TE MOAN RETA NAKON TIMOTEO

1 Ngai ae Bauro ae ana abotoro Kristo Iesu n ana baire te Atua ae ara tia Kamaiu, ao Kristo Iesu ae ara kantaninga,+ 2 nakon Timoteo*+ ae te nati ni koaua+ n te onimaki:

Ke e mena iroum te akoi ae rianako, ao te nanoanga, ao te rau mairoun te Atua ae te Tama, ao Kristo Iesu ae ara Uea.

3 N aron are I kaungako ngkoa bwa ko na tiku i Ebeto ngke N nangi nako Maketonia, ao I a manga kaungako naba ngkai, bwa ko aonga n tua nakoia tabemwaang bwa a na aki kabutii reirei aika kewe, 4 ke n tabeakini karaki aika aki koaua+ ao kateiriki. Bon akea uaani baikanne+ ma a kauekei iango aika akea koauaia, ao akea te bwai ae reke iai mairoun te Atua ibukini kateimatoaan te onimaki. 5 Ni koauana e karaoaki te kaetieti* aei bwa ti aonga ni kaota te tangira+ ae nako man te nano ae itiaki, ao mani mataniwin te nano ae raoiroi, ao man te onimaki+ ae aki mwamwanaa te aba. 6 A a tia ni kitani baikai tabeman ao a a rairakinako iai nakon te bwarantiko ae akea manenana,+ 7 A kan riki bwa taan angareirei+ i aon te tua, ma a aki atai nanoni baike a taekini ke baike a kawimatoaia iai.

8 Ma ti ataia bwa e raoiroi te Tua, tii ngkana e kamanenaaki iroun te aomata n te aro ae riai 9 n ataakin te koaua ae e aki karaoaki te tua ibukin te aomata ae raoiroi, ma e karaoaki ibukia aomata aika buakaka+ ma aika karitei, ao aika a aki karinea te Atua ma taani bure, ao aika a aki kakaonimaki ni koaua* ma aika a kakeai bongani baika tabu, ao taan tiringia tamaia ma tinaia ke aomata tabemwaang, 10 taani wene ni bure,* mwaane aika wene ni bure ma mwaane,* taan iraeia aomata, taani kewe, taan tuea ni kewe, ao ai taani karaoi bwaai riki tabeua aika bobuaka ma te reirei ae koaua*+ 11 ae boraoi ma te rongorongo ae raoiroi ae mimitong are mairoun te Atua ae kukukurei, are e mwiokoai iai.+

12 I kaitau nakoni Kristo Iesu ae ara Uea, are e kakorakoraai ibukina bwa e aranai bwa I kakaonimaki, ngkai e mwiokoai n te mwakuri ni minita,+ 13 e ngae ngke boni ngai ngkoa te tia taetae ni kamatauningaa te Atua ao te tia bwainikirina te aba, ao te aomata ae I kainikatonga.+ Ma I nanoangaaki ibukina bwa I ronnano ngkoa ao akea au onimaki. 14 Ma e kabatiaa ana akoi ae rianako te Uea nakoiu n ikotaki naba ma te onimaki ao te tangira are mairouni Kristo Iesu. 15 E boni kona n onimakinaki te taeka aei ao e riai ni butimwaeaki, ae taekan ae e roko Kristo Iesu nako buakoia kaain te aonnaba bwa e na kamaiuia taani bure.+ Ma ngai ai boni karotoia taani bure.+ 16 Ma I nanoangaaki ngai ae karotoia taani bure, bwa e aonga ni kaota iai taotaonan nanona ni kabane Kristo Iesu, ni karikai bwa te banna ni katoto nakoia ake a na onimakinna ibukini karekean te maiu are aki toki.+

17 Ke e karineaki ao n neboaki n aki totoki te Uea ae akea tokina,+ ae aki kona ni mauna,+ ae aki nonoraki,+ ae tii ngaia te Atua.+ Amen.

18 Natiu ae Timoteo, I anganiko te kaetieti* aei n ai aron taian taetae ni burabeti ngkoa ake a taekiniko, bwa ko aonga n teimatoa ni buaka iai n te buaka ae raoiroi,+ 19 n taua te onimaki ma te mataniwinnano ae raoiroi,+ are a a tia ni kaaki tabeman ao e a uruaki iai aia onimaki n aron te kaibuke ae urubekebeke. 20 Bon raoia te koraki aei Umenaio+ ma Arekantero ake I anga taekaia nakon Tatan+ bwa a aonga n anganaki te reirei ni kaetieti bwa a na aki taetae ni kamatauningaa te Atua.

2 Mangaia ae I kaumaki moa bwa e riai ni karaoaki te kakorakora n tataro ni bubutii, te tataro, te bubutii ibukia aomata, ao te katituaraoi, ibukia aeka n aomata nako, 2 ibukia ueea, ma ake a kakannato* ni kabane,+ bwa ti aonga ni maiu i nanon te rau ma te mweraoi ma ni maiuakina raoi tangiran te Atua ao te wanawana.+ 3 E raoiroi aei ao e riai i matan ara tia Kamaiu ae te Atua,+ 4 are e kantaningaiia aeka n aomata nako bwa a na kamaiuaki,+ ma ni karekea te atatai ae eti ibukin te koaua. 5 Bwa tii temanna te Atua,+ ao tii temanna te tia raoi+ i marenan te Atua ma aomata,+ ae te aomata ae Kristo Iesu,+ 6 are e anga ngaia bwa te kaboomwi* ibukia aomata nako*+—e na kaotiotaki taekan aei n taina ae riai. 7 I mwiokoaki bwa te tia uarongorongo ao te abotoro+ ibukini karaoan te kaotioti anne,+ ae te tia angareirei ni kaineti ma te onimaki ao te koaua nakoia natannaomata+ aika tiaki I-Iutaia. I taekina te koaua ao I aki kewe.

8 Mangaia ae I tangiria bwa a na tatataro mwaane n taabo nako ike kam botaki iai, ao n arori baia aika itiaki+ n akea te un+ ma te kauntaeka.+ 9 N aron naba anne, a riai aine ni katamaroaia ni kunnikai aika tau, n te aro ae riai ma te iangoraoi,* ao tiaki ni birakin te irannatu n te aro ae raka, ke n te koora ke ni moomi ke n te kunnikai ae rangi ni bobuaka,+ 10 ma a na katamaroaia ni mwakuri aika raraoi n te aro ae boraoi ma aroia aine aika taku bwa a karinea te Atua.+

11 Ke e reireinna te aine ni kainabwabu* ma te aantaeka ae kororaoi.+ 12 I aki kariaia bwa e na angareirei te aine, ke e na taua taekan te mwaane, ma e na teimatoa ni kainabwabu.*+ 13 Bwa e karaoaki moa Atam ao imwina Ewa.+ 14 Ao tiaki naba Atam are mwamwanaaki ma bon te aine are mwamwanaaki+ ao e reke n te bure. 15 Ma e ngae n anne, e na kamanoaki te aine ni bungiakin natina,+ ngkana e teimatoa i nanon te onimaki ao te tangira ao katabuana ma te iangoraoi.*+

3 E boni kona n onimakinaki te taeka aei: Ngkana iai te mwaane ae ukoukora te kan riki bwa te mataniwi,*+ ao e tangira te mwakuri ae raoiroi. 2 Mangaia ae e riai n akea aron te mataniwi* ae e na kabuakakaaki iai, e na buuna te aine ae tii temanna, e na taubaang ni bwaai ni kabane, e na bwaina te iangoraoi,*+ e na bwaina te aro ae riai,+ e na akoakoiia aomata,* e na tau ibukin te angareirei,+ 3 e na aki kokoro ni manging,+ e na aki iowawa,* e na aki imanono,+ e na aki kan unun,+ e na aki bakimwane.+ 4 E na kairiia* kaaini batana n te aro ae riai, ao a na aantaeka natina ma ni bwaina te wanawana.+ 5 (Bwa ngkana e babanga te mwaane ni kairiia* kaaini batana, e na kangaa ngkanne n tararuaa ana ekaretia te Atua?) 6 E aki tau iai te mwaane ae e a tibwa rairaki nakon te onimaki,+ bwa e kaawa ni kainikatonga, ao e na titeboo motikan taekana ma are e karekea te Riaboro. 7 Ao e riai naba n raoiroi taekana irouia aomata ake i ao,*+ bwa e aonga n aki kabuakakaaki* irouia aomata ma ni bwaka i nanon ana kai ni kabwaru te Riaboro.

8 A riai naba ni bwaina te wanawana tabonibai n te ekaretia, a na aki wi uoua,* a na aki kabatiaa nimakin te wain, a na aki nanonrang ni kani karekei aroia n te babakanikawai,+ 9 a na taua bukin te bwai ae raba ae tabu ni kaineti ma te onimaki, ma mataniwin nanoia ae itiaki.+

10 Ao ke a kataaki moa bwa a tau ke a aki, ao imwina a kona ni beku bwa tabonibai, ngkai akea kabuakakaaia.+

11 A riai naba aine ni bwaina te wanawana, a na aki uarao,+ a na taubaang ni bwaai ni kabane, ao a na kakaonimaki ni bwaai ni kabane.+

12 E riai ni buuna te aine ae tii temanna te tabonibai n te ekaretia, ao e na kairiia natina ma kaaini batana n te aro ae riai. 13 Bwa mwaane ake a beku n te aro ae riai, a karekei atongaia aika raraoi ma te aki maaku naba teutana n taetae ibukin te onimaki are i nanoni Kristo Iesu.

14 I korei baikai nakoimi e ngae ngke I kantaningaia bwa N na waekoa n roko iroumi, 15 bwa ngkana I baenikai ao kam na atai aromi aika kam riai ni bwabwaini ni batan te Atua,+ ae taekan ana ekaretia te Atua ae maiu, ae bouan te koaua ma aana. 16 Ni koauana, e kakannato te bwai ae raba ae tabu ae taekan tangiran te Atua: ‘E kaotaki Iesu n te rabwata,+ e atongaki bwa e raoiroi n te rabwata n taamnei,+ e kaoti nakoia anera,+ e tataekinaki taekana i buakoia natannaomata,+ e onimakinaki irouia kaain te aonnaba,+ ao e mwaneakirake n te mimitong.’

4 Ma e taekinaki rinanon te taamnei ae raoiroi, bwa rimwi riki a na roko taai ake a na boni bwaka iai tabeman man te onimaki, ibukin irakin nanon rongorongo aika bureburea te aba+ mairouia taamnei aika buakaka ma aia angareirei taimonio, 2 rinanon aia mwamwanaa te aba aomata aika tataekini keewe,+ ake a kanikinaeaki mataniwin nanoia kaanga n tanen te biti ae kabuebue. 3 A katabuaka te mare,*+ ao a tua nakoia aomata te aki kang amwarake+ ake e karikii te Atua bwa a na katoongaki+ ma te kakaitau, irouia ake a onimaki+ ao n ataa raoi te koaua. 4 Bwa a bane n raraoi ana karikibwai te Atua,+ ao akea te bwai teuana ae e na kaakiaki+ ngkana e butimwaeaki ma te katituaraoi, 5 bwa e kaitiakaki rinanon ana taeka te Atua ma tataroakinana.

6 Ngkana ko angania taari te reirei ni kairiri aei, ko na riki iai bwa ana minita ae raoiroi Kristo Iesu, ae ko wantongaaki n taeka aika nako man te onimaki ao man te angareirei ae raoiroi are ko toua raoi mwina.+ 7 Ma ko na tai mutiakini karaki aika aki koaua aika kakeai bongani baika tabu,+ n aron ake a kakarakin unnaine. Ma ni kaitaraan anne, ko na kataneiako bwa ko aonga n uaiakina tiam ae tangiran te Atua. 8 Bwa e manena teutana te kamarurung* n te rabwata, ma e manena tangiran te Atua ibukini bwaai nako, bwa e irekereke ma te berita ibukin te maiu ngkai, ao te maiu are e na roko.+ 9 E kona n onimakinaki te taeka anne ao e riai ni butimwaeaki raoi. 10 Anne bukina ae ti mwakuri korakora ni karokoa ngkai ao ti kakorakoraira,+ ibukina bwa ti kabotoi ara kantaninga i aon te Atua ae maiu, ae te tia Kamaiuia+ aeka n aomata nako,+ ma ai moarara riki te koraki aika kakaonimaki.

11 Teimatoa n anga tuua aikai ao n angareirei iai. 12 Tai kariaia temanna bwa e na kakeaa bongam ngkai te roro n rikirake ngkoe. Ma riiki bwa te banna ni katoto nakoia aika kakaonimaki, n te taetaenikawai, n anuani maium, n te tangira, n te onimaki, ao n te aroaro ni maiu ae itiaki. 13 Teimatoa ni katabetabeko imwain rokou, n te wareware i mataia aomata,+ n te kaungaunga, ao n te angareirei. 14 Tai kaaka taekan te bwaintituaraoi ane iroum are ko anganaki rinanon te taetae ni burabeti, ngke a kaaki baia i aom kaain te rabwata n unimwaane.+ 15 Iaiangoi* baikai ao kabanea nanom iai, bwa e aonga n noraki raoi rikirakem irouia aomata nako. 16 Teimatoa n tarataraa raoi arom ao aron am angareirei.+ Teimatoa ni baikai, bwa ngkana ko karaoa aei, ko kamaiuko iai ma ake a ongo iroum.+

5 Tai kabatiaa tiriburean te mwaane ae e a kara.+ Ma n oneani mwin anne, butiia bwa kaanga tamam, ao butiia mwaane ake a ataei riki bwa kaanga tarim, 2 ao unnaine bwa kaanga tinam ao aine ake a ataei riki bwa kaanga mwaanem, ma te itiaki ni kabane.

3 Mutiakinia* aine ake a a tia ni mate buuia* ake a boni kainnanoa raoi te ibuobuoki.+ 4 Ma ngkana iai natin ke tibun te aine ae e a tia ni mate buuna, ao ke a reireinia moa naakai n tararuaiia kaain aia auti ni kaineti ma tangiran te Atua+ ao ni kabwarai baeia irouia aia karo ke tibuia,+ bwa e riai aei i matan te Atua.+ 5 E onimakina te Atua te aine ae e a tia ni mate buuna ae boni kainnanoa raoi te ibuobuoki ae maiu ni kainnano,+ ao e teimatoa ni kakorakoraa n tataro ni bubutii ao n tatataro ni ngaina ao ni bong.+ 6 Ma te aine ae kani kakukureia rabwatana, e boni mate e ngae ngke e maiu. 7 Mangaia ae teimatoa n anga kaetieti* aikai, bwa a aonga n akea kabuakakaaia. 8 Ma ngkana iai temanna ae aki karekei kainnanoia ana koraki ake e bon riai n tabeakinia, ai moarara riki ake boni kaaini batana, ao e kakeaa te onimaki ao e buakaka riki nakon te aomata ae aki onimaki.+

9 E na koreaki aran te aine ae e a tia ni mate buuna ae e a tia ni koro 60 ana ririki, ae kakaonimaki* nakoni buuna 10 ae e kakoauaaki bwa a raraoi ana mwakuri,+ ngkana e a tia ni kaikawaiia natina,+ n akoiia+ ianena, n teboki waeia te koraki aika itiaki,*+ ni buokiia akana karawawataaki,+ ao n anga ngaia nakoni mwakuri aika raraoi ni bane.

11 Ma n te itera are teuana, tai korei araia aine ake a ataei riki ake a a tia ni mate buuia, bwa e na tutukaki aia beku ibukini Kristo ngkana e roko nanoia ni kan iein, ao ane a na kani mare. 12 Ao ane a na kabuakakaaki ibukina bwa a kitana aia moani kantaninga ni kaineti ma aia onimaki.* 13 Ao a reireinia naba te aro ae akea uaana, ni kabanetai ni kareaanibata, eng, akea uaaia, ao irarikina bon taani winnanti naba ngaiia ao taan reberake n roko n tabeia aomata,+ ao n taekini baike a aki riai n taekin. 14 Mangaia ae I tangiriia aine ake a ataei riki ake a a tia ni mate buuia, bwa a na manga mare+ ma ni karikiia natiia+ ao a na tabeakinia kaaini bataia, bwa a aonga n aki karekea angan te tia kaaitara bwa e na tiribureira. 15 Ni koauana, a a tia tabeman n rairakinako n rimwin Tatan. 16 Ngkana iai te aine ae onimaki ae iai ana koraki aika aine aika a a tia ni mate buuia,* ao ke e tabeakinia neienne, bwa e aonga n aki karawawataaki te ekaretia, ao e a kona ngkanne te ekaretia ni buokiia aine ake a a tia ni mate buuia ake a boni kainnanoa raoi te ibuobuoki.+

17 A riai n iangoaki unimwaane ake a kairiri n te aro ae raoiroi,+ bwa a tau ni kabatiaaki karineaia,+ ai moarara riki te koraki aika mwakuri korakora n tataekina ana taeka te Atua ao n angareirei iai.+ 18 Bwa e kangai te koroboki ae tabu, “Ko na aki kabaea win te kao mwaane ngkana e toutoua te uita ni kaaki kunna,”+ ao e kangai naba, “E riai n anganaki te tia mwakuri boona.”+ 19 Tai kariaia te bukibuki ni kaitaraa te unimwaane, ma tii ngkana a kakoaua iai uoman ke teniman.+ 20 Boaiia+ aomata aika kakaraoa ae bure, i mataia taani kakoaua ni kabane,+ bwa te bwai n reirei* nakoia akana tabemwaang. 21 I tua nakoimi i matan te Atua ao Kristo Iesu ma anera aika rineaki, bwa kam na toui mwini kaetieti aikai ma n tirobaei raoi imwaini karaoan te moti, ao n aki inanonano.+

22 Tai ienikuri ni kaaki baim i aon te mwaane ni mwiokoia,+ ao tai ibuokanibwai naba n aia bure tabemwaang. Kateimatoa itiakin aroaroni maium.

23 Tai manga moi n te ran,* ma nima te wain teutana ibukini birotom ma aorakim aika itutuko.

24 A ataaki aia bure tabeman irouia aomata, ike e a motikaki naba iai taekaia ngkekei, ma ake tabeman a kaotaki aia bure rimwi.+ 25 Ao ai arona naba, bwa a ataaki mwakuri aika raraoi irouia aomata,+ ao ake a aki ataaki, a aki kona n teimatoa n raba.+

6 A riai n teimatoa tooro* n iangoiia aia toka bwa a tau ni kabatiaaki karineaia,+ bwa e aonga n aki taetae ni kabuakakaaki aran te Atua ma te angareirei.+ 2 Ao akana toro irouia aia toka aika taari, a aki riai ni kakeai karineaia kioina ngkai bon taari. Ma n oneani mwin anne a riai n tauraoi riki ni beku, ibukina bwa te koraki ake a kakabwaiaaki n aia beku, bon raoia n onimaki ao tariia aika tangiraki.

Teimatoa n angareirei i aoni baikai ma ni kaungaunga iai. 3 Ngkana iai ae e kabutii reirei aika kewe ao e aki butimwaei kaetieti aika koaua,*+ ake mairoun ara Uea ae Iesu Kristo, ao e aki kakairi naba n te reirei ae boraoi ma tangiran te Atua,+ 4 ao e kainikatonga te aomata anne, ao e aki mataata n te bwai teuana.+ E babaeakina te kauntaeka ma te kaborabakau i aon taian taeka.+ A karikirakei baikai te bakantang, te kaiangatoa, te uarao,* bukibuki ni kabuakaka aika kanamakinaki, 5 te ikakaiwi ae okioki ibukini baika akea uaaia i marenaia aomata aika buakaka aia iango,+ aika a aki ataa te koaua, ake a taku n aia iango bwa tangiran te Atua bon te anga ae e na reke iai aroia.+ 6 Ma ni koauana, e boni korakora reken aron te aomata n tangiran te Atua+ n ikotaki ma te raunnano. 7 Bwa ti aki uabwai nako aon te aba, ao ti aki kona naba n uabwai mai aon te aba.+ 8 Mangaia ae ngkana iai kanara* ma kunnikaira,* ao a na rau nanora ni baikai.+

9 Ma akana uaiakina te kani kaubwai, a bwaka nako nanon te kaririaki ao te kai ni kabwaru+ ao bwaruani baika nanobaba ma ni kaikoaki, ake a kabwakaia aomata nakon te kamaunanakoaki ao te kabuanibwai.+ 10 Teuana mai buakoni wakaani baika bubuaka ni kabane bon tangiran te mwane, ao ngkana a uaiakina karekean te aeka n tangira aei tabemwaang ao a kairakinako iai man te onimaki ao a ewariia ni maraki aika bati.+

11 Ma ko na birinako mani baikai ngkoe ae ana aomata te Atua. Ao ukoukora te raoiroi, tangiran te Atua, te onimaki, te tangira, te nanomwaaka, ao te nimamannei.+ 12 Ko na buaka n te buaka ae raoiroi ibukin te onimaki, ao taua raoi te maiu are aki toki are ko weteaki nako iai ao are ko kaotiota taekana n te aro ae raoiroi i mataia taani kakoaua aika bati.

13 I tua nakoim i matan te Atua are kateimatoai maiuni bwaai ni kabane, ao i matani Kristo Iesu are anga te kaotioti ae raoiroi nakoni Bontio Birato+ i mataia aomata, 14 bwa ko na kakairi n te tua are I anganiko n te aro ae akea baarekana ao akea kabuakakaana ni karokoa kaotan ara Uea ae Iesu Kristo,+ 15 are e na kaotia n taina ae baireaki, teuare tii ngaia te Uea ae Mwaaka ae kukukurei. Boni ngaia aia Uea akana tautaeka bwa ueea, ao aia Toka akana tautaeka bwa tooka,+ 16 ae tii ngaia ae aki mamate,+ ae e mamaeka n te oota ae aki kona ni kaaniaki,+ ae akea te aomata ae e a tia n noria ke ni kona n noria.+ Ana bwai te karineaki ao te mwaaka n aki toki. Amen.

17 Aanga te kaetieti* nakoia akana kaubwai n te waaki ae ngkai i aon te aba* bwa a na aki kainikatonga,* ao a na aki kabotoi aia kantaninga i aon te kaubwai ae kai mauna+ ma a na kabotoi i aon te Atua, are e anganganira bwaai ni kabane ni kabatiai aika ti kukurei iai.+ 18 Tuangia bwa a na karaoa ae raoiroi, a na kabatiai aia mwakuri aika raraoi, a na tituaraoi, ao a na tauraoi n ibuokanibwai,+ 19 ao ni kaikoa aaia ae raoiroi ibukin taai aika a na roko bwa aia bwai ae kakawaki,+ bwa a aonga n taua raoi te maiu ni koaua.+

20 Timoteo, kawakina raoi mwiokoam ae ko anganaki,+ ao tannako man taeka aika akea manenaia aika kakeai bongani baika tabu, ao man iango aika kauntaba ake a kairua n atongaki bwa aongkoa te atatai.+ 21 A a tia n rairakinako tabeman man te onimaki ibukina bwa a kainikatonga ni kaotiota te atatai anne.

Ke e mena iroumi te akoi ae rianako.