Ukoukoran te Kairiri ae Manena
NGKANA ko ukoukora te kairiri ao a boni bati aika kona n reke iroum. A rangi ni baitii rikirakeni bitineti aika a karekei buokaia aomata i bon irouia rinanoni booki ke taian viteo. A rangi ni bati booki ibukini karekeani buokaia aomata i bon irouia aika kabooakinako n taabo aika kakaokoro n aroni Buritan, Latin America, Tiaban ao te United States. E a rikirake n taabangaki naba matakuakinani kaetieti n taian viteo, reirei ni maroro, ao kaongora n te TV aika a kaineti ma karekeani buokaia aomata i bon irouia. A tangiraki baikai ibukina bwa a kakoauaa aomata ae a kona ni karekei buokaia n tokanikai i aon aia kangaanga i bon irouia iai, n akea titirakinan te tia rabakau i aon te iango, te tia angareirei ni kaineti ma te maiu n taanga ke mataniwin te Aro. Baikara kanoani bwaai ni kairiri aikai?
A mena i buakoni booto n reirei aika rangi n tatangiraki baikai, kakukureian nanom, rau n nanom n te kareke tangira ao kaikawaaia ataei. Bwaai riki tabeua aika a taabangaki bon te tokanikai i aon te rawawata n nano, te nanokawaki ae moan te korakora ao baika riki imwin te buuraure. A bati naba aomata aika a rangi ni kainnanoi kairiri i aoni kaitaraan te buabeka, te moko ao kabatiaan te mamanging. A manena taeka n reirei aikai? A manena n tabetai, ma n angiin te tai a bon aki. Mangaia are boni karaoan ae wanawana mutiakinan ana kauring te Baibara ae kangai: “E kakoauai taeka ni kabane te aomata ae aki wanawana: Ma e tarataraa raoi nakonakona te aomata ae nanowanawana.”—Taeka N Rabakau 14:15.
A rangi ni kakaokoro booki ibukini karekeani buokara i bon iroura ma booki ni kaetieti aika reireinia aomata te rabakau n aron te rawetaamnei, tauani mwin te akaunti ke te rairai. A kona n rangi ni manena aeka ni boki akanne ao a bebete riki booia nakon anaakin reirei aika okoro ake a kona n reke iai beeba ni bwaati i aon te rabakau teuana ma teuana. A boni kaokoro naba booki ibukini karekeani buokara i bon iroura tao ni kaineti ma te bitineti, te maiu n taanga, kaikawaaia ataei ke marurungin te rabwata ao te iango. N angiin te tai, a boni kaungaa te aroaro ni maiu teuana ke a boutokai aaro n iango riki aika kakaokoro. Ai ngaia are ti wanawana ngkana ti titirakinira ni kangai: Antai ae e anganira te taeka n reirei? Tera nibwan ana rongorongo?
Tao a aki kabotoi aia iango n taai nako taan rabakau i aoni bwaai ni kakoaua aika karauaki raoi n ikoikotaki. Tao tabeman a katauraoa te kairiri ae rangi n tangiraki ni kani kabooaki, ngkana a ataia ae e na rangi ni bati riki te karekemwane ngkana a kaongoraeaki aomata baika a kan ongoraei. Maroaka ae e raka i aoni wanua te birion te taraa ni katoa ririki ana karekemwane te aba ae tii teuana, n te bitineti ibukini karekeani buokaia aomata i bon irouia!
Tera Manenani Bwaai ni Kairiri Ibukini Karekeani Buokara i Bon Iroura?
Ngkana ko onimakini bwaai ni kairiri aika ko kona iai ni buokiko i bon iroum, tao ko boni bae ni kantaningaia bwa e na reke te reirei n ibuobuoki ae manena. Ma n tabetai, baika a reke iroum bon reirei aika aki nano ke a boto i aoni kario iango. N angiin te tai, a na tuangko bwaai ni kairiri aikai ni kangai: ‘Ngkana ko tii iaiangoi baika raraoi, ko a boni kona ngkanne ni katoki am kangaanga. N aki ongeia bwa tera ae ko tangiria, tao te mwane, te marurung ke te iraorao ae kakukurei, e na bon reke iroum ngkana ko kakantaningaa ae raoiroi.’ E manena te aeka ni kairiri anne? E na reke buokam iai ni kaaitarai baika a boni kona n riki ao aika a kabwaranano naba n te maiu aei?
Nora te katoto teuana, a rangi n tatangiraki booki ibukin te reitaki i marenaia aomata ni kabane ao i marenaia taanga. A buokaki aomata ni kairiri aikai bwa a na karikirakei aia utu aika kakukurei aika teimatoa ni bobotaki? Tiaki ngaia aei ae riki n taai nako. Ni kaineti ma temanna te tia rinanoi booki aikai, e taku bwa te tia korei booki ibukini karekeani buokaia aomata i bon irouia ibukin te tangira are e a tia n rangi n tatangiraki i Latin America, “e bon reireinia taan wareware aron te iraorao ae kakukurei ao e karikirakea onimakinaia i bon irouia.” E taku te tia korei booki aikai bwa ngkana e teimatoa ara iraorao ae aki nakoraoi, ti a boni mwamwanaira iai. E kangai aan raoi te rongorongo iai, te bwai ae kakawaki boni karaoan te bwai ae kakukureia temanna, n oneani mwin are ko na atai am kangaanga ao ni kataia ni katoki.
Ni koauana, tao iai taeka n ibuobuoki tabeua aika raraoi i nanoni bwaai ni kairiri ibukini karekeani buokara i bon iroura. Ma e ngae n anne, a kona naba n anga kairiri aika karuanikai. E kona te tia rabakau n anga kairiri aika rangi n ibuobuoki n te reirei teuana. Ma e ngae n anne, ao e kona naba ni kanakobuakai riki bwaai man ana kairiri i aon te reirei riki teuana ae kaokoro. E na boni kangaanga neneran raoi iango aika bati ake a reke mani bwaai ni kairiri aikai ake a kauntaba i marenaia n angiin te tai. Antai ana reirei n ibuobuoki ae ko kona n onimakinna? Titirakiniko ni kangai: ‘E a tia ni karauaki ni karaoaki te kakaae i aon te taeka n reirei aei, ke bon tii ana iango ae kairua te tia kororongorongo? Tera aroni korakorani kairaraangan ana kakaonimaki n te aro ae eti te tia kororongorongo man uaiakinan te kaubwai ke te kani kakannato?’
E a tia ni kakoauaaki teuana te boki ni kairiri ae manena nakoia aomata i nanon te tai ae e a rangi ni maan bwa bon te Baibara. Iai i nanona kairiri aika manena i aon reirei aika bati ake a a tia ni maroroakinaki ni booki ibukini karekeani buokara i bon iroura ao a a bati riki. E a tia naba te boki aei ni kairiia mirion ma mirion aomata bwa a na maiuakina te reirei ae kangai: “Kam na oneaki n aron nanomi, . . . karina te aomata nabangkai.” (I-Ebeto 4:23, 24) E tauraoi i nanon te Baibara te atatai ae kawanawana te aba ni kaineti ma baika a karikii ara kangaanga ao e reireinira arora n tokanikai i aoia. Ma ae rangi ni kakawaki riki, iai i nanona te kaungaunga ae mwaaka ao ni manena ae kona ni kairi ara iango ibukini karaoan ae eti. N te kaongora ae imwina ao e na kabwarabwaraaki iai aroni karaoan anne.