ribai, n ikotaki naba ma ukoukoran ana kairiri n taai nako ao karaoan ae e na kukurei iai, e boni kaotaki iai te ongeaba nakon ana botaki ao naake e kamanenaia bwa a na kakororaoa ana kantaninga ibukin te aonnaba.” E ataia te tari te mwaane aei bwa e tauraoi Nathan Knorr are kaain te Rabwata n Tautaeka, ni butimwaei bitaki tabeua n Te Taua-n-Tantani ae bwain 1925-E n te kaongora ae “Birth of the Nation” e ngae ngke a nanououa tabeman iai. E rangi n anaaki nanon te tari anne n te aeka n ongeaba anne. N iaiangoan aia taeka mwaane akana teniman ake a a tibwa tia n taekinaki, ko kona ni buokaki iai ni kaotiko ae ko itiaki rinanon ongeabam.
TE ONGEABA MA TE NANO AE ITIAKI N ANA TUA TE ATUA IBUKIN TE RARAA
10. Tera aroni kakawakin ongeabara n ana tua te Atua ibukin te raraa?
10 Wareka Nakoaia Ibonga 17:10, BG. E anga ana tua Iehova nakoia tibun Iteraera bwa a na aki kana “te raraa teuana ke teuana.” Bon te tua naba ibukia Kristian bwa a na rarawa nakon raraaia maan ke aomata. (Mwakuri 15:28, 29) Ti ruru ni maaku n iangoan ae e ‘kaeta matana ni kan ekira nako” te Atua ao n tewenakoira man ana ekaretia. Ti tangiria ao ti kan ongeaba irouna. E ngae naba ngkana ti aitara ma te aro ae na ruanikai iai maiura, ma ti motinnanoia bwa ti na aki butimwaei aia bubutii ao baike a tangiri mairoura, naake a aki ataa Iehova ao naake aki muti ni kan ongeaba irouna. Eng, ti kantaningaia bwa ti na kakanikoaki ngkai ti rarawa nakon te raraa, ma ti motinnanoia bwa ti na ongeaba iroun te Atua. (Iuta 17, 18) Tera te iango n te reirei aei, ae ti na kakorakoraaki iai n ‘tarataraira’ bwa ti na aki kana te raraa ke ni butimwaea te karin raraa?—Te Tua-Kaua 12:23, BG.
11. E aera ngkai ti kona n taekinna bwa te Bong ni Kabwarabure ae kakaraoaki ni katoa ririki bon tiaki tii te katei?
11 Ti buokaki bwa ti na ota raoi n ana iango te Atua ibukin te raraa, ni kamanenaan raraan te man iroun te ibonga ae rietata rimoa i aon Iteraera n te Bong ni Kabwarabure ae kakaraoaki ni katoa ririki. E kawakinaki te raraa i ibukin te bwai ae okoro. Bon ibukini kabwaraan aia bure naake a ukoukora kabwaraan aia bure mairoun Iehova. E riai ni katimtimwaki raraan te kao mwaane ao te kooti i nanoaan ao i matan rabunan te ati ni berita. (Nakoaia Ibonga 16:14, 15, 19) Ni karaoan aei, e a uki iai te kawai ibukin Iehova bwa e na kabwarai aia bure tibun Iteraera. Irarikin anne, e anga te tua Iehova bwa ngkana e tiringa te man te aomata bwa kanana, e riai ni katutuaanako raraana ao n taunna n te tano “ba maiun iriko ni kabane raraia.” (Nakoaia Ibonga 17:11-14, BG) E koaua bwa baikai ni kabane bon te katei ae e aki kakawaki? Tiaki ngaia anne. Bwa kamanenaan te raraa n te Bong ni Kabwarabure, n ikotaki naba ma te tua ibukini katutuan te raraa nako aontano, e boni boraoi ma ana tua Iehova rimoa ibukin te raraa nakon Noa ao kanoana. (Karikani Bwaai 9:3-6) E a bon tia Iehova ae te Atua ni katabua kamanenaakin te raraa ibukini kateimatoaan te maiu. Tera nanon aei nakoia Kristian?
12. E kangaa ni kairekerekeaki te raraa ma kabwaraani buure n ana reta Bauro nakoia Kristian ake kaain te baronga ae Ebera?
12 Ngke e koroboki te abotoro Bauro nakoia Kristian ake kaain te baronga ae Ebera ao e kabwarabwaraa bwa iai mwaakan te raraa ni kaitiaki ni kangai: “A kuri ni bane bwaai ni kaitiakaki n te raraa, n aron ae katauaki n te Tua, ao akea kabwaraani buure ngkana akea te raraa ae kabwaroaki. (Ebera 9:22) E katereterea naba Bauro bwa e kakawaki teutana te angakarea aika maan bwa a tii kauringaki iai tibun Iteraera bwa bon taani bure ngaiia, ao a kainnanoa te bwai teuana riki bwa e aonga ni kabwaraaki iai aia bure ni kabane. Eng, te Tua boni “bannani baika raraoi aika a na roko, ma bon tiaki rabwatani baikai.” (Ebera 10:1-4) A na kangaa ni kona ni kabwaraaki buure?
13. Tera aron am namakin ibukin te koaua are e anga Iesu raraana ae kakawaki nakon Iehova?
13 Wareka I-Ebeto 1:7. E rangi ni kakawaki maten Iesu Kristo bwa te karea ibukia aomata ni kabane ake a tangiria ma Tamana, bwa e tauraoi n ‘anga ngaia ibukira.’ (I-Karatia 2:20) Ma ibukin te bwai are e karaoia Iesu imwini matena ao manga utina, ti a kainaomataaki ni koaua iai bwa a a kona ni kabwaraaki ara bure. E kakororaoa iai te bwai are kaikonakaki n te Tua Rinanoni Mote n te Bong ni Kabwarabure. N te bong anne, e anaa teutana raraan te man ibukin te angakarea te ibonga ae rietata nako nanon te Ruu ae Moan te Tabu n te umwanrianna ae tabu, ao imwina n ana tembora Toromon, ao n anga nakon te Atua bwa kaanga aron ae e tei i matana. (Nakoaia Ibonga 16:11-15) N aron naba anne, e rin Iesu i karawa ma oin raraana ae rangi ni kakawaki ao n angan Iehova. (Ebera 9:6, 7, 11-14, 24-28) Ai kakaitaura ngaira ngkai a kabwaraaki ara bure ao ni kaitiakaki naba mataniwin nanora ibukina bwa ti kaotiota onimakinan raraan Iesu!
14, 15. E aera ngkai e kakawaki otara n ana tua Iehova ibukin te raraa ao te ongeaba iai?
14 Ko a ota raoi riki ngkai bwa e aera Iehova ngke e anganira ana tua ae ti na aki kana “te raraa teuana ke teuana”? (Nakoaia Ibonga 17:10, BG) Ko a mataata raoi bwa e aera te Atua ngkai e iangoa te raraa bwa e tabu? E bon iangoa te raraa bwa titeboo ma te maiu. (Karikani Bwaai 9:4) Ko kakoauaa ae ti riai ni butimwaea ana iango te Atua ibukin te raraa ao n ongeaba n ana tua ae ti na rarawa nako iai? Te anga ae tii teuana ibukira bwa ti aonga n raoiakinaki ma te Atua, bon onimakinan ana karea ni kaboomwi Iesu ao ni kakoauaa bwa iai nanona ae okoro nakon ara tia Karikiriki.—I-Korote 1:19, 20.
15 Ti kona ni bane ni karina n aitara ma te titiraki ibukini kamanenaan te raraa. Ke e kona kaain ara utu, ke raoraora ae tangiraki iroura n aitara ma te motinnano ae e na butimwaea te karin raraa ke e na aki n te tai ae aki kantaningaia. N taai akana kangaanga akanne, a riai naba ni karaoaki motinnano ni kaineti ma mwakorokoro n raraa ao aaro ni bwainnaoraki. Ai ngaia are e rangi ni kakawaki bwa ti na karaoi ara kakaae ao ni katauraoira imwain te kabuanibwai ae kona ni karina n reke. Ti na buokaki n aeka ni mwakuri akanne ao n ikotaki naba ma te tatataro bwa ti na tei n nene ao n rarawa n urui arora ni kakaonimaki ibukin te raraa. Ni koauana, ti bon aki kani kananokawaka Iehova n arora ni kariaia te bwai ae e kabuakakaaki n ana Taeka! A bati taokita ma neeti ao taani boutokaa riki te karin raraa aika a anai nanoia aomata bwa a na anga raraaia kioina ngkai a kantaningaia ae a na kamaiuaki iai aomata. A ataia ana aomata Iehova aika itiaki ae iai riain te tia Karikiriki n taekina te aro ae riai ibukin te raraa. E tabu irouna “te raraa teuana ke teuana.” Ti riai ni motinnanoia bwa ti na ongeaba n ana tua ibukin te raraa. Ti kaotia n aroarora aika itiaki nakoina bwa ti rangi ni kakaitau ibukini manena raraan Iesu ni kakamaiu, ae te raraa ae e tii kona n reke iai kabwaraan te bure ao te maiu n aki toki.—Ioane 3:16.
BUKINA NGKAI E KANTANINGAIRA IEHOVA BWA TI NA ITIAKI
16. E aera ngkai a riai n itiaki ana aomata Iehova?
16 A tuangaki ae kangai tibun Iteraera iroun te Atua ngke a kainaomataaki man tautoronakia irouia kaain Aikubita: “Iehova Ngai ae I kawaerakeingkami man te aba are Aikubita, ba I aonga n Atuanaki i roumi: ma ngaia ae kam na itiaki, ba I itiaki Ngai.” (Nakoaia Ibonga 11:45, BG) A kantaningaaki tibun Iteraera bwa a na itiaki ibukina bwa e itiaki Iehova. Ngkai Ana Tia Kakoaua Iehova ngaira, ti riai naba n itiaki. E teretere raoi anne n te boki ae Nakoaia Ibonga.
17. Tera ngkai am namakin ni bokin te Baibara ae Nakoaia Ibonga?
17 Ni koauana, ti kakabwaiaaki n rinanoan tabeua mwakoron te boki ae Nakoaia Ibonga. Imwin reiakinana, e boni bae ni kakorakoraaki nanom ni kakaitau ibukini bokin te Baibara ae kairaki koreana rinanon te taamnei. Akea te nanououa bwa imwini kananoan am iango i aon rongorongo aika rangi ni kakawaki n te boki ae Nakoaia Ibonga, e a rikirake iai otam ibukin riaira n itiaki. Ma e ngae n anne, baikara koaua aika rangi ni kakawaki ibukin te onimaki aika ti na manga nori ni mwakoron Ana Taeka te Atua ae kairaki koreana aei? Tera riki reireiara mai iai ni kaineti ma karaoan te beku ae tabu ibukin Iehova? Ti na rinanoi bwaai aikai n te kaongora ae imwina.