TE EUANGKERIO AE KOREAKI IROUN IOANE

1 Iai te Taeka rimoarimoa,+ ao e memena te Taeka iroun te Atua,+ ao ai aron te atua te Taeka.+ 2 E memena teuaei iroun te Atua rimoarimoa. 3 A bane n riki bwaai rinanon te Taeka,+ ao akea te bwai teuana ae karaoaki n akea ana ibuobuoki.

Te baere e riki rinanon te Taeka 4 bon te maiu, ao te maiu bon te oota ibukia aomata.+ 5 Ao e ootanako te oota n te rotongitong,+ ma e aki taonakinako n te rotongitong.

6 Ao e kaoti te mwaane temanna ikanne ae kanakoaki bwa e na tei ibukin te Atua, ae arana Ioane.+ 7 E roko teuaei bwa te tia kakoaua, bwa e na kaotiota taekan te oota,+ bwa a aonga n onimaki aomata n aekaia nako rinanon teuaei. 8 Tiaki ngaia te oota anne,+ ma e kanakoaki bwa e na kaotiota taekan te oota anne.

9 E nang roko nako buakon te botannaomata*+ te oota ni koaua are e na anga te oota nakoia aomata n aekaia nako. 10 E mena i buakon te botannaomata*+ ao e karaoaki te botannaomata* rinanon teuaei,+ ma e aki kinaaki iroun te botannaomata.* 11 E roko ni bon oin abana ma a aki butimwaeia kaain abana. 12 Ma e angania aomata ni kabane ake a butimwaeia, te konaa n riki bwa natin te Atua,+ ibukina bwa a onimakina arana.+ 13 Ao a bungiaki tiaki mairouia aia karo aika aomata, ao tiaki ibukin nanoia aia karo aika iriko ke nanon te aomata, ma bon ibukin nanon te Atua.+

14 Mangaia are e riki n iriko te Taeka+ ao e maeka i buakora, ao ti nora mimitongina, ae te mimitong ae e karekea te nati te mwaane ae te rikitemanna+ mairoun te tama, ao e on n te akoaki* mairoun te Atua ma te koaua. 15 (E kaotiota taekana Ioane, eng e takarua ni kangai: “Bon teuaei are I taekinna ni kangai, ‘E kakannato riki nakoiu teuare roko imwiu, bwa boni kaman iai ngaia imwaiu.’”)+ 16 Bwa ti bane ni karekea mairouna te akoi ae rianako ae bati, ibukina bwa e bon onrake n te akoi ae rianako. 17 Ibukina bwa e anganaki te aba te Tua rinanoni Mote,+ e a roko te akoi ae rianako+ ma te koaua rinanon Iesu Kristo.+ 18 Akea te aomata ae e a tia n nora te Atua n te tai teuana,+ ma e kabwarabwaraaki taekan Teuaei+ iroun te nati ae te rikitemanna ae ai aron te atua,+ are e mena i rarikin* te Tama.+

19 Aio te kaotioti are e anga Ioane, ngke a kanakoaki ibonga* ma tibun Rewi nakoina irouia I-Iutaia mai Ierutarem, bwa a na titirakinna ni kangai: “Antai ngkoe?”+ 20 Ao e aki rawa ni kaeka ma e kaotia raoi ni kangai: “Tiaki ngai te Kristo.” 21 Ao a titirakinna ni kangai: “Ao antai ngkoe? Eria?”+ E kaeka ni kangai: “Tiaki.” “Te Burabeti are e a kaman taekinaki ngkoe?”+ Ao e kaeka ni kangai: “Tiaki!” 22 Mangaia are a taku nakoina: “Ao ai antai ngkoe? Tuangira bwa ti aonga n anga te kaeka nakoia naake a kanakoira. Tera taekam i bon iroum?” 23 E taku: “Ngai boni bwanaan temanna ae takarua n te rereua ni kangai, ‘Kaeta kawain Iehova*+ imwaina,’ n aron are e taku Itaia are te burabeti.”+ 24 Ao naake a kanakoaki, boni mairouia Baritaio.* 25 Mangaia are a titirakinna ao a taku nakoina: “Ma e aera ngkanne ngkai ko a bwabetito, ngkana ngaia bwa tiaki te Kristo ke Eria ke te Burabeti are e a kaman taekinaki, ngkoe?” 26 E kaekaia Ioane ni kangai: “I bwabetito ngai n te ran. Ma e tei temanna i buakomi ae kam aki kinaa, 27 ae teuare roko imwiu, ma I aki tau ni kabwaraa kabaean ana kau.”+ 28 A riki baikai i Betania* n iteran te Ioretan, ike e bwabwabetito iai Ioane.+

29 N te bong are imwina ao e a nora Iesu bwa e kawaria, ao e taku: “Noria! ao aei ana Tiibutetei+ te Atua, ae kamaunai aia bure+ kaain te aonnaba!+ 30 Teuaei are I kangai ngkoa ibukina: ‘E roko imwiu teuare kakannato riki nakoiu, bwa boni kaman iai ngaia imwaiu.’+ 31 I aki naba ngai kinaa, ma bukin rokou ni bwabetito n te ran, bwa e aonga ni kaotaki teuaei nakoia tibun Iteraera.”+ 32 E kaotioti naba Ioane ni kangai: “I nora te taamnei bwa e ruo n ai aron te taobe mai karawa, ao e tiku i aon teuaei.+ 33 I aki naba kinaa ma e taku nakoiu Teuare kanakomaiai bwa N na bwabetito n te ran: ‘Ane ko noria bwa e ruonna te taamnei ma n tiku i aona,+ ao boni ngaia are e bwabwabetito n te taamnei ae raoiroi.’+ 34 Ao I bon noria, ao I anga au kaotioti bwa teuaei bon Natin te Atua.”+

35 N te bong are imwina ao e a manga tei Ioane ma uoman taan rimwina, 36 ao e taku ngke e taraa Iesu n nakonako: “Noria, ao aei ana Tiibutetei+ te Atua!” 37 Ngke a ongo ana taeka aei taan rimwina aika uoman aikai, ao a rimwin Iesu. 38 Ao e rairaki Iesu ao e noriia n rimwina, ao e taku nakoia: “Tera ae kam tangiria?” A taku nakoina: “Rabi (ae nanona ngkana e rairaki, “te tia Reirei”), ko maeka ia?” 39 E taku nakoia: “Nakomai bwa kam na noria.” Ngaia are a nako ao a nora te tabo are e maeka iai, ao a tiku irouna n te bong anne. Tao bon te katebwina n aoa.* 40 Anterea+ are tarin Timon Betero boni ngaia temanna i buakoia naake uoman ake a ongo te baere e taekinna Ioane ao a rimwin Iesu. 41 E kaitiboo moa teuaei ma tarina are Timon, ao e taku nakoina: “E a reke iroura te Mesia”+ (ae nanona ngkana e rairaki, “Kristo”), 42 ao e kairia nakon Iesu. Ngke e taraia Iesu ao e taku: “Boni ngkoe Timon+ ae natin Ioane, ko na aranaki bwa Keba” (ae rairaki n te taetae ni Kuriiti bwa “Betero”).*+

43 N te bong are imwina ao e kan nako Kariraia Iesu. Ao Iesu e nora Biribo+ ao e taku nakoina: “Ko na riki bwa te tia rimwiu.” 44 Ao Biribo boni kaaini Betetaita, ae aia kaawa Anterea ao Betero. 45 Ao Biribo e nora Natanaera+ ao e taku nakoina: “E a reke iroura teuare koreaki taekana n te Tua irouni Mote ao irouia Burabeti: are Iesu are natin Ioteba+ mai Natareta.” 46 Ma e taku Natanaera nakoina: “E kona n nako te bae raoiroi mai Natareta?” E taku Biribo nakoina: “Nakomai noria.” 47 Ao Iesu e nora Natanaera ngke e a kawaria ao e taekinna ni kangai: “Ao bon taraa tibun Iteraera ni koaua ae akea te babakanikawai irouna.”+ 48 E taku Natanaera nakoina: “Ko a kangaa naba ni kinaai?” E kaeka Iesu nakoina ni kangai: “Imwain ae e weteiko Biribo, ao I noriko bwa ko mena i aan te aroka ae te biiku.” 49 E kaeka Natanaera ni kangai: “Rabi, boni ngkoe Natin te Atua, boni ngkoe Uean Iteraera.”+ 50 E kaeka Iesu nakoina ni kangai: “Ko kakoauaai ibukina bwa I tuangko ae I noriko i aan te aroka ae te biiku? Ane ko na nori baika kamimi riki nakon aikai.” 51 Ao e taku nakoina: “Bon te koaua raoi ae I tuangingkami, ane kam na nora karawa bwa e kaukaki, ao ana anera te Atua aika a ruo nakon Natin te aomata ao a waerake.”+

2 Ao n te katenua ni bong ao e a boo te baka ni mare i Kana i Kariraia, ao e mena iai tinan Iesu. 2 Ao a kaoaki naba Iesu ma taan rimwina nakon te baka ni mare.

3 Ngke e a kaani bane te wain ao e taku tinan Iesu nakoina: “E a bane aia wain.” 4 Ma e taku Iesu nakoina: “Neiko, e aera ngkai N na irekereke iai ao ngkoe naba?* Kai e tuai n roko au aoa.” 5 E taku tinana nakoia naake a touati: “Karaoa te bwai ane e tuangingkami.” 6 Ao iai oneai kaatibu n ran aika tauraoi ikekei n aron ae katauaki n aia tua I-Iutaia+ ibukin te kaitiaki, ae kanoaia tao kaka uoua ke tenua te bwai ni baa ibukini baika ran.* 7 E taku Iesu nakoia: “Kaoni kaatibu aikai n te ran.” Ngaia are a kaonrakei. 8 Ao e taku nakoia: “Itia teutana ngkai ao uotia nakoni mataniwin te baka.” Mangaia are a a uotianako. 9 Ngke e a tia mataniwin te baka ni katoonga te ran are oneaki nakon te wain, bwa e aki ataia bwa e reke mai ia (ma a ataia tooro ake a itiran), ao e wetea te tia mare te mwaane 10 ao e taku nakoina: “A kaotinakoa moa te wain ae raoiroi aomata nako, ao ngkana a a koro ni manging iruwa, ao a a tibwa anga te wain ae aki bati n raoiroi. Ma ngkoe ko kawakina te wain ae raoiroi ni karokoa ngkai.” 11 E karaoa aei Iesu i Kana i Kariraia bwa moani moanan ana mwakuri aika kamimi, ao e kaota iai mwaakana,+ ao a a onimakinna taan rimwina.

12 Imwin aei ao e a nako Kaberenaum+ ma tinana ao naake tarina+ ao taan rimwina, ma a tiku tii tabebong iai.

13 Ao e a kaan aia Toa I-Iutaia ae te Riao,+ ao e waerake Iesu nako Ierutarem. 14 E noriia taani kaboonakoia kaao ma tiibu ma taobe n te tembora,+ ao taan raimwane ngke a tekateka. 15 Mangaia are imwini karaoan te kai ni kataere man te roobu, ao e a bane naba ni kaotinakoia te koraki ma tiibu ao kaao man te tembora, ao e kabwaroi aia maibibi taan raimwane ao e karangai aia taibora.+ 16 Ao e taku nakoia taani kaboonakoi taobe: “Uotiinako baikai mai ikai! Katoka karaoan umwan Tamau bwa te auti ni boobwai!”*+ 17 A uringnga taan rimwina bwa e koreaki ae kangai: “E kororake ingaingan nanou ibukin umwam.”+

18 Mangaia are a kaeka I-Iutaia ao a taku nakoina: “Tera te mwakuri ae kamimi ae ko kona ni kaotia nakoira,+ ngkai ko a karaoi baikai?” 19 E kaekaia Iesu ni kangai: “Urua te tembora aei ni kabwakaa, ao N na manga kateia i nanon tenibong.”+ 20 A taku ngkanne I-Iutaia: “E karaoaki te tembora aei i nanon 46 te ririki, ao ngkoe, ko na kateia i nanon tenibong?” 21 Ma e bon nanona rabwatana+ ngke e taekina te tembora. 22 Ngke e a kautaki man te mate, ao a a uringnga taan rimwina are e tataekina ngkoa aei,+ ao a a kakoauaa te koroboki ae tabu ma te baere e taekinna Iesu.

23 Ma ngke e mena Iesu i Ierutarem n tain te Toa ae te Riao, ao a bati aomata ake a onimakina arana, ngke a nori mwakuri aika kamimi ake e karaoi. 24 Ma e aki onimakinia raoi Iesu bwa e atai aroia ni kabane, 25 ao ibukina bwa e aki kainnanoa kaongoana taekaia aomata, bwa e bon ataa nanon te aomata.+

3 Iai te mwaane ae te Baritaio* ae arana Nikotemo,+ ae te tia kairiri naba temanna irouia I-Iutaia. 2 E kawara Iesu n te bong teuaei+ ao e taku nakoina: “Rabi,+ ti ataiko bwa te tia reirei ngkoe ae ko nako mairoun te Atua, bwa akea ae e kona ni karaoi mwakuri aika kamimi+ aika ko karaoi aikai, ma tii ngkana iai te Atua irouna.”+ 3 E kaeka Iesu nakoina ni kangai: “I tuangko raoi te koaua, bwa ane e aki manga bungiaki,*+ ao e aki kona n nora ana Tautaeka n Uea te Atua.”+ 4 E taku Nikotemo nakoina: “E na kangaa ni manga moani bungiaki te aomata ngkana e a kara? E a aki kona ni manga rin i nanoni biroton tinana bwa e na manga bungiaki, tiaki ngaia?” 5 E kaeka Iesu ni kangai: “I tuangko raoi te koaua, bwa ngkana e aki bungiaki n te ran+ ao n te taamnei,+ ao e bon aki kona n rin n ana Tautaeka n Uea te Atua. 6 Ane e bungiaki n te rabwata ao bon ana bwai te rabwata, ma ane e bungiaki n te taamnei ae raoiroi, ao bon ana bwai karawa.* 7 Tai mimi ngkai I tuangko ae: Ngkami aomata kam riai ni manga bungiaki. 8 E kare te ang* nakon te tabo are e kani kare nako iai, ao ko ongo neaana, ma ko aki ataa ike e nako mai iai ao ike e na nako iai. Mangaia are anne naba aroia aomata nako ake a bungiaki n te taamnei.”+

9 E kaeka Nikotemo ni kangai nakoina: “A na kangaa n riki baikai?” 10 E kaeka Iesu ni kangai: “Te tia reirei ngkoe irouia tibun Iteraera, ao ngaia ko aki naba atai baikai? 11 Bon te koaua raoi ae I tuangko, bwa ti taekina ae ti ataia ao ti kaotioti i aoni baika ti nori, ma kam aki butimwaea te kaotioti are ti anga. 12 Ngkana I a tia n tuangingkami taekani bwain te aonnaba ma kam aki naba kakoauaa, ao kam na kangaa ngkanne ni kakoauaa riki bwaini karawa ngkana I tuangingkami? 13 Irarikin anne, akea te aomata ae e a tia ni waerake nako karawa+ ma tii teuare bon ruo mai karawa,+ ae Natin te aomata. 14 Ao n aroni Mote ae taura te naeta n te rereua,+ ao ai aron naba Natin te aomata bwa e riai n tauraki,+ 15 bwa e aonga n reke te maiu are aki toki+ irouia aomata nako ake a kakoauaa.

16 “Bwa e rangi n tangiriia kaain te aonnaba te Atua, n te aro are e a anga Natina ae te rikitemanna,+ bwa e aonga n aki kamaunaaki ane e onimakinna,* ma e na reke irouna te maiu are aki toki.+ 17 Bwa e aki kanakomaia Natina te Atua nako buakoia aomata bwa e na kabuakakaia, ma e kanakomaia bwa a aonga ni kamaiuaki kaain te aonnaba rinanon Natina.+ 18 Ane e onimakinna ao e na aki kabuakakaaki.+ Ma ane e aki onimakinna ao e a tia ni kabuakakaaki, ibukina bwa e aki onimakina aran Natin te Atua ae ana rikitemanna.+ 19 Ao aei bukin te kabuakaka: bwa e a roko te oota i buakoia kaain te aonnaba,+ ma a tangira riki te rotongitong aomata nakon te oota, bwa a bubuaka aia mwakuri. 20 Bwa ane e kakaraoi baika rangi ni buakaka, ao e ribaa te oota ao e aki nakon te oota, bwa e kaawa ni kaotaraeaki ae a bubuaka ana mwakuri. 21 Ma e nakon te oota+ ane e kakaraoa ae raoiroi, bwa e aonga ni kaotaki bwa a karaoaki ana mwakuri n te aro ae boraoi ma nanon te Atua.”

22 Imwin aei ao e a nako Iesu ma taan rimwina nakoni kaawan Iutaia, ao e tiku ma ngaiia ikekei tabeua te tai, ao e bwabwabetito.*+ 23 Ma e bwabwabetito naba Ioane i Ainon i rarikin Tarim, ibukina bwa e bati te nei ikekei,+ ao a teimatoa n roko aomata ma ni bwabetitoaki,+ 24 bwa e tuai ngkanne ni kamatawarikaki+ Ioane.

25 Ao a a kauntaeka taan rimwin Ioane nakon te I-Iutaia temanna ni kaineti ma te kaitiaki ae katauaki n te Tua. 26 Ai ngaia are a a kawara Ioane ao a taku nakoina: “Rabi, noria, teuare raom n iteran te Ioretan are te iterana are ko kaotioti+ ibukina, e a karaoa te bwabetito ao a a bane ni kawaria te koraki.” 27 E kaeka Ioane ni kangai: “E aki kona ni karekea te bwai teuana te aomata, ma tii ngkana e anganaki mai karawa. 28 Boni ngkami taani kakoauaai bwa I a tia ni kangai, ‘Tiaki ngai te Kristo,+ ma I kanakoaki n rimoana.’+ 29 Ane e mena irouna te tia mare te aine, ao boni ngaia te tia mare te mwaane.+ Ma ngkana e tei raoraon te tia mare te mwaane i rarikina ma n ongora irouna, ao e korakora kimwareireina ni bwanaan te tia mare te mwaane. Ngaia ae e kororaoi naba iai kimwareireiu. 30 E riai n ririkirake riki teuaei, ma I riai ni kekerikaaki ngai.”

31 E mena i aoia aomata ni kabane teuare roko mai eta.+ Ane mai aon te aba ao boni mai aon te aba ao e tataekini bwain te aonnaba. E boni mena i aoia aomata ni kabane teuare roko mai karawa.+ 32 E kaotioti i aoni baike e a tia n nori ao n ongo,+ ma akea ae e butimwaea ana kaotioti.+ 33 Ane e butimwaea ana kaotioti, ao e boni kakoauaa raoi* bwa e koaua te Atua.+ 34 Bwa e taekin ana taeka te Atua teuare kanakomaiakaki iroun te Atua,+ bwa e aki anga taamneina te Atua n tiatianna.* 35 Ao te Tama e tangira te Nati,+ ao e anga bwaai ni kabane nako nanoni baina.+ 36 Ane e onimakina* te Nati ao e a reke irouna te maiu are aki toki,+ ma ane e aki ira nanon te Nati, e na aki reke irouna te maiu+ ma e na memena i aona unin te Atua.+

4 Ngke e a ataia te Uea bwa a a tia n ongo Baritaio* are e* a karekeia taan rimwina, ma ni bwabetitoiia+ aika bati riki nakoia taan rimwin Ioane,— 2 ma e aki karaoa te bwabetito Iesu ma a karaoia taan rimwina,— 3 ao e a kitana Iutaia ao e a manga nako naba Kariraia. 4 Ma e bon riai n rinanon Tamaria. 5 Mangaia are e a roko ni kaawan Tamaria ae Tukara, i rarikin te tawaana are e anga ngkoa Iakoba nakon natina ae Ioteba.+ 6 Bon iai ana mwanibwa Iakoba+ iai. E a kua Iesu imwini mwanangana, ao e a tekateka i taun te mwanibwa.* Tao ai bon te kaonoua n aoa.*

7 Ao e a roko temanna ainen Tamaria bwa e na itiran. E taku Iesu nakoina: “Anganai nimau.” 8 (Bwa a nako n te kaawa taan rimwina ni kabooi kanaia.) 9 Mangaia are e taku neiere te I-Tamaria nakoina: “Ko kangaa n tuangai nimam ngkai te I-Iutaia ngkoe ao ngai ainen Tamaria?” (Bwa a aki reitaki I-Iutaia ma I-Tamaria.)+ 10 E kaeka Iesu ni kangai nakon neiei: “Ngke arona bwa ko ataa ana bwaintituaraoi te Atua+ ae akea boona, ma te aomata ae tuangko ni kangai, ‘Anganai nimau,’ ao ko na boni butiia, ao e na anganiko te ran ni kamaiu.”+ 11 E taku neiei nakoina: “Nao, akea am roa ibukin te itiran, ao e nano te mwanibwa, ko na karekea ngkanne mai ia te ran ni kamaiu? 12 Ko kakannato riki nakon ara bakatibu are Iakoba, are e anganira te mwanibwa aei ao e momoi mai iai ma natina nako ma ana nanai?” 13 E kaeka Iesu ni kangai nakon neiei: “Ane e moi man te ran aei e na manga taka. 14 Ma ane e moi man te ran ae N na anganna, e na bon aki manga taka+ teutana. Ma e na riki te ran ae N na anganna, bwa te koburake n ran i nanona ae raanganako bwa e na anganga te maiu are aki toki.”+ 15 E taku neiei nakoina: “Nao, anganai te ran anne, bwa I aonga n aki manga taka ke n aki manga okiokira te tabo aei n itiran.”

16 E taku nakon neiei: “Naako wetea buum ao nakomai ikai.” 17 E kaeka neiei ni kangai: “Akea buu.” E taku Iesu nakoina: “E eti am taeka anne ae, ‘Akea buu.’ 18 Bwa niman buum ngkoa ae ko mare ma ngaiia, ao te mwaane ae ko tekateka ma ngaia ngkai bon tiaki buum ni mare. E koaua ae ko taekinna.” 19 E taku neiei nakoina: “Nao, I a ataiko bwa bon te burabeti+ ngkoe. 20 A tataromauri ara bakatibu i aon te maunga aei, ma kam taku ngkami bwa Ierutarem bon te tabo ae a riai aomata n taromauri+ iai.” 21 E taku Iesu nakoina: “Neiko kakoauaai, bwa e na bon roko te tai are kam nang aki taromauria iai te Tama i aon te maunga aei ke i Ierutarem. 22 Kam taromauria ae kam aki ataia,+ ma ngaira ti taromauria ae ti ataia, ibukina bwa e moan roko rinanoia I-Iutaia te kamaiuaki.+ 23 Ma e ngae n anne, e a roko ngkai te tai, are a nang taromauria iai te Tama n te taamnei ao n te koaua, taan taromauri ni koaua, bwa e bon ukoukoriia aekaki n aomata aikai te Tama bwa a na taromauria.+ 24 Bon te Taamnei* te Atua,+ ao a riai akana taromauria, n taromauria n te taamnei ao n te koaua.”+ 25 E taku neiei nakoina: “I ataia bwa e nang roko te Mesia, are atongaki bwa Kristo. Ngkana e roko, ao e na kaotiotii bwaai ni kabane nakoira.” 26 E taku Iesu nakon neiei: “Boni ngaia ngai ae I taetae nakoim.”+

27 A a tii roko naba taan rimwina, ao a a mimi ngkai e a taetae ma te aine. Ma bon akea ae e kangai: “Tera ae ko tangiria?” ke “E aera ngkai ko taetae ma neiei?” 28 Mangaia are e a kitana ana kaatibu n ran neiei ao e a nako n te kaawa ao e a kaongoia aomata ni kangai: 29 “Nakomai nora te mwaane ae tuangai taekani bwaai nako ake I karaoi. Tao ai kan te Kristo ngaia?” 30 Ao a kitana te kaawa, ao a a nako ni kawara Iesu.

31 N te tai anne ao a kaumakia taan rimwina ni kangai: “Rabi,+ amwarake.” 32 Ma e taku nakoia: “Iai kanau ae kam aki ataia.” 33 Mangaia are a taku taan rimwina i marenaia: “Kai akea ae e anganna kanana, kee?” 34 E taku Iesu nakoia: “Kanau boni karaoan nanon teuare kanakomaiai,+ ao katiaan te mwakuri are e anganai.+ 35 Tiaki kam taku bwa ai tii aua riki namwakaina imwain rokon te mwakuri n tai? Noria! I tuangingkami ni kangai: Kam na euti matami ao tarai tawaana, bwa a a tai ibukin te taiaki.+ E a tabe ngkai n 36 anganaki te tia tai boona ao e a ikotii uaa ibukin te maiu are aki toki, bwa a aonga ni kaai ni kimwareirei te tia ununiki ao te tia tai.+ 37 Bwa n te aro aei, ao e koaua te taeka ae kangai, Temanna bon te tia ununiki ao are temanna te tia tai. 38 I kanakoingkami bwa kam na ikotii uaa ike kam aki bora ni mwakuri iai. A bora ni mwakuri tabemwaang, ma kam ebiebi n uaan aia mwakuri.”

39 A bati I-Tamaria man te kaawa arei ae a onimakinna, ibukin ana taeka neierei are e kaotioti ni kangai: “E tuangai taekani bwaai ni kabane ake I karaoi.”+ 40 Mangaia are ngke a a roko irouna kaain Tamaria, ao a a butiia bwa e na tiku irouia, ao e tiku uabong ikekei. 41 N tokina ao a a bati riki aika a kakoauaa ibukini baike e taekin, 42 ao a taku nakon neierei: “Ti a aki ngkai kakoauaa man am taeka, bwa ti a bon ongo mairouna, ao ti a ataia bwa teuaei bon te tia kamaiuia kaain te aonnaba.”+

43 Uabong imwina ao e a kitana ikekei nako Kariraia. 44 Ma e a tia ni kaotiotia Iesu bwa e aki karineaki te burabeti n oin abana.+ 45 Ngaia are ngke e a roko i Kariraia, ao a butimwaeia kaaini Kariraia ibukina bwa a a tia n nori ana mwakuri ni kabane ake e karaoi i Ierutarem n tain te toa,+ bwa a nakon naba te toa.+

46 Ao e a manga nako naba Kana Iesu i Kariraia, ike e bita ngkoa iai te ran nakon te wain.+ Ao iai i Kaberenaum ana tabonibai te uea, ae aoraki natina te mwaane. 47 Ngke e ongo teuaei bwa e a kitana Iutaia Iesu n nako Kariraia, ao e a nako ni kawaria, ma ni butiia bwa e na nako ni kamarurunga natina, bwa e a kaani mate. 48 Ma e taku Iesu nakoina: “Ngkana kam aki nori kanikina ma baika kamimi, ao kam aki kona n onimaki.”+ 49 E taku ana tabonibai te uea nakon Iesu: “Te Uea, nakomai irai imwain ae e mate natiu ae uarereke.” 50 E taku Iesu nakoina: “Naako touaanako kawaim, e a maiu natim.”+ E kakoauaa teuarei ana taeka Iesu are e taekinna nakoina ao e a nako. 51 Ma i aoni kawaina rikaaki, ao a kawaria ana toro bwa a na tuangnga are e a maiu* natina. 52 Mangaia are e a titirakinia bwa te aoa iraua are e moan eka iai. A kaekaa ni kangai: “E toki kabuebuena ngkoananoa n te kaitiua n aoa.”* 53 Ao e ataia te tama aei bwa bon te aoa raoi are e kangai iai Iesu nakoina: “E a maiu natim.”+ Mangaia are a a riki bwa taan onimaki, ngaia ma kaain ana auti ni kabane. 54 Aio te kauoua ni mwakuri ae kamimi+ are e karaoia Iesu ni kitanan Iutaia irouna nako Kariraia.

5 Imwini baikai ao iai aia toa+ I-Iutaia, ao e waerake Iesu nako Ierutarem. 2 Iai te nei i Ierutarem ae arana n te taetae n Ebera Beteteta, i rarikin Aia Mataroa Tiibu,+ ae otabwaniniaki ni kaman aika nimaua.* 3 A wenebabaa iai aoraki, mataki, mwauku, ao te koraki ake a mate* bwain rabwataia. 4* —— 5 Ma e mena naba ikekei te mwaane ae aoraki i nanon 38 te ririki. 6 Ngke e nora teuaei Iesu ni wene ikekei, ao e ataia bwa e a tia ni weneakina aorakina i nanon te tai ae maan, ao e taku nakoina: “Ko kani marurung?”+ 7 E kaekaa Iesu teuae aoraki aei ni kangai: “Nao, kai akea te aomata ae e na karuoai n te nei ngkana e a koburake ranna, ma ngkana N nang roko iai ao e a rimoau naba n ruo temanna.” 8 E taku Iesu nakoina: “Teirake! Tabeka kiem* ao nakonako.”+ 9 Ao e a kamarurungaki naba ngkekei teuarei, ao e tabeka kiena* ao e nakonako.

Bon te bongi n Taabati te bong anne. 10 Mangaia are a taku I-Iutaia nakon teuare kamarurungaki: “Bon te bongi n Taabati aei, ao e tabuaki n te tua bwa ko na uouota kiem.”*+ 11 Ma e kaekaia ni kangai: “E kangai nakoiu teuare kamarurungai, ‘Tabeka kiem* ao nakonako.’” 12 A titirakinna ni kangai: “Antai teuane tuangko ni kangai, ‘Tabekia ao nakonako’?” 13 Ma e aki ataia teuare kamarurungaki bwa antai te aomata arei, bwa e a rabanako naba Iesu ribuakoia te koraki aika bati ake a mena ikekei.

14 Imwini baikai ao e boo Iesu ma teuaei n te tembora ao e taku nakoina: “Noria, ko a marurung. Tai manga bure bwa e aonga n aki riki nakoim te bwai ae kakaiaki riki.” 15 E nako teuarei ao e tuangia I-Iutaia are bon Iesu are e kamarurungnga. 16 Ibukin aei ao I-Iutaia a a kaitaraa Iesu, ibukina bwa e karaoi baikai n te bongi n Taabati. 17 Ma e kaekaia Iesu ni kangai: “E teimatoa ni mwakuri Tamau ni karokoa ngkai, ao ngai naba I teimatoa ni mwakuri.”+ 18 Anne bukina ae e a korakora riki kani kamatean Iesu irouia I-Iutaia kioina ngkai e aki tii urua te bongi n Taabati, ma e arana naba te Atua bwa bon Tamana,+ ike e a kaboraoia iai ma te Atua.+

19 Mangaia are e kaeka Iesu ni kangai nakoia: “I tuangingkami raoi te koaua, bwa e aki kona ni karaoa te bwai teuana te Nati i bon irouna, ma tii ngkana e noria bwa e karaoia te Tama.+ Bwa baike e karaoi Teuarei, ao e karaoi naba te Nati. 20 Bwa te Tama e tangira te Nati,+ ao e kaotii bwaai ni kabane nakoina ake e karaoi, ao e na kaotii nakoina baika kakawaki riki nakon aikai, bwa kam aonga ni mimi.+ 21 Bwa n aron te Tama ae kautiia maate ma ni kamaiuia,+ ao ai aron naba te Nati bwa e na kamaiuia ake e kani kamaiuia.+ 22 Bwa e aki motika taekan temanna te Tama, ma e mwiokoa te Nati n te motikitaeka ni kabane,+ 23 bwa a aonga aomata nako ni karinea te Nati, n aron ae a karinea te Tama. Ane e aki karinea te Nati, ao e aki naba karinea te Tama are e kanakomaia+ te Nati. 24 I tuangingkami raoi te koaua, bwa ane e ongo au taeka ma ni kakoauaa Teuare kanakomaiai, ao e a reke irouna te maiu are aki toki,+ ao e na aki kabuakakaaki ma e nako man te mate nakon te maiu.+

25 “I tuangingkami raoi te koaua, bwa e na roko te aoa, ae ai boni ngkai, are a na ongo iai bwanaan Natin te Atua maate, ao a na maiu ake a a tia ni mutiakinna. 26 Bwa n aron te Tama ae iai mwaakana n anga te maiu,*+ ao e karaoa te Nati bwa e na iai naba mwaakana n anga te maiu.+ 27 Ao e a tia n anganna te mwioko bwa e na karaoa te motikitaeka,+ ibukina bwa bon Natin te aomata+ ngaia. 28 Kam na tai mimi n anne, bwa e na roko te tai are a na bane iai n ongo bwanaana aomata ake a mena i nanon taian ruanimate*+ 29 ao a na otinako, te koraki ake a karaoi baika raraoi nakon te mangauti are te maiu, ao te koraki ake a kakaraoi baika rangi ni buakaka nakon te mangauti are te motikitaeka.+ 30 Akea te bwai teuana ae I kona ni karaoia i bon irou, ma I motikitaeka n aron tuangau iroun te Tama. Ao e eti au motikitaeka,+ ibukina bwa I aki ukoukora karaoan nanou, ma I ukoukora karaoan nanon teuare kanakomaiai.+

31 “Ngkana I kaotioti i bon ibukiu, ao e aki koaua au kaotioti.+ 32 Ma iai temanna ae kaotioti ibukiu, ao I ataia bwa e koaua te kaotioti are e kaotiotia ibukiu.+ 33 Kam kanakoia aomata nakon Ioane, ao e kaotioti ibukin te koaua.+ 34 Ma I aki kainnanoa te kaotioti mairoun te aomata, ma I taekini baikai bwa kam aonga ni kamaiuaki. 35 Te aomata anne bon te taura ae ura ma n ootanako, ao kam kani kakimwareireingkami teutana te tai n ana oota.+ 36 Ma iai te kaotioti ibukiu ae kakawaki riki nakon ana kaotioti Ioane. Bwa mwakuri ake I tabe ni karaoi ake e mwiokoai iai te Tama bwa N na katiai, a boni kaotiota ae e kanakomaiai te Tama.+ 37 Ao e kaotioti naba ibukiu te Tama are kanakomaiai.+ Kam tuai n ongo bwanaana n te tai teuana ke kam tuai n nora burana,+ 38 ao e aki tiku ana taeka i nanomi, ibukina bwa kam aki kakoauaa teuare e kanakomaia.

39 “Kam ukeuke n te Koroboki ae Tabu+ bwa kam taku bwa kam na karekea te maiu are aki toki mai iai, ao boni baikai* aika kaotioti ibukiu.+ 40 Ma kam bon rawa naba ni kawarai+ bwa e aonga n reke iroumi te maiu. 41 I aki kani kamoamoaaki irouia aomata, 42 ma I ataia raoi bwa akea tangiran te Atua i nanomi. 43 I roko n aran Tamau, ma kam aki butimwaeai. Ngkana e roko temanna n oin arana, ao kam na bae ni butimwaeia. 44 Kam nang kangaa ni kakoauaai, ngkai kam butimwaea kamoamoaakimi mairouia tabemwaang ao kam aki ukoukora kamoamoaakimi mairoun te Atua+ ae tii temanna? 45 Tai taku n ami iango bwa N na bukiningkami nakon te Tama. Bon iai ae bukiningkami bwa Mote,+ are ngaia are kam kabotoa ami kantaninga irouna. 46 Ni koauana, ngkana kam kakoauaa Mote ao kam riai ni kakoauaai naba, bwa e boni korea taekau.+ 47 Ma ngkana kam aki kakoauai ana koroboki teuaei, ao kam na kangaa ngkanne ni kakoauai au taeka?”

6 Imwin aei ao e a nako Iesu n rinanon Namani Kariraia,* ke Tiberiati nakon iterana are teuana.+ 2 Ao a teimatoa n rimwina aomata aika uanao,+ ibukina bwa a nori kakai ake e karaoi nakoia te koraki ake a aoraki.+ 3 Mangaia are e ararakea te maunga Iesu, ao e tekateka iai ma taan rimwina. 4 N te tai aei e a uakaan te Toa ae te Riao+ are aia toa I-Iutaia. 5 Ngke e euti matana Iesu ao e noria bwa a a kanenei nakoina aomata aika uanao, ao e taku nakoni Biribo: “Ti na kabooa ia te kariki bwa kanaia+ te koraki aei?” 6 Ma e taekina aei bwa e na kataa Biribo, bwa e bon ataa ngaia te bwai ae e nang karaoia. 7 Ao Biribo e kaekaa Iesu ni kangai: “E na aki tau naba te kariki ae e na bane iai uabubua te tenariati,* bwa ane a na amwarake n tatabemania nako n tii tatabeuta mai iai.” 8 E taku nakoina temanna mai buakoia taan rimwina, ae Anterea are tarin Timon Betero: 9 “Iai te teinimwaane aei ae iai irouna nimaua te kariki ae karaoaki man te baare* ao uoman iika aika uarereke. Ma iai manenani baikai ibukia aomata aika rangi ni bati+ aikai?”

10 E taku Iesu: “Katekatekaia aomata.” E rangi ni bati te uteute n te tabo arei, ngaia are a a tekateka aomata iai, tao 5,000 mwaitiia mwaane.+ 11 E anaa te kariki Iesu ao ngke e tia ni katituaraoi, ao e tibwatibwaia nakoia aomata ake a tekateka ikekei. E tibwatibwai naba iika ake a uarereke, ao a kanna n uaa tokin nanoia. 12 Ma ngke a a nuai, ao e taku nakoia taan rimwina: “Ikotii nikiran amwarake bwa a aonga n aki taonaba.” 13 Mangaia are a a ikotii ni kabane, ao a on 12 te bwaene n te amwarake are e reke man te kariki are nimaua are karaoaki man te baare, are nikirani kanaia naake a amwarake.

14 A taku aomata ngke a nora ana kakai Iesu are karaoia: “Bon te Burabeti teuaei are e a kaman taekinaki bwa e na roko i buakoia kaain te aonnaba.”+ 15 Ngke e a ataia Iesu bwa a a kan roko n taua ni kaueaa, ao e a manga oki+ nakon te maunga n tii ngaia.+

16 Ngke e a moantairiki ao a a nako taan rimwina nakon te nama,+ 17 ao a a tokara te booti, ao a a bweenako rinanon te nama nako Kaberenaum. N te tai aei ao e a roo ao e tuai naba n roko irouia+ Iesu. 18 Ao e a buaka te nama ibukini korakorani karen te ang.+ 19 Ma ngke a a tia ni bwetua n te raroa ae tenua ke aua te maire,* ao a a nora Iesu n nakonako i aon te ran ma n tabe ni kaania te booti, ao a a maaku. 20 Ma e taku nakoia: “Boni ngai, tai maaku!”+ 21 Ao a a kukurei ni katokaa n te booti, ao e a waekoa n roko te booti n te aba are a tabe n nako iai.+

22 N te bong are imwina ao a a noria te koraki ake a teitei n iteran te nama are teuana, bwa ai akea te booti. Bon iai te booti ae uarereke ngkoa ma e aki toka iai Iesu ma taan rimwina, bwa a a kaman nako taan rimwina n tii ngaiia. 23 Ma iai booti tabewa mai Tiberiati ake a rororake i rarikin te tabo are a kang kariki iai imwini katituaraoana iroun te Uea. 24 Mangaia are ngke a ataia te koraki bwa akea Iesu ikekei ao akea naba taan rimwina, ao a toka ni booti aikai ao a nako Kaberenaum ni kakaaea Iesu.

25 Mangaia are ngke a noria n iteran te nama are teuana, ao a taku nakoina: “Rabi,+ ko roko n ningai ikai?” 26 E kaekaia Iesu ni kangai: “I tuangingkami raoi te koaua, bwa kam kakaaeai tiaki ibukina ngkai kam nori mwakuri aika kamimi, ma ibukina bwa kam a tia n amwarake n te kariki ao kam nuai iai.+ 27 Kam na aki mwakuri ibukin te amwarake ae kai buakaka, ma ibukin te amwarake ae teimatoa, ae kairiri nakon te maiu are aki toki,+ are e na anganingkami Natin te aomata, bwa e a tia te Tama ae te Atua ni kaaki ana bwai ni kanikina i aon teuaei, ni kaotia bwa e akoia.”+

28 Mangaia are a taku nakoina: “Tera ae ti riai ni karaoia bwa ti aonga ni mwakuria ana mwakuri te Atua?” 29 E kaeka Iesu ni kangai nakoia: “Aio ana mwakuri te Atua, bwa kam na onimakina teuare e kanakomaia.”+ 30 Ao a taku nakoina: “Tera te mwakuri ae kamimi+ ae ko na karaoia, bwa ti aonga n noria ao ni kakoauako iai? Tera te mwakuri ae ko na karaoia? 31 A kang manna ara bakatibu n te rereua,+ n aron are koreaki ni kangai: ‘E angania te amwarake mai karawa bwa kanaia.’”+ 32 E taku ngkanne Iesu nakoia: “I tuangingkami raoi te koaua, bwa e aki anganingkami ngkoa Mote te amwarake mai karawa, ma e anganingkami Tamau te amwarake ni koaua mai karawa. 33 Bwa te amwarake mairoun te Atua, bon teuae ruo mai karawa ma n anga te maiu nakoia kaain te aonnaba.” 34 Mangaia are a taku nakoina: “Te Uea, ko na anganira n taai nako te amwarake anne.”

35 E taku Iesu nakoia: “Boni ngai te amwarake ni kamaiu. Ane e nakoiu ao e na bon aki manga baki, ao ane e onimakinai ao e na aki manga taka.+ 36 Ma I a tia n tuangingkami bwa e ngae ngke kam norai, ma kam tuai ni kakoauaai.+ 37 Aomata nako ake e anganai te Tama, a na nakoiu, ao ane e nakoiu+ ao N na bon aki kakionakoa, 38 bwa I ruo mai karawa+ tiaki ibukini karaoan oin nanou, ma ibukini karaoan nanon teuare kanakomaiai.+ 39 Aio nanon teuare kanakomaiai, bwa I riai n aki kabuaa temanna mai buakoia aomata nako ake e anganai, ma I riai ni kautiia+ n te kabanea ni bong. 40 Bwa aio nanon Tamau, bwa aomata nako ake a ataa te Nati ma n onimakinna,* e na reke irouia te maiu are aki toki,+ ao N na kautiia+ n te kabanea ni bong.”

41 Ao a a ngurengure I-Iutaia irouna ibukina bwa e kangai: “Boni ngai te amwarake ae ruo mai karawa.”+ 42 Ao a a taku: “Tiaki bon Iesu teuaei ae natin Ioteba, ae ti boni kinaia tamana ma tinana?+ Ma e a kangaa naba ni kangai, ‘I ruo mai karawa’?” 43 E kaeka Iesu ao e taku nakoia: “Katoka ngurenguremi. 44 Akea te aomata ae kona n nakoiu ngkana e aki katikia+ te Tama are kanakomaiai, ao N na kautia n te kabanea ni bong.+ 45 E koreaki ae kangai irouia Burabeti: ‘A na bane n reireinaki iroun Iehova.’*+ A na bane n roko irou aomata ake a ongo iroun te Tama ma ni butimwaea ana reirei. 46 Akea ae e a tia n nora te Tama,+ ma tii teuare nako mairoun te Atua. E a tia teuaei n nora te Tama.+ 47 I tuangingkami raoi te koaua, bwa ane e kakoauaai ao e a reke irouna te maiu are aki toki.+

48 “Boni ngai te amwarake ni kamaiu.+ 49 A kang manna ami bakatibu n te rereua, ma a boni mate naba.+ 50 Ma ane e kana te amwarake ae ruo mai karawa, ao e na aki mate. 51 Boni ngai te amwarake ae maiu ae ruo mai karawa. Ane e kana te amwarake aei ao e na maiu n aki toki, bwa ni koauana, te amwarake ae N na anga bon irikou ibukini maiuia kaain te aonnaba.”+

52 Ao a a kauntaeka I-Iutaia i marenaia ni kangai: “E na kangaa teuaei n anganira irikona bwa ti na kanna?” 53 Ngaia are e taku Iesu nakoia: “I tuangingkami raoi te koaua, bwa ngkana kam aki kana irikon Natin te aomata ao n nima raraana, ao akea te maiu i nanomi.+ 54 Ane e kana irikou ma n nima raraau, ao e a reke irouna te maiu are aki toki, ao N na kautia+ n te kabanea ni bong, 55 bwa irikou bon te amwarake ni koaua, ao raraau bon te ninima ni koaua. 56 Ane e kana irikou ma n nima raraau, e teimatoa ni katiteuanaaki ma ngai, ao ngai I katiteuanaaki ma ngaia.+ 57 E kanakomaiai te Tama ae maiu, ao I maiu mairoun te Tama, ao ai aron naba ane e kana irikou, bwa e na maiu naba mairou.+ 58 Mangaia are aio bon te amwarake ae ruo mai karawa. Tiaki n aroia ami bakatibu ake a amwarake ao a a manga mate. Ane e kana te amwarake aei ao e na maiu n aki toki.”+ 59 E taekini baikai ngke e angareirei n te tinakoka* i Kaberenaum.

60 A taku taan rimwina aika bati ngke a ongo aei: “E rangi ni kamatauninga te taetaenikawai aei, ai antai ae e nang kan ongora iai?” 61 Ma e ataia Iesu bwa a ngurengure taan rimwina n te baei, ao e taku nakoia: “E kabwakaingkami te baei? 62 Ao e uara ngkana kam a nora Natin te aomata bwa e a waerake nako ike e mena iai ngkoa?+ 63 Bon te taamnei ae kakamaiu,+ ao akea uaan te iriko naba teutana. Taeka aika I atongi nakoimi boni bwain te taamnei, ao a anga te maiu.+ 64 Ma iai tabeman i buakomi aika a aki kakoauaa.” Bwa e a kaman ataiia Iesu man te moantai te koraki ake a aki kakoauaa, ao teuare e na kamwanea.+ 65 E reitia ni kangai: “Anne bukina ae I kangai iai nakoimi, Akea ae e kona n nakoiu ngkana e aki kariaiakaki iroun te Tama.”+

66 Ibukin aei ao a bati taan rimwina ake a a kitanna ni manga okiri aroia rimoa+ ao a aikoa manga iriria. 67 Mangaia are e taku Iesu nakoia naake Tengauni ma Uoman: “Kam kan nako naba ngkami?” 68 Ao Timon Betero e kaekaa ni kangai: “Te Uea, ti na nakon antai?+ A mena iroum taeka aika kairiri nakon te maiu are aki toki.+ 69 Ti kakoauako ma n ataiko bwa boni ngkoe Teuare Tabu are kanakoaki mairoun te Atua.”+ 70 E kaekaia Iesu ni kangai: “Tiaki I rineingkami ngkami aika tengauni ma uoman?+ Ma temanna i buakomi bon te tia uarao.”*+ 71 E bon taekina ikai Iuta are natin Timon Itekariota, bwa teuaei are e na kamwanea, e ngae ngke temanna ngaia i buakoia naake Tengauni ma Uoman.+

7 Imwin aei ao e teimatoa Iesu ni mwamwananga* i Kariraia, bwa e aki kani mwananga i Iutaia, bwa a ukoukoria I-Iutaia bwa a na kamatea.+ 2 Ma e a kaan aia toa I-Iutaia ae te Toa ae Umwanrianna.+ 3 Mangaia are a taku tarina+ nakoina: “Kitana ikai ao naako Iutaia, bwa a aonga naba n nori am mwakuri aika ko karaoi taan rimwim. 4 Bwa akea ae e karabaa te bwai ae e karaoia, ngkana e ukoukora te kan ataaki irouia aomata. Ngkai ko karaoi baikai, ao kaotiotiko nakon te botannaomata.” 5 Ni koauana, a bon aki onimakinna tarina.+ 6 Mangaia are e taku Iesu nakoia: “E tuai n roko ngai au tai,+ ma a nakoraoi taai ni kabane iroumi. 7 Akea bukina ae a na ribaingkami iai kaain te aonnaba, ma a ribaai ibukina bwa I kaotiotii aia mwakuri aika bubuaka.+ 8 Naako ngkami nakon te toa. N na aki nakon te toa ngai ngkai bwa e tuai boo au tai.”+ 9 Mangaia are imwin tuangakia baikai ao e a tiku i Kariraia.

10 Ma ngke a a tia n nako tarina nakon te toa, ao e mwananga naba ngaia ma e aki ataaki, bwa e karabaa. 11 Mangaia are a a kakaaea I-Iutaia n te toa ma n taku: “E nga te aomata arei?” 12 Ao e bati te maningongo ibukina mairouia aomata aika uanao. A taku tabeman: “Bon te aomata ae raoiroi.” Ma a taku tabemwaang: “E aki. E bureburea te aba.”+ 13 Ni koauana, akea ae e taekinna i mataia te koraki bwa a maakaki I-Iutaia.+

14 Ngke tao e a boo i nukana te toa, ao e a waerake nakon te tembora Iesu ma n angareirei. 15 Ao a a mimi I-Iutaia ao a taku: “E kangaa n atai kanoan te Koroboki ae Tabu*+ teuaei ngkai e aki reirei n ana kuura+ te Aro?”* 16 Ma e kaekaia Iesu ao e taku: “Te reirei ae I anga bon tiaki au bwai, ma bon ana bwai teuare kanakomaiai.+ 17 Ngkana iai ae e kan ira nanon te Atua, ao e na ataa te reirei aei bwa mairoun te Atua+ ke tao I taetae i bon irou. 18 Ane e taetae i bon irouna ao e ukoukora kani karineana. Ma e bon taekina te koaua teuae ukoukora karinean teuare kanakomaia,+ ao akea te kewe i nanona. 19 E anganingkami te Tua Mote,+ tiaki ngaia? Ma akea temanna i buakomi ae ira nanon te Tua. E aera ngkai kam ukoukora kamateau?”+ 20 A kaeka te koraki ni kangai: “Iai te taimonio iroum. Antai ae ukoukora kamateam?” 21 E kaekaia Iesu ni kangai: “I karaoa au mwakuri ae tii teuana ao kam bane ni mimi iai. 22 Mangaia are iangoa aei: E anganingkami te korotobibi+ Mote—tiaki mairouni Mote te korotobibi ma mairouia bakatibu+—ao kam korotobibia te aomata n te bongi n taabati. 23 Ngkana ngaia bwa e korotobibiaki te aomata n te bongi n taabati bwa e aonga n aki uruaki te Tua Rinanoni Mote, ao e aera ngkai kam rangi n un irou ngkai I kamarurunga te aomata n te bongi n taabati?+ 24 Katoka te motikitaeka man taraakin tinanikun te bwai, ma motikitaeka n te eti.”+

25 Ao a taku tabeman kaain Ierutarem: “Aio teuare a ukoukoria bwa a na kamatea, tiaki ngaia?+ 26 Ao noria! e taetae i buakon te koraki ao akea te bwai ae a taekinna nakoina. Te koaua bwa a kona taani kairiri n taku bwa bon te Kristo ngaia? 27 Ni kaitaraan anne, ti ataa te tabo ae e nako mai iai te aomata aei,+ ma ngkana e roko te Kristo, ao akea ae e na ataa te tabo ae nako mai iai.” 28 E kabaibati bwanaana Iesu ngke e angareirei n te tembora ni kangai: “Kam ataai ao kam ataa ike I nako mai iai. Ao I aki nakomai i bon irou,+ ma e boni koaua Teuare kanakomaiai, ao kam aki ataia bwa antai.+ 29 I ataa ngai teuarei,+ ibukina bwa I tei ibukina, ao boni Ngaia ae kanakomaiai.” 30 Mangaia are a a ukoukora tauana,+ ma akea ae e toka baina i aona, bwa e tuai n roko ana aoa.+ 31 Ma a boni bati naba aomata mai buakon te koraki, ake a a onimakinna+ ao a kangai: “Ngkana e roko te Kristo, e koaua bwa e na boni karaoi mwakuri aika kamimi aika bati riki nakon teuaei?”

32 A ongongo Baritaio* bwa a wirikiriki te koraki n taekini baikai ibukina, ao mataniwi n ibonga* ma Baritaio a kanakoia bureitimanin* te tembora bwa a na taua.* 33 E taku ngkanne Iesu: “N na tiku riki i rarikimi teutana, imwain ae I nakon Teuare kanakomaiai.+ 34 Ane kam na ukoukorai, ma N na aki reke iroumi, ao ike I mena iai, kam aki kona n roko iai.”+ 35 Mangaia are a taku I-Iutaia i marenaia: “E na nakea te aomata aei, ngkai e nang aki kona n reke iroura? Tiaki e na nako ni kawariia I-Iutaia ake a kamaenakoaki ngkoa i buakoia I-Kuriiti, ma n reireinia kaaini Kuriiti? 36 Tera ae e nanonna ngke e kangai, ‘Ane kam na ukoukorai, ma N na aki reke iroumi, ao ike I mena iai, kam aki kona n roko iai’?”

37 N te bong ae kakannato ae kabaneani bongin te toa,+ ao e a teirake Iesu ma n takarua ni kangai: “Ane e taka ao ke e nakoiu bwa e na moi.+ 38 Ao ane e onimakinai ao n aron are e taku te koroboki ae tabu: ‘A na raanganako karaanga n ran ni kamaiu mai nanona.’”+ 39 Ma e taekina aei Iesu ibukin te taamnei are a nang anganaki akana onimakinna, bwa e tuai n reke irouia te taamnei+ ngkai e tuai ni kamimitongaki+ Iesu. 40 A taku tabeman mai buakon te koraki ake a ongo baikai: “Bon te koaua bwa te Burabeti teuaei are e a kaman taekinaki.”+ 41 A taku tabemwaang: “Bon te Kristo teuaei.”+ Ma a taku ake tabeman: “E kona naba ni kaoti te Kristo mai Kariraia?+ 42 Tiaki e taku te koroboki ae tabu bwa e na nako te Kristo man te kanoa are Tawita,+ ao mai Betereem+ are te kaawa are e mena iai ngkoa Tawita?”+ 43 Mangaia are e a bwenaua te koraki ibukina. 44 Iai tabeman i buakoia aika kan taua,* ma akea ae e kaaki baina i aona.

45 Ao a okinako bureitimanin te tembora nakoia mataniwi n ibonga ao Baritaio, ao a taku nakekei nakoia: “E aera ngkai kam aki katikiamai?” 46 A kaeka bureitimanin te tembora ni kangai: “Akea te aomata ae e a tia n taetae n aron teuaei.”+ 47 A kaeka Baritaio ni kangai: “Ngkami naba kam a burebureaki irouna? 48 Tiaki te koaua bwa bon akea temanna ae onimakinna i buakoia taani kairiri ma Baritaio?+ 49 Ma a a boni maraia te koraki aei aika aki ataa te Tua.” 50 E taku nakoia Nikotemo are e a tia ngkoa ni kawara Iesu, ae temanna i buakoia Baritaio: 51 “Tiaki te koaua bwa e aki kariaiakaki n ara Tua bwa e na motikaki taekan te aomata, ni karokoa ae e a tia n ongora te aba irouna ao n ataaki te bwai ae e karaoia?”+ 52 A kaekaa ni kangai: “Ngkoe naba te I-Kariraia? Ukeuke ao ko na noria bwa bon akea te burabeti ae e na kaoti mai Kariraia.”*

8 12 Ao e a manga taetae Iesu nakoia I-Iutaia ni kangai: “Bon te oota ngai ibukia kaain te aonnaba.+ Ane e irai ao e na aki manga nakonako n te rotongitong, ma e na reke irouna te oota+ ae anganga te maiu.” 13 Ngaia are a taku Baritaio* nakoina: “Ko kaotioti i bon ibukim, akea koauan am kaotioti.” 14 E kaeka Iesu ni kangai nakoia: “E ngae ngke I kaotioti i bon ibukiu, ma e boni koaua au kaotioti, ibukina bwa I ataa ike I nako mai iai ao ike N na nako iai.+ Ma kam aki ataa ike I nako mai iai ao ike N na nako iai. 15 Kam motikitaeka n aron ae a kakaraoia aomata+ ma I bon aki ngai motika taekan te aomata temanna. 16 Ao ngkana I motikitaeka, ao e bon eti au motikitaeka, ibukina bwa tiaki tii ngai, ma bon raou te Tama are kanakomaiai.+ 17 E koreaki naba n ami Tua ae kangai: ‘E koaua aia kaotioti aomata aika uoman.’+ 18 Boni ngai ae I kaotioti i bon ibukiu, ao te kauoman ae kaotioti ibukiu,+ bon te Tama are kanakomaiai.” 19 Ao a taku nakoina: “E nga Tamam?” E kaeka Iesu ni kangai: “Kam aki ataai ao kam aki ataa naba Tamau.+ Ngke arona bwa kam ataai ao kam na ataa naba Tamau.”+ 20 E taekin taeka aikai n te tabo are iai nnen te mwane+ iai ngke e angareirei n te tembora. Ma akea ae e taua, bwa e tuai n roko ana aoa.+

21 Mangaia are e a manga kangai nakoia: “N nangi nako, ao kam na kakaaeai, ma kam na mate i buakon ami bure.+ Bwa ike I nako iai ao kam aki kona n roko iai.”+ 22 A a taku ngkanne I-Iutaia: “E na bakabureia, tiaki ngaia? Ibukina bwa e kangai, ‘Ike I nako iai ao kam aki kona n roko iai.’” 23 E reitia ni kangai nakoia: “Kaain naano ngkami, kaain eta ngai.+ Kaain te aonnaba aei ngkami, tiaki ngai kaain te aonnaba aei. 24 Anne bukina ae I kangai iai nakoimi: Kam na mate i buakon ami bure. Bwa ngkana kam aki kakoauaa ae boni ngai teuare e na roko, ao kam na mate i buakon ami bure.” 25 Mangaia are a taku nakoina: “Antai ngkoe?” E kaekaia Iesu ni kangai: “E banebuaka au tai n taetaenikawai ma ngkami. 26 A bati baika N na taekin ni kaineti ma ngkami, ao a bati naba baika N na motikitaeka iai. Ni koauana e boni koaua Teuare kanakomaiai, ao baike I ongo mairouna N na taekin nakoia te botannaomata.”+ 27 A aki ota ae e a taekina nakoia taekan te Tama. 28 E taku ngkanne Iesu: “Ngkana kam a tia n taura Natin te aomata,+ ao ane kam na ataia bwa boni ngai teuanne,+ ao I aki karaoa te bwai teuana i bon irou,+ ma I taekini baike e reireinai te Tama. 29 Ao bon raou Teuare kanakomaiai ao e aki katukai i bon irou, ibukina bwa I kakaraoi baike a kakukurei nakoina.”+ 30 Ao a bati ake a onimakinna ngke e taekini baikai.

31 E reitia ni kangai Iesu nakoia I-Iutaia ake a onimakinna: “Ngkana kam teimatoa n taua au taeka, ao bon taan rimwiu ngkami, 32 ao ane kam na ataa te koaua,+ ao e na kainaomataingkami+ te koaua.” 33 A kaekaa ni kangai: “Boni kanoan Aberaam ngaira ao ti aki toronaki iroun temanna. Ko a kangaa naba ni kangai, ‘Ane kam nang inaomata’?” 34 E kaekaia Iesu ni kangai: “I tuangingkami raoi te koaua, bwa aomata nako ake a karaoa ae bure a bon toro iroun te bure.+ 35 Irarikin anne, e aki teimatoa te toro n tiku bwa kaain te auti n aki toki, ma e teimatoa te nati n aki toki. 36 Mangaia are ngkana e kainaomataingkami te Nati, ao ane kam na bon inaomata raoi. 37 I ataia bwa kanoan Aberaam ngkami. Ma kam ukoukora kamateau ibukina bwa kam aki butimwaea au reirei. 38 I taekini baike I nori ngke I mena ma Tamau,+ ma kam karaoi baike kam ongo mairoun tamami.” 39 A kaekaa ni kangai: “Tamara bon Aberaam.” E taku Iesu nakoia: “Ngkana natin Aberaam+ ngkami, ao kam na karaoi baike e karaoi Aberaam. 40 Ma kam ukoukora ngkai kamateau, ae te aomata ngai ae I tuangingkami te koaua ae I ongo mairoun te Atua.+ Tiaki anne ae e karaoia Aberaam. 41 Kam karaoi ana mwakuri tamami.” A taku nakoina: “Ti aki bungiaki man te wene ni bure.* Tii temanna Tamara, bwa te Atua.”

42 E taku Iesu nakoia: “Ngkana Tamami te Atua, ao kam na tangirai,+ bwa I nako mairoun te Atua ao I a roko ikai. I aki roko i bon irou, ma e boni kanakomaiai Teuarei.+ 43 E aera ngkai kam aki ota n te bwai ae I taekinna? Ibukina bwa kam aki kona n ongo n au taeka. 44 Boni mairoun tamami are te Riaboro ngkami, ao kam kani karaoi baike e tangiri tamami.+ Te tia tiriaomata ngaia mangke e moani moana ana mwakuri,*+ ao e aki teimatoa n te koaua, ibukina bwa akea te koaua irouna. Ngkana e taekina te kewe, ao e taetae ni kaineti ma anuana, ibukina bwa bon te tia kewe ngaia, ao taman te kewe.+ 45 Ma ibukina bwa I taekina ngai te koaua, kam aki ngkanne kakoauaai. 46 Antai iroumi ae kona ni kaotia bwa I bure? Ngkana I taekina te koaua, ao e aera ngkai kam aki kakoauaai? 47 E ongo ana taeka te Atua te aomata ane nako mairoun te Atua.+ Aio bukina ae kam aki ongo iai, bwa kam aki nako mairoun te Atua.”+

48 N aia kaeka I-Iutaia ao a taku nakoina: “Tiaki e bon eti ara taeka ae, ‘Bon te I-Tamaria+ ngkoe ao iai te taimonio iroum’?”+ 49 E kaeka Iesu ni kangai: “Akea te taimonio irou ma I karinea Tamau, ao ngkami kam aki karineai. 50 Ma I aki ukoukora kamoamoaau,+ bon iai Teuare ukoukoria ao e motikitaeka. 51 I tuangingkami raoi te koaua, bwa ngkana iai ae e kakairi n au taeka, ao e na bon aki nora te mate.”+ 52 A taku I-Iutaia nakoina: “Ti a ataia ngkai bwa bon iai te taimonio iroum. E mate Aberaam ao burabeti naba, ma ngkoe ko kangai, ‘Ngkana iai ae e kakairi n au taeka, ao e na bon aki mate.’ 53 Ko kakannato riki nakon tamara are Aberaam are e a tia ni mate? Ao kai a mate naba burabeti. Kaanga antai ngkoe n am iango?” 54 E kaeka Iesu ni kangai: “Ngkana I kamoamoaai, ao bon akea uaani kamoamoaau. E boni kamoamoaai+ Tamau, are teuare kam atongnga bwa Atuami. 55 Ma kam aki ataa teuarei,+ ma I ataia ngai.+ Ma ngkana I taekinna bwa I aki ataia, ao N na riki bwa te tia kewe iai n aromi. Ma I bon ataa teuarei, ao I kakairi n ana taeka. 56 E rangi ni kimwareirei tamami are Aberaam ni kantaningaan ae e na nora au bong, ao e bon noria ao e kimwareirei.”+ 57 A taku ngkanne I-Iutaia nakoina: “E tuai ni koro 50 am ririki, ao ngaia ko a tia n nora Aberaam?” 58 E taku Iesu nakoia: “I tuangingkami raoi te koaua, bwa imwain rikin Aberaam, ao bon iai ngai.”+ 59 Mangaia are a tabeki atibu bwa a na kareia, ma e karabaa Iesu ao e otinako man te tembora.

9 Ngke e tabe n nakonako, ao e nora te mwaane ae mataki mangke e moani bungiaki. 2 Ao a titirakinna ni kangai taan rimwina: “Rabi,+ antai ae bure, teuaei ke ana karo, ngkai e a bungiaki ni mataki?” 3 E kaeka ni kangai Iesu: “E aki bure teuaei ke ana karo, ma e riki aei bwa a aonga ni kaotiotaki ana mwakuri te Atua irouna.+ 4 Ti riai ni mwakuria ana mwakuri Teuare kanakomaiai ngkai e ngaina,+ bwa e a kaan te tairiki are akea te aomata ae kona ni mwakuri iai. 5 Ngkai I mena i buakon te botannaomata, ao bon te oota ngai ibukia kaain te aonnaba.”+ 6 Imwin taekinani baikai ao e baware i aontano ao e karaoa te bokaboka mani bawarena, ao e kabiri matan teuarei+ n te bokaboka arei 7 ao e taku nakoina: “Naako kabururu n te nei are Tiroam” (ae rairaki bwa “Kanakoaki”). Ao e nako ao e kabururu, ao e a oki n noraaba.+

8 A taku ngkanne kaain rarikin teuarei ma te koraki ake a nonoria bwa te tia bububutii: “Tiaki teuaei are e tetekateka ma ni bububutii?” 9 A taku temwangina: “Boni ngaia.” Ma a kangai ake tabeman: “Tiaki, ma bon aekakina.” Ma e teimatoa ni kangai teuarei: “Boni ngai.” 10 Ngaia are a titirakinna ni kangai: “Ma a a kangaa naba n ure matam?” 11 E kaeka ni kangai: “E karaoa te bokaboka te aomata ae arana Iesu, ao e kabiri matau iai ao e taku nakoiu, ‘Naako Tiroam ao kabururu.’+ Mangaia are I nako ao I kabururu ao I a noraaba naba.” 12 Ao a taku nakoina: “E nga teuanne?” E taku: “I aki ataia.”

13 Ao a kaira teuare mataki ngkoa nakoia Baritaio.* 14 Ma bon te bongi n Taabati+ te bong are e karaoa iai te bokaboka Iesu ma ni kaurei matan teuarei.+ 15 Ngaia are n te tai aei ao a a titirakina naba teuarei Baritaio bwa e kangaa n noraaba. E taku nakoia: “E kabiri matau n te bokaboka, ao I nako ni kabururu ao I a noraaba naba.” 16 Ao a taku tabeman Baritaio: “Tiaki mairoun te Atua teuaei, bwa e aki kawakina te bongi n Taabati.”+ A taku temwangina: “Ma e na kangaa te aomata ae te tia bure ni karaoi mwakuri aika kamimi n aekan anne?”+ Mangaia are a a bobuaka i marenaia.+ 17 Ao a a manga taku nakon teuare mataki: “Tera am taeka ibukina, ngkai e kaurei matam?” E taku teuarei: “Bon te burabeti.”

18 Ma a aki roko n te kakoauaa I-Iutaia ae e boni mataki ngkoa ma e a noraaba ngkai, ni karokoa ae a weteiia ana karo teuare kanorabaaki arei. 19 Ao a titirakinia ni kangai: “Aei natimi are kam taku bwa e bungiaki ni mataki? Ma e a kangaa n noraaba ngkai?” 20 A kaeka ana karo ni kangai: “Ti ataia bwa bon natira aei, ao e bungiaki ni mataki. 21 Ma ti aki ataia bwa e a kangaa n noraaba ngkai, ao ti aki ataia naba bwa antai ae kaurei matana. Titirakinna bwa e a bon ikawai. E riai n taetae i bon ibukina.” 22 A taekini baikai ana karo ibukina bwa a maakuia I-Iutaia,+ bwa a a tia ni boraraoia I-Iutaia bwa ane e taekina Iesu bwa te Kristo, ao e riai ni kabaneaki te aomata anne man te tinakoka.*+ 23 Aei bukina ae a kangai iai ana karo: “E a bon ikawai. Kam na titirakinna.”

24 Mangaia are a a manga wetea kaua teuare mataki ngkoa ao a taku nakoina: “Taekina te koaua bwa ko aonga n neboa te Atua. Ti ataia bwa te tia bure te aomata anne.” 25 E kaeka ni kangai: “I aki ataia bwa te tia bure ke tiaki. Ma I tii ataia ae I mataki ngkoa ma I a noraaba ngkai.” 26 A taku ngkanne nakoina: “Tera ae e karaoia nakoim? E kangaa ni kaurei matam?” 27 E kaekaia ni kangai: “I a tia n tuangingkami, ao kam aki kan ongo. E aera ngkai kam kani manga ongora riki? Kam kan riki naba bwa taan rimwina?” 28 Ao a kakanikoa ni kangai: “Te tia rimwin te aomata arei ngkoe, ma ngaira taan rimwini Mote. 29 Ti ataia bwa e a tia te Atua n taetae ma Mote, ma te aomata anne ti aki ataia bwa e nako mai ia.” 30 E kaekaia teuarei ni kangai: “Ai kamira anne, ae kam aki ataa ike e nako mai iai, ma e kaurei matau. 31 Ti ataia bwa e aki ongo te Atua irouia taani bure,+ ma e ongo iroun ane e maakua ma ni karaoa nanona.+ 32 E tuai man ongo te aba mangkoa bwa iai ae e a tia ni kaurei matan ane e bungiaki ni mataki. 33 Ngkana tiaki mairoun te Atua teuaei, ao akea te bwai ae e kona ni karaoia.”+ 34 A kaekaa ni kangai: “Ko bungiaki i buakon te bure, ao ngaia ko reireinira?” Ao a kabanea!+

35 E ongo Iesu ae a kabanea teuarei, ao e taku nakoina ngke e boo ma ngaia: “Ko onimakina Natin te aomata?” 36 E kaeka teuarei ni kangai: “Nao, antai teuanne bwa I aonga n onimakinna?” 37 E taku Iesu nakoina: “Ko a tia n noria, ao ni koauana, boni ngaia ae taetae ngkai nakoim.” 38 E taku teuarei: “I onimakinna, te Uea.” Ao e bobaraaki ni karinea. 39 E taku ngkanne Iesu: “I roko i buakoia kaain te aonnaba ibukin te motikitaeka aei, bwa a aonga n noraaba+ te koraki ake a mataki, ao a na mataki+ te koraki ake a noraaba.” 40 A ongongo baikai Baritaio ake a mena i rarikina, ao a taku nakoina: “Ti mataki naba ngaira?” 41 E taku Iesu nakoia: “Ngkana kam mataki ao e na akea ami bure. Ma ngkai kam kangai, ‘Ti noraaba,’ ao e teimatoa n iai ami bure.”+

10 “I tuangingkami raoi te koaua, bwa ane e aki rin n te nne n tiibu rinanon te mataroa, ma e tamwarake man te tabo teuana, ao bon te tia iraa ao te tia kuribwai.+ 2 Ma ane e rin rinanon te mataroa, ao bon te tia kawakintiibu.+ 3 E kaukia nakoina te tia tantani n te mataroa,+ ao a ongo ni bwanaana tiibu.+ E wetei araia ake oin ana tiibu ao e kairiia n otinako. 4 Ngke e a bane ni kaotinakoia oin ana tiibu, ao e a ririmoaia ao a ririmwina ana tiibu, ibukina bwa a kinaa bwanaana. 5 A na bon aki rimwin te ianena ma a na birinako mairouna, ibukina bwa a aki kinai bwanaaia ianena.” 6 E taekina te kabotau aei Iesu nakoia, ma a aki ota ni baike e taekin nakoia.

7 Mangaia are e a manga taku Iesu: “I tuangingkami raoi te koaua, bwa boni ngai te mataroa ibukia tiibu.+ 8 Te koraki nako ake a roko ni baka n riki bwa ngai, bon taan iraa ao taani kuribwai, ma a aki ongo tiibu irouia. 9 Boni ngai te mataroa, ane e rin rinanou ao e na kamaiuaki, ao e na rin te aomata anne ao e na otinako, ao e na kunea te tawaana n uteute.+ 10 E aki kona n roko te tia iraa ma tii ngkana e na iraa ma n tiringia tiibu ao ni kamaunaia.+ I roko ngai bwa e aonga n reke te maiu irouia tiibu ao a na maiu n aki toki. 11 Boni ngai te tia kawakintiibu ae raoiroi.+ E anga maiuna* te tia kawakintiibu ae raoiroi ibukia tiibu.+ 12 Ngkana e nora te kameaanti n roko teuare tiaki te tia kawakintiibu ma e kabooaki bwa e na tararuaiia tiibu aika tiaki oin ana man, ao e na kitania tiibu ma ni birinako, ao te kameaanti e na raweiia tiibu ma ni kamaenakoia, 13 ibukina bwa e kabooaki teuarei n ana mwakuri ao e aki mwannanoiia tiibu. 14 Boni ngai te tia kawakintiibu ae raoiroi. I ataiia au tiibu ao a ataai au tiibu,+ 15 n aron te Tama ae ataai ao ngai I ataa te Tama,+ ao I anga maiuu* ibukia tiibu.+

16 “Ao iai riki au tiibu tabemwaang, aika tiaki kaain te nne aei,+ ao e riai bwa N na kairiia naba, ao a na ongo bwanaau, ao a na riki bwa tii tenanaina, ao tii temanna te tia kawakintiibu.+ 17 Aei bukina ae e tangirai+ iai te Tama, ibukina bwa I anga maiuu*+ bwa I aonga ni manga karekea. 18 Akea te aomata ae e a tia n anaia mairou, ma I anga i bon irou. Iai inaomatau n anga, ao iai inaomatau ni manga karekea.+ I karekea te tua aei mairoun Tamau.”

19 E a manga riki naba te bobuaka i marenaia I-Iutaia+ ibukin taeka aikai. 20 A bati mai buakoia ake a kangai: “Iai te taimonio irouna ao e baba. E aera ngkai kam ongora irouna?” 21 A taku ake tabemwaang: “Tiaki aikai ana taeka te aomata ae taniaki n te taimonio. E aki kona te taimonio ni kaurei matan te mataki, tiaki ngaia?”

22 N te tai anne ao e boo i Ierutarem te Toa ae te Katabu.* Bon tain te kamwaitoro, 23 ao e nakonako Iesu i nanon te tembora n ana kaman Toromon.*+ 24 Ao I-Iutaia a katobibia Iesu ao a taku nakoina: “Maanra ae ko na katikuira iai n tataninga? Ngkana boni ngkoe te Kristo, ao tuangira n te aro ae mataata.” 25 E kaekaia Iesu ni kangai: “I a tia n tuangingkami ma kam aki kakoauaa. A boni kaotiotai mwakuri aika I karaoi n aran Tamau.+ 26 Ma kam aki kakoauaa ibukina bwa tiaki au tiibu ngkami.+ 27 A ongo bwanaau au tiibu, ao I ataiia, ao a irirai.+ 28 I angania te maiu are aki toki,+ ao a na bon aki kamaunaaki, ao akea ae e kona ni buritiia mai baiu.+ 29 A kakawaki riki tiibu ake e anganai Tamau nakoni bwaai ni kabane, ao akea ae e kona ni buritiia mai bain te Tama.+ 30 Tii teuana* ngai ma te Tama.”+

31 A a manga tabeki naba atibu I-Iutaia bwa a na karebanaia. 32 E kaekaia Iesu ni kangai: “I a tia ni kaotii nakoimi mwakuri aika raraoi aika bati mairoun te Tama. Ma te mwakuri raa mai buakon aikai ae kam nang karebanaai iai n atibu?” 33 A kaeka ni kangai I-Iutaia: “Ti nang karebanaiko n atibu, tiaki ibukin te mwakuri ae raoiroi, ma ibukin te bakannatua,+ bwa ko karaoiko bwa te atua temanna ngkoe, ma boni ngkoe te aomata.” 34 E kaekaia Iesu ni kangai: “Tiaki e koreaki n ami Tua ae kangai, ‘I taku: “Bon atua ngkami”’?*+ 35 Ngkana e arania te koraki ake a kabuakakaaki ngkoa n ana taeka te Atua bwa ‘atua,’+ ao e aki kona ni kakeaaki te koroboki ae tabu, 36 ma kam kangai nakoiu, ngai ae te aomata ae I katabuaki iroun te Tama, ma ni kanakomaiakaki nakoia te botannaomata, ‘Ko bakannatua,’ ibukina bwa I kangai, ‘Natin te Atua ngai’?+ 37 Ngkana I aki karaoi ana mwakuri Tamau, ao tai kakoauaai. 38 Ma ngkana I karaoi, ao e ngae ngke kam aki kakoauaai, ma kakoauaa ibukin au mwakuri,+ bwa kam aonga n ataia ae e katiteuanaaki te Tama ma ngai, ao I katiteuanaaki ma te Tama,+ ao kam na kateimatoa ataakin anne.” 39 Mangaia are a kataia ni manga taua, ma e rabanako mairouia.

40 Ao e a manga nako naba n rinanon te Ioretan nakon iterana nakon te tabo are e moani bwabwabetito ngkoa iai Ioane,+ ao e tiku iai. 41 Ao a bati aomata aika roko irouna ao a kangai: “Bon akea te mwakuri ae kamimi ae e karaoia Ioane, ma a bane ni koaua ana taeka ake e taekin ibukin teuaei.”+ 42 Ao a bati aika a onimakinna ikekei.

11 Ao e a aoraki te aomata temanna ae arana Rataro. Boni kaaini Betania teuaei, are aia kaawa Maria ma tarina are Mareta.+ 2 Boni Maria aei are e kabwaroa te bwaa ae boiarara i aon te Uea ma ni kaoa waena ni kamwaua n irana,+ ao boni mwaanena Rataro are aoraki. 3 Mangaia are a kanakotaeka mwaanena nakon Iesu ni kangai: “Te Uea, noria! e a aoraki teuare ko tatangiria.” 4 Ma ngke e ongo Iesu ao e taku: “Tiaki te aoraki ni mate te aoraki aei, ma bon ibukin neboan te Atua,+ bwa e aonga n reke iai karinean Natin te Atua.”

5 Ao Iesu e tatangiriia Mareta ma tarina, ao Rataro. 6 Ma ngke e ongo ae e aoraki Rataro, ao e tiku riki uabong n te tabo are e mena iai. 7 Ao imwina, e taku nakoia taan rimwina: “Ti na manga nako riki Iutaia.” 8 A taku taan rimwina nakoina: “Rabi,+ a ukoukora angaia I-Iutaia bwa a na karebanaiko n atibu+ n taai aika tibwa nako aikai, ao ko na manga nako naba ikekei?” 9 E kaeka ni kangai Iesu: “Tiaki bon 12 te aoa n te ngaina?+ Ngkana e nakonako te aomata n te ngaina, ao e na bon aki okaanako te bwai teuana, ibukina bwa e nora te oota ae kaotaia kaain te aonnaba. 10 Ma ngkana iai ae e nakonako n te bong, ao e na okaanako te bwai teuana, ibukina bwa e aki mena i nanona te oota.”

11 Imwin taekinani baikai ao e reitia ni kangai: “E a matu+ raoraora are Rataro, ma N na nako ikekei bwa N na kautia.” 12 Ao a taku taan rimwina nakoina: “Te Uea, ngkana e matu, ao ane e na manga marurung.” 13 Ma e taekina Iesu maten Rataro. Ma a taku ngaiia bwa e taekina motirawana ni matu. 14 E taku ngkanne Iesu nakoia n te aro ae mataata: “E a boni mate Rataro,+ 15 ao I kimwareirei ibukimi ngkai I aki mena ikekei, bwa e aonga ni kakorakoraaki riki ami onimaki. Ma ti a nakoina.” 16 Mangaia are e taku Toma are aranaki bwa te Bwebwee nakoia raona n rimwin Iesu: “Ti na nako naba bwa ti na mate ma ngaia.”+

17 Ngke e a roko Iesu, ao e a kunea bwa ai abong ana bong Rataro n te ruanimate.* 18 E kaan Betania ma Ierutarem bwa tao uoua te maire* raroana. 19 Ao a bati I-Iutaia ake a roko irouni Mareta ma Maria bwa a kabebetei nanoia ibukini mwaaneia. 20 Ngke e ongo Mareta bwa i aoni kawaina n roko Iesu, ao e a nako ni butimwaeia, ma e tiku Maria+ n tekateka n te auti. 21 E taku ngkanne Mareta nakon Iesu: “Te Uea, ngke arona bwa ko mena ikai, ao e na bon aki mate mwaaneu. 22 Ma n te tai naba aei ao I kakoauaa bwa bwaai nako ake ko butiia te Atua, ao e na bon anganiko te Atua.” 23 E taku Iesu nakoina: “E na mangauti mwaanem.” 24 E taku Mareta nakoina: “I ataia bwa e na kautaki n te mangauti+ n te kabanea ni bong.” 25 E taku Iesu nakoina: “Boni ngai te mangauti ao te maiu.+ Ane e onimakinai, ao e ngae ngke e mate, ma e na manga maiu. 26 Ao aomata nako ake a maiu ma n onimakinai, a na bon aki mate.+ Ko kakoauaa aei?” 27 E taku neiei nakoina: “Eng te Uea, I kakoauaa bwa boni ngkoe te Kristo ae Natin te Atua, are teuare riai n roko i buakoia kaain te aonnaba.” 28 Ngke e tia n taekina aei, ao e a nako ni wetea Maria are tarina, ni karaba ni kangai nakoina: “E a roko te tia Reirei+ ao e kawaekoako.” 29 Ngke e ongo aei neierei, ao e ienikuri n teirake ao e nakoina.

30 E tuai n rin raoi Iesu n te kaawa, bwa e boni mena naba n te tabo are e butimwaeaki iai irouni Mareta. 31 Ngke a nora Maria n ienikuri n teirake ao n otinako I-Iutaia ake raona n te auti ake a kabebetea nanona, ao a iria bwa a taku bwa e na nakon te ruanimate*+ n tang iai. 32 Ngke e a roko Maria n te tabo are e mena iai Iesu ao ngke e nora Iesu, ao e bobaraaki i waena ao e taku nakoina: “Te Uea, ngke arona bwa ko mena ikai, ao e na bon aki mate mwaaneu.” 33 Ngke e nora neiei n tang, ao I-Iutaia ake raona bwa a tang, ao e ngirangira Iesu i nanona, ao e rawawata nanona. 34 E taku: “Kam kawenea ia?” A taku nakoina: “Te Uea, nakomai noria.” 35 Ao a tiinako rannimatan Iesu.+ 36 Mangaia are a taku I-Iutaia: “Noria, ai batira tatangirana irouna!” 37 Ma a taku tabeman mai buakoia: “Tiaki e kona n totokoa maten teuaei te aomata aei are e kaurea ngkoa matan te mataki?”+

38 Ngke e a tia ni manga ngirangira i nanona Iesu, ao e a nakon te ruanimate.* Bon te nangananga, ao iai te atibu ae bonota matana. 39 E taku Iesu: “Kam na kanakoa te atibu.” E taku Mareta are mwaanen te mate nakoina: “Te Uea, e a bae ni boiboi ngkai, bwa ai ana kaabong aei.” 40 E taku Iesu nakon neiei: “Tiaki I a tia n tuangko are ngkana ko kakoauaa ao ko na nora mimitongin te Atua?”+ 41 Mangaia are a a kanakoa te atibu. Ao e euti matana Iesu nako karawa+ ao e taku: “Tamau, I kaitauko ngkai ko ongo irou. 42 I ataia bwa ko bon ongongo irou, ma I taekina aei ibukia te koraki aika teibabaa aikai, bwa a aonga ni kakoauaa bwa ko boni kanakomaiai.”+ 43 Ngke e a tia n atongi baikai, ao e a takarua naba n te bwanaa ae korakora ni kangai: “Rataro, otinako!”+ 44 Ao e a otinako teuare mate ma waena ao baina aika baubautaki n te ninira, ao e niniraki ubuna n te kunnikai. E taku Iesu nakoia: “Kabwaraa ao kanakoa.”

45 Mangaia are a bati I-Iutaia ake a kawara Maria ake a nora te baere e karaoia Iesu ao a a onimakinna,+ 46 ma tabeman mai buakoia a nako ni kawariia Baritaio,* ao a tuangia baike e karaoi Iesu. 47 Mangaia are a ikotiia kaain te Tanirim* mataniwi n ibonga* ma Baritaio, ao a taku: “Tera ae ti na karaoia, bwa e a karaoi mwakuri aika bati aika kamimi+ te aomata aei? 48 Ngkana ti katikua ma arona n te aro aei, ao a na bane n onimakinna te koraki, ao a na roko I-Rom n anaa ara tabo* ma ara natannaomata.” 49 Ma e taku nakoia temanna i buakoia ae Kaiaba+ ae te ibonga ae rietata* n te ririki anne: “Bon akea te bwai teuana ae kam ataia, 50 ao kam aki iangoia bwa kam kabwaia riki ngkana e mate te aomata ae tii temanna ibukia aomata, nakon ae e na mauna te natannaomata ae bwanin.” 51 Ma e aki taekina aei n oin ana iango, ma ibukina bwa bon te ibonga ae rietata ngaia n te ririki arei, ngaia are e a taetae ni burabeti iai ni kaotia bwa e nangi mate Iesu ibukin te natannaomata, 52 ma tiaki tii ibukin te natannaomata anne, ma e aonga naba n ikotiia natin nako te Atua aika uamae, ni katiteuanaia. 53 Mangaia are man te bong anne ao a a baireia bwa a na kamatea.

54 Ngaia are e a aki manga nakonako Iesu ni kaoti i buakoia I-Iutaia, ma e kitana ikekei nakon te aono are i rarikin te rereua, nakon te kaawa are Eberaim,+ ao e tiku ikekei ma taan rimwina. 55 E a kaan ngkai aia Toa I-Iutaia ae te Riao,+ ao a bati aomata ake a nako man abaia nako Ierutarem imwain te Toa ae te Riao, bwa a na kaitiakiia n aron ae katauaki n te tua. 56 A a kakaaea Iesu ao a taku i marenaia ngke a teibabaa n te tembora: “Tera ami iango? E na aki roko n te toa kee?” 57 Ao a tua mataniwi n ibonga ao Baritaio bwa ngkana iai ae ataa ike e mena iai Iesu, ao e riai ni kaotia, bwa a aonga n taua.*

12 Ao e roko Iesu i Betania onobong imwain te Toa ae te Riao, ike e mena iai Rataro+ are e a tia ni kautia man te mate. 2 Mangaia are a karaoa aia amwarake ibukin Iesu ikekei, ao e katio Mareta ibukia,+ ma Rataro boni ngaia temanna are amwarake* ma ngaia. 3 E anaa ngkanne te bwaa ae boiarara Maria ae teuana te bwauna,* ae te naro* ni koaua ae rangi ni bobuaka, ao e kabwaroa i aoni waen Iesu, ao e kaoa waena ni kamwaua n irana ao e a ninia te auti boiararan te bwaa.+ 4 Ma e taku Iuta Itekariota+ are temanna i buakoia taan rimwina, are e nang kamwanea: 5 “E aera ngkai e aki kaboonakoaki te bwaa ae boiarara aei n 300 te tenariati,* ao a anganaki akana maiu ni kainnano mwanena?” 6 E taekina aei tiaki ibukina bwa e tabeakinia akana maiu ni kainnano, ma ibukina bwa bon te tia iraa ao iai irouna te bwaoki ni mwane, ao e kikimoai mwaane ake a karinaki iai. 7 E taku ngkanne Iesu: “Katuka neiei ma arona, bwa e aonga n ira te katei aei ni katauraoai imwain te bong are N na kaiiaki iai.+ 8 Bwa a aki toki ni mena i buakomi akana maiu ni kainnano,+ ma ngai, N na aki tiku i buakomi n taai nako.”+

9 N te tai anne ao a a ataia I-Iutaia aika uanao bwa e mena ikekei Iesu ao a a nako iai, tiaki tii ibukin Iesu, ma a kan nora naba Rataro are e a tia ni kautia man te mate.+ 10 Ao a kaai ni babaire mataniwi n ibonga* bwa a na kamatea naba Rataro, 11 kioina ngkai a mwaiti I-Iutaia ake a nako ikekei ibukina, ao a a onimakina Iesu.+

12 N te bong are imwina, a a ongo aomata aika uanao ake a roko ibukin te toa bwa e nang roko Iesu i Ierutarem. 13 Ngaia are a a uouotii mwaangan aroka aika baam ao a nako ni butimwaeia, ao a tatakarua ni kangai: “E bia kamaiuaki! E na kakabwaiaaki teuae nakomai n aran Iehova!*+ Bon Uean Iteraera!”+ 14 Ma ngke e nora te taongki te teei Iesu, ao e tekateka i aona+ n aron are koreaki ni kangai: 15 “Tai maaku ngkoe natin Tion te aine. Noria! E a nakoim am uea, ae tekateka i aoni bunin te taongki.”+ 16 A aki ota n te moantai taan rimwina ni baikai, ma ngke e a karietataaki Iesu,+ ao a a uringnga are a koreaki baikai ibukina, ao a a karaoi baikai nakoina.+

17 Ao a teimatoa ni kaotiota taekana+ te koraki ake a mena i rarikina ngke e wetea Rataro bwa e na otinako man te ruanimate,*+ ma ni kautia man te mate. 18 Aei naba bukin rokoia te koraki ni butimwaeia, ibukina bwa a ongo ae e karaoa te mwakuri ae kamimi aei. 19 Mangaia are a taku Baritaio* i marenaia: “Kam a bon noria bwa kam a matebuaka. Noria! A a bane n iria te botannaomata.”+

20 Ao iai tabeman I-Kuriiti i buakoia te koraki ake a roko n taromauri n te toa. 21 Ao naakai a kawara Biribo+ are kaaini Betetaita i Kariraia, ao a bubutiia ni kangai: “Nao, ti kan nora Iesu.” 22 E nako Biribo n tuanga Anterea, ao a kaai n nako Anterea ao Biribo n tuanga Iesu.

23 Ma e kaekaia Iesu ni kangai: “E a roko te aoa are e nang kamimitongaki iai Natin te aomata.+ 24 I tuangingkami raoi te koaua, bwa ngkana e aki bwaka koraan te uita i aontano ma ni mate ao e teimatoa n tiku n tii ngaia, ma ngkana e mate,+ ao ngkanne e na karikii uaa aika bati. 25 Ane e tangira maiuna* ao e na kabuaa, ma ane e ribaa maiuna*+ n te aonnaba aei, ao e na kawakinna ibukin te maiu are aki toki.+ 26 Ane e kan toro irou, ao ke e irirai, bwa ike I mena iai ao e na mena naba iai au toro.+ Ane e kan toro irou, ao e na karineaki iroun te Tama. 27 I* a rawawata+ ngkai, ma tera ae N na taekinna? Tamau, kamaiuai man te aoa aei.+ Ma e ngae n anne, bon aei bukin rokou n te aoa aei. 28 Tamau, neboa aram.” Ao e roko te bwanaa+ mai karawa ae kangai: “I a tia n neboia ao N na manga neboia riki.”+

29 A ongo te koraki ake a teibabaa ikekei, ao a taku bwa e rebwe te baa. Ma a taku temwangina: “E taetae te anera nakoina.” 30 E kaeka Iesu ni kangai: “E roko te bwanaa aei tiaki ibukiu, ma ibukimi. 31 Iai motikan taekaia kaain te aonnaba aei.+ E na kabwakaaki te tia tautaeka i aoia kaain te aonnaba aei.+ 32 Ao ngkana I a tauraki, ao N na katikiia aomata+ n aekaia nako nakoiu.” 33 E bon taekina aei bwa e aonga ni kaotia bwa te aeka ni mate raa ae e nangi mate iai.+ 34 Ao a kaekaa te koraki ni kangai: “Ti ongo man te Tua bwa e na teimatoa n aki toki+ te Kristo. Ma ko kangaa n taku bwa e na tauraki Natin te aomata?+ Antai teuane Natin te aomata?” 35 Mangaia are e taku Iesu nakoia: “Ai tii teutana riki ana tai te oota ni mena i buakomi. Nakonako ngkai e teimatoa ni mena te oota iroumi, bwa e aonga n aki taoningkami nako te rotongitong. Ao ane e nakonako n te rotongitong, e aki ataa ike e na nako iai.+ 36 Ngkai iai iroumi te oota, ao onimakina te oota bwa kam aonga n riki bwa natin te oota.”+

E taekini baikai Iesu ao e a nako naba ni karabaa mairouia. 37 E ngae ngke e a tia Iesu ni karaoi mwakuri aika bati aika kamimi i mataia, ma a bon aki naba onimakinna. 38 Mangaia are e a kakororaoaki ana taeka Itaia are te burabeti ae kangai: “Iehova,* antai ae onimakina te bwai ae e ongoraeia mairoura?*+ Ao e kaotaki mwaakan* Iehova* nakon antai?”+ 39 Aio bukin ae a aki kona n onimaki iai, bwa e a manga kangai Itaia: 40 “E kamataki mataia ao e kamatoatoai nanoia, bwa a aonga n aki noraaba ni mataia ma n aki ota n nanoia, ao a na aki rairaki bwa N na kamarurungia.”+ 41 E taekini baikai Itaia ibukina bwa e nora mimitongini Kristo, ao e taetae ibukini Kristo.+ 42 Ma e ngae n anne, bon iai naba taani kairiri aika bati ake a a onimakinna,+ ma a aki kaota ae a onimakinna ibukina bwa a maakuia Baritaio, ao a kaawa ni kabaneaki man te tinakoka,*+ 43 bwa a tangira riki kamoamoaaia irouia aomata nakoni kamoamoaaia iroun te Atua.+

44 Ma e takarua Iesu ao e taku: “Ane e onimakinai ao e aki onimakinai n tii ngai, ma e onimakina naba teuare kanakomaiai,+ 45 ao ane e norai ao e nora naba Teuare kanakomaiai.+ 46 I roko bwa ootan te aonnaba,+ bwa e aonga n aki tiku n te rotongitong+ ane e onimakinai. 47 Ma ane e ongo au taeka ma n aki kawakinna, ao I aki kabuakakaa. Bwa I aki roko bwa N na kabuakakaia kaain te aonnaba, ma I roko bwa N na kamaiuia kaain te aonnaba.+ 48 Ane e rawa irou ao e aki kawakin au taeka, ao bon iai ae e na motika taekana. E na motika taekana n te kabanea ni bong, te taeka, are I a tia n taekinna. 49 Bwa I aki taetae i bon irou, ma e tuangai au taeka ae N na taekin ao N na atong,+ te Tama are kanakomaiai. 50 Ao I ataa naba ana tua bwa e nanonaki iai te maiu are aki toki.+ Mangaia are baike I taekin, I taekin n aron are e tuangai Tamau.”+

13 Ibukina bwa e a kaman ataia Iesu imwain te Toa ae te Riao, bwa e a roko ana aoa+ ni kitania kaain te aonnaba aei ao n nakon te Tama,+ ao e tangiriia taan rimwina ake a mena i buakoia kaain te aonnaba, ao e tangiriia ni karokoa te toki.+ 2 E a waaki te katairiki, ao e a tia te Riaboro ni karina te nano ni kani kamwanea Iesu+ iroun Iuta Itekariota+ are natin Timon. 3 Kioina ngke e ataia Iesu bwa e anga bwaai ni kabane te Tama nako nanoni baina, ao e roko mairoun te Atua, ao e nangi manga nakon te Atua,+ 4 ao e teirake man te taibora ao e buuta ana kauaatao ni katikua. Ao e anaa te kaoa ao e kabaea iai nukana.+ 5 Imwin anne, e kanoaa te beetin n te ran ao e a teboki naba waeia taan rimwina, ma ni kamwaui n te kaoa are e kabaea i aona.* 6 E a roko ngkanne iroun Timon Betero ao e taku Betero nakoina: “Te Uea, ko na teboki waeu?” 7 Ao Iesu e kaekaa ni kangai: “Ko na aki ota ngkai n ae I karaoia, ma ko na ota iai imwini baikai.” 8 E taku Betero nakoina: “Ko na bon aki teboki waeu.” Ao Iesu e kaekaa ni kangai: “Ngkana I aki teboki+ waem, ao ko aki ibuokanibwai ma ngai.” 9 E taku Timon Betero nakoina: “Te Uea, tai tii teboka waeu, ma baiu naba ao atuu.” 10 E taku Iesu nakoina: “Ane e a tia n tebotebo, e a aki kainnanoa ae bati riki nakon ae tii tebokakini waena, bwa e a bane n itiaki. Kam a itiaki, ma tiaki ngkami ni kabane.” 11 Bwa e ataa teuare e nang kamwanea.+ Aei bukina ae e kangai iai: “Kam aki itiaki ni kabane.”

12 Ngke e a tia n teboki waeia ma ni karina ana kauaatao ao e a manga tekateka n rarikiriki n te taibora, ao e taku nakoia: “Kam ota n te bwai ae I karaoia nakoimi? 13 Kam aranai bwa ‘te tia Reirei,’ ao ‘te Uea,’ ao e bon eti ami taeka, bwa boni ngaia ngai.+ 14 Mangaia ae ngkai I teboki waemi+ ngai ae te Uea ao te tia Reirei, ao kam riai naba n* iteboteboki waemi.+ 15 Bwa I katea te banna ni katoto nakoimi, bwa te bwai are I karaoia nakoimi, ao kam riai naba ni karaoia.+ 16 I tuangingkami raoi te koaua, bwa e aki kakannato riki te toro nakon ana toka, ao e aki kakannato riki teuare kanakomaiakaki nakon teuare e kanakomaia. 17 Ngkana kam atai baikai ao kam a kukurei ngkana kam karaoi.+ 18 I aki taekiningkami ni kabane. I kinaia te koraki ake I rineiia. Ma e na kakororaoaki+ are e kangai n te koroboki ae tabu: ‘E tabeka bukini waena n ekainako*+ teuare amwarake ni kanau.’ 19 Mangkai ao N na tuangingkami imwain rikina, bwa ngkana e a riki, ao kam na kakoauaai bwa boni ngaia ngai.+ 20 I tuangingkami raoi te koaua, bwa ane e butimwaea ae I kanakoa, ao e boni butimwaeai naba.+ Ao ane e butimwaeai ao e boni butimwaea naba Teuare kanakomaiai.”+

21 Imwin taekinani baikai ao e rawawata nanon Iesu, ao e a kaotioti ni kangai: “I tuangingkami raoi te koaua, bwa e na kamwaneai temanna i buakomi.”+ 22 A itaramata taan rimwina bwa a aki ataia bwa antai are e taekinna.+ 23 Ao e tekateka n rarikiriki ni kaan ma* Iesu temanna i buakoia taan rimwina, are teuare e tatangiria+ Iesu. 24 Mangaia are e katoua atuna Timon Betero nakon teuarei ao e taku: “Tuangira bwa antai ane e taekinna.” 25 Mangaia are e rara teuarei nakoni bwabwaan Iesu ao e taku nakoina: “Te Uea, antai?”+ 26 E kaeka Iesu ni kangai: “Bon teuae N na anganna te mwakoro ni kariki ae I kateboa.”+ Mangaia are imwini kateboan te mwakoro ni kariki, ao e anaia ao e angan Iuta are natin Timon Itekariota. 27 Imwin reken te mwakoro ni kariki iroun Iuta, ao e a rin i nanona Tatan.+ Mangaia are e taku Iesu nakoina: “Kawaekoako karaoa te bwai ane ko nang karaoia.” 28 Ma akea irouia naake a tekateka n rarikiriki n te taibora ae ataia bwa bukin tera bwa e taekina anne nakoina. 29 A bon iangoia tabeman bwa ibukina ngke e kawakina te bwaoki ni mwane+ Iuta, nanona tao e kangai Iesu nakoina, “Kabooi baika ti kainnanoi ibukin te toa,” ke tao iai te bwai ae e riai n angania akana maiu ni kainnano. 30 Mangaia are imwin reken te mwakoro ni kariki irouna, ao e a otinako naba, ao e a boni bong.+

31 Ma ngke e a otinako Iuta ao e taku Iesu: “E a karineaki ngkai Natin te aomata,+ ao e a karineaki naba te Atua n reitaki ma ngaia. 32 E na kamimitongaki* iroun te Atua, ao e na kamimitongnga+ ngkai naba. 33 Ataei aika uarereke, ai tii teutana riki au tai ni mena ma ngkami. Ane kam na kakaaeai, ma I a manga tuangingkami ngkai te bwai are I tuangia I-Iutaia ngkoa ae kangai, ‘Ike I nako iai, kam aki kona n roko iai.’+ 34 I anganingkami te tua ae boou, bwa kam na itangitangiri i marenami, n arou ae I tangiringkami,+ ao kam na itangitangiri naba.+ 35 Ao ane a na ataingkami aomata ni kabane bwa bon taan rimwiu ngkami, n aei: ngkana kam itangitangiri.”+

36 E taku nakoina Timon Betero: “Te Uea, ko na nakea?” E kaeka Iesu ni kangai: “Ko aki kona n irai ngkai nakon te tabo are N na nako iai, ma ko na irai rimwi riki.”+ 37 E taku Betero nakoina: “Te Uea, e aera ngkai I aki kona n iriko ngkai? N na bon anga maiuu* ibukim.”+ 38 E kaeka Iesu ni kangai: “Ko na anga maium* ibukiu? I tuangko raoi te koaua, bwa e na aki tang te moa ni karokoa ae ko tia ni kakeaai tenua te tai.”+

14 “Tai karawawatai nanomi.+ Onimakina te Atua+ ao onimakinai naba. 2 A mwaiti taabo ni maeka n ana auti Tamau. N na aki tuangingkami ngke arona bwa tiaki te koaua, ma e boni koaua ibukina bwa N nangi nako ni katauraoa te tabo ibukimi.+ 3 Ao ngkana I nako ni katauraoa te tabo ibukimi, ao N na manga roko ni butimwaeingkami, bwa ike I mena iai ao kam na mena naba iai.+ 4 Ao kam ataa te kawai are N na nako iai.”

5 E taku Toma+ nakoina: “Te Uea, ti aki ataa ike ko na nako iai. Ti na kangaa n ataa te kawai?”

6 E taku Iesu nakoina: “Boni ngai te kawai+ ao te koaua+ ao te maiu.+ Akea ae e na nakon te Tama ma tii ane e rirou.+ 7 Ngkana kam ataai, ao kam na ataa naba Tamau. Mangkai ao kam a ataia ao kam a tia n noria.”+

8 E taku Biribo nakoina: “Te Uea, kaota te Tama nakoira ao e a tau naba ibukira.”

9 E taku Iesu nakoina: “Biribo, ko tuai man ataai e ngae ngke I a rangi ni maan i rarikimi? Ane e a tia n norai ao e a tia naba n nora te Tama.+ E aera ngkai ko kangai, ‘Kaota te Tama nakoira’? 10 Ko aki kakoauaa ae I katiteuanaaki ma te Tama, ao te Tama e katiteuanaaki ma ngai?+ Baike I atongi nakoimi, I aki taekin i bon irou,+ ma bon te Tama are e katiteuanaaki ma ngai ae e karaoi ana mwakuri. 11 Kakoauaai ngkai I taku bwa I katiteuanaaki ma te Tama, ao e katiteuanaaki te Tama ma ngai. Ma ngkana kam aki ao kakoauaa ibukin au mwakuri.+ 12 I tuangingkami raoi te koaua, bwa ane e onimakinai ao e na karaoi naba mwakuri ake I karaoi, ao e na karaoi mwakuri aika kakannato riki nakon aikai,+ ibukina bwa I a nakon te Tama.+ 13 Ao te bwai naba ane kam bubutii n arau, ao N na karaoia, bwa e aonga n neboaki te Tama rinanon te Nati.+ 14 Ngkana kam bubutii te bwai teuana n arau, ao N na karaoia.

15 “Ngkana kam tangirai ao kam na kakairi n au tua.+ 16 Ao N na butiia te Tama ao e na anganingkami riki te tia ibuobuoki* ae e na memena iroumi n aki toki,+ 17 are te taamnei ae raoiroi ae kaota te koaua,+ ae a aki kona kaain te aonnaba ni karekea irouia, ibukina bwa a aki noria ao a aki ataia.+ Kam ataia ngkami ibukina bwa e titiku iroumi ao e mena i nanomi. 18 N na aki motika roomi.* N na boni manga roko iroumi.+ 19 Ai tii teutana riki ao a aikoa naba manga norai kaain te aonnaba, ma kam na norai+ ibukina bwa I maiu ao kam na maiu naba ngkami. 20 N te bong anne ao ane kam nang ataia bwa I katiteuanaaki ma Tamau, ao kam katiteuanaaki ma ngai ao I katiteuanaaki ma ngkami.+ 21 Ane e butimwaei au tua ma ni kakairi iai, ao e tangirai te aomata anne. Ao ane e tangirai e na tangiraki naba iroun Tamau, ao N na tangiria ao N na kaotai raoi nakoina.”

22 E taku nakoina Iuta+ are tiaki Itekariota: “Te Uea, tera ae riki ngkai ko nang kaotiko raoi nakoira ao tiaki nakoia kaain te aonnaba?”

23 E kaeka Iesu ni kangai nakoina: “Ngkana iai ae e tangirai, ao e na kakairi n au taeka,+ ao e na tangiria Tamau, ao ti na kawaria ao ti na maeka irouna.+ 24 Ane e aki tangirai ao e aki kakairi n au taeka. Te taeka are kam ongo tiaki au taeka, ma bon ana taeka te Tama are kanakomaiai.+

25 “I taekini baikai nakoimi ngkai I mena ma ngkami. 26 Ma e na reireiningkami bwaai ni kabane te tia ibuobuoki are te taamnei ae raoiroi are e na kanakomaia te Tama n arau, ma ni kauringingkami bwaai ni kabane ake I a tia n tuangingkami.+ 27 I katuka te rau iroumi, I anganingkami au rau.+ I aki anganingkami ni katotongia kaain te aonnaba ngkana a anga. Tai kariaia nanomi bwa a na rawawata ke ni maaku. 28 Kam ongo ngkoa are I kangai nakoimi, ‘N na nako ao I a manga okiringkami.’ Ngkana kam tangirai ao kam na kimwareirei bwa I a nakon te Tama, bwa e kakannato riki te Tama nakoiu.+ 29 Mangaia are I a tia ngkai n tuangingkami imwain rikina, bwa e aonga n ae ngkana e riki, ao kam na kakoauai au taeka.+ 30 N na aki manga rangi n taetae ma ngkami, bwa e a nakomai te tia tautaekania kaain te aonnaba,+ ao akea mwaakana i aou.+ 31 Ma I karaoa nanon te tua are e anganai te Tama,+ bwa a aonga n ataia kaain te aonnaba ae I tangira te Tama. Teirake, ti a nako mai ikai.

15 “Ngai te kai ae te kureebe ni koaua, ao Tamau te tia ribana. 2 E anai mwaanga nako ake irou aika aki karikiuaa, ao e kaitiakii mwaanga nako aika karikiuaa, bwa a aonga ni kabatiai riki uaaia.+ 3 Kam a itiaki ibukin te taeka are I a tia n taekinna nakoimi.+ 4 Kam na teimatoa ni katiteuanaaki ma ngai, ao ngai N na teimatoa ni katiteuanaaki ma ngkami. N aron te mwaanga ae aki kona ni karikiuaa ngkana e aki teimatoa n nim ma te kai ae te kureebe, ao ai aromi naba ngkana kam aki teimatoa ni katiteuanaaki ma ngai.+ 5 Boni ngai te kai ae te kureebe, ao ngkami mwaangana. Ane e teimatoa ni katiteuanaaki ma ngai, ao I katiteuanaaki ma ngaia, ao e na karikii uaa+ aika bati. Bwa ngkana akea ngai ao akea te bwai naba teuana ae kam kona ni karaoia. 6 Ngkana iai ae e aki teimatoa ni katiteuanaaki ma ngai, ao e na koreakinako ma n riki n ai aron te mwaanga ae rai. Ao a ikotii mwaanga akanne aomata ao a karenakoi n te ai ao a kabuekaki. 7 Ngkana kam teimatoa ni katiteuanaaki ma ngai ao a tiku au taeka i nanomi, ao ngkana kam bubutii te bwai ae kam tangiria ao e na bon reke.+ 8 E neboaki Tamau n aei, ae kam teimatoa ni karikii uaa aika bati, ma ni kaota koauan ae bon taan rimwiu ngkami.+ 9 Kam na teimatoa ni karaoingkami bwa aomata aika tangiraki irou, n aron te Tama ae tangirai+ ao ngai I tangiringkami. 10 Ngkana kam kakairi n au tua nako ao kam na teimatoa n tangiraki irou, n aron ae I kakairi n ana tua nako te Tama ao I teimatoa n tangiraki irouna.

11 “I atongi baikai nakoimi, bwa e aonga n reke iroumi te kimwareirei ae irou, ao e na kakororaoaki kimwareireimi.+ 12 Aio au tua, bwa kam na itangitangiri i marenami n arou ae I tangiringkami.+ 13 Akea te tangira iroun te aomata ae korakora riki nakon aei, ae e na anga maiuna* ibukia raoraona.+ 14 Bon raoraou ngkami ngkana kam karaoa ae I tua nakoimi.+ 15 I a aki manga araningkami bwa tooro, ibukina bwa te toro e aki ataa te bwai ae e karaoia ana toka. Ma I araningkami bwa raoraou, ibukina bwa I kaotiotii nakoimi bwaai ni kabane ake I ongo iroun Tamau. 16 Kam aki rineai, ma ngai ae I rineingkami, ao I mwiokoingkami bwa kam na nako ma n teimatoa ni karikii uaa aika a na teimaan, bwa e aonga n anganingkami ane kam butiia te Tama n arau, n aki ongeia bwa tera ae kam butiia.+

17 “I tua baikai nakoimi, bwa kam na itangitangiri i marenami.+ 18 Ngkana a ribaingkami kaain te aonnaba, ao kam ataia bwa a a kaman ribaai imwain ae a ribaingkami.+ 19 Ngke arona bwa kam arona aroia kaain te aonnaba ngkami ao a na tangira oin aia bwai kaain te aonnaba.+ Ma ibukina bwa kam aki arona aroia kaain te aonnaba, ma I rineingkami mai buakoia, ngaia ae kam a ribaaki+ iai irouia kaain te aonnaba. 20 Ururinga au taeka are I tuangingkami: E aki kakannato riki te toro nakon ana toka. Ngkana a bwainikirinai ao ane a na bwainikiriningkami+ naba, ao ngkana a kakairi n au taeka ao ane a na kakairi naba n ami taeka. 21 Ma a na karaoi baikai ni kabane n ekingkami nako iai ibukin arau, ibukina bwa a aki ataa Teuare kanakomaiai.+ 22 Ngke arona bwa I aki roko n taetae nakoia, ao akea aia bure.+ Ma ai akea ngkai aonaia man aia bure.+ 23 Ane e ribaai ao e ribaa naba Tamau.+ 24 Akea aia bure ngke arona bwa I aki karaoi mwakuri i buakoia ae akea ae e a tia ni karaoia mai mwaina.+ Ma a a tia ngkai n norai ao a ribaai ao a ribaa naba Tamau. 25 Ma e riki aei bwa e na kakororaoaki te taeka are koreaki n aia Tua ae kangai: ‘A ribaai n akea bukina.’+ 26 Ngkana e roko te tia ibuobuoki ae N na kanakomaia nakoimi mairoun te Tama, are te taamnei ae raoiroi ae kaota te koaua,+ ae nako mairoun te Tama, ao ane e na kaotioti ibukiu.+ 27 Ao ngkami kam na kaotioti+ naba, ibukina bwa kam memena ma ngai man te moantai.

16 “I atongi baikai nakoimi bwa kam aonga n aki bwaka. 2 Ane a na kabaneingkami man te tinakoka.*+ Ni koauana, e a kaan te tai are a nang iangoia iai te koraki ake a kamateingkami+ bwa a karaoa iai te beku ibukin te Atua. 3 Ma a na karaoi baikai ibukina bwa a aki ataa te Tama, ke ngai.+ 4 Ma I tuangingkami baikai bwa ngkana e a roko te aoa ibukia ao kam na uringa are I a tia n tuangingkami.+

“I aki moantaai n tuangingkami baikai ibukina bwa I mena i rarikimi. 5 Ma ngkai, N nangi nakon Teuare kanakomaiai,+ ao akea temanna iroumi ae titirakinai ni kangai, ‘Ko na nakea?’ 6 Ma ibukina bwa I tuangingkami baikai, ao a kororake nanomi+ n rawawata iai. 7 Ma I tuangingkami te koaua, bwa boni kabwaiami ngkai I nako. Bwa ngkana I aki nako ao e na aki roko iroumi te tia ibuobuoki,+ ma ngkana I nako ao N na kaokia nakoimi. 8 Ao ngkana e roko te tia ibuobuoki, ao e na anga bwaai ni kakoaua nakoia kaain te aonnaba ni kaineti ma tera ae bure ao tera ae eti ao tera te motikitaeka. 9 Te moan, e kaineti ma te bure+ ibukina bwa a aki onimakinai,+ 10 ao imwina, e kaineti ma te eti, ibukina bwa N nangi nakon te Tama ao kam na aki manga norai, 11 ao imwina, e kaineti ma te motikitaeka, ibukina bwa e a motikaki taekan te tia tautaekania kaain te aonnaba aei.+

12 “A bati riki baika I kan tuangingkami, ma kam aki kona n ota moa iai ngkai. 13 Ma ngkana e roko teuanne,* ae te taamnei ae raoiroi ae kaota te koaua,+ ao e na kairingkami ni buokingkami bwa kam na ota raoi n te koaua, bwa e na aki taetae i bon irouna, ma e na taekini baike e ongo, ao e na taekin nakoimi baika a na roko.+ 14 E na kamimitongai+ ibukina bwa e na kaotiotii nakoimi baike e na karekei mairou.+ 15 Bwaai ni kabane aika mena iroun te Tama bon au bwai.+ Anne bukina ae I taekina iai te tia ibuobuoki bwa baike e karekei mairou, ao e a manga kaotiotii nakoimi. 16 Ai tii teutana riki ao kam a aki naba norai,+ ma ai manga tii teutana riki ao kam na norai.”

17 Ngaia are a taku tabeman taan rimwina i marenaia: “Tera nanon ae e kangai iai nakoira, ‘Ai tii teutana riki ao kam a aki naba norai, ma ai manga tii teutana riki ao kam na norai,’ ao ae kangai, ‘ibukina bwa N nangi nakon te Tama’?” 18 Mangaia are a taku: “Tera ae e nanonna ngke e kangai, ‘ai tii teutana riki’? Kai ti aki ataa te bwai ae e taekinna.” 19 E ataia Iesu bwa a kan titirakinna mangaia are e taku nakoia: “Kam titiraki i marenami ibukina bwa I kangai: ‘Ai tii teutana riki ao kam a aki naba norai, ma ai manga tii teutana riki ao kam na norai’? 20 I tuangingkami raoi te koaua, bwa ane kam na tang ma n tanginiwenei, ma a na kimwareirei kaain te aonnaba. Ane kam na rawawata ma e na bitaki rawawatami nakon te kimwareirei.+ 21 Ngkana e nangi bung te aine ao e rawawata ibukina bwa e a roko ana aoa, ma ngkana e a tia ni bungia te teei, ao ai akea uringan rawawatana ibukini kimwareireina ngkai e a bungiaki te teei nakon te aonnaba. 22 Mangaia are kam rawawata naba ngkami n te tai aei. Ma N na manga bon noringkami ao ane a na kimwareirei+ nanomi, ao akea ae e na anaa kimwareireimi. 23 N te bong arei ao ane kam na aki titirakinai te bwai teuana. I tuangingkami raoi te koaua, bwa ngkana kam butiia te Tama te bwai teuana+ n arau, ao ane e na anganingkami.+ 24 Akea te bwai teuana ae kam a tia ni bubutii iai n arau ni karokoa ngkai. Bubutii ao ane e na reke iroumi, bwa e aonga ni kororaoi kimwareireimi.

25 “I taekini baikai nakoimi n taiani kabotau. E na roko te tai are N nang aki manga taetae iai nakoimi n te kabotau, ma N na tuangingkami baika a kaineti ma te Tama n te aro ae mataata. 26 N te bong anne ao kam na bubutiia te Tama n arau, ma I aki nanonna n taekinan anne bwa N na bubutii ibukimi. 27 Bwa e bon tangiringkami te Tama, ibukina bwa kam tangirai+ ao kam kakoauaa ae I bon roko bwa te tia tei ibukin te Atua.+ 28 I roko bwa te tia tei ibukin te Tama ao I roko nako buakoia kaain te aonnaba. Ma N na manga kitania kaain te aonnaba ao N na nakon te Tama.”+

29 A taku taan rimwina: “Noria! Ko a taetae n te aro ae mataata ngkai ao ko a aki kabonganai taiani kabotau. 30 Ti a ataia ngkai bwa ko atai bwaai ni kabane ao ko aki kainnanoa temanna bwa e na titirakiniko. Ti kakoauaa man aei bwa ko bon nako mairoun te Atua.” 31 E kaekaia Iesu ni kangai: “Kam a kakoauaa ngkai? 32 Noria! E a kan roko te aoa ae ni koauana e a bon roko, ae kam nangi maenako iai n tatabemaningkami nako nakon oin ami auti ao kam nang katukai n tii ngai.+ Ma tiaki tii ngai, ibukina bwa raou te Tama.+ 33 I taekini baikai nakoimi bwa e aonga n reke te raoi+ iroumi rinanou. Kam na rawawata ngkai i buakoia kaain te aonnaba, ma kaninikoriaingkami! I a tia n tokanikai i aoia kaain te aonnaba.”+

17 E taekini baikai Iesu ao e euti matana nako karawa ao e taku: “Tamau, e a roko te tai. Kamimitonga natim bwa e aonga n neboiko+ natim, 2 n aron are ko a tia n anganna te mwiokoaki i aoia aomata ni kabane,*+ bwa e aonga n anga te maiu are aki toki+ natim nakoia te koraki nako ake ko anganna.+ 3 Ibukini karekean te maiu are aki toki,+ a riai n ataiko* ae tii ngkoe te Atua ae koaua,+ ao n ataa naba teuare ko kanakomaia ae Iesu Kristo.+ 4 I a tia n neboiko i aon te aba,+ ni katiaan te mwakuri are ko anganai bwa N na karaoia.+ 5 Mangaia ae kamimitongai ngkai Tamau i rarikim, n te mimitong are mimitongiu i rarikim imwaini karikan te botannaomata.+

6 “I a tia ni kaotiota aram nakoia aomata ake ko anganai mai buakoia kaain te aonnaba.+ Bon am bwai ngaiia ao ko anganai, ao a kakairi* n am taeka. 7 A ataia ngkai bwa bwaai ni kabane ake ko anganai, a bon nako mairoum, 8 ibukina bwa I a tia n taekin nakoia taeka ake ko anganai,+ ao a butimwaei ao a a bon ataia ngkai ae I roko mairoum bwa N na tei ibukim,+ ao a a kakoauaa ae ko boni kanakomaiai.+ 9 I boni bubutii ibukia. I aki bubutii ibukia kaain te aonnaba, ma ibukia te koraki ake ko a tia n anganai, ibukina bwa bon am bwai ngaiia, 10 ao au bwai ni kabane bon am bwai, ao am bwai bon au bwai,+ ao I karineaki i buakoia.

11 “N nang aki manga mena i buakoia kaain te aonnaba, ma a mena ngaiia i buakoia kaain te aonnaba,+ ao ngai N nang roko iroum. Tamau ae ko Tabu, kawakinia+ ibukin aram ae ko katokaa i aou,* bwa a aonga ni katiteuanaaki n arora ae ti katiteuanaaki.+ 12 Ngke I mena i buakoia ao I kakawakinia+ ibukin aram ae ko katokaa i aou, ao I kamanoia, ao akea temanna ae bua+ bwa tii teuare e na kamaunaaki,+ bwa e aonga ni kakororaoaki kibun te koroboki ae tabu.+ 13 Ma N nangi nakoim ngkai, ao I taekini baikai ngkai I mena i buakoia kaain te aonnaba bwa e aonga ni kakororaoaki i nanoia te kimwareirei ae irou.+ 14 I a tia n angania am taeka, ma a ribaaki irouia kaain te aonnaba ibukina bwa a aki arona aroia kaain te aonnaba,+ n arou naba ngai ae I aki arona aroia kaain te aonnaba.

15 “I aki bubutiiko bwa ko na anaiia mai buakoia kaain te aonnaba, ma I butiiko bwa ko na kawakinia mairoun teuare buakaka.+ 16 A aki arona aroia kaain te aonnaba,+ n arou naba ngai ae I aki arona aroia kaain te aonnaba.+ 17 Ko na katabuia* rinanon te koaua.+ Bon te koaua am taeka.+ 18 N aron ae ko kanakoai nako buakoia kaain te aonnaba, I kanakoia naba ngai naakai nakoia kaain te aonnaba.+ 19 Ao I katabuai ibukia, bwa a aonga ni katabuaki naba rinanon te koaua.

20 “I bubutii tiaki tii ibukia naakai, ma ibukia naba te koraki ake a onimakinai n aia taeka, 21 bwa a aonga ni bane n riki n teuana,+ n arom Tamau ae ko katiteuanaaki ma ngai, ao I katiteuanaaki ma ngkoe,+ ao a na katiteuanaaki naba ma ngaira, bwa a aonga ni kakoauaa kaain te aonnaba ae ko kanakomaiai. 22 I a tia n angania te karinerine are ko anganai, bwa a aonga ni katiteuanaaki n arora ae ti katiteuanaaki.+ 23 I katiteuanaaki ma ngaiia ao ko katiteuanaaki ma ngai, bwa e aonga ni kororaoi katiteuanaakia, bwa a aonga n ataia kaain te aonnaba bwa ko kanakomaiai, ao ko tangiriia naakai n aron ae ko tangirai. 24 Tamau, I tangiriia te koraki ake ko anganai bwa a na mena ike I mena naba iai,+ bwa a aonga n nora mimitongiu are ko anganai, ibukina bwa ko a kaman tangirai mai mwaini moan rikin te botannaomata.+ 25 Tamau ae ko raoiroi, ni koauana a bon aki ataiko+ kaain te aonnaba, ma I ataiko ngai,+ ao a ataia naba naakai ae ko kanakomaiai. 26 I a tia ni kaota aram nakoia ao N na boni manga kaotia,+ bwa e aonga ni mena i nanoia te tangira are ko tangirai iai, ao N na katiteuanaaki ma ngaiia.”+

18 Ngke e a tia Iesu n taekini baikai, ao e a nako ma taan rimwina n rinanon te Mwarua*+ ae Kiteron nakon iterana, nakon te tabo are e mena iai te onnaroka, ao e rinnako iai ma taan rimwina.+ 2 E ataa naba te tabo arei Iuta are te tia kamwanea, ibukina bwa e bati ana tai Iesu n roroko iai ma taan rimwina. 3 Mangaia are e a kairiia Iuta te koraki n tautia ma bureitiman mairouia mataniwi n ibonga* ao Baritaio,* ao a a nako ikekei ma taian oi ao taura ao kaai ni buaka.+ 4 Ao e atai bwaai ni kabane Iesu ake a nang riki nakoina, ngaia are e kawariia ao e taku nakoia: “Antai ae kam kakaaea?” 5 A kaekaa ni kangai: “Iesu ae te I-Natareta.”+ E taku nakoia: “Boni ngai.” Ao e tei naba i buakoia te tia kamwanea are Iuta.+

6 Ma ngke e kangai Iesu nakoia: “Boni ngai,” ao a kerikaaki ao a bwaka i aontano.+ 7 Mangaia are e a manga titirakinia riki ni kangai: “Antai ae kam kakaaea?” A taku: “Iesu ae te I-Natareta.” 8 E kaeka Iesu ni kangai: “I a tia n tuangingkami bwa boni ngai. Ngaia are ngkana kam kakaaeai, ao kanakoia mwaane aikai.” 9 E riki aei bwa e na kakororaoaki are e taekinna ni kangai: “I aki kabuaa temanna+ mai buakoia te koraki ake ko anganai.”

10 Ao iai ana kabaang Timon Betero, ao e buutia ao e orea iai ana toro te ibonga ae rietata,* ao e kabwabua taningana are te atai.+ Aran te toro aei Mariko. 11 Ma e taku Iesu nakoni Betero: “Karina te kabaang ni kauna.+ Te koaua bwa N na bon aki moi ngkai n te mwangko* are e anganai te Tama?”+

12 Ao a taua* Iesu tautia ao te mataniwi n te taanga ni buaka ao aia bureitiman I-Iutaia, ao a kabaea. 13 A kairia moa nakon Annati, are tamani buuni Kaiaba+ are te ibonga ae rietata n te ririki arei.+ 14 Boni Kaiaba are reireinia I-Iutaia bwa boni kabwaiaia ngkana e mate te aomata ae tii temanna ibukia te natannaomata.+

15 Ao a a ririmwin Iesu, Timon Betero ao te tia rimwin Iesu+ temanna. E kinaaki te tia rimwin Iesu anne iroun te ibonga ae rietata ao e rinnako ma Iesu n ana katawanang te ibonga ae rietata, 16 ma e tei Betero i tinaniku n te mataroa.* Mangaia are e otinako te tia rimwin Iesu are e kinaaki iroun te ibonga ae rietata, ao e taetae ma te tia teiakina te mataroa, ao e karina Betero. 17 E taku te toro ae te aine are teiakina te mataroa, nakoni Betero: “Tiaki bon temanna naba ngkoe te tia rimwin teuaei?” E taku Betero: “Tiaki ngai.”+ 18 A a teitei ngkai tooro ma bureitiman ni katobibia te ai are a a tia ni kauraa, ibukina bwa e a kamariri, ao a a kaabueia. E tei naba Betero i rarikia ni kaabuea.

19 Ao te mataniwi n ibonga e titirakina Iesu ni kaineti ma taan rimwina ao ana angareirei. 20 Ao Iesu e kaekaa ni kangai: “I taetae nakon te botannaomata n aki karabaai. I aki toki n angareirei n te tinakoka* ao n te tembora,+ ike a bane n ikotaki iai I-Iutaia, ao akea te bwai ae I taekinna n te aro ae raba. 21 E aera ngkai ko titirakinai? Titirakinia te koraki ake a ongo te bwai are I taekinna nakoia. Noria! A ataa te bwai are I taekinna naakai.” 22 Imwin taekinani baikai, ao e karetabaa+ Iesu temanna te bureitiman are tei ikekei ao e taku: “Anne arom ni kaekaa te mataniwi n ibonga?” 23 Ao Iesu e kaekaa ni kangai: “Ngkana e bure te bwai ae I taekinna ao kaota burena, ma ngkana e eti ae I taekinna, ao e aera ngkai ko oreai?” 24 Ao Annati e kanakoa Iesu ma kabaeana nakoni Kaiaba are te ibonga ae rietata.+

25 E a tei ngkai Timon Betero ikekei ni kaabuea, ao a taku nakoina: “Tiaki naba ngkoe temanna i buakoia taan rimwina?” E kakewekewe ao e taku: “Tiaki ngai.”+ 26 E taku temanna ana toro te ibonga ae rietata, ae ana koraki teuare kabwabuaki taningana+ irouni Betero: “I noriko n te onnaroka ma teuarei, tiaki ngaia?” 27 Ma e a manga kakewekewe naba Betero ao e a rina naba n tang te moa.+

28 A kaira ngkanne Iesu mairouni Kaiaba nakon ana tabo ni maeka te kowana.+ E a bon tibwa moaningabong. Ma a aki rin ngaiia i nanon ana tabo ni maeka te kowana, bwa a aonga n aki kabarekaaki+ iai bwa a na kana amwaraken te Toa ae te Riao. 29 Mangaia are e otinako Birato nakoia ao e taku: “Tera ae kam bukina iai te aomata aei?” 30 A kaeka ni kangai nakoina: “Ngke arona bwa tiaki te tia bure* teuaei, ao ti na aki kairia nakoim.” 31 Mangaia are e taku Birato nakoia: “Uotianako ngkami ao motika taekana ni kaineti ma ami tua.”+ A taku I-Iutaia nakoina: “Ti aki kariaiakaki n te tua bwa ti na tiringa temanna.”+ 32 E riki aei bwa e na kakoroaki bukin ana taeka Iesu are taekinna, ni kaotia bwa te aeka ni mate raa are e nangi mate+ iai.

33 Mangaia are e a manga rinnako Birato n ana tabo ni maeka te kowana ao e wetea Iesu ao e taku nakoina: “Aia Uea I-Iutaia+ ngkoe?” 34 E kaeka Iesu ni kangai: “Ko taekina aei i bon iroum ke a tuangko tabeman taekau?” 35 E kaeka Birato ni kangai: “Bwa ngai ngkai te I-Iutaia? Bon am natannaomata ma mataniwi n ibonga aika a kairiko nakoiu. Tera ae ko karaoia?” 36 E kaeka Iesu ni kangai:+ “Tiaki ana bwai te aba+ au Tautaeka n Uea. Ngke arona bwa ana bwai te aba au Tautaeka n Uea, ao a na buaka au aomata bwa N na aki kabureaki nakoia I-Iutaia.+ Ma bon tiaki mai aon te aba au Tautaeka n Uea.” 37 Mangaia are e taku Birato nakoina: “Nanona ngkanne bwa te uea ngkoe?” E kaeka Iesu ni kangai: “Ao ane ko a bon taekinna bwa te uea ngai.+ Bon aio bukini bungiakiu, ao bukin naba rokou nako buakoia kaain te aonnaba, bwa N na kaotioti ibukin te koaua.+ Ane e ira nanon te koaua ao e ongo bwanaau.” 38 E taku Birato nakoina: “E kona n ataaki te koaua?”

Imwin taekinan aei ao e a manga otinako naba nakoia I-Iutaia ao e taku nakoia: “Akea ana bure ae I kunea.+ 39 Irarikin anne, iai ami katei bwa I riai ni kainaomataa te aomata nakoimi n tain te Toa ae te Riao.+ Kam tangiria ngkanne bwa N na kainaomataa nakoimi aia Uea I-Iutaia?” 40 A a manga takarua ni kangai: “Tiaki teuanne, ma Baraba!” Baraba bon te tia kamwarua.+

19 E tua ngkanne Birato bwa e na kataereaki Iesu.+ 2 Ao a bira te baunuea ae te kateketeke tautia, ao a katokaa i atuna, ao a kaaki i aona te kamwarai ae beboo,+ 3 ao a waerake nakoina ao a taku: “Te raoi iroum* aia Uea I-Iutaia!” Ao a okioki naba ni karetabaia.+ 4 E a manga otinako Birato ao e taku nakoia te koraki: “Noria! I kaotinakoa nakoimi bwa kam aonga n ataia ae akea ana bure ae I kunea.”+ 5 Mangaia are e otinako Iesu, ao e toka ana bau ae te kateketeke ma ana kamwarai ae beboo. Ao e taku Birato nakoia: “Noria! Ao aio teuaei!”* 6 Mangaia are ngke a noria mataniwi n ibonga* ao bureitiman, ao a takarua ni kangai: “Kamatea i aon te kai! Kamatea i aon te kai!”+ E taku Birato nakoia: “Kairianako ngkami ao kamatea,* bwa akea ana bure ae I kunea.”+ 7 A kaekaa I-Iutaia ni kangai: “Iai ara tua ao e riai ni mate+ ni kaineti ma ara tua, ibukina bwa e taku bwa natin te Atua+ ngaia.”

8 Ngke e ongo Birato te baere a taekinna, ao e a maaku riki, 9 ao e a manga rin n ana tabo ni maeka te kowana ao e taku nakon Iesu: “Ko roko mai ia?” Ma e aki kaeka+ Iesu nakoina. 10 Mangaia are e taku Birato nakoina: “Ko rawa ni kaekaai? Ko aki ataia ae iai mwaakau ni kainaomatako ao iai mwaakau ni kamateko?”* 11 Ao Iesu e kaekaa ni kangai: “E na bon akea mwaakam ni karaoa te bwai teuana nakoiu ngke arona bwa ko aki anganaki mai eta. Aei bukina ae e rawawata riki iai ana bure teuare kabureai nakoim.”

12 Ibukin aei ao e teimatoa Birato ni kakaaea angani kainaomataana, ma a tatakarua I-Iutaia ni kangai: “Ngkana ko kabwaraa teuaei, ao tiaki raoraoni Kaitara* ngkoe. Te aomata nako are e karaoia i bon irouna bwa te uea, e bon ekaanako Kaitara.”+ 13 Ngke e ongo taeka aikai Birato, ao e kaira Iesu nako tinaniku, ao e tekateka i aon te bao ni motikitaeka n te tabo ae aranaki bwa te Bwia ae te Atibu, ma n te taetae n Ebera, Kabata. 14 Bon te bong ni Katauraoi*+ ibukin te Toa ae te Riao* te bong aei, ao tao ai bon te kaonoua n aoa.* Ao e taku nakoia I-Iutaia: “Noria! Ami uea!” 15 Ma a tatakarua ni kangai: “Kairianako! Kairianako! Kamatea i aon te kai!” E taku Birato nakoia: “N na kamatea ami uea?” A kaeka mataniwi n ibonga ni kangai: “Akea ara uea ma tii Kaitara.”* 16 Ao Birato e a anga Iesu nakoia n te tai anne bwa a na kamatea i aon te kai.+

Mangaia are a a taua taekan Iesu. 17 Ao e uouota te kai ni kammaraki* i bon irouna, ao e nako n te tabo ae aranaki bwa Ana Tabo te Tabwanou,+ ae arana n te taetae n Ebera,+ Korokota. 18 A bobitiia ikekei i aon te kai+ i rarikia uoman riki mwaane, temanna n iterana are teuana ao temanna n are teuana, ma e mena i nuka Iesu.+ 19 E korea naba te koroboki Birato ao e kaaki i aon te kai ni kammaraki.* E kangai ae koreaki: “Iesu ae te I-Natareta ae aia Uea I-Iutaia.”+ 20 A bati I-Iutaia aika wareka te koroboki aei, ibukina bwa e kaan ma te kaawa te tabo are e bobitiaki iai Iesu i aon te kai, ao e koreaki n te taetae n Ebera, n te taetae n Ratine, ao n te taetae ni Kuriiti. 21 Ma a taku aia mataniwi n ibonga I-Iutaia nakoni Birato: “Tai korea ae kangai, ‘Aia Uea I-Iutaia,’ ma korea ae, e taku, ‘Ngai aia Uea I-Iutaia.’” 22 E kaeka ni kangai Birato: “Te bwai are I a tia ni koreia, ao I a tia ni koreia.”

23 Ao ngke a a tia tautia ni bobitiia Iesu i aon te kai, ao a anaa ana kauaatao ao a karaoi aua te tibwa mai iai, bwa kaka te mwakorona tibwan te tautia temanna, ao ana kunnikai naba. Ma akea te toma n ana kunnikai bwa e rarangaaki mai eta nako naano. 24 Mangaia are a taku i marenaia: “Ti na aki raeuaia ma ti na karaoia n te ananga ni katekeraoi bwa antai ae e na bwainna.”+ E riki aei bwa e na kakororaoaki iai kibun te koroboki ae tabu ae kangai: “A tibwatibwai au kunnikai i marenaia, ao a karaoa te ananga ni katekeraoi ibukini kunnikaiu.”+ Mangaia are a boni karaoi baikai tautia.

25 I rarikin ana kai ni kammaraki* Iesu, ao e teitei iai tinana+ ao tarin tinana, ao Maria are buuni Keroba, ao Maria te I-Maketara.+ 26 Mangaia are ngke e nora tinana Iesu ma te tia rimwina are e tatangiria+ n tei n uakaan, ao e taku nakon tinana: “Neiko, noria! Natim!” 27 Imwina ao e taku nakon te tia rimwina: “Noria! Tinam!” Ao man te tai anne ao te tia rimwin Iesu arei e a kaira naba neierei nakoni mwengana.

28 Imwin aei, ngke e a ataia Iesu bwa a a tia raoi bwaai nako, ao e taku: “I a taka,”+ bwa e aonga ni kakororaoaki are e taekinaki ni kibun te koroboki ae tabu. 29 Iai te kaatibu ae toro ikekei ae onrake n te wain ae kamangingi. Mangaia are a kanewea te ongantari ae tibunran n te wain ae kamangingi, i tabon te kai ae te utoba,* ao a kaaki i wina.+ 30 Ngke e a tia ni katoonga te wain ae kamangingi Iesu ao e taku: “E a tia!”+ ao e kararaa atuna, ao e anga taamneina.*+

31 Kioina ngkai bon te bong ni Katauraoi,+ a bubutii I-Iutaia nakoni Birato bwa a na oteaki waeia naakai ma ni karuoaki rabwataia, bwa a aonga n aki tiku i aon te kai ni kammaraki+ n te bongi n Taabati, (bwa te bongi n Taabati anne are kakannato).+ 32 Mangaia are a roko tautia ao a otei waen are te moan ao waen are temanna ake a tauraki i aon te kai i rarikina. 33 Ma n rokoia iroun Iesu, ao a noria bwa e a kamani mate, ngaia are a aki otei waena. 34 Ma e ewara rarikina temanna te tautia n te kainiwai+ ao e a tiinako naba te raraa ao te ran. 35 Ao e anga te kaotioti aei teuare noria, ao e boni koaua ana kaotioti, ao e ataia bwa e bon taekini baika koaua, bwa kam aonga ni kakoauaa+ naba. 36 Ni koauana, a riki baikai bwa e aonga ni kakororaoaki are e taekinaki ni kibun te koroboki ae tabu ae kangai: “E na aki mwaoto* riina teaina.”+ 37 Ao e kangai naba te kibu are teuana: “A na taraa teuare a ewaria.”+

38 Ao imwini baikai ao Ioteba ae te I-Arimataia e butiia Birato bwa e na anaa rabwatan Iesu, ao e kariaia Birato. Bon te tia rimwin Iesu teuaei ma e karabaa bwa e maakuia I-Iutaia.+ Mangaia are e roko ao e uotaanako rabwatana.+ 39 E roko naba Nikotemo+ are teuare moani kawara ngkoa Iesu n te bong, ma uotana baika boiarara aika te mura ma te aroe ae tao tebubua te bwauna*+ tinebuna. 40 Mangaia are a anaa rabwatan Iesu ao a niria ni kunnikai aika rinen ma baika boiarara,+ ni kaineti ma aia katei n taunimate I-Iutaia. 41 Ao iai te onnaroka n te tabo are e kamateaki* iai, ao iai te ruanimate*+ ae boou i nanon te onnaroka arei ae e tuai ni kaweneaki iai temanna. 42 Ao a kawenea Iesu iai ibukina bwa bon te bong ni Katauraoi+ ibukin aia toa I-Iutaia ao e a kaan te ruanimate arei.

20 Ni moanibongin* te wiki, ao e roko Maria te I-Maketara n te ruanimate* n te karangaina+ ngke e bon roo naba, ao e a noria bwa e a tia n anaaki te atibu* man te ruanimate.*+ 2 Mangaia are e birinako nakon Timon Betero ao te tia rimwin Iesu are temanna are e tatangiria Iesu,+ ao e taku nakoia: “A a uotaanako te Uea man te ruanimate,+ ao ti aki ataa ike a kawenea iai.”

3 Ao a nako n te ruanimate Betero ma te tia rimwin Iesu arei. 4 Ao a uaia ni biri, ma e birimwaaka riki teuare temanna nakoni Betero ao e roko rimoa n te ruanimate. 5 Ngke e bwatiku n taraa nanona ao e nori kunnikai aika rinen ni wene ikekei,+ ma e aki rinnako. 6 Ao e roko naba Timon Betero n rimwina, ao e rinnako n te ruanimate. Ao e nori kunnikai ake rinen ni wene ikekei. 7 E a aki mena i rarikini kunnikai ake tabeua te kunnikai are bwain atun Iesu, ma e a rukumaki ni kaokoroaki n te tabo teuana. 8 Ao e rinnako naba te tia rimwin Iesu are moan roko n te ruanimate, ao e a noria ma ni kakoauaa. 9 Bwa a tuai n ota n nanoni kibun te koroboki ae tabu ae taekan are e riai ni kautaki man te mate.+ 10 Mangaia are a a okira mwengaia taan rimwina aikai.

11 Ma e teimatoa n tei Maria n tang i rarikin te ruanimate i tinanikuna. Ngke e kume n tang, ao e bwatiku n taraa nanon te ruanimate 12 ao e noriia uoman anera+ aika bwaimainaina n tekateka n te tabo are e kaweneaki ngkoa iai rabwatan Iesu, temanna i etannatu ao temanna i bukiniwae. 13 Ao a taku nakon neiei: “Neiko e aera ngkai ko tang?” E taku neiei nakoia: “A uotaanako au Uea, ao I aki ataa ike a kawenea iai.” 14 Ngke e tia n taekini baikai ao e rairaki ao e nora Iesu n tei ikekei, ma e aki ataia ae Iesu.+ 15 E taku Iesu nakoina: “Neiko, e aera ngkai ko tang? Antai ae ko kakaaea?” E taku neiei bwa te tia kawakina te onnaroka teuaei, ao e taku nakoina: “Nao, ngkana tao ko uotaanako rabwatana, tuangai te tabo ae ko kawenea iai, bwa N na anaia n uotianako.” 16 E taku Iesu nakoina: “Maria!” Ngke e rairaki neiei ao e taku nakon teuaei, n te taetae n Ebera: “Raboni!” (ae nanona “te tia Reirei!”) 17 E taku Iesu nakon neiei: “Tai tauai bwa I tuai n rierake nakon te Tama. Ma naako nakoia tariu+ ao kangai nakoia, ‘N na rierake nakon Tamau+ ao Tamami, ao nakon Atuau+ ao Atuami.’” 18 E nako Maria te I-Maketara ao e uota te rongorongo nakoia taan rimwin Iesu ni kangai: “I a tia n nora te Uea!” Ao e tuangia nakekei baike e taekin Iesu nakoina.+

19 Ngke e a bwakanako te tai n te bong anne are moanibongin te wiki, ao a a roka mataroa n te tabo are a mena iai taan rimwin Iesu bwa a maakuia I-Iutaia, ma e kaoti Iesu ao e tei i buakoia ao e taku nakoia: “Te raoi nakoimi.”+ 20 Imwin taekinani baikai, ao e kaotii nakoia baina ao rarikina.+ Ao a kimwareirei taan rimwina n norakin te Uea.+ 21 E a manga taku riki Iesu nakoia: “Te raoi nakoimi.+ E a tia ni kanakomaiai+ te Tama, ngaia ae I kanakoi naba ngkami.”+ 22 Imwin taekinan aei, ao e ukiia ao e taku nakoia: “Butimwaea te taamnei ae raoiroi.+ 23 Ngkana kam kabwarai aia bure aomata, ao a kabwaraaki, ma ngkana kam aki kabwarai, ao a bon aki kabwaraaki.”

24 Ma Toma+ are temanna irouia naake Tengauni ma Uoman, are aranaki bwa te Bwebwee, akea i buakoia ngke e kaoti Iesu. 25 Mangaia are a kangai taan rimwin Iesu ake tabeman nakoina: “Ti a tia n nora te Uea!” Ma e taku nakoia: “Ngkana I aki nori mwin neera i baina ao ngkana I aki karina tabonibaiu i mwin neera ao ni karina baiu i rarikina,+ ao N na bon aki kakoauaa.”

26 Wanibong imwina ao a a manga mena naba taan rimwin Iesu i nanon te auti, ao raoia Toma. E ngae ngke a roka mataroa, ma e kaoti Iesu n tei i buakoia ao e taku: “Te raoi nakoimi.”+ 27 Imwina ao e taku nakon Toma: “Karina tabonibaim ikai, ao nori baiu, ao kaamai baim ao karinna i rarikiu, ao katoka am nanououa* ma kakoauaa.” 28 E kaeka Toma ni kangai nakoina: “Au Uea ao Atuau!” 29 E taku Iesu nakoina: “Ko a kakoauaa ibukina bwa ko norai? A a kukurei akana kakoauaa e ngae ngke a aki norai.”

30 Ni koauana, a bati riki mwakuri aika kamimi ake e karaoi naba Iesu i mataia taan rimwina, aika aki koreaki n te nira ni boki+ aei. 31 Ma a koreaki baikai bwa kam aonga ni kakoauaa bwa Iesu bon te Kristo ae Natin te Atua, ao ibukina bwa kam kakoauaa, kam kona ni karekea te maiu n arana.+

21 Imwin aei ao e a manga kaoti Iesu nakoia taan rimwina i rarikin Naman Tiberiati.* E kangai aroni kaotina. 2 A ikotaki Timon Betero, Toma (are aranaki bwa te Bwebwee),+ Natanaera+ mai Kana i Kariraia, naake natin Tebetaio,+ ao uoman riki taan rimwina. 3 E taku Timon Betero nakoia: “N na nako n akawa.” A taku nakoina: “Ti na iri.” A a nako ao a a tokara te booti, ma a aki roko n te kona n te tairiki anne.+

4 Ma ngke e a tabwena mainiku, ao e a tei Iesu i aon te bike, ma a aki ataia taan rimwina ae bon Iesu.+ 5 E taku ngkanne Iesu nakoia: “Ataei, iai kanami* ke akea?” A kaeka ni kangai: “Akea!” 6 E taku nakoia: “Kabwakaa te karaun i angaatain te booti, ao ane kam na kona iai.” Ngaia are a kabwakaa ma a aikoa kona n atikia ibukini korakorani mwaitin te ika.+ 7 Ao e taku nakoni Betero te tia rimwin Iesu are tatangiria:+ “Bon te Uea!” Ao ngke e ongo Timon Betero bwa bon te Uea, ao e karina* ana kauaatao, bwa e aki kunnikainna,* ao e kibanako n te nama. 8 Ma a roko i eta taan rimwin Iesu ake tabeman n te booti ae uarereke, ao a katikitika aia karaun are onrake n te ika, bwa a aki raroa bwa tao tii 300 te buuti* man te aba.

9 Ma ngke a aerake n te aba ao a a nora te ai ae e toka te ika i aoni mwaakarona, ao te kariki. 10 E taku Iesu nakoia: “Uotiimai konami iika tabeman.” 11 Mangaia are e tokara te booti Timon Betero ao e atika te karaun are onrake n iika aika abwabwaki nako eta, aika 153 mwaitiia. Ao e ngae ngke e rangi ni mwaiti, ma e aki raeuaaki te karaun. 12 E taku Iesu nakoia: “Nakomai kaingabong.” Akea temanna te tia rimwin Iesu ae ninikoria n titirakinna ni kangai: “Antai ngkoe?” ibukina bwa a bon ataia bwa te Uea. 13 E roko Iesu ao e anaa te kariki ao e angania, ao te ika naba. 14 Aio ngkai ana katentai+ Iesu ni kaoti nakoia taan rimwina, imwini kautakina man te mate.

15 Ngke a a tia ni kaingabong ao e taku Iesu nakon Timon Betero: “Timon ae natin Ioane, ko tangirai riki nakoni baikai?” E kaeka ni kangai nakoina: “Eng te Uea, ko ataia bwa I tatangiriko.” E taku nakoina: “Kaamwarakeia au tiibu aika ataei.”+ 16 E a manga taku riki nakoina n te kauatai: “Timon ae natin Ioane, ko tangirai?” E kaeka ni kangai: “Eng te Uea, ko ataia bwa I tatangiriko.” E taku Iesu nakoina: “Kawakinia au tiibu+ aika uarereke.” 17 E taku nakoina n te katentai: “Timon ae natin Ioane, ko tatangirai?” E a rawawata Betero ngkai e a katenua tuangana ni kangai: “Ko tatangirai?” Mangaia are e taku nakoina: “Te Uea, ko atai bwaai ni kabane, ko bon ataia bwa I tatangiriko.” E taku Iesu nakoina: “Kaamwarakeia au tiibu+ aika uarereke. 18 I tuangko raoi te koaua, bwa ngke ko ataei ao ko kakabaea nukam i bon iroum ao ko nanako ike ko kan nako iai. Ma ngkana ko a kara, ao ane ko na arora baim ao e na kunnikaiko temanna ma ni kairiko nako ike ko aki kan nako iai.” 19 E taekina aei bwa e kaota aroni mateni Betero are e na neboa iai te Atua. Ngke e a tia n taekina aei, ao e taku nakoina: “Teimatoa n rimwiu.”+

20 E rairaki Betero ao e noria bwa e iri naba te tia rimwin Iesu are e tatangiria Iesu,+ are teuare rara nakoni bwabwaan Iesu n tain te katairiki ma ni kangai: “Te Uea, antai ane e nang kamwaneko?” 21 Ao Betero ngke e nora teuarei ao e taku nakon Iesu: “Te Uea, ao tera aron teuanne?” 22 E taku Iesu nakoina: “Ngkana I tangiria bwa e na tiku ni karokoa rokou, ao tera am bwai iai? Ko na teimatoa n rimwiu.” 23 Ai ngaia are e a butanako te taeka aei i buakoia taari, bwa e na aki mate te tia rimwin Iesu aei. Ma e aki kangai Iesu nakoina bwa e na aki mate, ma e kangai: “Ngkana I tangiria bwa e na tiku ni karokoa rokou, ao tera am bwai iai?”

24 Te tia rimwin Iesu+ aei boni ngaia ae e anga te kaotioti aei ibukini baikai ao ae e korei baikai, ao ti ataia bwa e koaua ana kaotioti.

25 Ni koauana, a bati riki bwaai ake e karaoi Iesu, ao ngke arona bwa a koreaki ni kabane taekaia, ao I taku ngai bwa a aki kona kaain te aonnaba ni karekei nnen nira ni boki ni kabane ake a a tia ni koreaki.+