NAKOIA I-BIRIBI

1 Bauro ma Timoteo ake ana toro Kristo Iesu, nakoia te koraki aika itiaki* ni kabane i Biribi,+ aika taan rimwini Kristo Iesu n ikotaki ma mataniwi* ao tabonibai n te ekaretia:+

2 Ke e mena iroumi te akoi ae rianako ma te rau mairoun te Atua ae Tamara, ao te Uea ae Iesu Kristo.

3 I katituaraoa Atuau n taai nako ngkana I ururingingkami 4 n au tataro nako ake I kakorakoraai iai ni bubutii ibukimi ni kabaneingkami. I kakorakora n tataro ma te kimwareirei,+ 5 ibukin te ibuobuoki are kam anga ibukin* te rongorongo ae raoiroi, man te moantai are kam ongo iai taekana ni karokoa ngkai. 6 I kakoauaa raoi te baei, bwa teuare moan tabeka te mwakuri ae raoiroi i buakomi, e na waakinaanako katiaana+ ni karokoa ana bong Kristo Iesu.+ 7 E riai bwa N na iangoa aei ibukimi ni kabaneingkami, kioina ngkai kam mena i nanou, ngkami aika kam ibuokanibwai ma ngai n te akoi ae rianako, ni kabaeakiu+ ao ni kateani bukin te rongorongo ae raoiroi+ ao ni kamatoaana i matan te tautaeka.

8 Bwa te tia kakoauaai te Atua ibukin ingaingan nanou ni kani kaitiboo ma ngkami ni kabane ma te tangira are aekakin ana tangira Kristo Iesu. 9 Ao I teimatoa n tataro bwa e na ririkirake riki+ ami tangira n raonaki n te atatai ae eti+ ao n te ataibwai ae tabwanin raoi+ ni kaineti ma nanon te Atua, 10 bwa kam aonga ni koaua raoi bwa baikara bwaai aika kakawaki riki,+ n te aro ae e na akea waewaeami ao n aki kabwakaa temanna+ ni karokoa ana bong Kristo, 11 ao ni kaonaki n uaa aika raraoi ake a reke rinanon Iesu Kristo,+ are e neboaki iai te Atua ma ni karaoiroaki.

12 Ao I tangiringkami taari bwa kam na ataia bwa baika riki nakoiu, a bon riki bwa karikirakean te rongorongo ae raoiroi ao tiaki totokoana, 13 n te aro ae e a taabangaki i buakoia Ana Tautia te Embera ao aomata ni kabane, ataakini+ kabaeakiu+ ibukin onimakinani Kristo. 14 A a ninikoria riki n tataekina ana taeka te Atua n aki maaku angia taari ake a toro iroun te Uea, kioina ngkai e a kakorakoraaki nanoia ni kabaeakiu.

15 E koaua bwa a tataekina te Kristo tabeman ibukin nanoia ni bakantang ao ni kaiangatoa, ma a karaoia ake tabemwaang ibukin raoiroin nanoia. 16 Ake a tataekinna ibukin raoiroin nanoia, a kaotiota taekan te Kristo ibukin te tangira, bwa a ataia ae I rineaki ibukini kateani bukin te rongorongo ae raoiroi.+ 17 Ma ake a tataekinna ibukin nanoia ni bakantang ao ni kaiangatoa, a karaoia ibukin te riribai ao aki raoiroin nanoia, bwa a kani karekea au kangaanga ni kabaeakiu. 18 Ao tera mwina? E a tabe ni kaotiotaki taekani Kristo n aanga nako, ao n aki ongeia bwa e baka n tataekinaki, ke e tataekinaki ma te nano ni koaua, ma I kimwareirei iai. N na bon teimatoa naba ni kimwareirei iai, 19 bwa I ataia ae n tokina e na reke kamaiuau rinanon ami kakorakora n tataro ni bubutii+ ao reken taamnein Iesu Kristo+ irou, 20 n aron au kantaninga ae I ingainga iai, bwa N na aki kamaamaeaki n te bwai teuana, ma e na kamoamoaaki Kristo n rabwatau n arou n taetae n aki maaku, bwa e aonga ni kamoamoaaki naba ngkai n aroni kamoamoaana are e taneiai iai mai mwaina, ngkana tao I maiu ke I mate.+

21 Bwa irou ngai ngkana I maiu ao N na beku irouni Kristo,+ ma mateu bon reken riki arou.+ 22 Ma ngkana I teimatoa ni maiu n rabwatau aei ao I kona ni kabatiaa riki uaan au mwakuri—ma N na aki kaota te bwai ae N na rineia. 23 E tikimaurekaki au iango ni bwaai aika uoua aikai. Ma I bon tangira kainaomataau ao te mena i rarikini Kristo,+ bwa akea te nanououa bwa moan te raoiroi riki+ aei. 24 Ma e riai riki irou bwa N na tiku n rabwatau aei ibukimi. 25 Mangaia ae kioina ngkai I kakoauaa raoi aei, I ataia ae N na tiku ao n teimatoa ni maiu ma ngkami ni kabane, ibukin rikirakemi ao kimwareireimi n te onimaki, 26 bwa e aonga n taonako kakatongami irouni Kristo Iesu ngkana I a manga mena i rarikimi.

27 Ma kam na kakaraoa* aroaromi ae tau ibukin te rongorongo ae raoiroi ae taekan te Kristo,+ bwa n rokou ni kawaringkami ke ngkana akea ngai i rarikimi, ao N na ongo taekami ae kam tei n nene ni katiteuanaaki n ami iango n aron te aomata ae tii temanna,*+ ma n uaia ni kakorakoraingkami ibukin te onimaki ae reke man te rongorongo ae raoiroi, 28 ao n aki maakuia naba teutana taani kaaitaraingkami. Aei bon te bwai ni kakoaua nakoia bwa a na boni kamaunaaki,+ ma te kakoaua nakoimi bwa kam na boni kamaiuaki,+ bwa boni mairoun te Atua te baei. 29 Bwa kam anganaki te kakabwaia, ae tiaki tii onimakinani Kristo ma te maraki naba ibukina.+ 30 Bwa kam a rin i buakon te buaka ae titeboo ma are kam a tia n norai iai ngkoa,+ ao n aron ae kam a ongo ngkai bwa I mena naba i nanona.

2 Ngkana iai i buakomi te kaungaunga ni Kristian, ke te kabebeteaki n te tangira, ke kaotiotan te mwamwannano, ke te tangira ma te atataiaomata, 2 ao kam na kakororaoa kimwareireiu n aromi ni kaboraoi ami iango, ao ni bwainan te tangira ae tii te arona, ao ni katiteuanaaki raoi,* ao n iangoan te iango+ ae tii teuana. 3 Tai karaoa te bwai teuana ma te kaiangatoa+ ke te kainikatonga,+ ma kam na nanorinano n iangoia bwa a kakawaki riki tabemwaang nakoimi,+ 4 ao kam na aki tii tabeakin oin aromi,+ ma kam na tabeakin naba aroia tabemwaang.+

5 Kateimatoa te iango aei i nanomi ae mena naba i nanoni Kristo Iesu,+ 6 ae e bon aki iangoa ae e na kataia ni boraoi ma te Atua,+ e ngae ngke ai aron te Atua ngaia.+ 7 Eng, e kaaki oin arona ao e arona aron te toro+ ao e riki bwa te aomata.*+ 8 Ao irarikina, ngke e a riki bwa te aomata,* ao e kananorinanoa ao e ongeaba ni kataua matena,+ eng, ae te mate i aon te kai ni kammaraki.*+ 9 Aei bukina ae e a karietataaki iai iroun te Atua nakon te nakoa ae rietata riki+ ao e akoaki naba n anganaki te ara ae kakannato riki nakon aara nako,+ 10 bwa a aonga ni bane bubuaniwaeia kaaini karawa, kaain aon te aba, ao kaain aantano, ni katorobubua n aran Iesu,+ 11 ao a riai ni bane aomata* ni kaotiotia bwa te Uea+ Iesu Kristo, bwa e aonga n neboaki iai te Atua ae te Tama.

12 Mangaia ae ngkami aika kam tangiraki irou, ngkai kam ongeaba n taai nako tiaki tii ngkana I mena i buakomi ma e a moamoa riki ngkana akea ngai i rarikimi, ao kam na teimatoa ni mwamwakuria kamaiuami ma te maaku ao te rurubenebene, 13 bwa bon te Atua ae mwamwakuri i nanomi ibukini kukurein nanona, bwa kam aonga ni karekei nanomi ma ni mwakuri. 14 Kam na kakaraoi bwaai ni kabane n aki ngurengure+ ke ni kauntaeka,+ 15 bwa kam aonga n riki bwa natin te Atua+ aika akea kabuakakaami ao kam itiaki, ao akea waeami i buakon te roro+ ae buakaka ma ni bubure, ike kam a raneanea iai ngkai taani kaotaa te oota ngkami n te aonnaba,+ 16 ao kam na taua raoi taekan te maiu.+ Ao e na reke iai bukini kimwareireiu n ana bong Kristo, n ataakin ae e aki matebuaka biribiriu ke au mwakuri korakora. 17 Ma I kakatonga ao I kimwareirei iroumi ni kabane, e ngae ngkai I a kabwaroaki n ai aron te karea ae te wain+ i aon ami karea+ ae te beku ae tabu,* are e kairingkami nako iai te onimaki. 18 Kam na kakatonga naba n aron anne ma ni kimwareirei ma ngai.

19 Ma I kantaningaia bwa ngkana nanon te Uea ae Iesu, ao N na waekoa ni kanakoa Timoteo+ nakoimi, bwa I aonga ni kaungaaki ngkana I ongo rongorongomi. 20 Bwa akea riki temanna irou ae titeboo aroarona ma ngaia, ae e na tabeakin raoi tabeaiangami. 21 Bwa ake tabemwaang a tabeakin oin nanoia ao tiaki nanon Iesu Kristo. 22 Ma kam ataia bwa e a tia ni kaota manenana Timoteo nakoira. E riki bwa kaanga te teei+ i rarikin tamana, n arona ni kakorakora ma ngai ibukin te rongorongo ae raoiroi. 23 Boni ngaia teuare I kantaningaia bwa N na kanakoa nakoimi ngkana I a tia n ataa te bwai ae e na riki nakoiu. 24 I kakoauaa bwa ngkana nanon te Uea ao N na bon roko naba iroumi n te tai ae waekoa.+

25 Ma ngkai moa I iangoia bwa N na kanakoa nakoimi Ebaberorito ae tariu ao raou ni mwakuri ao ni buaka, are kam kanakomaia bwa ami tia ibuobuoki ibukini kainnanou,+ 26 kioina ngkai e a ingainga ni kan noringkami ni kabane, ao e rawawata nanona ngkai kam ongo ae e bwaka n aoraki. 27 Eng, e boni bwaka n aoraki ao e kuri ni mate, ma e nanoangaia te Atua, ma tiaki tii ngaia ma e nanoangaai naba bwa I aonga n aki rotaki n te rawawatannano ae moan te korakora. 28 Mangaia ae I a kawaekoaa ni kanakoatia, bwa kam aonga ni manga kimwareirei ngkana kam noria, ao e na karako riki iai rawawatau. 29 Mangaia ae butimwaeia ma te kimwareirei ae bati n aron ae kakaraoaki nakoia ana toro te Uea, ao teimatoa ni karineia taari aika ai aron teuaei,+ 30 bwa e kurimaraa maiun teuaei ibukin ana mwakuri te Kristo,* ao e kaburea maiuna* bwa e aonga ni kakororaoa buokau n te baere kam aki kona ni karaoia ibukiu ngkai akea ngkami ikai.+

3 Ni kabaneana taari, kam na teimatoa ni kimwareirei ibukin te Uea.+ Tiaki kawangaau okiokirani koreani baikai nakoimi ma bon ibukini kamanoami.

2 Tarataraingkami mairouia aomata aika kamwara,* tarataraingkami mairouia akana karaoi mwakuri aika bubuaka, tarataraingkami mairouia taani kaungaa te korotobibi.*+ 3 Bwa boni ngaira aika ti korotobibiaki n te korotobibi ae koaua,+ aika ti beku iroun te Atua rinanon taamneina, ao ti kamoamoa irouni Kristo Iesu+ ma n aki onimakini bwaai n rabwata. 4 Ma ngkana iai ae e kona n onimakini bwaai n rabwata ao I riai riki ngai n onimakinna.

Ngkana iai te aomata temanna ae taku bwa iai bukina ae e na onimakini iai bwaai n rabwata, ao mooa riki ngai: 5 I korotobibiaki n te kawanibong+ man te natannaomata are Iteraera, man te baronga are Beniamin, bwa te Ebera ngai ae I bungiaki mairouia taian Ebera,+ ao I kawakina te tua bwa te Baritaio*+ ngai. 6 Ao ibukin te ingaingannano iai ao I bwainikirina te ekaretia,+ ao akea naba kabuakakaau ni kaineti ma te raoiroi are boto i aon te tua. 7 Ma kabwaiau ake a reke irou ngkoa, I a kukurei ni kabuai* ibukin te Kristo.+ 8 Ae moamoa riki I taku bwa e bon riai buani bwaai ni kabane ibukin te atatai ae moanibaan te raoiroi ae taekan au Uea ae Kristo Iesu. Bwa I kariaia buani bwaai ni kabane ibukin teuaei, ao I tarai bwa maange bwa I aonga ni karekea Kristo irou, 9 ao N na noraki bwa I katiteuanaaki ma ngaia, tiaki ibukin oin raoiroiu ae reke man irakin te Tua, ma ibukin te raoiroi ae reke rinanon onimakinani+ Kristo,+ ae te raoiroi ae reke mairoun te Atua ae boboto i aon te onimaki.+ 10 Tiau bon ataakin Iesu ao mwaakani mangautina,+ ao n ibuokanibwai ni marakina+ ngkai I a kariaia mateu ae ai aroni matena,+ 11 bwa N na noria ngkana I kona ni karekea te mangauti mai buakoia maate are e na moani waaki.+

12 Tiaki nanona bwa e a tia n reke irou te kaniwanga ke I a kororaoi. Ma I kakorakoraai+ bwa N na noria ngkana I kona ni karekea te baere e rineai nako iai*+ Kristo Iesu. 13 Taari, tiaki n ae I iangoia bwa e a reke irou, ma aei te bwai teuana ae koaua: I mwaninga taekani baike imwiu+ ao I arorai nakoni baika mena imwaiu.+ 14 I kakorakoraai n uaiakina te tia ae karekean te kaniwanga+ ae te wewete+ nako karawa mairoun te Atua rinanoni Kristo Iesu. 15 Ngaia are ti na bwaina te iango aei ngaira ni kabane aika ti ikawai n te onimaki,+ ao ngkana kam kaokoro n iango n te bwai teuana, ao e na kaota te iango ae eti nakoimi te Atua. 16 Ma ti na nakonako n te aro ae riai n aron ae ti a tia n rikirake iai, ma n teimatoa n te waaki aei.

17 Taari, kam na bane ni kakairi irou,+ ao tarataraiia te koraki ake a nakonako n te aro ae boraoi ma te katoto are ti a tia ni karaoia nakoimi. 18 Bwa a bati aika a nakonako n te aro ae a kairiribai nakon ana kai ni kammaraki* te Kristo, ake I a tia n tataekinia ngkoa, ma ngkai I a manga taekinia ma te tang. 19 Tokia bon te kamaunaaki, ao atuaia boni baike e tangiri rabwataia,* ao a kamoamoa ni baika a riai ni maamaa iai, ao a kaatuui aia iango i aoni bwain te aonnaba.+ 20 Ma ngaira boni kaaini+ karawa+ ao ti ingainga ni kariariaa te tia kamaiu ae te Uea ae Iesu Kristo,+ are mena i karawa, 21 are e na manga onika rabwatara ae mangori bwa e aonga ni boraoi ma rabwatana ae mimitong,+ ni mwaakana are e a anganna te konaa ni kaaki bwaai ni kabane i aana.+

4 Mangaia ae kam na tei n nene+ n te aro aei n reitakimi ma te Uea, ngkami tariu aika kam tangiraki irou aika I ingainga ni kan noriia, ae kimwareireiu ao au baunuea.+

2 I kaumaka Euoria ma Tuntuke bwa a na kaboraoi aia iango n ana mwakuri te Uea.+ 3 Eng, I butiiko naba ngkoe ae raou ni mwakuri ni koaua,* bwa ko na teimatoa ni buokiia aine aikai, ake a a tia n uaia ni kakorakoraia* ma ngai ibukin te rongorongo ae raoiroi, n ikotaki ma Kiremenito ao raou ni mwakuri ake tabemwaang ake a mena araia n te boki ni kamaiu.+

4 Kimwareirei n taai nako ibukin te Uea. I a manga taku riki, Kam na kimwareirei!+ 5 E na ataaki wanawanami+ irouia aomata nako. E aki raroa te Uea. 6 Tai raraomaeakina te bwai teuana,+ ma a na kaotaki ami bubutii ni bwaai ni kabane nakon te Atua, n te tataro ma te kakorakora n tataro ni bubutii n raonaki n te katituaraoi,+ 7 ao te rau+ are mairoun te Atua ae riaon aia iango aomata, e na kawakin nanomi+ ma ami iango rinanoni Kristo Iesu.

8 Ni kabaneana taari, kam na teimatoa n iangoi* baikai, aika bwaai ni kabane aika koaua, bwaai ni kabane aika kakawaki, bwaai ni kabane aika eti, bwaai ni kabane aika itiaki, bwaai ni kabane aika kauekea te tangira, bwaai ni kabane aika atongaki bwa a raoiroi, bwaai ni kabane aika riai, ao bwaai ni kabane aika riai ni kamoamoaaki.+ 9 Kakaraoi baike kam reireinaki iai ao ake kam butimwaei ma ake kam ongo ao n nori irou,+ ao e na memena iroumi te Atua are reke mairouna te rau.

10 E korakora kimwareireiu ibukin te Uea, ngkai kam a manga moan iangoa tabeakinau.+ E ngae ngke kam tabeaianga irou, ma e a manga tuai n rereke ami tai ni kaotiotia. 11 I aki taekina aei ibukina bwa I kainnano, bwa I a tia n reireinai te nanoraoi* n aki ongei bwaai ni kabane ake a riki nakoiu.+ 12 I a ataa arou ni maiu ngkana e karako au bwai,+ ao ngkana e bati naba au bwai. I a tia n reireinai aron reken te nanoraoi ni bwaai ni kabane aika riki nakoiu, ngkana tao I baki ke ngkana I nuai, ao ngkana e bati au bwai ke ngkana I kainnano. 13 I konai bwaai ni kabane ni karaoi iroun teuare anganai te korakora.+

14 Ma e ngae n anne, kam karaoa ae raoiroi ngkai kam uataboa rawawatau. 15 Ni koauana, kam ataia naba ngkami aika I-Biribi bwa ngke kam moan ongora te rongorongo ae raoiroi, ao ngke I kitana Maketonia, ao bon akea te ekaretia ae ibuokanibwai ma ngai ni buokai ke ni butimwaea au ibuobuoki, ma tii ngkami.+ 16 Bwa ni menau i Tetaronike, ao kam kanakoi bwaai tabeua ibukini kainnanou, tiaki tii te taina ma uatai. 17 Tiaki n ae I ukoukora te bwaintituaraoi, ma I tangira te uaa ae e na kabatiaa riki reken aromi. 18 Ma a bane n reke baika I kainnanoi ao a rangi ni bati. I a rauaki raoi ngkai ni baike I karekei mairoun Ebaberorito+ ake mairoumi, ae bon te karea ae boiarara+ ae butimwaeaki, ao e kakukureia nanon te Atua. 19 Ao e na anganingkami ngkanne Atuau bwaai ni kabane ake kam kainnanoi,+ n ai aroni korakorani kaubwaina rinanoni Kristo Iesu. 20 Ana bwai Atuara ae Tamara, te neboaki n aki totoki. Amen.

21 Aanga au kamauri nakoia te koraki aika itiaki* n tatabemania nako, aika taan rimwini Kristo Iesu. A kamauringkami taari aika raou ikai. 22 A kamauringkami te koraki aika itiaki* ni kabane, ma ai moarara riki ake a mena ni batani Kaitara.*+

23 E na mena iroumi ana akoi ae rianako te Uea ae Iesu Kristo, ibukin raoiroin nanomi.