TE EUANGKERIO AE KOREAKI IROUNI MAREKO

1 E moanaki ikai te rongorongo ae raoiroi ibukin Iesu Kristo, ae Natin te Atua: 2 N aron are koreaki n ana boki Itaia are te burabeti ni kangai: “(Noria! I kanakoa au tia uataeka n rimoam* bwa e na katauraoa kawaim.)*+ 3 Boni bwanaan temanna ae takarua n te rereua ni kangai: ‘Katauraoa kawain Iehova!* Kaetii kawaina imwaina.’”+ 4 Ao e mena Ioane te tia Bwabetito n te rereua, n uarongorongoa taekan te bwabetito are tei ibukin te rairannano ibukini kabwaraani buure.+ 5 Ao a roko irouna kaain aonon Iutaia ni kabane ao kaain Ierutarem ni kabane, ao a kaotiia bwa bon taani bure, ao a bwabetitoaki* irouna n te Karaanga ae Ioretan.+ 6 Ao e kunnikainna Ioane n te kunnikai ae karaoaki mani buraen te kamero ao e kabaea nukana n te roo,+ ao kanana bon te taake* ao aia karewe manibeeru mai buakonikai.+ 7 Ao e tataekina ae kangai: “E na roko imwiu teuae korakora riki nakoiu, ao I aki tau ni baraaki ni kabwaraa kabaean ana kau.+ 8 I bwabetitoingkami n te ran, ma e na bwabetitoingkami n te taamnei ae raoiroi.”+

9 Ni boong akanne ao e roko Iesu mai Natareta i Kariraia ao e bwabetitoaki n te Ioretan iroun Ioane.+ 10 Ao n te tai are e otirake naba iai man te ran, ao e nora karawa bwa e uki, ma te taamnei ae raoiroi ae ruonna n ai aron te taobe.+ 11 Ao e roko te bwanaa mai karawa ae kangai: “Bon Natiu ngkoe ae ko tangiraki, ae I kakatonga iroum.”+

12 Ao e kakorakoraaki n te tai naba arei n te taamnei ae raoiroi bwa e na nakon te rereua. 13 Mangaia are e tiku n te rereua 40 te bong ike e a kaririaki iai iroun Tatan.+ A mena naba iai maan aika moaanti, ma a tabeakina kainnanona anera.+

14 Imwini kamatawarikan Ioane, ao e a nako Kariraia Iesu+ n tataekina te rongorongo ae raoiroi mairoun te Atua+ 15 ni kangai: “E a roko te tai ae baireaki, ao e a kaan ana Tautaeka n Uea te Atua. Rairi nanomi,+ ao onimakina te rongorongo ae raoiroi.”

16 Ngke e nakonako i rarikin Namani Kariraia* ao e nora Timon ma tarina are Anterea,+ bwa a kabwakaa aia karaun n te nama+ bwa taan akawa naakai.+ 17 Mangaia are e taku Iesu nakoia: “Nakomai rimwiu, ao N na karaoingkami bwa taan akawa aika konami aomata.”+ 18 Ao a kitan aia karaun ngkekei naba, ao a iria.+ 19 Ngke e nako riki teutana, ao e nora Iakobo ma tarina are Ioane ake natin Tebetaio, ngke a mena n aia booti ni bonotii aia karaun,+ 20 ao e a weteiia naba ngkekei. Ao a kitana tamaia are Tebetaio n te booti i rarikia mwaane ake a kammwakuriia ao a rimwina. 21 Ao a nako Kaberenaum.

Ngke e roko naba ngkekei te bongi n Taabati, ao e a rinnako naba n te tinakoka* ma n angareirei.+ 22 Ao a mimi aomata n arona n angareirei, bwa e reireinia n aron te aomata ae iai mwiokoana, ma tiaki n aroia taani koroboki.*+ 23 N te tai naba anne ao iai te mwaane n aia tinakoka ae taniaki n te taimonio, ao e takarua ni kangai: 24 “Tera am bwai iroura Iesu ae te I-Natareta?+ Ko nakomai bwa ko na kamaunaira? I boni kinako, bwa ngkoe Teuare Tabu are mairoun te Atua!”+ 25 Ma e boaa te taimonio arei Iesu ao e taku: “Tai karongoa, ao otinako mairouna!” 26 Ao e kabwakaaki teuarei iroun te taimonio bwa e na kaatikitiki, ao e takarua n te bwanaa ae korakora ao e otinako mairouna. 27 A bane ni mimi aomata n te aro are a a kaai ni maroroakinna ni kangai: “Tera te baei? Te reirei ae boou! Iai mwaakana naba n tua te bwai teuana nakoia taimonio, ao a ongo irouna.” 28 Mangaia are e a waekoa ni butanako taekana n aononi Kariraia ni kabutaa.

29 Imwin anne ao a otinako man te tinakoka ao a nakoni mwengan Timon ao Anterea, ao a iri Iakobo ao Ioane.+ 30 Ao e wene n aoraki tinani buun Timon+ bwa e kabuebue, ao a waekoa n tuanga Iesu taekan neiei. 31 E nakoina ao e taua baina ni kateirakea, ao e a toki naba kabuebuena, ao e a katauraoa te amwarake neiei ibukia.

32 Ngke e a moantairiki imwini bungin taai, ao a a kairiia aoraki ni kabane aomata, ma ake a taniaki irouia taimonio nakon Iesu,+ 33 ao a a bane n ikotaki kaain te kaawa i matan te mataroa. 34 Mangaia are e kamarurungia aomata aika mwaiti aika mamaara n aoraki aika kakaokoro,+ ao e kaotinakoia taimonio aika bati. Ma e aki kariaia bwa a na taetae taimonio aikai, ibukina bwa a kinaa ae te Kristo* ngaia.

35 N te karangaina ngke e tuai n oota, ao e teirake n otinako ao e nako n te tabo ae raroanako ao e tataro iai.+ 36 Ma a ingainga nanoia Timon ma naake raona ni kakaaea, 37 ao a kunea, ao a taku nakoina: “A bane n ukoukoriko aomata.” 38 Ma e taku nakoia: “Ti a nako nakon taabo tabeua riki, nakoni kaawa aika uakaan, bwa I aonga n uarongorongo naba iai, bwa ngaia aei bukin nakomaiu.”+ 39 Ao e nako n uarongorongo n taian tinakoka ni kabutaa Kariraia, ma ni kanakoia taimonio.+

40 E kawaria naba te aomata ae rebera ni katorobubua ni bubutiia ni kangai: “Ko kona ni kaitiakai ngkana ko kani karaoia.”+ 41 Ao e korakora nanoangaana, ao e arora baina ao e ringnga ao e taku nakoina: “I kani karaoia! Ko na itiaki.”+ 42 E a rina naba ni maunanako reberana, ao e a itiaki. 43 Ao e ienikuri ni kanakoa ao e tua 44 ae kangai nakoina: “Taraiko bwa ko na aki taekina te bwai teuana nakon temanna, ma naako kaotiko nakon te ibonga,* ao aanga baike e tua Mote ni kaineti ma kaitiakam,+ bwa a na nora kakoauaana ibonga.”+ 45 Ma ngke e a nako teuarei ao e a kakorakoraa tataekinana ni kabutaanako taekana n taabo nako, n te aro are e a aki kona n rin Iesu n te kaawa teuana n aki karabaa, ma e a titiku naba n taabo aika raroanako. Ma a bon roko naba aomata ni kawaria man taabo nako.+

2 Ma imwin tabebong ao e a manga roko i Kaberenaum Iesu ao e a butanako taekana ae e a mena n te auti.+ 2 Ao a bati aika ikotaki n te auti n te aro are e a kebotaua nanona ma matan naba te mataroa, ao e a taekina ana taeka te Atua nakoia.+ 3 Ao a roko mwaane n uota te aomata ae mate rabwatana, ae tabekaki irouia aman.+ 4 Ma a aki kona n uotia nakon Iesu bwa e ibetutu te koraki, ngaia are a kouta taubukin te auti ni kabwangabwangaa i etan Iesu, ao a nna rikaaki te nne ni wene are e wene i aona teuare mate rabwatana. 5 Ngke e nora aia onimaki+ Iesu ao e taku nakon teuare mate rabwatana: “Natiu, a a kabwaraaki am bure.”+ 6 Ao iai tabeman taani koroboki* ikekei, ake a tekateka ao a iango i nanoia+ ni kangai: 7 “E aera ngkai e taetae n aron aei teuaei? E taetae ni bakannatua. Iai riki temanna i rarikin te Atua ae e kona ni kabwarai buure?”+ 8 Ma e waekoa n ataia Iesu bwa a iango n te aro aei i nanoia, mangaia are e taku nakoia: “E aera ngkai kam iangoi baikai i nanomi?+ 9 Bwa tera ae bebete riki taekinana nakon teuare mate rabwatana, ‘A a kabwaraaki am bure,’ ke ‘Teirake ao tabeka nnem ni wene ao nakonako’? 10 Ma ibukina bwa kam aonga n ataia bwa iai mwiokoan Natin te aomata+ i aon te aba ni kabwarai buure—”+ e taku nakon teuare mate rabwatana: 11 “I tuangko, Teirake ao tabeka nnem ni wene ao naako nakoni mwengam.” 12 Ao e teirake ao e waekoa n tabeka nnena ni wene, ao e mwananga n otinako i mataia aomata ni kabane. Mangaia are a a bane ni mimi ao a neboa te Atua ni kangai: “Ti tuai man nora te aekaki aei.”+

13 E a manga nako rarikin te nama, ao a a bane n roko aomata aika uanao ni kawaria, ao e angareirei nakoia. 14 Ao ngke e rikekei, ao e nora Rewi ae natin Arebaio, n tekateka n aobitin te taekiti, ao e taku nakoina: “Ko na riki bwa te tia rimwiu.” Ao e teirake n ira*+ Iesu. 15 Imwina riki ao e amwarake* Iesu ma taan rimwina n ana auti Rewi, ao a bati taan rikoa te taekiti ma taani bure ake a amwarake* ma ngaiia, bwa a mwaiti mai buakoia ake a a riki bwa taan rimwina.+ 16 Ma ngke a nora Iesu taani koroboki ake Baritaio* bwa e amwarake ma taani bure ao taan rikoa te taekiti, ao a taku nakoia taan rimwina: “E amwarake ma taan rikoa te taekiti ao taani bure?” 17 Ngke e ongo aei Iesu ao e taku nakoia: “A aki kainnanoa te taokita aomata aika marurung, ma a kainnanoia akana aoraki. I roko bwa N na weteiia taani bure+ ao tiaki akana raoiroi.”

18 Ao a kakaraoa te aki mamatam taan rimwin Ioane ao Baritaio naba. Mangaia are e kawaraki Iesu ao e titirakinaki ni kangai: “E aera ngkai a kakaraoa te aki mamatam+ taan rimwin Ioane ao Baritaio, ma a aki kakaraoia taan rimwim?” 19 Ngaia are e taku Iesu nakoia: “A kona ni karaoa te aki mamatam raoraon te tia mare te mwaane+ ngkai e mena i rarikia? A aki kona ni karaoa te aki mamatam ngkana e mena i rarikia te tia mare te mwaane. 20 Ma a na roko boong ake e na uotakinako iai te tia mare te mwaane mairouia,+ ao ngkanne, a nang aki mamatam n te bong anne. 21 Akea ae e kona n itua te moti ni kunnikai ae boou i aon te kauaatao ae mane. Ngkana e karaoa anne ao e na urua te kunnikai ae mane ana katikitiki te moti ni kunnikai ae boou, ao e na abwabwaki riki raeuaakina.+ 22 Akea naba te aomata ae atoa te wain ae boou i nanoni nne ni wain* aika bwaai nikawai. Ngkana e atoia ao a na raeuaaki, ao e na burinako te wain, ao a na aki bongana nne ni wain. Ma e atoaki te wain ae boou i nanoni nne ni wain aika boou.”

23 Ao ngke e rinanon te tawaana ni uita Iesu n te bongi n Taabati, ao a nakonako taan rimwina ma ni kiniki amwi ni uita ni kang.+ 24 Mangaia are a taku Baritaio nakoina: “Noria! A aera taan rimwim ngkai a karaoa ae tabuaki karaoana n te bongi n Taabati?” 25 Ma e taku nakoia: “Kam tuai ni wareka taekan te baere e karaoia Tawita ngke e rotaki n te kainnano ao e baki,+ ngaia ma mwaane ake raona? 26 Ao arona ngke e rin n umwan te Atua, are koreaki n rongorongon Abiata+ are te mataniwi n ibonga,* ao e kang bwerena ake a kaotiotaki i matan te Atua, ae e aki riai ni kanaki irouia aomata ma tii ibonga,+ ao e angania naba mwaane ake raona bwa a na kanna?” 27 Ao e taku nakoia: “E karaoaki te bongi n Taabati ibukia aomata,+ ma a aki karikaki aomata ibukin te bongi n Taabati. 28 Mangaia are Uean naba te bongi n Taabati+ Natin te aomata.”

3 E a manga rin n te tinakoka,* ao e mena iai te mwaane ae mate* baina.+ 2 Mangaia are a tarataraa raoi Iesu Baritaio* bwa a na noria bwa e na kamarurunga teuarei n te bongi n Taabati ke e na aki, bwa a aonga ni karekea bukinana. 3 E taku nakon teuare mate* baina: “Teirake ao naako nuka.” 4 Imwina ao e taku nakoia: “E kariaiakaki n te tua karaoan ae raoiroi n te bongi n Taabati ke karaoan ae iowawa, ao te kakamaiu ke te kamamate?”+ Ma a aki kakarongoa. 5 E taraiia ma te marakinnano, bwa e rangi n rawawata nanona ni matoatoan nanoia,+ ao e taku nakon teuarei: “Arora baim.” Ao e aroria, ao e a manga maiu baina. 6 A otinako ngkanne Baritaio ao a waekoa ni kaboowi ma ana aomata Erote+ bwa a aonga ni kamatea Iesu.

7 Ma a nako rarikin te nama Iesu ma taan rimwina, ao e iraki irouia aomata aika rangi ni mwaitikurikuri mai Kariraia ao mai Iutaia.+ 8 A roko naba aomata aika rangi ni mwaitikurikuri mai Ierutarem ao Itumia, ao man iteran te Ioretan are te iterana ao man aonon Turo ma Titon, ngke a ongo taekani baika kamimi ake e karaoi. 9 Ao e tuangia taan rimwina bwa a na karekea te booti ae uarereke bwa e na kabongana bwa a aonga n aki karibwaa aomata aika uanao. 10 Ibukina bwa e kamarurungia aomata aika bati, a a bane n ibetutu ni kawaria naake a rangi n aoraki bwa a na ringnga.+ 11 A bobaraaki naba i matana taimonio+ ngkana a noria, ao a takarua ma n taku: “Bon Natin te Atua+ ngkoe.” 12 Ma e bati ana tai ni kamatoaa ana taeka nakoia bwa a na aki kaota taekana.+

13 E ararakea te maunga ma ni weteiia naake e kani kairiia+ ao a kawaria.+ 14 Ao e rineiia mwaane aika 12 ao e arania bwa abotoro, ae te koraki ae a na teimatoa n iriria, ao e na kanakoia bwa a na uarongorongo 15 ao e mwiokoiia ni kanakoaia taimonio.+

16 Ao aikai naake 12+ ake kaain te kurubu are e kateia,* bon Timon, are e aranna naba bwa Betero,+ 17 Iakobo are natin Tebetaio ma Ioane are tarin Iakobo (ao e angania naba araia teuana ae Boanereke ae nanona “Natin te Baa”),+ 18 Anterea, Biribo, Baretoromaio, Mataio, Toma, Iakobo are natin Arebaio, Tataio, Timon te Kananaian,* 19 ao Iuta Itekariota, are e kamwanea rimwi riki.

Ao e rin n te auti teuana, 20 ao a a manga ikoikotaki naba te koraki ae bati, n te aro are e a aikoa reke amwarakeia Iesu ma taan rimwina. 21 Ma ngke a ongo taekan te bwai ae riki kaain ana utu, ao a nako bwa a na taua ni kairianako ao a taku: “E a mino.”+ 22 A taku naba taani koroboki* ake a roko mai Ierutarem: “Iai Beretebuba* irouna ao e kanakoia taimonio ni mwaakan aia tia tautaeka taimonio.”+ 23 Mangaia are imwin are e weteiia bwa a na kawaria, e a taekina te kaikonaki nakoia ni kangai: “E na kangaa Tatan ni manga kanakoa Tatan? 24 E na aki teimatoa te tautaeka n uea teuana ngkana a a manga buaka kaaina i marenaia,+ 25 ao e na aki kona n teimatoa te utu teuana ngkana a unraa kaaina i marenaia. 26 Ngkana e kaitaraa i bon irouna Tatan, ao a unraa raona bon i marenaia, ao e na aki teimatoa, ma e na maunanako. 27 E koaua bwa akea ae e ninia ana auti te aomata ae aintoa ae kona n iraei ana bwai ngkana e aki kabaea moa teuare aintoa. Ao ngkanne e a tibwa kona ni kuribwaia ana auti. 28 I tuangingkami te koaua bwa a na bane ni kabwaraaki aia bure aomata, n aki ongeia bwa te bure raa, ao te kabuakaka* raa are a taekinna. 29 Ma ane e kabuakakaa te taamnei ae raoiroi ao e na aki bwara ana bure n aki toki,+ ma e na teimatoa ni bukinaki iai.”+ 30 E taekina aei Iesu ibukina bwa a kangai: “Iai irouna te taimonio.”+

31 Ngke a a roko tinana ma naake tarina,+ ao a kanakoa temanna bwa e na weteia+ ao a tei i tinaniku. 32 A tekateka i rarikin Iesu te koraki, ngaia are a taku nakoina: “Taraia! Ake i tinaniku tinam ma naake tarim bwa a kakaaeko.”+ 33 Ma e kaekaia ni kangai: “Antai tinau, ao antai tariu?” 34 Ao e taraiia naake a tekateka ni katobibia, ao e taku: “Ao aikai tinau ma tariu!+ 35 Ane e kakaraoa nanon te Atua, boni ngaia tariu ao mwaaneu ao tinau.”+

4 E a manga angareirei naba i rarikin te nama, ao a bwarikoriko aomata aika uanao i rarikina. Mangaia are e tokara te booti ao e beibeti n te nama. E tekateka Iesu n te booti ma a teibabaa aomata i eta i rarikin te nama.+ 2 Ao e reireinia baika bati n taiani kaikonaki+ ao e taku nakoia ngke e angareirei:+ 3 “Ongora! Akea bwa e a nako te tia ununiki n uniki+ koraa. 4 E kamrarai koraa, ao a bwaka tabeua i rarikin te kawai, ao a roko mannikiba ni kang. 5 Tabeua a bwaka i aon te riribwa ike e karako te tano iai, ao a kai bwebwerake ibukina bwa e mmani te tano.+ 6 Ma ngke e a kaborake taai ao a a bue ma n rai, kioina ngkai akea wakaaia. 7 Koraa ake tabeua a bwaka i buakon aroka aika kateketeke, ao a rikirake kateketeke ni karibwaia, ao a aki karikiuaa.+ 8 Ma ake tabeua a bwaka n te tano ae raoiroi ao a a bwebwe ma n rikirake ao n uaa. Tabekai a karikii uaaia aika kaka 30, kaka 60, ao kaka 100 riki.”+ 9 Ao e reitia ni kangai: “Ane iai taningana n ongo, ao ke e ongo.”+

10 Ao ngke e kaokoroa Iesu, ao a titirakinna aomata ake i rarikina ao abotoro ake tengauni ma uoman ni kaineti ma taiani kaikonaki.+ 11 E taku nakoia: “Kam anganaki ngkami te mataata n te bwai ae raba ae tabu+ ae taekan ana Tautaeka n Uea te Atua, ma irouia tabemwaang bon tii kaikonaki+ baikai, 12 bwa e aonga n ae e ngae ngke a taratara ma a aki noraaba, ao e ngae ngke a ongo ma a aki ataa nanona, ao a na aki naba rairaki n oki ma ni karekea kabwaraan aia bure.”+ 13 E reitia ni kangai nakoia: “Kam aki ataa te kaikonaki aei, ao kam na kangaa ngkanne n ota ni kaikonaki ake tabeua?

14 “E unika ana taeka+ te Atua te tia ununiki. 15 Koraa aika bwaka i rarikin te kawai bon te taeka ae unikaki i nanoia aomata, ma ngke a ongo naba ngkekei, ao e roko Tatan+ n anaa te taeka are mena i nanoia.+ 16 N aron naba anne iai ake a unikaki n te tano ae riribwa, ma ngke a ongo naba ngkekei te taeka ao a butimwaeia ma te kimwareirei.+ 17 E ngae ngke akea wakaaia ma a boni maiu i nanon tabeua te tai, ao n te tai are e a roko iai te karawawataaki ke te bwainikirinaki ibukin te taeka, ao a a bwaka naba. 18 Ma iai naba aika unikaki i buakon aroka aika kateketeke. Aikai bon te koraki ake a a tia n ongo te taeka,+ 19 ma e karibwaaki te taeka ao e aki uaa ibukina bwa e rikirake i nanoia raraomaeakinan+ te maiu n te waaki ae ngkai i aon te aba* ma te kaubwai+ ae kona ni mwamwanaa te aba, ao tangirani+ bwaai aika bati. 20 Ma koraa ngkanne ake a unikaki n te tano ae raoiroi bon te koraki ake a ongo te taeka ao a butimwaeia ao a karikii uaa aika kaka 30, kaka 60, ao kaka 100 riki.”+

21 E taku naba nakoia: “Te koaua bwa e anaaki te taura bwa e na kamenaaki i aan te bwaene* ke te kainiwene? Tiaki e anaaki bwa e na katokaaki i aon te kaintaura?+ 22 Bwa akea te bwai ae karabaaki ae e na aki kaotaraeaki, ao akea te bwai ae karauaki n rabunaki ae e na aki oti+ n te taina. 23 Ane iai taningana n ongo ao ke e ongo.”+

24 E a manga taku nakoia: “Iangoa raoi taekan te bwai ae kam ongora+ ngkai. Bwa te baire are kam baireia nakoia aomata, e na manga baireaki naba nakoimi, eng, ao e na raonaki riki nakoimi. 25 Bwa ane iai irouna, e na kabatiaaki riki n anganaki,+ ma ane akea irouna, e na anaaki are irouna.”+

26 Mangaia are e reitia ni kangai: “N te aro aei ana Tautaeka n Uea te Atua, kaanga ai aron te mwaane ae kabwakaa te koraa i aontano. 27 E waakinako ni mamatu n te bong ao n uti n te ngaina, ao e bwebwerake te koraa ao e rikirake, n te aro ae e aki ataia. 28 Ao akea bwa e a karikiuaa te tano i bon irouna teutana imwin teutana, ao e riki moa kain te aroka ao imwina te tabonnari, ao te kabanea ai uaana ae mena n te amwi. 29 Ma n te tai are e a tawaa iai te uaa, ao e a koreaki naba n te biti bwa e a roko tain te tai.”

30 Ao e reitia ni kangai: “Ti na kabotaua ana Tautaeka n Uea te Atua ma tera, ke ti na kaikonakia n te aro raa? 31 Bon ai aroni koraan te matitati* ae ngke e unikaki n te tano, ao bon te kabanea ni bingingi mai buakoni koraa nako i aon te aba.+ 32 Ma ngke e a tia n unikaki ao e a bwebwe ma n rikirake bwa te aroka ae rangi ni bubura ao e mwangaanga, n te aro are a a titiku ni maeka mannikiba i aan nuuna.”

33 E tataekina ana taeka te Atua nakoia n taian taetae ni kaikonaki+ aika bati n aron anne, ni kaineti ma are a na kona n ota iai. 34 E bon aki kona n taetae nakoia n aki taetae ni kaikonaki, ma e kakabwarabwarai nanoni baikanne ni kabane nakoia taan rimwina ngkana ai tii ngaiia.+

35 Ao n te bong anne ngke e a moantairiki, ao e taku nakoia: “Ti a nako n iteran te nama are teuana.”+ 36 Mangaia are imwini kaokaia nako te koraki, ao a kairianako n te booti are e mena iai, ao iai riki booti tabewa ake a iria.+ 37 Akea bwa e a roko naba te angibuaka, ao a bwaroa nanon te booti naao, n te aro are e a kan iinako te booti.+ 38 Ma e mena Iesu i bukin te booti ni matu i aon te uninga. Mangaia are a kautia ao a taku nakoina: “Te tia Reirei, ko aki muti ngkai ti a kaani mate?” 39 Ao e teirake ni boaa te ang ao e taku nakon te nama: “Raoi! Tai karongoa!”+ Ao e a toki naba karen te ang, ao e a bung te ariki. 40 Mangaia are e taku nakoia: “E aera ngkai kam a rangi ni maaku?* Kam tuai n onimaki?” 41 Ma a rangi ni maaku, ao a taku i marenaia: “Ai bon antai teuaei? E ongo naba irouna te ang ao te nama.”+

5 Ao a a roko n iteran te nama are teuana ae aia aono I-Kerata.+ 2 Ao ngke e ruo naba ngkekei Iesu man te booti, ao e boo ma te mwaane ae taniaki n te taimonio ae nako mai buakon taian ruanimate.* 3 E memena ribuakon ruanimate ao bon akea ae e a tia ni kona ni kabaea, ao a aki kona naba n te taurekereke. 4 E kakabaeaki ni bwaai ni kabaewae ma taurekereke, ma e momotiki naba taurekereke ma n urui bwaai ni kabaewae, ao akea ae e tau korakorana ni kona n taua. 5 Ao e tatakarua n te bong ao n te ngaina ribuakon ruanimate ao riaoni maunga, ao e raraaruaia i bon irouna n atibu. 6 Ma ngke e nora Iesu mai kiraroa ao e biri nakoina ma ni bobaraaki nakoina.+ 7 Ao e takarua n te bwanaa ae korakora ni kangai: “Ko na iraanai ngkoe Iesu ae Natin te Atua ae Moan te Rietata? I tuangko bwa ko na taetae n tuea n aran te Atua bwa ko na aki katuuaaeai.”+ 8 Bwa e a tia Iesu ni kangai nakon te taimonio arei: “Otinako mai nanon teuanne, ngkoe te taimonio+ ae ko kamwara.” 9 Ma e titirakinna Iesu ni kangai: “Antai aram?” Ao e kaeka ni kangai te taimonio: “Arau bon te Taanga, ibukina bwa ti bati.” 10 Ao e teimatoa ni bubutiia Iesu bwa e na aki kanakoia taimonio man te aba arei.+

11 Ao iai te nanai ni beeki+ ae rangi ni bati ikekei aika amwarake i aon te maunga.+ 12 Mangaia are a bubutiia teuaei ni kangai taimonio: “Kanakoira nakoia beeki bwa ti na rin i nanoia.” 13 Ao e kariaia, ao a otinako taimonio ao a rin irouia beeki, ao e bane te nanai ni beeki aika tao 2,000 mwaitiia ni biri nakon te katati ao a bwaka n te nama ma ni bwabwa iai. 14 Ma a birinako taani kawakinia beeki aikai ao a taekina te baerei n te kaawa ao n te marenaua, ao a roko aomata n nora te bwai are riki.+ 15 Mangaia are a kawara Iesu ao a nora teuare taniaki irouia taimonio, are teuare e mena ngkoa i nanona te taanga n taimonio, bwa e a tekateka ni kunnikainna ao e a nano n aomata, ao a a maaku. 16 Ao naake a nora te bwai ae riki, a karaki nakoia nakekei bwa e kangaa n riki aei nakon teuare taniaki irouia taimonio ao taekaia beeki. 17 Mangaia are a a butiia Iesu bwa e na kitana aia aono.+

18 Ngke e a tokara te booti Iesu, ao e a bubutii teuare taniaki ngkoa n te taimonio bwa e na iria.+ 19 Ma e aki kariaia Iesu ao e taku nakoina: “Okira mwengam ao kaongoraeia am koraki bwaai ni kabane ake e karaoi Iehova* ibukim ao nanoangaam irouna.” 20 E nako teuaei ao e tataekin i Tekabori* bwaai ni kabane ake e karaoi Iesu ibukina, ao a bane ni mimi aomata.

21 Ngke e a manga oki Iesu n te booti nakon iteran te nama are teuana, ao a ikotaki aomata aika uanao i rarikina, ao e mena i rarikin te nama.+ 22 Ao e roko te mataniwi temanna n te tinakoka* ae arana Iairo, ao ngke e nora Iesu ao e bobaraaki i rarikini waena.+ 23 E kakorakoraa ni bubutii nakoina ni kangai: “E a kakaiaki aorakin* natiu te aine ae uarereke. Taiaoka nakomai ao kaaki baim i aona+ bwa e aonga ni marurung ao e na aki mate.” 24 Ao e iria Iesu ao a rimwina aomata aika uanao ma ni karibwaa.

25 Ao iai te aine ae nraraa+ i nanon 12 te ririki.+ 26 E bati rawawatana* i nanoni baia taokita aika bati ao e kabanea kaubwaina iai, ma e aki reke marurungina ma e a korakora riki. 27 Ngke e ongo rongorongon Iesu ao e ribuakoia te koraki ao e nako akuna n ringa ana kauaatao,+ 28 bwa e tataku i nanona: “Ngkana I tii ringa ana kauaatao, ao I a marurung naba.”+ 29 Ao e a rina naba n toki nraraana, ao e a namakinna bwa e a marurung man aorakina ae korakora.

30 N te tai naba arei ao e a ataia Iesu i nanona bwa iai te mwaaka+ ae nako mairouna, ao e tanrikaaki i buakon te koraki ao e titiraki ni kangai: “Antai ae ringa au kauaatao?”+ 31 Ma a taku nakoina taan rimwina: “Ko bon noria bwa a karibwako te koraki, ao ko kangai, ‘Antai ae ringai?’” 32 Ma e ngae n anne, e taratara nako bwa e aonga n noria bwa antai ae karaoa aei. 33 Ao e maaku neiei ao e rurubenebene bwa e a ataa te bwai ae riki nakoina, ao e katorobubua i matan Iesu ao e tuangnga te koaua ni kabane. 34 E taku nakon neiei: “Natiu, e kamarurungko am onimaki. Naako ma te rau,+ ao ko na marurung man aorakim+ ae korakora.”

35 Ngke e tabe n taetae, ao a roko mwaane tabeman mani mwengan te mataniwi n te tinakoka ao a taku: “E a mate natim! E aera bwa ko na katabea riki te tia Reirei?”+ 36 Ma e ongo aia taeka Iesu ao e taku nakoni mataniwin te tinakoka: “Tai maaku,* ma ko na tii onimaki.”+ 37 N te tai aei e aki kariaia Iesu bwa e na iraki iroun temanna ma tii Betero, Iakobo, ao Ioane are tarin Iakobo.+

38 Mangaia are a a nakon ana auti te mataniwi n te tinakoka, ao e noria Iesu bwa e bati te karongoa, ao iai aika a bwaebwaeti ma n tanginiwenei n takarua.+ 39 Ngke e rin ao e taku nakoia: “E aera ngkai kam a bwaebwaeti ma ni karongoa? Kai e aki mate te teinnaine bwa e matu.”+ 40 Ao a ngareakinna ni kakanikoa. Ma e kaotinakoia ni kabane, ao e tii kaira taman te teinnaine ao tinana ao naake raona, ao a rinnako n te tabo are e mena iai te teinnaine. 41 Ao e taua bain te teinnaine ao e taku nakoina: “Tarita koumi,” ae nanona ngkana e rairaki: “Te teinnaine ae uarereke, I tuangko bwa ko na teirake!”+ 42 Ao e rina n teirake te teinnaine ao e nakonako. (Bon 12 ana ririki.) Ao ngke e riki aei ao tiaki te bwai kukureia ana karo. 43 Ma e tua nakoia ni kaokiokia* bwa akea ae e na ataa taekan te baei,+ ao e tuatua bwa e na anganaki neierei kanana.

6 E kitana ikekei ao e nako abana,+ ao a iria taan rimwina. 2 Ngke e a roko te bongi n Taabati, ao e a angareirei n te tinakoka,* ao a mimi angia aomata ake a ongora irouna ao a taku: “E reke mai ia aei iroun teuaei?+ Ao e aera ngkai e anganaki te wanawana aei, ao e kangaa n iai mwaakana ni karaoi kakai?+ 3 Tiaki ngaia te kabentaa+ ae natini Maria+ ao tarin Iakobo+ ao Ioteba ao Iuta ao Timon?+ Ao tiaki a mena naba i buakora mwaanena?” Mangaia are a a mwerengau irouna. 4 Ma e taku Iesu nakoia: “E karineaki te burabeti n taabo nako, ma e aki karineaki i abana ao irouia ana koraki ao n ana utu.”+ 5 Mangaia are e aki karaoi kakai ikekei ma e tii kaaki baina i aoia tabeman aoraki ao e kamarurungia. 6 E boni mimi ngkai akea aia onimaki, ao e kawari kaawa nako ake a otabwaninia n angareirei+ iai.

7 N te tai aei ao e weteiia naake Tengauni ma Uoman, ao e kanakoia ni kakauomania,+ ao e angania te mwaaka i aoia taimonio.+ 8 Ao e tua naba nakoia bwa a na aki uabwai ibukin te mwananga, ma tii te oko. A na aki uakariki, uabuua n amwarake, ke n uamwane* n aia bwauti,+ 9 ma a na kauniwaenia ao a na aki kauoua aia kunnikai.* 10 Ao e a manga taku nakoia: “Ngkana kam rin n te auti teuana, ao maeka iai ni karokoa nakomi man te kaawa+ anne. 11 Ao ngkana iai te tabo ae kam aki butimwaeaki iai ke a aki kan ongo kaaina iroumi, ao kam na ioi tanoni waemi ngkana kam otinako mai iai bwa te bwai ni kaotioti nakoia.”+ 12 Ao a a nako n uarongorongoa ae a riai aomata n rairi nanoia.+ 13 Ao a kaotinakoia taimonio+ aika bati mairouia aomata, ao a kabiriia aoraki aika bati n te bwaa ao a kamarurungia.

14 Ao e ongo te baei te Uea ae Erote, bwa e a rangi n ataaki aran Iesu ao a taku aomata: “E a kautaki mai buakoia maate Ioane te tia Bwabetito, ao anne bukina ae e a kona iai ni karaoi kakai aika bati.”+ 15 Ma a taku ake tabemwaang: “Bon Eria.” Ma a kangai tabemwaang: “Bon te burabeti naba ngaia temanna n aroia burabeti ake ngkoa.”+ 16 Ma ngke e ongo anne Erote ao e taku: “E a kautaki man te mate Ioane are I kabakua roroana.” 17 Bwa e kanaanako Erote bwa e na katikaki Ioane ao e na kabaeaki ma ni kamatawarikaki, ibukin Eroria are buuni Biribo are tarina, bwa e a manga tekateka n taanga Erote ma neienne.+ 18 Bwa Ioane e tutuanga Erote ni kangai: “E aki riai ngkai ko anaa buun tarim bwa buum.”+ 19 Mangaia are e kaikoa unna Eroria ni kaitaraa Ioane ao e kani kamatea, ma e aki kona, 20 bwa e kamanoaki Ioane iroun Erote ngkai e maakua bwa e ataia bwa te aomata ae raoiroi+ ngaia ao te tia taromauria te Atua. Bwa imwin ongongoraan Erote iroun Ioane ao e a aki ataia bwa tera ae e na karaoia nakon Ioane, bwa ai aron ae e kan ongongora irouna.

21 Ma akea bwa e a roko te bong ae angaraoi ibukin neiei, ngke e karaoa ana baka n amwarake Erote ibukin ana rekenibong,+ nakoia ana aomata aika mataniwi aika rietata ao mataniwi n te taanga ni buaka ao aomata aika kakannato i Kariraia.+ 22 Ao e rin natin Eroria te aine ao e mwamwaie ma ni kakukureia Erote ma naake a amwarake* ma ngaia. E taku te uea nakon te teinnaine: “Butiiai te bwai ae ko tangiria ao N na anganiko.” 23 Mangaia are e tuea nakoina ni kangai: “Te bwai ane ko butiiai ao N na anganiko, e ngae ngkana tao iteran ueau.” 24 Mangaia are e otinako ao e taku nakon tinana: “Tera ae N na butiia?” Ao e taku tinana: “Atun Ioane are te tia Bwabetito.” 25 Ao e waekoa n rin nakon te uea ao e bubutii ni kangai: “I tangiria bwa ko na kaamai ngkai naba atun Ioane te tia Bwabetito i aon te raurau.”+ 26 E ngae ngke e rangi n nanokawaki te uea n te baei, ma e aki kani kakeaa ana bubutii neiei ibukin ana taetae n tuea ao ibukia ana iruwa.* 27 Mangaia are e waekoa te uea ni kanakoa ana tautia ae te tia kamanoa ao e tua nakoina bwa e na uota rikaaki atun Ioane. Mangaia are e nako teuarei ni kabakua roroan Ioane n te karabuuti, 28 ao e uota atun Ioane i aon te raurau. E angan te teinnaine ao e angan tinana neierei. 29 Ngke a ongo taan rimwin Ioane, ao a roko n anaa rabwatana ao a kawenea n te ruanimate.*

30 A ikotaki abotoro i rarikin Iesu, ao a kaongoa bwaai ni kabane ake a a tia ni karaoi ao ake a a tia n reireinia+ aomata iai. 31 Ao e taku nakoia: “Kam na irai bwa ti na nako ni kaokoroira n te tabo ae raroa ao kam na motirawa iai teutana.”+ Bwa a bati aomata aika roroko ao aika nako, ao akea aia tai nakekei ni motirawa ke ni kamarikeia. 32 Mangaia are a nako n te booti nakon te tabo ae raroa ni kaokoroia iai.+ 33 Ma e noraki mwanangaia irouia aomata ao a bati ake a ataa kawaia, ao a biririeta mani kaawa ni kabane ao a roko rimoaia. 34 Ao ngke e aerake Iesu man te booti ao e noriia aomata aika uanao, ao e korakora nanoangaaia+ irouna bwa ai aroia tiibu aika akea te tia kawakinia.+ Ao e a reireinia baika bati.+

35 Ngke e a bwakantaai ao a kawaria taan rimwina ao a taku: “E raroanako te tabo aei ao e a bwakanako te tai.+ 36 Kanakoia nakon taabo ake a maekanaki ma kaawa aika uakaan bwa a na kabooi kanaia+ iai.” 37 E kaekaia Iesu ni kangai: “Kam na angania kanaia.” A taku nakoina: “Tao ti na nako ni kabooa te kariki ae e na bane iai 200 te tenariati,* ao n angania bwa kanaia?”+ 38 E taku nakoia: “Iraua te kariki ane iroumi? Naako noria!” Imwin norana ao a taku: “Nimaua, ao uoman te ika.”+ 39 Ao e tuangia aomata ni kabane bwa a na tekateka ni kurubu aika kakaokoro i aon te uteute+ ae kiriin. 40 Mangaia are a tekateka n aia kurubu aika kaka 100 ao kaka 50 kaaia. 41 E anai kariki ake nimaua ma iika ake uoman ao e tararake nako karawa ni katituaraoi,+ ao e bwenauai kariki ao e angania taan rimwina bwa a na kaaki i mataia aomata, ao e bwenauai iika ake uoman nakoia aomata ni kabane. 42 Mangaia are a bane n amwarake ao a nuai, 43 ao a ikotii nikira n amwarake, ae bwaene aika 12 aika a on n tii te kariki, ao iai naba nikiran te ika.+ 44 Mwaitiia ake a kana te kariki bon 5,000 mwaane.

45 E waekoa ni katokaia taan rimwina n te booti ao a rimoa nakon iteran te nama are teuana nako Betetaita, ao ngaia e kaokiianako moa te koraki.+ 46 Ma imwin ana kaboo ma ngaiia ao e a nako n te maunga bwa e na tataro.+ 47 Ngke e a moantairiki ao e mena te booti i nukan te nama, ma e tiku Iesu i eta+ n tii ngaia. 48 Mangaia are ngke e noriia bwa a kakorakoraia ni bwetua bwa e kauntabaiia te ang, ao e nakonako i aon te ran nakoia ngke e a karangaina,* ma e bakaaea* te taonnako riki. 49 Ngke a noria n nakonako i aon te ran ao a taku n aia iango: “Ai kamira te baei!” ao a tatakarua. 50 Bwa a bane n noria ao a maaku. Ma e waekoa n taetae nakoia ao e taku: “Kaninikoriaingkami bwa boni ngai. Tai maaku.”+ 51 Ao e toka n te booti i rarikia, ao e a toki karen te ang. Ao a miroaroa iai taan rimwina, 52 bwa a tuai n ataa nanon ana kakai ni kaineti ma te kariki, ao e teimatoa n roo nanoia iai.

53 Ngke a rinanon te nama ma n roko i Kennetareta, ao a kabwakaa atinron aia booti n te tabo ae uakaan.+ 54 Ma n te tai are a aerake iai man te booti, ao e a boni kinaaki naba Iesu irouia aomata. 55 A biriaitua aomata n te aono arei n uotiia aoraki i aoni nne ni wene nakon te tabo are a ongo bwa e mena iai Iesu. 56 Ao ngkana e rin Iesu ni kaawa aika uarereke ke aika bubura ke n taabo n ununiki, ao a na bae aomata n uotiia aoraki nakon taabo ni mwakete, ma ni bubutiia bwa tao a na tii ringa buruburun ana kauaatao.+ Ao a bane ni kamarurungaki naake a ringnga.

7 A ikotaki i rarikin Iesu Baritaio* ma taani koroboki* tabeman ake a roko mai Ierutarem.+ 2 Ao a noriia tabeman taan rimwin Iesu bwa a amwarake ma baia aika aki itiaki,* are nanona bwa a tuai n teboki. 3 (Bwa a aki kona n amwarake Baritaio ao I-Iutaia ni kabane ngkana a tuai n tebokirake baia nakoni bubuanibaia, bwa a taui aia katei mwaane ake ngkoangkoa. 4 Ao ngkana a oki man te mwakete a aki kona n amwarake ni karokoa kaitiakaia. A bati riki katei ake a taui n aroni kateboani mwangko ao taian tiaeki ao bwaata aika taiani buraati n te ran.)+ 5 Mangaia are a titirakina Iesu Baritaio aikai ao taani koroboki ni kangai: “A aera taan rimwim ngkai a aki ira aia katei mwaane ake ngkoangkoa, ngkai a amwarake ao a tuai ni kaitiakii baia?”+ 6 E taku nakoia: “E eti ana taeka Itaia ngke e taetae ni burabetina taekami, ngkami aika taani mwamwanaa te aba, n aron ae koreaki ni kangai, ‘A karineai aomata aikai n riaia, ma e rangi n raroa nanoia mairou.+ 7 Akea bongan taromauriau irouia, bwa a tataekin aia tua aomata bwa aia taeka n reirei.’+ 8 Kam kakeaa ana tua te Atua ao kam taui aia katei aomata.”+

9 E reitianako ni kangai nakoia: “Ai rabakaura ngkami ni kakeaa ana tua te Atua, bwa kam aonga n taui ami katei.+ 10 N te katoto, e taku Mote, ‘Karinea tamam ma tinam,’+ ao ‘Ke e kamateaki+ ane e kabuakakaa* tamana ke tinana.’ 11 Ma kam taku, ‘Ngkana e kangai te aomata nakon tamana ke tinana: “Au bwai ae I kona ni buokiko iai e a riki bwa te koreban (are nanona te karea nakon te Atua),”’ 12 ao kam kariaia iai bwa e na aki karaoa te ibuobuoki teutana nakon tamana ke tinana.+ 13 Mangaia ae kam kakeaa bongan+ ana taeka te Atua n ami katei nikawai are kam kabutianako nakoia rooro nako. Ao kam karaoi baika bati aika ai aron aei.”+ 14 Mangaia are e a manga weteiia te koraki nakoina, ao e taku nakoia: “Kam na ongora irou ngkami ni kabane, ao ota n ae nanonaki+ iai. 15 Bwa e aki kona ni kamwaraeaki te aomata ni baike a rin i nanona, ma e kamwaraeaki+ ni baika otinako mairouna.” 16 *——

17 Ngke e a kitania te koraki ma n rin n te auti, ao a titirakinna taan rimwina taekan te kaikonaki.+ 18 Mangaia are e taku nakoia: “Kam aki ota naba ngkami n ai aroia? Kam aki ataia ae e aki kona ni kamwaraeaki te aomata ni baike a rin i nanona, 19 kioina ngkai e aki rin i nanona ma e rin ni birotona, ao e otinako man te rabwata?” Mangaia are e kaotia Iesu bwa a bane n itiaki amwarake. 20 E reitia ni kangai: “Ma e kamwaraea+ te aomata baike a otinako mai nanona. 21 Bwa a otinako mai nanoia aomata,+ iango aika bubuaka, te wene ni bure,* te iraa, te tiritiri, 22 te wene ni kimoa, te mataai, te buakaka, te mwamwanaa te aba, te aroaro ae kammaira,* te mata ae bakantang, te taetae ni kabuakaka, te kainikatonga, ao te nanobaba. 23 A bane n nako baika buakaka aikai man te nano, ao a kamwaraea te aomata.”

24 E teirake mai ikanne ao e nako n aonon Turo ma Titon.+ Ao e rin ikanne n te auti teuana ao e aki tangiria bwa e na ataia temanna. Ma e bon aki kona ni karabaa. 25 E ongo naba ngkekei taekan Iesu te aine temanna ae taniaki natina te aine ae uarereke n te taimonio, ao e roko ni katorobubua i rarikini waena.+ 26 Bon te I-Kuriiti neiei ae kaain* Turoboinikia, ao e okioki ni bubutiia Iesu bwa e na kanakoa te taimonio mairoun natina te aine. 27 Ma e kangai Iesu nakon neiei: “A riai ni ngae moa ataei, bwa e aki riai anaakini kanaia ao karenakoana nakoia kamea aika uarereke.”+ 28 Ma e kaeka neiei ni kangai nakoina: “Eng te toka, ma a kakana naba tamruruni kanaia ataei, kamea aika uarereke aika mena i aan te taibora.” 29 E taku nakon neiei: “Ibukina bwa ko taekina aei, naako bwa e a nako te taimonio mairoun natim.”+ 30 Mangaia are e a okira mwengana ao e a nora ana ataei ni wene i aon te nne ni wene, ao e a kitanna te taimonio.+

31 Ngke e oki Iesu man aonon Turo ao e rinanon aonon Titon ao aonon Tekabori* nako Namani Kariraia.+ 32 Ikai are a a uota te mwaane ae bonotaninga ao e bae newena+ aomata nakoina, ao a bubutiia bwa e na kaaki baina i aona. 33 Ao e kairianako mai buakoia te koraki n tii ngaiia. Ao e karini tabonibaina i taningan teuaei, ao e baware Iesu ao imwina e ringa newen teuaei.+ 34 Ao e tararake Iesu nako karawa ma te ikenrawa ao e taku nakoina: “Ebata” ae nanona, “Uki.” 35 Ao a a uki taningana,+ ao e a toki baen newena, ao e a taetae raoi. 36 Ao e tua nakoia bwa a na aki kaongoa temanna,+ ma ngkana e kabatiaa tuangakia ao a kabatiaa naba kaokaotana.+ 37 A bon rangi ni kubanako+ ao a taku: “A bane n raraoi baika e karaoi. E kauki taningaia bonotaninga ao e karaoiia ake a baennewe+ bwa a na taetae.”

8 Ni boong akanne ngke e a manga rawata naba te koraki ao ai akea kanaia. Mangaia are e weteiia taan rimwina ao e taku nakoia: 2 “I rangi n nanoangaiia te koraki+ aei bwa aia katenibong aei n tiku i rarikiu ao akea kanaia,+ 3 ao ngkana I kaokiia nakoni mwengaia ma te baki,* ao e na akea korakoraia i aoni kawaia. Ao a bon roko tabeman mani kaawa aika raroanako.” 4 Ma a kaekaa taan rimwina ni kangai: “E na kangaa te aomata ni kona ni karekea te kariki ae a na ngae iai te koraki aei, ngkai e raroanako te tabo aei?” 5 Ma e titirakinia ni kangai: “Mwaitira te kariki ane iroumi?” A taku: “Itiua.”+ 6 Ao e tuangia te koraki bwa a na tekateka i aontano, ao e anai kariki ake itiua, ao e tataro ni katituaraoi, ao e bwenauai ao e angania taan rimwina bwa a na tibwatibwai, ao a tibwai nakoia aomata.+ 7 Iai naba iika tabeua aika uarereke, ao ngke e a tia ni katituaraoi ao e tuangia bwa a na tibwai naba. 8 Mangaia are a amwarake aomata ao a nuai, ao a ikotii nikira n amwarake ao a on iai itikora bwaene* aika bubura.+ 9 Tao 4,000 mwaane ake a mena ikekei. Imwina ao e a kaokiianako te koraki.

10 E aki tabwara ma e a tokara naba te booti ma taan rimwina ao a nako n aonon Taramanuta.+ 11 Ikai are a a roko iai Baritaio* ao ni kaitaraa Iesu, ni kairoroa mairouna te kanikina mai karawa bwa a na kataia.+ 12 Mangaia are e korakora rawawatan nanona ao e taku: “E aera ngkai a ukoukora te kanikina+ te roro aei? I tuangingkami te koaua, bwa akea te kanikina ae a na anganaki.”+ 13 Ao e kitania ni manga tokara te booti, ao n nako n iteran te nama are teuana.

14 Ma a mwaninga taan rimwina n uakariki, ao akea ae a uotia n te booti bwa tii teuana te kariki.+ 15 Ao e anga te kauring nakoia ae rangi ni mataata ni kangai: “Kam na teimatoa n taratara, ao kawakiningkami man aia iiti Baritaio ao ana iiti Erote.”+ 16 Mangaia are a kauntaeka i marenaia bwa e aera ngkai a aki uakariki. 17 E ataa aia maroro Iesu ao e taku nakoia: “E aera ngkai kam kauntaekaa ae kam aki uakariki? Kam bon tuai n ataia ao n ota iai? E roo naba ngkai iai nanomi? 18 ‘E ngae ngke iai matami, ma kam aki noraaba, ao iai taningami, ma kam aki ongo?’ Kam aki uringa ngkoa, 19 are I bwenauai kariki+ ake nimaua ibukia mwaane aika 5,000, ao irakora ngkoa bwaene ake a on n nikira n amwarake?” A taku nakoina: “Tengauni ma uakora.”+ 20 “Ao ngke I bwenauai kariki ake itiua ibukia mwaane ake 4,000, irakora ngkoa bwaene* aika bubura ake a on n nikira n amwarake ake a ikotaki?” Ao a taku nakoina: “Itikora.”+ 21 E taku ngkanne nakoia: “Kam tuai man ota iai?”

22 A a rororake ngkai i Betetaita. Ikai are a a uota te mwaane ae mataki aomata nakon Iesu, ao a bubutiia bwa e na kamarurungnga.+ 23 Ao e kaira teuare mataki Iesu n taua baina nako tinanikun te kaawa, ao ngke e tia ni bawarei matana,+ ao e katokai baina i aona ao e titirakinna ni kangai: “Iai te bwai ae ko noria?” 24 Ao e taratara nako teuaei ao e taku: “I noriia aomata, ma titeboo taraaia ma aroka aika ririaki.” 25 E a manga katokai riki baina i aoni matan teuaei, ao e a itiaki naba ana taratara. Ao e a oki ana taratara, ao e a kona n nori raoi bwaai ni kabane. 26 Mangaia are e kaokia nakoni mwengana ao e kangai: “Tai nako n te kaawa.”

27 A a kitana ngkai te tabo anne Iesu ao taan rimwina ao a a nako ni kaawa ake i Kaitareia Biribi. I aoni kawaia ao e titirakinia Iesu ni kangai: “Antai ngai ae a taku te koraki?”+ 28 A taku nakoina: “Ioane te tia Bwabetito,+ ma tabeman a kangai Eria,+ ao tabeman a kangai, temanna i buakoia burabeti.” 29 Ao e kaoka te titiraki nakoia ni kangai: “Ao ngkami, antai ngai iroumi?” Ao Betero e kaekaa ni kangai: “Bon te Kristo+ ngkoe.” 30 Ao e kamatoaa n tua nakoia bwa a na aki kaongoa temanna taekana.+ 31 Ao e reireinia naba ae e riai n rinanoni maraki aika bati Natin te aomata, ao ni kaakaki taekana irouia unimwaane ma mataniwi n ibonga* ao taani koroboki,* ao e na kamateaki,+ ao imwina e na kautaki n te katenua ni bong.*+ 32 E atonga te taeka aei Iesu ni kamataataa raoi, ma e kairia Betero ni kaokoroa ao e boaia.+ 33 E rairaki Iesu ao e taraiia taan rimwina ao e boaa Betero ni kangai: “Naako akuu, Tatan! bwa tiaki ana iango te Atua am iango, ma bon te iango n aomata.”+

34 E weteiia te koraki nakoina ma taan rimwina ao e taku nakoia: “Ngkana iai ae e kan rimwiu ao ke e kakeaa boni ngaia, ke e tabeka ana kai ni kammaraki* ao ke e teimatoa n irai.+ 35 Bwa ane e kani kawakina maiuna* ao e na boni kabuaa, ma ane e kabuaa maiuna* ibukiu ao ibukin te rongorongo ae raoiroi ao e na boni karekea.+ 36 Ni koauana, tera kabwaian te aomata, ngkana e bwaina te aonnaba ni kabane ma e kabuaa maiuna*+ iai? 37 Ni koauana, tera ae e na anga te aomata bwa booni mwini maiuna?*+ 38 Bwa ane e maamaa n ririmwiu ma ni maamaa naba n au taeka i buakon te roro ae aki kakaonimaki* nakon te Atua ma ni bubure aei, ao e na maamaa+ naba Natin te aomata ni butimwaeia, ngkana e a roko ma te mimitong mairoun Tamana ma anera+ aika itiaki.”

9 Irarikin anne, e taku nakoia: “I tuangingkami te koaua, bwa iai tabeman i buakoia aika tei ikai aika a na aki mate ni karokoa ae a nora moa ana Tautaeka n Uea te Atua n roko ma te mwaaka.”+ 2 Onobong imwina ao Iesu e kairiia Betero ao Iakobo ao Ioane, n ararakea te maunga ae rangi n rietata n tii ngaiia. Ao e onikaki i mataia,+ 3 ao e raneanea ana kauaatao, ni mainaina riki nakon te kunnikai ae kona ni kamainainaaki iroun te tia kaitiakii kunnikai n te aonnaba. 4 A kaoti naba Eria ma Mote nakoia, ao a taetaenikawai ma Iesu. 5 Ao e taku Betero nakon Iesu: “Rabi,* e raoiroi ngkai ti mena ikai. Mangaia ae kariaia bwa ti na katei umwanrianna aika tenua, bwa teuana ibukim, teuana ibukini Mote, ao teuana ibukin Eria.” 6 Ni koauana, e aki ataia Betero bwa tera ae e riai n taekinna bwa a maaku. 7 Ao e roko te nang n rabunia, ao e nako te bwanaa+ man te nang ae kangai: “Natiu ae I tangiria teuaei,+ kam na ongo irouna.”+ 8 Ao ngke a rina n taratara nako ao a noria bwa ai akea riki raoia bwa tii Iesu.

9 Ao ngke a tabe n ruo rikaaki man te maunga, ao e kamatoaa ana taeka Iesu nakoia bwa a na aki kaokaota+ te bwai are a noria nakon temanna, ni karokoa mangautin Natin te aomata man te mate.+ 10 A tataua i nanoia te taeka arei,* ma a kaai ni maroroakinna bwa tera ae nanonaki ngke e taekinaki te mangauti man te mate. 11 Ao a titirakinna taan rimwina ni kangai: “E aera ngkai a taku taani koroboki* bwa e riai n roko moa+ Eria?”+ 12 E taku nakoia: “E na bon roko moa Eria ao e na kaetii bwaai ni kabane.+ Ma tera irekereken anne ma are koreaki n te Koroboki ae Tabu are e riai n rinanoni maraki+ aika bati Natin te aomata ao ni kakeaaki bongana?+ 13 Ma I tuangingkami, bwa e a bon tia n roko Eria,+ ao a karaoi nakoina baike a kani karaoi, n aron are koreaki n te Koroboki ae Tabu ni kaineti ma taekana.”+

14 Ngke a roko irouia taan rimwin Iesu ake tabeman, ao a noria bwa a mena i rarikia aomata aika uanao, ao a kauntaeka ma ngaiia taani koroboki.+ 15 Ma n te tai are a nora iai Iesu te koraki ao a rangi ni kubanako, ao a biri nakoina ni kamauria. 16 Mangaia are e titirakinia ni kangai: “Tera ae kam kauntaekaia ma ngaiia?” 17 Ao e kaekaa temanna mai buakoia te koraki ni kangai: “Te tia Reirei, I uota natiu te mwaane nakoim bwa iai te taimonio+ irouna ae ngaia ae e a baennewe iai. 18 Ngkana e ninia te taimonio ao e kabwakaa i aontano, ao e buroburo wina ao e kaiaiaa wina ao akea korakorana. Ao I tuangia taan rimwim bwa a na kanakoa te taimonio, ma a aki kona.” 19 E kaekaia ni kangai: “Bon te roro+ ngkami ae akea ami onimaki. E na maanra au tai ni memena i rarikimi? E na maanra au tai n taotaona nanou iroumi? Kairiamai nakoiu.”+ 20 Mangaia are a kaira te teinimwaane nakoina, ma ngke e nora Iesu te taimonio ao e a kabwakaa naba ngkekei te teinimwaane bwa e na kaatikitiki. Ngke e bwaka ao e rabinobino i aontano ao e buroburo wina. 21 Ao Iesu e titirakina te karo arei ni kangai: “Ai maanra n riki aei nakoina?” Ao e taku: “Ma ngke e uarereke, 22 ao e bati ana tai te taimonio ni kabwakaa teuaei n te ai ao n te ran bwa e na kamatea. Ma ngkana ko kona ni karaoa te bwai teuana, ao nanoangaira ma ni buokira.” 23 E taku Iesu nakoina: “Ko taekina ‘Ngkana ko kona’? E konai bwaai ni kabane ane e onimaki.”+ 24 E a takarua naba ngkekei taman te teinimwaane aei ao e taku: “I onimaki! Buokai ni kakorakoraa riki au onimaki!”+

25 E a noria ngkai Iesu bwa a a kawaekoaia te koraki ni bwaroakinia, ao e a boaa te taimonio ni kangai: “Te taimonio ae ko karaoa te aomata bwa e na baennewe ma ni bonotaninga, I tua nakoim bwa ko na otinako mairouna ao tai manga okiria!”+ 26 Ao e otinako te taimonio imwin takaruana ao e kakorakoraa kaatikitikin te teinimwaane n te aro are kaanga e a mate. Mangaia are a taku angia aomata: “E a mate!” 27 Ma e taua baina Iesu ao e kateirakea, ao e teirake. 28 Mangaia are a titirakinna taan rimwina n tii ngaiia ngke e a rin n te auti ni kangai: “E aera ngkai ti aki kona ni kaotinakoa?”+ 29 E taku nakoia: “E aki kona n otinako te aeka n taimonio aei ma tii n te tataro.”

30 A kitana ikekei n rinanoni Kariraia, ma e aki tangiria Iesu bwa e na ataaki taekaia. 31 Bwa e reireinia taan rimwina ao e tuangia ae kangai: “E na kamwaneaki Natin te aomata nako nanoni baia aomata, ao a na kamatea,+ ma e ngae ngke e na boni mate, ma imwina e na mangauti n te katenua ni bong.”*+ 32 Ma a aki ota n ana taeka, ao a maaku n titirakinna.

33 Ao akea bwa a a roko i Kaberenaum. Ngke e mena Iesu i nanon te auti ao e titirakinia ni kangai: “Tera are kam kauntaekaia i aoni kawaimi?”+ 34 A bane n aki ngongongo bwa a kauntaeka i aoni kawaia bwa antai ae kakannato riki i buakoia. 35 Mangaia are e tekateka ao e weteiia naake Tengauni ma Uoman ao e taku nakoia: “Ngkana iai ae e kan riki bwa te moanibaa, e riai n riki bwa te kabanea ni mangori ao aia tabonibai aomata ni kabane.”+ 36 Ao e katea te ataei temanna i buakoia ao e mwanokaia ao e taku nakoia: 37 “Ane e butimwaea te ataei+ temanna ae ai aron aei n arau, ao e butimwaeai naba, ao ane e butimwaeai, e aki tii butimwaeai ma e butimwaea naba Teuare kanakomaiai.”+

38 E taku Ioane nakon Iesu: “Te tia Reirei, ti nora te aomata temanna bwa e kanakoia taimonio ni kabongana aram, ao ti kataia n tukia ibukina bwa e aki irira.”+ 39 Ma e taku Iesu: “Tai tukia, bwa akea temanna ae kona ni karaoa te mwakuri ni kakai n arau, ae e na kai taekina te bwai ae buakaka ibukiu. 40 Bwa ane e aki kaaitaraira ao bon raora.+ 41 Ao ane e anganingkami te mwangko n ran kioina ngkai taan rimwini Kristo+ ngkami, ao I tuangingkami te koaua bwa e na bon aki kabuaa kaniwangana.+ 42 Ma ane e kabwakaa temanna i buakoia aika uarereke aikai aika iai aia onimaki, e raoiroi riki ngkana e kabaeaki te atibu ae bubura* i roroana, ma ni kaiinakoaki i taari.+

43 “Ngkana e kabwakako baim, koreianako, bwa e raoiroi riki iroum ngkana ko rin n te maiu ma toabuakani bwain rabwatam, nakon ae ko na karenakoaki nako Keenna* ma baim aika uaai, nako nanon te ai are aki kona n tiringaki.+ 44 *—— 45 Ao ngkana e kabwakako waem, koreianako, bwa e raoiroi riki iroum ngkana ko rin n te maiu ma mwaukum, nakon ae ko na karenakoaki nako Keenna*+ ma waem aika uaai. 46 *—— 47 Ao ngkana e kabwakako matam, karenakoa,+ bwa e raoiroi riki iroum ngkana ko rin n ana Tautaeka n Uea te Atua ma matam teuana, nakon ae ko na karenakoaki ma matam aika uoua i Keenna,*+ 48 ike e aki mamate te ino iai ao e aki kona naba n tiringaki+ te ai iai.

49 “Bwa a na bane aomata n taoronaki n te ai.+ 50 E raoiroi te taoro ma ngkana e a bua taorona, kam na taoronna+ ngkanne n tera? Karina te taoro ni maiumi,+ ao kateimatoa te rau i marenami.”+

10 Mai ikanne ao e teirake ao e nako n tian Iutaia ao n iteran te Ioretan are te iterana, ao a a manga ikotaki naba aomata aika uanao ni kawaria ao e a manga reireinia naba n aron are e taneiai iai.+ 2 Ao a kawaria Baritaio* bwa a kani kataia, ao a titirakinna bwa e riai n te tua bwa e na buuraure+ te mwaane ma buuna ke e aki. 3 E kaekaia ni kangai: “Tera are e tua Mote nakoimi?” 4 A taku: “E tua Mote korean te beeba ni buuraure+ ao kanakoan te aine.” 5 Ma e taku Iesu nakoia: “E korea te tua+ aei nakoimi ibukini matoatoan nanomi.+ 6 Ma e ngae n anne, ngke a moani karikaki aomata ao ‘E karaoiia te Atua, bwa te mwaane ao te aine.+ 7 Ibukin aei ao e na kitana tamana ma tinana+ te mwaane, 8 ao a na riki n tii te irikona naaka uoman,’+ ao ai tiaki ngkai uoman naakai bwa ai tii te irikona. 9 Mangaia ae ane e botiia te Atua ao ke a tai karaureia, aomata.”+ 10 Ngke a a okira te auti ao a titirakinna taan rimwina ni kaineti ma te baei. 11 E taku nakoia: “Bwa teuare buuraure ma buuna ao e a manga mare ma temanna, e wene ni kimoa+ ao e bure nakon ana moannei. 12 Ao ngkana e a manga mare te aine ma temanna imwin te buuraure ma buuna, ao e wene ni kimoa+ naba.”

13 Ao aomata a kairiia ataei nakoina bwa e na kaaki baina i aoia, ma a taetae n un taan rimwina nakoia.+ 14 Ma ngke e nora aei Iesu ao e aki kukurei irouia ao e taku: “A aoriia ni kawarai ataei, tai kataia n tukiia, bwa aia bwai akana ai aroia, ana Tautaeka n Uea te Atua.+ 15 I tuangingkami te koaua, bwa ane e aki butimwaea ana Tautaeka n Uea te Atua n aron te ataei, ao e na bon aki rin iai.”+ 16 Ao e anaiia ataei ni mwanokaiia, ao e kakabwaiaia ao e kaaki baina i aoia.+

17 Ngke e nangi nako, ao e a biri nakoina te mwaane temanna ao e katorobubua i matana ao e titirakinna ni kangai: “Te tia Reirei ae ko raoiroi, tera ae I riai ni karaoia bwa e aonga n reke irou te maiu are aki toki?”+ 18 E taku Iesu nakoina: “E aera ngkai ko atongai bwa I raoiroi? Akea ae e raoiroi bwa tii temanna, bwa te Atua.+ 19 Ko bon atai tuua aikai: ‘Ko na tai tiriaomata,+ ko na tai wene ni kimoa,+ ko na tai iraa,+ ko na tai kaotioti ni kewe,+ ko na tai babakanikawai,+ ao karinea tamam ma tinam.’”+ 20 E taku teuarei nakoina: “Te tia Reirei, I bane n toui mwini baikai mangke te roro n rikirake ngai.” 21 E taraia Iesu ao e namakina tangirana ao e taku: “Iai riki te bwai teuana ae ko riai ni karaoia: Naako kaboonakoi am bwai ao angania akana maiu ni kainnano mwanena, ao e na reke iai am bwai ae kakawaki i karawa, ao nakomai riiki bwa te tia rimwiu.”+ 22 Ma e rangi n rawawata n te kaeka arei ao e taonnako ma te nanokawaki, bwa a bati ana bwai.+

23 E taratara nako Iesu ao imwina e taku nakoia taan rimwina: “Ai kangaangara rinia aomata aika kaumwane n ana Tautaeka n Uea te Atua!”+ 24 Ma a kubanako taan rimwina n ana taeka. E kaeka ngkanne Iesu ni kangai: “Ataei, ai kangaangara te rin n ana Tautaeka n Uea te Atua! 25 E bebete riki iroun te kamero bwa e na rin i nanoni bwangabwangan te neiran, nakon rinin te aomata ae kaubwai n ana Tautaeka n Uea te Atua.”+ 26 A a kubanako riki ao a taku nakoina:* “Antai ngkanne ae e nang kona ni kamaiuaki?”+ 27 E tarai mataia Iesu ao e taku: “E aki konaaki aei irouia aomata, ma tiaki anne aron te Atua bwa e konai bwaai ni kabane te Atua.”+ 28 E taku Betero nakon Iesu: “Noria! Ti a tia ni kaaki bwaai ni kabane ao n rimwim.”+ 29 E taku Iesu: “I tuangingkami te koaua, bwa akea ae e kitana mwengana ke tarina ke mwaanena ke tinana ke tamana ke natina ke ana tawaana ibukiu ao ibukin te rongorongo ae raoiroi,+ 30 ae e na aki karekea ngkai n te tai aei, 100 riki mwaitini mwengana, tarina, mwaanena, tinana, natina, ana tawaana, ma taiani bwainikirinaki+ naba, ao te maiu are aki toki n te waaki ae e na roko i aon te aba.* 31 Ma a bati akana rimoa aika a na rimwi, ao akana rimwi a na rimoa.”+

32 A a mwananga ngkai i aoni kawaia nako Ierutarem ao e ririmoaia Iesu ao a mimi taan rimwina, ma a maaku naake tabemwaang ake a rimwi. E a manga kairiia naake Tengauni ma Uoman Iesu ni kaonotiia, ao e tuangia taekani baike a na riki nakoina+ ni kangai: 33 “Noria! Ti a waerake ngkai nako Ierutarem, ao e na tauaki iai Natin te aomata nakoia mataniwi n ibonga* ao taani koroboki.* A na kabuakakaa nakon te mate, ao a na anga teuaei nakoia aomata aika tiaki I-Iutaia, 34 ao a na kakanikoa, ao a na bawareia ma ni kataerea ma ni kamatea, ao imwina e na mangauti n te katenua ni bong.”*+

35 A kawaria Iakobo ma Ioane ake natin Tebetaio+ ake uoman ao a taku nakoina: “Te tia Reirei, ti tangiria bwa ko na karaoa nakoira ae ti nangi butiiko.”+ 36 E taku nakoia: “Tera ae kam tangiria bwa N na karaoia ibukimi?” 37 A kaeka ni kangai: “Kariaia bwa ti na tekateka i rarikim, temanna i angaataim ao temanna i angamaingim ni mimitongim.”+ 38 Ma e kaekaia Iesu ni kangai: “Kam aki ataa te bwai ane kam bubutii. Kam kona ni moi n te mwangko ae I tabe ni moi iai, ke ni bwabetitoaki n te bwabetito ae I tabe ni bwabetitoaki+ iai?” 39 A taku nakoina: “Ti kona.” Ibukin anne e taku Iesu nakoia: “Ane kam na boni moi n te mwangko ae I tabe ni moi iai, ao kam na bwabetitoaki n te bwabetito ae I tabe ni bwabetitoaki+ iai. 40 Ma tiaki au bwai te katekateka i angaataiu ke i angamaingiu, ma a na tekateka iai te koraki ake a katauraoaki kaintekateka aikai ibukia.”

41 Ngke a ongo naake tengaun taekan te baei, ao a maraki nanoia irouia Iakobo ao Ioane.+ 42 Ma e weteiia Iesu ao e taku nakoia: “Kam ataia bwa a tautaekanaki natannaomata irouia naake a atongaki bwa* aia tia tautaeka, ao a tauaki aroia irouia aia aomata aika kakannato.+ 43 Tiaki aei aromi ae riai, ma ane e kani kakannato i buakomi, ao e riai n riki bwa ami tabonibai,+ 44 ao ane e kan riki bwa te moanibaa i buakomi, e riai n riki bwa aia toro aomata ni kabane. 45 Bwa e aki roko Natin te aomata bwa e na tautorona te aba, ma e roko bwa e na riki bwa te tabonibai,+ ao e na anga maiuna* bwa te kaboomwi ibukia aomata aika bati.”+

46 Ao a a roko ngkai i Ieriko. Ma ngke e a otinako mai Ieriko Iesu ma taan rimwina ao te koraki ae bati, ao e tekateka i rarikin te kawai+ Batimea (ae natin Timea) ae te mataki ao te tia bubutii. 47 Ngke e ongo bwa bon Iesu ae te I-Natareta are e rikekei, ao e tatakarua ni kangai: “Iesu ae Natin Tawita,+ ko na nanoangaai!”+ 48 A bati ake a boaia n tuangnga bwa e na aki karongoa, ma e a tatakarua riki ni kangai: “Natin Tawita, ko na nanoangaai!” 49 Mangaia are e tei Iesu ao e taku: “Weteia nakoiu.” Mangaia are a wetea teuare mataki ao a kangai nakoina: “Kabebetea nanom! Teirake bwa e a weteiko.” 50 E tewenakoa ana kauaatao ao e kibarake n nako ni kawara Iesu. 51 E taku ngkanne Iesu nakoina: “Tera ae ko tangiria bwa N na karaoia nakoim?” E taku teuare mataki nakoina: “Raboni,* I kani manga noraaba.” 52 Ao e taku Iesu nakoina: “Naako bwa e kamarurungko+ am onimaki.” Ao e a rina naba ni manga noraaba,+ ao e a ririmwin Iesu i nanon te kawai.

11 Ao ngke a a uakaan ma Ierutarem bwa a a roko i Betebake ma Betania+ n te Maunga ae Oriweta, ao e kanakoia uoman mai buakoia taan rimwina+ 2 ao e kangai nakoia: “Naako nakon te kaawa ae imwaimi aei, ao n te tai are kam bon rin naba iai ao ane kam na kunea te taongki te teei ae rooaki ae tuai n tokaraki irouia aomata. Kabwaraa ao kairiamai. 3 Ao ngkana iai ae e kaekaingkami ni kangai, ‘E aera ngkai kam a karaoa anne?’ ao kangai, ‘E kainnanoia te Uea, ao e na waekoa ni manga kaokia.’” 4 Mangaia are a nako taan rimwina ao a nora te taongki te teei n rooaki i rarikin te mataroa imwain te kawai, ao a kabwaraa.+ 5 Ma a taku tabeman mai buakoia naake a teitei ikekei: “E aera ngkai kam a kabwaraa te taongki te teei?” 6 A tuangia nakekei n aron are e taku Iesu, ao a kariaia nakekei bwa a na nako.

7 Ao a kaira te taongki te teei+ nakon Iesu, ao a katokai i aona aia kauaatao, ao e tekateka i aona+ Iesu. 8 A bati naba aika a taakin aia kauaatao i nanon te kawai, ma ake tabemwaang, a korei mwaanganikai man te tawaana.+ 9 Ao a tatakarua te koraki ake a rimoana ao ake a rimwina ni kangai: “E bia kamaiuaki!+ E na kakabwaiaaki teuae nakomai n aran Iehova!*+ 10 E na kakabwaiaaki te Tautaeka n Uea ae e na roko ae ana bwai tamara are Tawita!+ E bia kamaiuaki teuaei* iroum, ngkoe ae ko mena i eta i karawa!” 11 Ao e rin Iesu i Ierutarem ao e nako n te tembora, ao e taratara nako n tarai bwaai nako ake iai. Ma e a bwakanako te tai, ngaia are e a nako Betania ma naake Tengauni ma Uoman.+

12 N te bong are imwina ngke a a kitana Betania, ao e a baki+ Iesu. 13 E nora te aroka ae te biiku mai kiraroa ae iai baana, ao e nako n noria bwa tao e na kunea bwa iai uaana ke akea. Ma ngke e a roko iai ao akea te bwai ae e kunea bwa tii baana, bwa tiaki tain te biiku n uaa. 14 Mangaia are e taku nakon te biiku: “Akea ae e na manga kana uaam.”+ Ao a ongo taan rimwina.

15 A a roko ngkai i Ierutarem. E rin Iesu n te tembora ao e kakioianako taani kaboonakoi bwaai ao taani kaboobwai i nanon te tembora, ao e karangai aia taibora taan raimwane ao aia kaintekateka taani kaboonakoi taobe.+ 16 Ao e aki kariaia bwa e na uotaki te bwai teuana rinanon te tembora. 17 E angareirei ao e kangai nakoia: “Tiaki e koreaki ae kangai, ‘E na aranaki umwau bwa te umwa n tataro ibukia natannaomata+ ni kabane’? Ma kam karaoia bwa bwangaia taani kamwarua.”+ 18 Ao a ongo te bwai ae riki mataniwi n ibonga* ma taani koroboki,* ao a ukoukora kamateana+ bwa a maakua kioina ngkai a aki toki ni miroaroa te koraki ni kabane n ana angareirei.+

19 A taneiai n otinako man te kaawa ni katoa tairiki. 20 Ma ngke a rikekei n te moaningabong are imwina, ao a nora te aroka are te biiku bwa e a rai mai wakaana.+ 21 E uringnga Betero ao e taku nakoina: “Rabi* noria! e a rai te aroka are te biiku are ko kamaraiaa.”+ 22 E kaekaia Iesu ni kangai: “Onimakina te Atua. 23 I tuangingkami te koaua bwa ane e kangai nakon te maunga aei, ‘Mwemwenako ao bwaaka i taari,’ ao e aki nanououa ngkai e onimaki bwa e na bon riki te baere taku, ao e na bon riki.+ 24 Aei bukina ae I tuangingkami iai, bwa bwaai ni kabane ake kam tataroi ma ni bubutii, kam na onimakina rekeia iroumi, ao a na bon reke.+ 25 Ao ngkana kam tei n tataro, ao kabwaraa ana bure te aomata ae iai marakin nanomi irouna, bwa e aonga ni kabwarai naba ami bure+ Tamami are i karawa.” 26 *——

27 A a manga roko naba i Ierutarem. Ao ngke e nakonako i nanon te tembora, ao a kawaria mataniwi n ibonga ao taani koroboki ao unimwaane, 28 ao a taku nakoina: “E reke mai ia mwiokoam ni karaoi baikai? Ke antai ae mwiokoiko bwa ko na karaoi baikai?”+ 29 E taku Iesu nakoia: “N na titirakiningkami te titiraki teuana. Ngkana kam kaekaai ao N na tuangingkami naba bwa te mwioko raa ae I karaoi iai baikai. 30 E mwiokoaki mai ia Ioane+ bwa e na bwabetito, mai karawa ke mairouia aomata? Kaekaai.”+ 31 Ao a iango i marenaia ni kangai: “Ngkana ti kangai, ‘Mai karawa,’ ao ane e na kangai nakoira, ‘Ma e aera ngke kam aki kakoauaa?’ 32 Ma tao ti na kangai, ‘Mairouia aomata’?” Bwa a maakuia te koraki, bwa a bane n taku bwa bon te burabeti+ Ioane. 33 Mangaia are a kaekaa Iesu ni kangai: “Ti aki ataia.” E taku Iesu nakoia: “N na aki naba tuangingkami bwa te mwioko raa ae I karaoi iai baikai.”

12 E a manga taetae ni kaikonaki riki nakoia ni kangai: “E uniki kureebe n ana nne ni kureebe+ te mwaane temanna, ao e karaoa oona, ao e ekea te nne ni kamanti kureebe ma ni katea te taua.+ Ao e angania taan ribana bwa a na riitinna,* ao e mwananga nakon te aba teuana.+ 2 Ngke e a roko tain taiakin te kureebe, ao e kanakoa te toro nakoia taan ribana bwa e na anaa tibwangana man uaan te nne ni kureebe mairouia taan ribana. 3 Ma a taua ao a batiboia, ao a kanakoa n akea uotana. 4 E a manga kanakoa naba te toro temanna nakoia, ma a orea atuna ao a kabwainrangnga.+ 5 Ao e a manga kanakoa riki temanna, ao a tiringnga, ao aroia naba anne nakoia aika bati riki, bwa a batiboiia tabeman ao a kamateia tabeman. 6 Ao iai riki temanna bwa bon natina+ te mwaane ae e rangi n tangiria. N tokina ao e a kanakoa nakoia ao e taku: ‘A na bae ni karinea natiu.’ 7 Ma a taku i marenaia taan ribana aikai, ‘Aei are e na bwaibwai+ n te nne ni kureebe, nakomai bwa ti na tiringnga ao e na riki ana bwai bwa ara bwai!’ 8 Mangaia are a taua ao a tiringnga, ao a tewenakoa man te nne ni kureebe.+ 9 Tera ae e na karaoia te tia bwaibwai n te nne ni kureebe? E na roko ao e na tiringia taan ribana, ao e na anga te nne ni kureebe nakoia tabeman.+ 10 Kam aki wareka kibun te Koroboki ae Tabu ae kangai taekana: ‘Te atibu are a kaakia taani kateitei, e a riki bwa atibun te maninganinga*+ ae kakannato riki. 11 E riki aei mairoun Iehova,* ao e kamimi i matara’?”+

12 Ibukin anne a kan taua* bwa a ataia bwa e taekinia n te kaikonaki aei ma a maakuia te koraki. Mangaia are a kitanna ao a nako.+

13 Imwina ao a kanakoia tabeman mai buakoia Baritaio* ao tabeman ana aomata Erote nakoina, bwa a na kamwanea n ana taeka.+ 14 A taku naakai ngke a roko: “Te tia Reirei, ti ataiko bwa ko bwabwaina te koaua ao ko aki inanonano, bwa ko aki tataraa tinanikun te aomata ma ko angareirei i aon ana kantaninga te Atua n te aro ae boraoi ma te koaua: E riai n te tua* te anga te roo n rabwata nakoni Kaitara* ke e aki? 15 Ti riai ni kabwakaa ke ti riai n aki?” E ataa aia mwamwanaa te aba ao e taku nakoia: “E aera ngkai kam kataai? Kaamai te tenariati* bwa N na noria.” 16 A uota teuana nakoina, ao e taku nakoia: “Antai taamneina ao arana aei?” A taku: “Kaitara.”* 17 E taku ngkanne Iesu: “Angani Kaitara* akana ana bwai Kaitara,+ ma angan te Atua akana ana bwai te Atua.”+ Ao a miroaroa irouna.

18 A kawaria ngkai Tarukaio* ake a taku bwa akea te mangauti,+ ao a titirakinna+ ni kangai: 19 “Te tia Reirei, e koroboki Mote nakoira bwa ngkana e mate tarin te mwaane temanna ao e kitana buuna n akea natiia, ao e riai teuaei ni buuna neiei ma ni kariki ma ngaia ibukin tarina.+ 20 Iai itiman taari mwaane ao e mare te karimoa ao e mate n aki kariki. 21 Ao e mare ma neierei teuare te kauoman, ma e a manga mate naba teuarei n aki kariki, ao ai aron naba are te kateniman. 22 Ao akea natiia ae tiku imwia naake itiman ni kabane. Imwia naakai, ao e a manga mate neierei. 23 Antai i buakoia naakai ae e na buuna neierei n te mangauti? Bwa a bane ni buunna naaka itiman.” 24 E taku Iesu nakoia: “Tiaki ngaia aei bukina ae kam kairua iai, bwa kam aki ataa te Koroboki ae Tabu ke mwaakan te Atua?+ 25 Bwa a aki mare mwaane ao a aki mare aine n te mangauti, bwa kaanga ai aroia anera i karawa.+ 26 Ma ni kaineti ma kautakia maate, kam aki wareka ana boki Mote are rongorongon te aroka are urarake, are e kangai iai te Atua nakoina, ‘Ngai Atuan Aberaam ao Atuan Itaaka ao Atuan Iakoba’?+ 27 Bon Atuaia aika maiu ao tiaki Atuaia aika mate. Kam rangi ni kairua.”+

28 Iai naba te tia koroboki* temanna ae roko ao ngke e ongo aia kauntaeka ao e ataia ae e kaekaia n te aro ae raoiroi Iesu, ao e titirakinna ni kangai: “Tera te tua ae moanibaa* mai buakon tuua nako?”+ 29 E kaeka Iesu n taku: “E kangai te moan, ‘Ongora ngkami aika tibun Iteraera, Iehova* ae Atuara bon Iehova* ae tii temanna, 30 ao ko riai n tangira Iehova* ae Atuam ma nanom ni kabane, maium* ni kabane, am iango ni kabane, ao korakoram ni kabane.’+ 31 Aio te kauoua, ‘Ko riai n tangira raom n aomata n aron tangiram i bon iroum.’+ Akea te tua ae kakawaki riki nakon aikai.” 32 E taku te tia koroboki nakoina: “Te tia Reirei, e boraoi ane ko taekinna ma te koaua ae kangai, ‘Bon tii Temanna ngaia, ao akea riki i rarikina.’+ 33 Ao tangirana ma te nano ni kabane, ao ma te wanawana ni kabane ao ma te korakora ni kabane ao tangiran raom n aomata n aron tangiram i bon iroum, e rangi ni kakawaki riki nakon taiani karea+ aika kabuekaki aika bwanin ao taiani karea ni kabane.” 34 Ibukin aei ao e noria Iesu bwa e kaeka ma te wanawana ao e taku nakoina: “Ko aki raroa ma ana Tautaeka n Uea te Atua.” Ma akea ae e ninikoria ni kani manga titirakinna.+

35 Ma ngke e reitaanako ana angareirei n te tembora Iesu ao e taku: “E aera ngkai a taekinna taani koroboki bwa te Kristo bon natin Tawita?+ 36 E taku Tawita ngke e kairaki n te taamnei ae raoiroi,+ ‘E taku Iehova* nakon au Uea: “Tekateka i angaataiu ni karokoa tiau ni kaakiia akana kairiribai nakoim, i aani waem.”’+ 37 E atongaki Kristo iroun Tawita bwa ‘te Uea,’ mangaia are e na kangaa ngkanne n riki bwa natina?”+

Ao a ongora irouna aomata aika uanao ma te kimwareirei. 38 Ao e kangai ngke e angareirei: “Tarataraingkami mairouia taani koroboki ake a kan nanakonako ma aia kamwarai ao ni kani kamauraki n te aro ae rine n taabo ni mwakete,+ 39 ao n tangiri kaintekateka i moa* n taian tinakoka* ao nne aika moan te rine ni baaka n amwarake.+ 40 A kuribwai aia auti* aine ake a a tia ni mate buuia, ao a kan taraaki n aroia ni kaananaui aia tataro. A na boni karekea motikan taekaia ae rangi ni kakaiaki.”*

41 Ao e tekateka n uakaan ma taiani nne ni mwane*+ ao e mataku n aroia te koraki ni kabwakai aia mwane i nanon taiani nne ni mwane, ao a bati aomata aika kaubwai ake a kabwakai aia mwane aika bati.+ 42 Ao e roko te aine ae maiu ni kainnano ae e a tia ni mate buuna, ao e kabwakai uoua te maibibi ae rangi n uarereke kanoana.*+ 43 Mangaia are e weteiia taan rimwina, ao e taku nakoia: “I tuangingkami te koaua bwa e kabwakaa ae bati riki te aine ae maiu ni kainnano ae e a tia ni mate buuna aei, nakoia te koraki ni kabane ake a a tia ni kabwakai aia mwane i nanon taiani nne ni mwane.+ 44 Bwa a bane ni kabwakai aia mwane mai buakon rakani kaubwaia, ma e kabwakaa neiei mai buakoni kainnanona* ao e anga ana bwai ni kabane ae booni maiuna.”+

13 Ngke e a otinako Iesu man te tembora ao e taku nakoina temanna mai buakoia taan rimwina: “Te tia Reirei, noria! Ai kamira atibu ma kateitei+ aikai!” 2 Ma e taku Iesu nakoina: “Ko nori kateitei aika rangi n tamaroa aikai? Bwa ane e na bon aki tiku ikai te atibu teuana i aon te atibu teuana n aki kabwakaaki.”+

3 Ngke e tekateka i aon te Maunga ae Oriweta ni kaitaraa te tembora, ao a titirakinna Betero, Iakobo, Ioane, ao Anterea, ngke tii ngaiia ni kangai: 4 “Tuangira, a na roko n ningai baikai, ao tera te kanikina are e na kotea te tai are a nang roko iai n tokia+ baikai ni kabane?” 5 Mangaia are e a tuangia Iesu ae kangai: “Tarataraingkami bwa akea ae e na burebureingkami.+ 6 A bati aika a na roko n arau, ni kangai, ‘Bon teuarei ngai,’ ao a na burebureiia aomata aika bati. 7 Ma ngkana kam ongo karongoaani buaka ao rongorongoni buaka, tai maaku iai bwa a riai n roko baikai, ma e tuai n roko te toki.+

8 “Bwa e na teirake te natannaomata teuana ni buakana te natannaomata teuana, ao te tautaeka n uea teuana ni buakana te tautaeka n uea+ teuana, ao a na roko mwaeiein te aba n te tabo teuana ma teuana ao a na roko naba roongo.+ Baikai boni moan rikini kangaanga, kaanga ai aron te ariri imwain te bung.+

9 “Ma kam na tarataraingkami bwa ane a na kateingkami n te boowi,+ ao a na batiboingkami i nanon taian tinakoka*+ ao a na kateingkami i mataia kowana ma ueea ibukiu, bwa kam aonga ni kaotioti nakoia.+ 10 Ao e riai naba n tataekinaki moa te rongorongo ae raoiroi+ nakoia natannaomata ni kabane. 11 Ao ngkana a kairingkami bwa a na kateingkami n te boowi, ao tai moantaai n raraomaeakina aromi n taetae, ma kam na taekini baike kam anganaki n te tai anne, bwa tiaki ngkami ae kam taetae ma e taetae te taamnei ae raoiroi.+ 12 Irarikin anne, mwaane a na anga tariia nakon te mate, ao taama a na anga natiia, ao a na teirake naati n ekiianako aia karo, ma n anga ngaiia nakon te mate.+ 13 Ao ane kam na riribaaki irouia aomata ni kabane ibukin arau.+ Ma ane e a tia n nanomwaaka* ni karokoa te toki+ ao e na kamaiuaki.+

14 “Mangaia are ngkana kam nora te bwai ae koro n ribaaki ae karika te kamaroaeaki,+ n tei n te tabo ae e aki riai n tei iai (e na kabongana wanawanana te tia wareware ibukini mataatana iai), ao ke a birinako nakoni maunga+ naake a mena i Iutaia. 15 Ane e mena i taubukin te auti,* e na aki ruo ke n rin n anai ana bwai n ana auti, 16 ao te aomata are mena n te tawaana e aki riai n okiri ana bwai ake a tiku imwina n anaa ana kauaatao. 17 Ai kananoangara aine aika bikoukou ao ake a kammammaia natiia ni boong akanne!+ 18 Teimatoa n tataro bwa e na aki riki aei n tain te kamwaitoro, 19 bwa boong akanne boni bongin te rawawata+ ae tuai ni kaoti mangke e moani karikibwai te Atua ni karokoa te tai anne, ao e na aki manga kaoti rimwi.+ 20 E koaua bwa ngkana e aki kakimototoi boong akanne Iehova,* ao akea te aomata* ae e na kamaiuaki. Ma e kakimototoi boong+ akanne ibukia te koraki ake e rineiia.

21 “Ao ngkana iai ae e kangai nakoimi, ‘Noria! Kai aei te Kristo,’ ‘Noria! Kai arei!’ ao tai kakoauaa.+ 22 Bwa a na teirake Kristo ni kewe ao burabeti ni kewe+ ao a na karaoi kanikina ma baika kamimi, bwa a aonga ni burebureiia naba ake a rineaki ngkana a kona. 23 Mangaia ae tarataraingkami,+ bwa I a tia n tuangingkami bwaai ni kabane aika a na riki, ngkai a tuai n roko.

24 “Ma ni boong akanne imwin te rawawata anne ao e na karooaki taai, ao e nang aki maama namwakaina,+ 25 ao a na bwaka itoi mai karawa, ao a na kaeieieaki baika korakora i karawa. 26 Ao a na nora Natin te aomata+ n roko n te nang ma te mwaaka ae korakora ao te mimitong.+ 27 Ao e na kanakoia ana anera ao a na ikotiia naake a rineaki ake ana aomata mai meang ao maiaki, mainiku ao maeao, mai tabon aonnaba nakon rabarabani karawa are teuana.+

28 “Karekea reireiami mani kaikonakan te aroka ae te biiku: N te tai are e a manga bwebwerake iai mwaangana ma n riki baana, kam ataia iai bwa e a kaan te tai are a nang rikirake ma n uaa iai aroka.+ 29 Ai aromi naba, ngkana kam nori rikini baikai, kam a ataia iai bwa e a kaan Natin te aomata bwa bon ae i rarikin te mataroa.+ 30 I tuangingkami te koaua bwa e na aki mauna te roro aei ni karokoa rikini baikai ni kabane.+ 31 A na mauna+ karawa ma aonnaba, ma a na bon aki mauna+ au taeka.

32 “Akea ae e ataa te bong ke te aoa anne, a aki ataia anerani karawa ao e aki ataia naba te Nati, ma tii te Tama.+ 33 Teimatoa n taratara, teimatoa n tantani,+ bwa kam aki ataa te tai ae e a tia ni baireia te Atua.+ 34 Kaanga ai aron te aomata ae mwananga nakon te aba teuana, ae kitana ana auti ao e anga te mwioko nakoia ana toro+ ni katoaia n tatabemania nako n aia mwakuri, ao e tua nakon te tia teiakina te mataroa bwa e na teimatoa n tantani.+ 35 Mangaia are teimatoa n tantani, bwa kam aki ataa rokon+ teuare ana auti te auti, bwa tao n te moantairiki ke n te nukanibong ke imwain te karangaina* ke n te moaningabong,+ 36 bwa ngkana e karina n roko, ao e na aki kuneingkami ni matu.+ 37 Ma baika I tuangingkami, I bon tuangia naba aomata ni kabane: Teimatoa n tantani.”+

14 Uabong mangkai+ ao e nang roko te Toa ae te Riao+ ma te Toa ae te Bwerena ae Aki Karikaki.+ Ao a kakaaea aia anga ni kamwanea Iesu mataniwi n ibonga* ma taani koroboki,* bwa a na taua* ma ni kamatea,+ 2 bwa a kangai: “Tiaki n tain te toa, bwa a kaawa ni kiriwe aomata.”

3 Ao ngke e amwarake* Iesu i Betania n ana auti Timon are te rebera ngkoa, ao e roko te aine temanna ma te bwatoro* ae kanoana te bwaa ae boiarara ae te naro* ni koaua ae rangi ni bobuaka. E urua te bwatoro ni kaukia ao e kabwaroa i aon atuna.+ 4 Ao a taetae tabeman i marenaia ma te marakinnano ni kangai: “E aera ngkai e bakataeaki te bwaa ae boiarara aei? 5 Bwa e kona ni kaboonakoaki te bwaa ae boiarara aei ma ni karekeaki iai 300 tabun te tenariati,* ao a anganaki akana maiu ni kainnano!” Ao a rangi n un iroun* neiei. 6 Ma e taku Iesu: “Katuka neiei ma arona. E aera ngkai kam waeia? E boni karaoa te mwakuri ae raoiroi nakoiu.+ 7 Bwa a aki toki ni mena i buakomi akana maiu ni kainnano,+ ao kam kona ni karaoi baika raraoi nakoia n taai ake kam bon taku, ma ngai N na aki tiku i buakomi n taai nako.+ 8 E karaoa ae e kona neiei, bwa e moantaai ni kabwaroa i aon rabwatau te bwaa ae boiarara imwaini kaiiakiu.+ 9 I tuangingkami te koaua, bwa n taabo nako n te aonnaba+ are e taekinaki iai te rongorongo ae raoiroi, ao e na taekinaki naba te bwai ae e karaoia neiei bwa kanuringana.”+

10 Ao e kawariia mataniwi n ibonga Iuta Itekariota, ae temanna mai buakoia naake Tengauni ma Uoman, bwa e na kamwanea Iesu nakoia.+ 11 Ngke a ongo mataniwi n ibonga te baere e taekinna ao a rangi ni kimwareirei, ao a berita bwa a na anganna te mwane ae te tirewa.+ Mangaia are e a ukoukora te tai ae e na kamwanea iai.

12 Ni moanibongin te toa ae te Bwerena ae Aki Karikaki,+ are a taneiai iai I-Iutaia n anga aia karea+ ae te man ibukin te Toa ae te Riao, ao a taku taan rimwina nakoina: “Te tabo raa ae ko tangiria bwa ti na nako ni katauraoia ibukim bwa ko na kana iai amwaraken te Toa ae te Riao?”+ 13 Ao e kanakoia uoman mai buakoia taan rimwina ao e taku nakoia: “Naako nakon te kaawa ao ane kam na boo ma te mwaane ae uouota te kaatibu n ran. Kam na iria,+ 14 ao ike e rin iai, kangai nakon teuare ana auti te auti, ‘E taku te tia Reirei: “E nga te ruu n iruwa ae N na kana iai amwaraken te Toa ae te Riao ma taan rimwiu?”’ 15 Ao e na kaota nakoimi te ruu i eta ae bubura, ae a taubobonga bwaina ma n tauraoi, ao katauraoa iai amwaraken te Toa ae te Riao ibukira.” 16 Mangaia are a nako taan rimwina ao a rin n te kaawa ao a nori baike e tuangia, ao a katauraoi ibukin te Toa ae te Riao.

17 Ngke e a moantairiki ao e a roko ma naake Tengauni ma Uoman.+ 18 Ao ngke a tekateka n rarikiriki n te taibora ma n amwarake, ao e taku Iesu: “I tuangingkami te koaua, bwa e na kamwaneai+ temanna i buakomi ae amwarake ma ngai.” 19 A a moanna n nanokawaki ao a kangai nakoina temanna imwin temanna: “Ngai ke tiaki?” 20 E taku nakoia: “Bon temanna i buakomi, mai buakoia te koraki aika Tengauni ma Uoman, ae uaia n anaa kanana ma ngai n te boora.+ 21 Bwa e na boni kitaningkami Natin te aomata n aroni korobokiana, ma ai kananoangara teuare e na kamwanea+ Natin te aomata! E raoiroi riki iroun teuaei ngke arona bwa e aki bungiaki.”+

22 Ao ngke a tabe n amwarake, e anaa te bwerena* Iesu ao e tataro ni katituaraoi ao e oteia ma n angania, ao e kangai: “Anaia, bwa e tei te baei ibukin rabwatau.”+ 23 Ao e anaa te mwangko, ao e katituaraoi nakon te Atua ao e angania, ao a bane ni moi iai.+ 24 Ao e taku nakoia: “E tei te baei ibukin raraau+ ae ‘raraan te berita,’+ ae e na kawawaeaki ibukia aika bati.+ 25 I tuangingkami te koaua, bwa N na aki manga moi n te wain imwini ngkai ni karokoa te bong are N na nima iai te wain ae boou n ana Tautaeka n Uea te Atua.” 26 Ao ngke a a tia n anene n nebonebo,* ao a a nako n te Maunga ae Oriweta.+

27 Ao e taku Iesu nakoia: “Kam na bane ni bwaka ibukiu, bwa e koreaki ae kangai, ‘N na orea te tia kawakintiibu,+ ao a na maenako+ tiibu.’ 28 Ma imwini kautakiu, ao N na rimoami nako Kariraia.”+ 29 Ma e taku Betero nakoina, “E ngae ngke a na bane ni bwaka naakai, ma N na aki bwaka ngai!”+ 30 Ao e taku Iesu nakoina: “I tuangko te koaua, bwa n tairikin te bong naba aei, ao ko na kakeaai tenua te tai+ imwaini kauouan tangin te moa.” 31 Ma e teimatoa n imanono ni kangai: “Ao ngkana arona bwa I mate ma ngkoe, ma N na bon aki naba kakeako.” A bane n atonga naba aekakin anne+ ake tabemwaang.

32 Mangaia are ngke a a roko n te tabo ae arana Ketetemane, ao e taku Iesu nakoia taan rimwina: “Tekateka ikai bwa N na tataro.”+ 33 Ao e kaira+ Betero ma Iakobo ma Ioane, ao e a moanna n taonakinako n te rawawata ae korakora* ao e a rangi n tabeaianga. 34 E taku nakoia: “I* a rangi n rawawata,+ kaanga ai aron ae I a kaani mate. Tiiku ikai ao teimatoa n tantani.”+ 35 Ao e nako riki teutana, ao e bobaraaki i aontano ao e tataro bwa ngkana e kona, ao e na kararoaaki te tai arei mairouna. 36 Ao e reitianako ni kangai: “Aba,* Tamau,+ a bane ni konaaki bwaai iroum, anaa te mwangko aei mairou. Ma e na aki iraki nanou ma e na iraki nanom.”+ 37 Ao e oki ao e noriia bwa a matu, ao e taku nakoni Betero: “Timon, ko matu? Ko aki kona ni kamarurungko n tantani i nanon teuana te aoa?+ 38 Kam na teimatoa n tantani ao n tatataro bwa kam aonga n aki bwaka n te kaririaki.+ E bon ingainga* te nano,* ma e mamaara te rabwata.”*+ 39 Ao e a manga nako riki ao e tataro, ao e atongi naba taeka akekei.+ 40 Ao n okina, e a manga noriia naba ni matu, bwa a a rangi n nimatutu, ao a aikoa ataa aia kaeka nakoina. 41 Ao e roko n ana katentai, ao e taku nakoia: “N te aeka n tai aei ao ngaia kam matu ma ni motika iai rawami! E a tau! E a roko te aoa!+ Noria! E nang kamwaneaki Natin te aomata nako nanoni baia taani bure. 42 Teirake, ti a nako. Noria! Ae e a kan roko te tia kamwaneai.”+

43 Ao ngke e tabe n taetae, ao akea bwa e a roko naba Iuta are temanna mai buakoia naake Tengauni ma Uoman, ma te koraki ae bati aika uakabaang ma kaai n oro, mairouia mataniwi n ibonga ma taani koroboki ao unimwaane.+ 44 Ma e a tia te tia kamwanea Iesu n tuangia te kanikina ae kangai: “Ane I kaboria ma ngaia, ao boni ngaia. Taua ni katikianako, ao taraia raoi bwa e na aki rabanako.” 45 Ao e kaineta Iesu ao e taku: “Rabi!” ao e kaboria ma ngaia. 46 Mangaia are a taua Iesu ni katikianako. 47 Ma e buuta ana kabaang temanna i buakoia ake a tei ikekei, n orea iai ana toro te ibonga ae rietata* ni kabwabua taningana.+ 48 Ma e kaekaia Iesu ni kangai: “Kam nakomai bwa kam na katikai ma kabaang ao kaai n oro, kaanga ai aron ruonakin te tia kamwarua?+ 49 I katoabong ni mena ma ngkami n te tembora n angareirei,+ ma kam aki tauai ni katikainako. Ma e ngae n anne, e riki aei bwa e aonga ni kakoroaki bukin te Koroboki ae Tabu.”+

50 Ao a bane ni kitanna taan rimwina ma ni birinako.+ 51 Ma e ririmwin Iesu te rorobuaka n ataei temanna ae bwaina te kunnikai ae te rinen ae tamaroa i aona, ao a kataia n taua, 52 ma e kitana ana kunnikai are te rinen ao e birinako n aki rabuna aona.*

53 Ao a kairaanako Iesu nakon te ibonga ae rietata,+ ao a bane n ikotaki mataniwi n ibonga ma unimwaane ao taani koroboki.+ 54 Ma e ririmwina Betero n te raroa ae bon tau, ni karokoa rokona n ana katawanang te ibonga ae rietata, ao e kaai n tekateka ma tabonibai n te auti anne ma ni kaabuea i rarikin te ai.+ 55 Ao a ukoukora bukinan Iesu, mataniwi n ibonga ao kaain te Tanirim* ni kabane, bwa e aonga ni kamateaki, ma e bon aki reke.+ 56 A mwaiti aomata aika kaotioti ni kewe ni kaitaraa+ Iesu, ma e aki boraoi aia kaotioti. 57 Iai naba tabeman aika keerake ao a kaotioti ni kewe ni kangai ibukina: 58 “Ti ongo bwa e kangai, ‘N na kabwakaa te tembora aei ae karaoaki ni bain te aomata, ao i nanon tenibong N na manga katea teuana ae aki karaoaki ni bain te aomata.’”+ 59 Ma e aki naba boraoi aia kaotioti i aon aei.

60 E a teirake ngkanne i buakoia te ibonga ae rietata ao e titirakina Iesu ni kangai: “Ko aki kaeka? Tera am taeka ibukin aia kaotioti naakai ae a bukiniko iai?”+ 61 Ma e teimatoa n aki ngongongo ao e aki roko n te kaeka.+ E a manga titirakinna riki te ibonga ae rietata ao e taku nakoina: “Bon te Kristo ngkoe ae Natin Teuare Neboaki?” 62 E taku ngkanne Iesu: “Boni ngai, ao ane kam na nora Natin te aomata+ n tekateka i angaatain+ Teuare Mwaaka, ao n nakomai n nangini karawa.”+ 63 Ao e raeuaa ana kunnikai te ibonga ae rietata ao e taku: “Ti kainnanoia riki ngkanne taani kakoaua?+ 64 Kam a tia n ongo te taetae ni bakannatua aei. Tera ami moti?”* A bane ni kabuakakaa bwa e tau ni kamateaki.+ 65 Ao a bawareia+ tabeman ma n rabuna ubuna ao a oreia n timoini baia, ao a taku nakoina: “Ngkana te burabeti ngkoe, ao tuangira bwa antai ae oreiko?” Ao a karetabaia bureitimanin te boowi ao a kairianako.+

66 Ao ngke e mena i nano Betero n te katawanang, ao e roko+ temanna mai buakoia tooro aine ake ana toro te ibonga ae rietata, 67 ao ngke e nora Betero ni kaabuea, ao e karekea taraana ma n taku: “Ngkoe naba raon Iesu ae te I-Natareta.” 68 Ma e kakewekewe ni kangai: “I bon aki kinaa ao I aki ota n te bwai ane ko taekinna,” ao e otinako nakon te kawai n rin.* 69 Ngke e noria ikekei te toro ae te aine, ao e taku nakoia aomata ake a teitei: “Aio naba raoia.” 70 E a manga kakewekewe naba. Ao imwin tabeua te tai, a a manga taku nakoni Betero naake a teitei: “Boni ngkoe naba temanna mai buakoia, bwa ni koauana te I-Kariraia ngkoe.” 71 Ma e taetae ni kamaraiaa i bon irouna ao n tuea ni kangai: “I aki kinaa teuae kam taekinna aei.” 72 E a rina naba n tang te moa n te kauoua n tai.+ Ao Betero e uringa ana taeka Iesu nakoina ngkoa ae kangai: “Ko na kakeaai tenua te tai+ imwaini kauouan tangin te moa.” Ao e taonakinako n te nanokawaki ao e tang.

15 N te karangaina ao a rina ni karaoa aia boowi mataniwi n ibonga* ma unimwaane ao taani koroboki,* ae nanona bwa boni kaain te Tanirim* ni kabane, ao a kabaea Iesu ma ni kairia nakoni Birato.+ 2 Mangaia are e titirakinna Birato ni kangai: “Aia Uea I-Iutaia+ ngkoe?” E kaeka ni kangai: “Ao ane ko bon taekinna.”+ 3 Ma a bukina Iesu ni baika bati mataniwi n ibonga. 4 E a manga titirakinna riki Birato ni kangai: “Akea am kaeka?+ Nori aia taeka ni bukibuki aika bati ibukim.”+ 5 Ma e aki manga kaeka Iesu, ngaia are e a mimi Birato.+

6 Ni katoaa tain te toa aei, ao e taneiai Birato ni kainaomataa te bure temanna nakoia aomata, are a bubutii+ ibukina. 7 N te tai anne, ao a karabuutinaki te koraki ake a tiriaomata ngke a kakiriwe n ekaanako te tautaeka. Temanna mai buakoia bon te mwaane ae arana Baraba. 8 Mangaia are a roko te koraki ae bati ao a bubutii ni kaineti ma te baere e taneiai Birato ni karaoia nakoia. 9 E kaekaia Birato ni kangai: “Kam tangiria bwa N na kainaomataa nakoimi aia Uea I-Iutaia?”+ 10 Bwa e ataia Birato bwa a kaira Iesu mataniwi n ibonga nakoina ibukini bakantangia.+ 11 Ma a kauekei nanoia te koraki mataniwi n ibonga, bwa a na bubutii bwa e na kabwaraaki Baraba nakoia+ irouni Birato. 12 Ma e a manga kaekaia Birato ao e taku nakoia: “Tera ngkanne ae N na karaoia ma teuare kam atongnga bwa aia Uea I-Iutaia?”+ 13 A a manga takarua riki ni kangai: “Kamatea i aon te kai!”+ 14 Ma e reitianako Birato ni kangai nakoia: “Bwa e aera? Tera te bwai ae buakaka ae e karaoia?” Ma a a manga kabanei takaruaia ni kangai: “Kamatea i aon te kai!”+ 15 Mangaia are e a iangoia Birato bwa e na kakukureiia te koraki, ngaia are e a kainaomataa Baraba nakoia, ao e a tua kataerean+ Iesu, ao imwina e a anganako bwa e na kamateaki i aon te kai.+

16 A kaira ngkai Iesu tautia nako nanon te katawanang ae mena n ana tabo ni maeka te kowana, ao a ikotiia ni kabane kaain te taanga ni buaka.+ 17 Ao a karina i aona te kunnikai ae beboo, ao a bira te baunuea ae kateketeke ma ni katokaa i aona. 18 Ao a kamauria ni kangai: “Te raoi iroum* aia Uea I-Iutaia!”+ 19 Ao a ororea naba atuna n te kaibwabwaa, ao a bawareia ao a kakatorobubua ni bobaraaki nakoina.* 20 Ngke e a toki nanoia ni kakanikoa, ao a buuta te kunnikai are beboo mairouna ao a karina ana kauaatao i aona. Ao a kairianako bwa a na bobitiia i aon te kai.+ 21 A kairoroa naba te aomata ae rikekei ae te I-Kurene ae arana Timon ae roko man te marenaua, ae taman Arekantero ma Rubo, bwa e na uouota ana kai ni kammaraki*+ Iesu.

22 Mangaia are a kairia nakon te tabo ae arana Korokota, ae nanona “Ana Tabo te Tabwanou”+ ngkana e rairaki. 23 Ikai are a a kataia n anganna iai te wain ae renganaki ma te mura,*+ ma e rawa iai. 24 Ao a bobitiia i aon te kai, ao a bairea tibwatibwaakin ana kauaatao n te ananga ni katekeraoi bwa tera ae e na reke iroun temanna ma temanna.+ 25 Ao ai bon te katenua n aoa* ngkai, ao a a bobitiia i aon te kai. 26 Ao e koreaki te koroboki ae taekani bukinana ae kangai: “Aia Uea I-Iutaia.”+ 27 Ao a tauriia i aon te kai uoman taani kamwarua i rarikina, temanna i angaataina ao temanna i angamaingina.+ 28 *—— 29 Ao a taetae ni kabuakakaa taan rirarikina ma ni katoutoui atuia+ ao a taku: “Akea ngaira! Ngkoe are aongkoa ko na kabwakaa te tembora ao ni manga kateia i nanon tenibong,+ 30 kamaiuko i bon iroum n ruo man te kai ni kammaraki!”* 31 A karaoa naba aekakin anne mataniwi n ibonga ma taani koroboki, ni kakanikoa i marenaia ao a kangai: “E kakamaiuia aomata ma e aki kona ni kamaiua+ i bon irouna! 32 Ke e ruo ngkai te Kristo ae Uean Iteraera man te kai ni kammaraki,* bwa ti na noria ao ti na kakoauaa.”+ Ao a kabuakakaa+ naba naake a tauraki i rarikina i aon te kai.

33 Ao e a rotongitong aon te aba ni kabutaa n te kaonoua* n aoa ni karokoa te karuaiwa* n aoa.+ 34 Ao n te karuaiwa n aoa ao e a takarua Iesu n te bwanaa ae korakora ni kangai: “Eri, Eri, rama tiabaketani?” ae nanona ngkana e rairaki, “Atuau, Atuau, e aera ngkai ko a kitanai?”+ 35 Ngke a ongo aei aomata tabeman ake a tei n uakaan, ao a kangai: “Noria! E wetea Eria teuaei.” 36 Ma e biri temanna ni kateboa te ongantari n te wain ae kamangingi, ao e kanewea n te kaibwabwaa ao e anganna bwa e na moi+ iai ao e kangai: “Ti na aki kuaia! Ti na noria bwa tao ane e na roko Eria ni karuoa.” 37 Ma e takarua Iesu n te bwanaa ae korakora, ao e moti ikena.*+ 38 Ao e a raeuaaki keetenin* te tembora+ mai nukana, mai eta ni karokoa naano.+ 39 Ao ngke e nori baike a riki te mataniwi n tautia* are e tei n uakaan ma Iesu n te tai are e moti iai ikena, ao e taku: “Bon te koaua bwa Natin te Atua+ teuaei.”

40 Iai naba aine ake a mamataku mai kiraroa, ao iai Maria te I-Maketara i buakoia, ao Maria are tinan Iakobo are uarereke riki ma Iote, ao Tarome.+ 41 A irira Iesu naakai bwa a na buokia+ ngke e mena i Kariraia, ao a bati riki aine ake a kaai n roko ma Iesu mai Ierutarem.

42 Ao e a bwakantaai ngkai, ma ibukina bwa ai bon tain te Katauraoi* ae te bong are imwain te bongi n Taabati, 43 ao e roko Ioteba ae kaain Arimataia ae te aomata ae kakannato ae e kaaina ana boowi te Aro* ae e kakantaningaa naba ana Tautaeka n Uea te Atua. E ninikoria n rin i matani Birato, ao e bubutii rabwatan Iesu.+ 44 Ma e kan ataia Birato bwa e a boni mate, ngaia are e a wetea te mataniwi n tautia n titirakinna bwa e a tia ni mate ke e kangaa. 45 Mangaia are ngke e a ataia mairoun te mataniwi n tautia, ao e a anga rabwatan te mate nakon Ioteba. 46 Ngke e tia ni kabooa te rinen ae raoiroi Ioteba ao e karuoa Iesu ma n niria iai, ao e kawenea n te ruanimate*+ ae ekeaki i nanon te bwaa, ao e karabinoa te atibu nakoni mataroan te ruanimate.+ 47 Ma a tiku ikekei Maria are te I-Maketara ma Maria are tinan Iote, ni matakuakina te tabo are e kaweneaki iai.+

16 Ao ngke e a toki te bongi n Taabati,+ ao a kabooi kabira aika boiarara Maria are te I-Maketara ao Maria+ are tinan Iakobo ao Tarome, bwa a na nako n te ruanimate ni kabira Iesu.+ 2 Ao ni moaningabongini moanibongin* te wiki, ao a nako n te ruanimate,*+ ngke e a oti taai. 3 A taetae i marenaia ni kangai: “Antai ae e na karabinoa te atibu mani mataroan te ruanimate ibukira?” 4 Ma ngke a taraia, ao a noria bwa e a tia n rabinonako te atibu, e ngae ngke e rangi ni bubura.+ 5 Ma ngke a a rin i nanon te ruanimate ao a nora te rorobuaka n ataei ae tekateka n te angaatai ae kunnikaia n te kamwarai ae mainaina, ao a rangi ni kubanako. 6 E taku nakoia: “Tai kubanako.+ I ataia bwa kam kakaaea Iesu are te I-Natareta, are e kamateaki i aon te kai. E a tia ni kautaki+ ao ai akea ikai. Noria, ao aei te tabo ae a kawenea iai.+7 Ma naako tuangia taan rimwina ao Betero ni kangai, ‘Are e a nako n rimoami nako Kariraia.+ Kam na noria ikekei n aron are e a tia n tuangingkami.’”+ 8 Mangaia are ngke a otinako, ao a kabirimwaakaia man te ruanimate bwa a taonaki n te mimi ae bati ao a rurubenebene. Ao akea ae a kaongoa te baerei ibukini maakuia.*+