TE TUA-KAUA
1 Aikai ana taeka Mote ake e taekin nakoia tibun Iteraera ni kabane, n aonon te Ioretan i nanon te rereua, ake rereua ake a aoraoi* ake i moan Tiaba, n uakaan ma* Baran, Tobere, Raban, Aterota, ao Ritaaba. 2 Bon 11 te bong kaeani Katetibaanea+ mai Oreba ni kawain te aono ae maungaunga i Teira. 3 N te ka-40 n ririki,+ n te ka-11 n namwakaina ae teuana iai bongin te namwakaina, ao e taetae Mote nakoia tibun Iteraera ni kaineti ma bwaai ni kabane ake e tuangnga Iehova bwa e na tuangia. 4 E riki aei imwin tokanikaina i aon Taion+ are aia uea taian Amoraite, are e maeka i Etiibon, ao Oka+ are ueani Batian, are e maeka i Atitarota, i Eterei.+ 5 E a taekina te Tua aei Mote n aonon te Ioretan n te aba are Moaba,+ ni kangai:
6 “E tuangira Iehova ae Atuara i Oreba ni kangai, ‘Kam a maan n tiku n te aono ae maungaunga aei.+ 7 Teirake ao naako nakon aia aono ae maungaunga taian Amoraite,+ ao nakon aono ni kabane ake i rarikina: te Arabaa,*+ te aono ae maungaunga, te Tiebira,* te Nekebo,* ao te aono are i mataniwin te aba.+ Naako abaia tibuni Kanaan ni karokoa Rebanon*+ ao te karaanga ae abwabwaki ae Iuberetiti.+ 8 Noria, I a tia ni kaaki te aba i mwaimi. Naako iai ao abana te aba are e taetae n tuea ibukina Iehova nakoia tamami, nakon Aberaam, Itaaka,+ ao Iakoba,+ bwa N na angania ma kanoaia* ake imwia.’+
9 “Ao I tuangingkami n te tai arei ni kangai: ‘I a aki kona n uota uotau ni kairingkami n tii ngai.+ 10 E a tia Iehova ae Atuami ni kamwaitingkami, ao kam a rangi ni bati n ai aron itoini karawa n te bong aei.+ 11 Ke e kamwaitingkami Iehova ae Atuaia ami bakatibu,+ n te mwaiti ae teuana tenga okiokini mwaitimi, ao ke e kakabwaiaingkami n aron are e beritanna nakoimi.+ 12 N na kangaa n uotii rawawatami ao n tabeakin uotami ao ami kauntaeka, n tii ngai?+ 13 Rineiia mwaane aika wanawana, a rabakau, ao a mwaatai man ami baronga nako, ao N na mwiokoiia bwa mataniwi i aomi.’+ 14 Ao kam kaekaai ni kangai, ‘E raoiroi te baene ko tuangira bwa ti na karaoia.’ 15 Mangaia are I kairiia taani kairiri n ami baronga nako aikai, aika mwaane aika wanawana ma ni mwaatai, ao I mwiokoiia bwa a na kairingkami, bwa mataniwi i aoia kaka teuana tenga, mataniwi i aoia kaka tebubua, mataniwi i aoia kaka nimangaun, mataniwi i aoia kaka tengaun, ao taan tararua n ami baronga nako.+
16 “N te tai anne ao I tuangia ami tia moti ni kangai: ‘Ngkana kam ongoraea te tangitang i marenaia tarimi, ao kam na momotikitaeka n te raoiroi,+ i marenan te mwaane ma tarina ke te aomata ae maeka n iruwa.+ 17 Kam na tai inanonano n te motikitaeka.+ Kam riai n ongora iroun ae mangori n aron naba ae kakannato.+ Ao kam na tai maakuia mwaane,+ bwa bon ana bwai te Atua te motikitaeka.+ Ma ngkana iai te tangitang ae rangi ni kangaanga iroumi, kam riai n uotia nakoiu ao N na ongoraeia.’+ 18 N te tai anne ao I tuangingkami bwaai ni kabane aika kam riai ni karaoi.
19 “Imwina ao ti a kitana Oreba ao ni mwananga n rinanon te rereua ae abwabwaki ma ni kakamaaku,+ are kam noria i aoni kawaira nakon aia aono ae maungaunga taian Amoraite,+ n aron are e tua Iehova ae Atuara nakoira. Imwin tabeua te tai ao ti a roko i Katetibaanea.+ 20 I taku ngkanne nakoimi, ‘Kam a roko n aia aono ae maungaunga taian Amoraite, ae e a anga nakoira Iehova ae Atuara. 21 Noria, e a tia Iehova ae Atuami n anganingkami te aba aei. Waerake naako abanna, n aron are e tuangingkami Iehova ae Atuaia ami bakatibu.+ Tai maaku ke ni maakunrang.’
22 “Ma kam bane ni kawarai ao kam taku, ‘Ti na kanakoia mwaane n rimoara bwa a na tuoa te aba ibukira, ao n uota rikaaki te rongorongo nakoira, bwa te kawai raa ae ti riai n toua ao aekakira kaawa aika ti na roko iai.’+ 23 E raoiroi te iango anne irou, mangaia are I rineiia 12 ami mwaane, ae kaka temanna mani baronga nako.+ 24 A nako ao a waerake nakon te aono ae maungaunga,+ ao a roko n te Mwarua ae Etikora ao a karaba n tuoa. 25 A anai tabeua uaan te aba arei ao n uotii rikaaki nakoira, ao a kaongoira te rongorongo ae kangai, ‘E raoiroi te aba ae e a anganira Iehova ae Atuara.’+ 26 Ma kam rawa ni waerake, ao kam karitei nakon te baere e tua Iehova ae Atuami.+ 27 Kam teimatoa ni ngurengure i nanon ami umwanrianna nako ao kam taku, ‘Ibukina ngke e ribaira Iehova, ngaia are e kairira ni kaotinakoira man te aba ae Aikubita, bwa e na anga ngaira nako nanoni baia taian Amoraite, bwa a na kamaunaira. 28 Aekakira te tabo ae ti na nako iai? A kabwarai nanora* tarira+ ngke a kangai, “A korakora ao a abwabwaki riki nakoira te natannaomata arei, ao a rangi ni korakora aia kaawa ma n nonoaki nako karawa,*+ ao ti noriia kanoaia tibun Anaka+ iai.”’
29 “Mangaia are I taku nakoimi, ‘Tai maakunrang ke ni maaku irouia.+ 30 E na rimoami Iehova ae Atuami ao e na buaka ibukimi,+ n aron are e karaoia i matami i Aikubita.+ 31 Ao n te rereua kam nora aron Iehova ae Atuami n uouotingkami n taabo ake kam nako iai, ni karokoa rokomi n te tabo aei, n aron te mwaane ae uouota natina.’ 32 Ma n aki ongei baikai ni kabane, kam bon aki naba onimakina Iehova ae Atuami,+ 33 are e rimoami i nanon te kawai ni kakaaea te tabo are kam na kaembwa iai. E kaoti n te ai n te bong ao n te nang n te ngaina, ni kaota nakoimi te kawai ae kam riai n toua.+
34 “N te tai anne ao e ongo Iehova baike kam taekin, ao e un ao e taetae n tuea+ ni kangai, 35 ‘Akea temanna i buakoia mwaane aika n te roro ae buakaka aei, ae e na nora te aba ae raoiroi are I taetae n tuea bwa N na angania tamami,+ 36 ma tii Kareba are natin Iebunne. E na noria ao N na anganna ma natina te aba are e nakonako iai, kioina ngke e irira Iehova ma nanona ni kabane.*+ 37 (E un naba irou Iehova ibukimi ao e taku, “Ngkoe naba ko na aki rin ikekei.+ 38 Bon Iotua are natin Nun, ane e tei i matam,+ ae e na rin n te aba.+ Kakorakoraa,*+ bwa e na kairiia tibun Iteraera bwa a na abanna.”) 39 Irarikin anne, a na rin natimi ake kam taku bwa a na riki bwa kaanga baika kuribwaiaki,+ ao natimi aika n te bong aei aika aki ataa ae raoiroi ma ae buakaka, ao N na angania bwa a na abanna.+ 40 Ma ngkami ngkanne, rairaki ao mwananga nakon te rereua ni kawain Taari ae Uraura.’+
41 “Ngaia are kam taku nakoiu, ‘Ti a tia ni bure nakon Iehova. Ti na waerake ngkai ni buaka n aron are e tua nakoira Iehova ae Atuara!’ Mangaia are kam karin ami bwai ni buaka n tatabemaningkami nako, ao kam iangoia bwa e bebete ararakean te maunga.+ 42 Ma e taku Iehova nakoiu, ‘Tuangia ni kangai: “Kam na tai waerake ni buaka, bwa N na aki mena iroumi.+ Ngkana kam waerake ao kam na konaaki irouia akana kairiribai nakoimi.”’ 43 Mangaia are I taetae nakoimi, ma kam aki ongo. Ma kam karitei nakon te baere e tua Iehova, ao kam kan rarabakau ni kataia n ararakea te maunga. 44 Ao a otinakoingkami taian Amoraite ake a maeka n te maunga arei, ao a kakioingkami nako n ai aroia manibeeru, ao a kamaenakoingkami i Teira ni karokoa Orema. 45 Mangaia are kam oki ma n tang i matan Iehova, ma e aki ongo Iehova iroumi ke ni kakauongo iroumi. 46 Anne bukina ae kam teimatoa iai n tiku i Kateti i nanoni boong aika bati.
2 “Ti rairaki ngkanne ao ni mwananga nakon te rereua ni kawain Taari ae Uraura, n aron are e tuangai Iehova,+ ao ti mwamwananga i nanoni boong aika bati ni katobibia te Maunga ae Teira. 2 N tokina ao e a taku Iehova nakoiu, 3 ‘kam a maan ni katobibia te maunga aei. Kaineta ngkai meang. 4 Ao ko na tua ae kangai nakoia aomata: “Kam nang rirarikin tian aia aono tarimi ake kanoan Etau,+ ake a maeka i Teira,+ ao ane a na maakuingkami,+ ao kam na taratara raoi. 5 Tai ikakaiwi ma ngaiia,* bwa N na aki anga teuana abaia nakoimi, ao tiaki naba ae abwakin te mwaneka, bwa I a tia n angan Etau te Maunga ae Teira bwa abana.+ 6 Kam riai n angania te mwane ibukin te amwarake ae kam na kanna, ao kam riai ni kabwakaa boon te ran ae kam na nimma.+ 7 Bwa e a tia Iehova ae Atuami ni kakabwaiaingkami ni bwaai nako ake kam karaoi. E atai raoi aron nakonakomi n te rereua ae abwabwaki aei. E memena iroumi Iehova ae Atuami n ririki aika 40 aikai, ao akea te bwai ae kam tare iai.”’+ 8 Mangaia are ti rirarikia tarira, ake kanoan Etau+ ake a maeka i Teira, ni kararoaa kawain te Arabaa,* Erati, ao Etionkebera.+
“Imwina ao ti rairaki ao ni mwananga ni kawain rereuani Moaba.+ 9 E taku ngkanne Iehova nakoiu, ‘Tai ikakaiwi ke ni buakania tibuni Moaba, bwa N na aki anganiko teuana abaia bwa abam, ibukina bwa I a tia n anga Aare bwa abaia kanoan Rota.+ 10 (A mamaeka ngkoa iai taian Emim,+ ae te natannaomata ae korakora ma n rangi ni bati, ao a abwabwaki n aroia tibun Anaka. 11 A iangoaki naba taian Rebaim+ bwa ai aroia tibun Anaka,+ ao tibuni Moaba a ararania naakai bwa taian Emim. 12 A maeka rimoa i Teira taian Oraite,+ ma kanoan Etau a taua aia tabo ma ni kamaunaia ao a maekanna,+ n aron ae a na karaoia tibun Iteraera nakon te aba are a na abanna, are e na bon angania Iehova.) 13 Naako ngkai ao rinanon te Mwarua ae Tiereta nakon iterana are teuana.’ Ngaia are ti a rinanon te Mwarua ae Tiereta.+ 14 Bon 38 ara ririki ni mwananga mai Katetibaanea ni karokoa ae ti rinanon te Mwarua ae Tiereta nakon iterana are teuana, ni karokoa ae a bane ni mauna mai buakoia aomata aia roro mwaane ake taani buaka, n aron are e taetae n tuea iai nakoia Iehova.+ 15 E kaaitaraia bain Iehova bwa e na kamaunaia mai buakoia aomata ni karokoa ae a boni mauna.+
16 “N te tai are a bane ni mate iai mai buakoia aomata mwaane ake taani buaka,+ 17 ao e a manga taetae ni kangai Iehova nakoiu, 18 ‘N te bong aei ao ko nang rirarikin te aono ae Moaba ae uakaan ma Aare. 19 N te tai are ko a roko iai i rarikia tibun Ammon, ao tai karawawataia ke ni kaunia, bwa N na aki anganiko teuana abaia tibun Ammon bwa abam, ibukina bwa I a tia n angania kanoan Rota bwa abaia.+ 20 E iangoaki naba aei ngkoa bwa abaia taian Rebaim.+ (A mamaeka ngkoa iai taian Rebaim, ao tibun Ammon a ararania naakai bwa taian Tametummim. 21 Bon aomata aika korakora ma n rangi ni bati, ao a abwabwaki n aroia tibun Anaka,+ ma e kamaunaia Iehova mai mwaia tibun Ammon, ao naakai a kakioianako ao a onei mwia n aia tabo. 22 Anne naba are e karaoia ibukia kanoan Etau ake a maeka ngkai i Teira,+ ngke e kamaunaia taian Oraite+ mai mwaia, bwa a aonga ni kona n taui aia tabo ao ni maeka iai ni karokoa te bong naba aei. 23 Ni kaineti ngkanne ma taian Awim, a katei taabo ni maeka n tokitoki i Kaata,+ ni karokoa kamaunaakia irouia taiani Kabetorim+ ake a riki mairouni Kabetora* ao a maeka n aia tabo.)
24 “‘Teirake ao mwananga n rinanon te Mwarua ae Arenon nakon iterana.+ Noria, I a tia n anga Taion+ are te Amoraite are uean Etiibon nako nanoni baimi. Ngaia are waaki n anaa abana ao buakanna. 25 N nang karokoa n te bong aei te maakunrang ao maakakimi, i aoia aomata ni kabane aika i aani karawa ake a ongo taekami. Ane a na aki rau ao a na rurubenebene* ibukimi.’+
26 “I a kanakoia ngkanne taan uataeka man rereuani Ketemota+ nakon Taion are Uean Etiibon, ma taeka ni kan raoi aikai,+ 27 ‘Kariaia bwa N na rinanon abam. N na teimatoa n toua te kawai ma n aki rairaki nakon te angaatai ke te angamaing.+ 28 N na kana tii te amwarake ao n nima tii te ran ae ko kaboonakoa nakoiu. Ma tii kariaia bwa N na nakonako n rinanon abam 29 —anne te baere a karaoia nakoiu kanoan Etau ake a maeka i Teira ao tibuni Moaba ake a maeka i Aare—ni karokoa ae I roko n iteran te Ioretan are teuana nako nanon te aba are e a anganira Iehova ae Atuara.’ 30 Ma e aki kariaia Taion are Uean Etiibon bwa ti na rinanon abana, ibukina bwa Iehova ae Atuami e kariaia teuaei bwa e na imanono+ ma ni kamatoaa nanona, bwa e aonga n anga teuaei nako nanoni baimi, n aron ae e a tia n riki.+
31 “E taku ngkanne Iehova nakoiu, ‘Noria I a tia n anganiko Taion ma abana. Ngaia are waaki n anaa abana.’+ 32 Ngke e otinakoira Taion ma ana aomata ni kabane ni buakanira i Iaati,+ 33 ao Iehova ae Atuara e anga teuaei nakoira, mangaia are ti tokanikai i aona, ma natina mwaane ao ana aomata ni kabane. 34 Ti taui ana kaawa ni kabane n te tai anne, ao ni kamaunai kaawa nako, n ikotaki ma mwaane, aine, ao ataei. Akea te nikira ae ti kamaiua.+ 35 Tii te nanai ni man ae ti kuribwaia i bon ibukira, n ikotaki ma konara ake ti karekei mani kaawa ake ti taui. 36 Ni moa mai Aroera+ are mena i mataniwin te Mwarua ae Arenon (n ikotaki ma te kaawa are n te mwarua) ni karokoa Kireata, akea te kaawa ae korakora riki nakoira. E anga ngaiia ni kabane nakoira Iehova ae Atuara.+ 37 Ma kam tii aki kaania abaia tibun Ammon,+ are i mataniwin te Mwarua ae Iaboka+ ni kabutaa, ao kaawa ake n te aono ae maungaunga, ao taabo nako ake a katabuakaki iroun Iehova ae Atuara bwa ti na nako iai.
3 “Ao ti rairaki n toua te Kawai ae Batian. Ao e otinako Oka are ueani Batian ma ana aomata ni kabane, bwa a na buakanira i Eterei.+ 2 Mangaia are e taku Iehova nakoiu, ‘Tai maakua, bwa N na anga ngaia ma ana aomata ni kabane ao abana, nako nanoni baim, ao ko na karaoa nakoina te aro are ko karaoia nakon Taion are aia uea taian Amoraite, are e maeka i Etiibon.’ 3 Mangaia are e anga naba Oka are Ueani Batian ma ana aomata ni kabane Iehova ae Atuara, nako nanoni baira, ao ti teimatoa ni buakanna ni karokoa ae ai akea temanna ana aomata ae maiu. 4 Imwina ao ti taui ana kaawa ni kabane. Akea te kaawa teuana ae ti aki anaia mairouia—kaawa aika 60, ake n aonon nako Arekoba, ake e tautaekan Oka i Batian.+ 5 A bane n nonoaki kaawa aikai n oo aika rietata, ma mataroan te oo, ao kaai ni kamatoa, n ikotaki ma kaawa aika aki nonoaki aika rangi ni mwaiti. 6 Ma ti kamaunaia,+ n aron are ti karaoia nakon Taion are Uean Etiibon, ngke ti kamaunai kaawa nako, n ikotaki ma mwaane, aine, ao ataei.+ 7 Ao ti anaa te nanai ni man ni kabane ao konara ake ti karekei mani kaawa, i bon ibukira.
8 “N te tai anne ao ti taua abaia ueea ake uoman ake taian Amoraite+ ake a mena n aonon te Ioretan, man te Mwarua ae Arenon ni karokoa te Maunga ae Oman,+ 9 (te maunga are a araranna I-Titon bwa Tirion, ao taian Amoraite a araranna bwa Tienira,) 10 kaawan nako te tabo ae aoraoi,* Kireata ni kabane, ao Batian ni kabane ni karokoa Tareka ao Eterei,+ ake kaawa ake e tautaekan Oka i Batian. 11 Bwa Oka are Ueani Batian, boni ngaia te nikira ae maiu mai buakoia taian Rebaim. E karaoaki man te biti* nnen rabwatana* ngke e mate, ao e teimatoa n tiku i Rabaa are aia kaawa tibun Ammon. Abwakina bon ruaiwa te mwanokunibai* ao raababana aua te mwanokunibai, ae te mwanokunibai ae kakabonganaaki. 12 N te tai anne ao ti a abana te aba aei mai Aroera,+ ae mena i rarikin te Mwarua ae Arenon, ao iteran te aono ae maungaunga i Kireata, ao I anga kaawana nakoia tibun Reuben ao tibuni Kata.+ 13 Ao nikirani Kireata ao Batian ni kabane ake e tautaekan Oka, I anga nakon te itera ni baronga are Manate.+ E ataaki aonon Arekoba ni kabane are i Batian, bwa abaia taian Rebaim.
14 “E taui aonon Arekoba+ ni kabane Iaira+ are tibuni Manate, ni karokoa tiaia I-Keturi ao I-Maakata,+ ao e ingoani kaawani Batian akanne, n Awotaiaira,*+ ni karokoa te bong aei. 15 Ao I anga Kireata nakoni Makira.+ 16 Ao tibun Reuben ma tibuni Kata,+ I angania mai Kireata nakon te Mwarua ae Arenon, ma nukan te mwarua bwa te tia, ao ni karokoa Iaboka, are te mwarua are tiaia tibun Ammon, 17 ao te Arabaa* ao te Ioretan ao te tia, mai Kinnereta nakon Naman te Arabaa, ae te Nama ae Taari,* are i nanoaan rabeen nako Bitika i mainiku.+
18 “Ngaia are I tua nakoimi ni kangai, ‘E a tia Iehova ae Atuami n anganingkami te aba aei bwa kam na abanna. A na bane ami mwaane aika ninikoria ni kataubobongaia nakon te buaka ao ni mwananga imwaia tarimi ake tibun Iteraera nakon iterana are teuana.+ 19 Tii buumi, natimi, ao ami nanai ni man (I ataia raoi bwa a bon rangi ni bati ami nanai ni man) aika a na teimatoa n tiku ni kaawa ake I a tia n anganingkami, 20 ni karokoa ae e anga te motirawa Iehova nakoia tarimi, n aron ae e karaoia ibukimi, ao a abana naba te aba are e na angania Iehova ae Atuami, n iteran te Ioretan are teuana. Ao kam na oki, temanna ma temanna nakon abana are I anganingkami.’+
21 “N te tai anne ao I tua ae kangai nakon Iotua:+ ‘Ko a tia n nori n oini matam baike e karaoi Iehova ae Atuam nakoia ueea aika uoman aikai. E na karaoa naba aekakin anne Iehova nakon taian tautaeka n aaba nako ake kam na mwananga nako iai.+ 22 Kam aki riai ni maakuia, bwa E na buaka ibukimi Iehova ae Atuami.’+
23 “N te tai anne ao I bubutiia Iehova ni kangai, 24 ‘Te Uea ae Moan te Rietata ae Iehova, ko a tia ni waaki ni kaota kakannatom ma baim ae korakora+ nakon am toro, bwa te atua raa i karawa ke n te aonnaba ae e karaoi aeka ni mwakuri aika korakora aika ko karaoi?+ 25 Taiaoka kariaia bwa N na mwananga ao n nora te aba ae raoiroi are n iteran te Ioretan are teuana, ae te aono ae maungaunga ae raoiroi aei ao Rebanon.’+ 26 Ma e teimatoa n rangi ni maraki nanon Iehova irou ibukimi+ ao e aki ongo irou. Ma e taku Iehova nakoiu, ‘E a tau! Tai manga taekina te baei nakoiu. 27 Naako taubukini Bitika+ ao taraa maeao ao meang ao maiaki ao mainiku ao taraa te aba ni matam, bwa ko na aki rinanon te Ioretan nakon iterana.+ 28 Mwiokoa Iotua+ bwa te tia kairiri ao kaungaa ma ni kakorakoraa, ibukina bwa boni ngaia ae e na mwananga+ rimoaia aomata aikai, ao boni ngaia ae e na kairiia bwa a na abana te aba ane ko na noria.’ 29 A bane n riki baikai ngke ti maeka n te mwarua are i moani Betabeore.+
4 “Ao ngkami aika tibun Iteraera, ongora ngkai nakoni kaetieti ma mooti aika I reireiningkami bwa kam na kakairi iai, bwa kam aonga ni maiu+ ao n rin ma n abana te aba ae e a anganingkami Iehova ae Atuaia ami bakatibu. 2 Kam na tai karakaa te taeka ae I tua nakoimi aei ao tai kakeea naba,+ bwa kam aonga ni kawakin ana tua Iehova ae Atuami ae I tua nakoimi.
3 “A a tia matami n nora te bwai are e karaoia Iehova ni kaineti ma Baara-beore. E kamaunaia mwaane nako mai buakomi Iehova ae Atuami, ake a nakonako ni kakairi irouni Baara-beore.+ 4 Ma kam maiu n te bong aei ngkami ni kabane aika kam nimta Iehova ae Atuami. 5 Noria, I a tia n reireiningkami kaetieti ma mooti,+ n aron are e tua nakoiu Iehova ae Atuau, bwa kam aonga ni kakairi iai n te aba are kam na abanna. 6 Kam riai ni kakairi raoi iai,+ ibukina bwa e na kaotaki iai bwa kam wanawana+ ao kam ataibwai,+ i mataia botannaomata ake a na ongo taekani kaetieti aikai ni kabane, ao a na kangai, ‘Akea te nanokokoraki bwa bon aomata aika wanawana ma n ataibwai te natannaomata ae korakora aei.’+ 7 Bwa antai te natannaomata ae korakora ae iai atuaia ae kaan ma ngaiia, n ai aron Iehova ae Atuara ae kaan ma ngaira ngkana ti weteia?+ 8 Ao antai te natannaomata ae korakora ae iai irouna kaetieti aika raraoi ma mooti, n aron te Tua ae tabwanin aei ae I a kaaki i matami n te bong aei?+
9 “Kam na tii taratara raoi ao kawakini raoi ngkami bwa kam aonga n aki mwaninga baike a a tia n nori matami, bwa a aonga n aki nako mai nanomi n ami bong ni maiu ni kabane. Kam riai ni kaotii naba nakoia natimi ao nakoia tibumi.+ 10 N te bong are kam tei iai i matan Iehova ae Atuami i Oreba, ao e taku Iehova nakoiu, ‘Ikotiia aomata nakoiu bwa a aonga n ongora n au taeka,+ n te aro are a na kona n reireinia maakakiu+ n aia bong ni maiu ni kabane i aon te aba, ao a aonga ni kona n reireinia natiia.’+
11 “Mangaia are kam keerake ao kam tei i nanoaan te maunga, ao e urarake te maunga n te ai ao e rokoroko i karawa,* ao e kaoti te rotongitong ma te nang ae roo ae matenten.+ 12 Ao e taetae Iehova nakoimi mai nanon te ai.+ Kam ongo ana taeka ma kam aki nora te bwai teuana+ n te ai, ma bon tii te bwanaa.+ 13 Ao e taekina ana berita nakoimi,+ are e tua nakoimi bwa kam na kakairi iai, ake Tuua Ake Tebwina.*+ Imwina ao e a korei i aoni baaba ake uoua ake atibu.+ 14 N te tai anne ao e tua nakoiu Iehova bwa N na reireiningkami kaetieti ma mooti, ake kam na kakairi iai n te aba are kam na rin n abanna.
15 “Mangaia ae kawakini raoi ngkami, kioina ngkai kam aki nora buran te bwai teuana n te bong are e taetae iai Iehova nakoimi i Oreba mai buakon te ai, 16 bwa kam na aki karaoi mwakuri aika bubuaka ni karaoa ami bouannanti ae kaaraki ae katotongan te bwai teuana, ae bannan te mwaane ke te aine,+ 17 bannan te man temanna n te aonnaba, ke bannan te mannikiba temanna ae kiba i karawa,+ 18 bannan te man temanna ae kawakawa i aontano, ke bannan te ika temanna i taari ke n te ran i aon te aba.+ 19 Ao ngkana kam euti matami nako karawa ma n nora taai ao namwakaina ao itoi, aika bwaini karawa ni kabane, ao taraia bwa a na aki anaaki nanomi ma ni katorobubua nakoia ao n toro irouia.+ E a tia Iehova ae Atuami n anga baikai nakoia botannaomata nako aika i aani karawa ni kabane. 20 Ma boni ngkami ake e anaingkami Iehova ma ni kaotinakoingkami mani nnen te ai ibukini kaburoan te biti, are mai nanon Aikubita, bwa kam na riki bwa te natannaomata ae ana bwai,*+ n ai aromi n te bong aei.
21 “E un Iehova irou ibukimi,+ ao e taetae n tuea bwa I aki riai n rinanon te Ioretan nakon iterana are teuana, ke n rin n te aba ae raoiroi ae e a anganingkami Iehova ae Atuami bwa tibwangami.+ 22 Bwa N na mate n te aba aei, ao N na aki rinanon te Ioretan,+ ma kam na nako ngkami nakon iterana are teuana, ao n abana te aba ae raoiroi aei. 23 Ma taratara raoi bwa kam na aki mwaninga ana berita Iehova ae Atuami, are e karaoia ma ngkami,+ ao tai karaoa ami bouannanti ae kaaraki, ae katotongan te bwai teuana ae katabuakaki ibukimi iroun Iehova ae Atuami.+ 24 Bwa bon te ai ae kaakang Iehova ae Atuami,+ ae te Atua ae tua bwa e na taromauriaki n tii ngaia.*+
25 “Ngkana a riki natimi ma tibumi ao kam a maan ni maeka n te aba anne, ao kam karaoa te bwai ae karuanikai ni karaoa te bouannanti ae kaaraki+ ae katotongan te bwai teuana, ao kam karaoa ae buakaka i matan Iehova ae Atuami ni kaunna,+ 26 ao ke a riki kaaini karawa ma aonnaba bwa au tia kakoaua ni kaaitaraingkami n te bong aei, bwa kam na boni waekoa ni kamaunaaki man te aba ane kam a rinanon te Ioretan nakon iterana are teuana bwa kam na abanna. Ane kam na aki maan iai, ma kam na boni kamaunaaki.+ 27 E na kamaenakoingkami Iehova i buakoia botannaomata,+ ao tii tabeman mai buakomi aika a na reke maiuia+ i buakoia natannaomata ake e na kakioingkami nakoia Iehova. 28 Ikanne are kam na toro iai irouia atua aika kaai ao atibu, aika atua aika aki kona n noraaba ke n ongo ke n amwarake ke n aroboi, aika karaoaki ni baia aomata.+
29 “Ngkana kam ukoukora Iehova ae Atuami mai ikanne, ao e na bon reke iroumi+ ngkana kam ukoukoria ma nanomi ni kabane ao maiumi* ni kabane.+ 30 Ngkana a a korakora rawawatami ao a a bane n riki baikai nakoimi imwina riki, ao ane kam na okira Iehova ae Atuami ao n ongo ni bwanaana.+ 31 Bwa Iehova ae Atuami bon te Atua ae nananoanga.+ E na aki kitaningkami ke ni kamaunaingkami, ke ni mwaninga taekan te berita are e taetae n tuea iai nakoia ami bakatibu.+
32 “Titiraki ngkai ibukini boong ake rimoa ake imwain ami tai, man te bong are e karika iai te mwaane te Atua n te aonnaba. Ukeuke man iterani karawa are teuana nakon iterani karawa are teuana. Iai te bwai ae rangi ni kamimi ae aron anne ae e a tia n riki, ke te bwai teuana ae aron anne ae e a tia n ongoraeaki?+ 33 Iai riki te natannaomata aika ongo bwanaan te Atua n taetae mai nanon te ai, n aron are kam ongo, ao a teimatoa ni maiu?+ 34 Ke e a tia te Atua ni kataia n anaa te natannaomata teuana ibukina, man te natannaomata riki teuana, n irianaki n taiani motikitaeka, ma kanikina, ma kakai,+ ma te buaka,+ ma te bai ae korakora,+ ma te bai ae aroraki, ao mwakuri aika kakamaaku,+ n aron are e karaoia ibukimi Iehova ae Atuami i matami i Aikubita? 35 Boni ngkami ae a kaotaki baikai nakoimi n te aro bwa kam na ataia ae Iehova bon te Atua ae koaua,+ ao akea riki i rarikina.+ 36 E kariaia bwa kam na ongo bwanaana mai karawa ni kaetiingkami, ao e kariaia bwa kam na nora ana ai ae rangi ni korakora n te aonnaba, ao n ongo ana taeka mai nanon te ai.+
37 “Ibukina bwa e tangiriia ami bakatibu ao e rineiia kanoaia* ake imwia,+ ngaia ae kam a kairaki ni kaotinakoaki iai mai Aikubita i matana ao ni mwaakana ae korakora. 38 E kakioianako mai mwaimi natannaomata aika kakannato ma ni korakora riki nakoimi, bwa e na kariningkami ma n anganingkami abaia bwa tibwangami, n aron ae riki n te bong aei.+ 39 Mangaia are kam na ataia n te bong aei, ao kaaki i nanomi, ae Iehova bon te Atua ae koaua i karawa i eta ao n te aonnaba i nano.+ Bon akea riki temanna.+ 40 Kam na kawakin ana kaetieti ma ana tua aika I tua nakoimi n te bong aei, bwa a aonga n nakoraoi bwaai ni kabane ibukimi ma natimi ake imwimi, bwa e aonga ni maan tekatekami n te aba ae e a anganingkami Iehova ae Atuami.”+
41 N te tai anne ao e kaokoroi kaawa aika tenua Mote n iteran te Ioretan are mai mainiku.+ 42 Ngkana e kamatea raona n aomata n tiaki nanona te tia tiriaomata temanna, ao e aki riribaia mai mwaina,+ e riai ni birinako nakon teuana mai buakoni kaawa aikai ao e na maiu.+ 43 Kaawa aikai boni Betera+ are n te rereua n te tabo ae aoraoi* ibukia tibun Reuben, Ramota+ are i Kireata ibukia tibuni Kata, ao Koran+ are i Batian ibukia tibuni Manate.+
44 Aio te Tua+ are e kaaki Mote i mataia tibun Iteraera. 45 Aikai taiani kauring, kaetieti, ao mooti ake e anga Mote nakoia tibun Iteraera, imwin otinakoia mai Aikubita,+ 46 n aonon te Ioretan n te mwarua are kaaitara ma Betabeore,+ n aban Taion are aia Uea taian Amoraite, are e maeka i Etiibon,+ are a tokanikai i aona Mote ma tibun Iteraera imwin otinakoia mai Aikubita.+ 47 Ao a anaa abana ao aban Oka+ are Ueani Batian, ake ueea ake uoman i aoia taian Amoraite, ake a mena n aonon te Ioretan are mai mainiku, 48 mai Aroera+ are mena i mataniwin te Mwarua ae Arenon ni karokoa te Maunga ae Tiion, ae Oman,+ 49 ao te Arabaa* ni kabutaa are n aonon te Ioretan are mai mainiku, ni karokoa Naman te Arabaa* are i nanoaan rabeen nako Bitika.+
5 Ao Mote e weteiia tibun Iteraera ni kabane ao e taku nakoia: “Ongora ngkami aika tibun Iteraera, ni kaetieti ma mooti aika I katanoatai nakoimi n te bong aei, ao kam riai n reiakin ao ni kakairi raoi iai. 2 E karaoa te berita ma ngaira Iehova ae Atuara i Oreba.+ 3 E aki karaoa te berita aei Iehova ma ara bakatibu, ma e karaoia ma ngaira aika ti maiu ni kabane n te bong aei. 4 E taetae Iehova n itaramata ma ngkami n te maunga mai nanon te ai.+ 5 I tei i marenami ma Iehova n te tai anne+ bwa N na karokoa ana taeka Iehova iroumi, bwa kam maaku ibukin te ai ao kam aki ararakea te maunga.+ E taku,
6 “‘Bon Iehova ngai ae Atuam, ae I kairiko ni kaotinakoko man te aba are Aikubita, man te auti n toronaki.+ 7 Ko na tai karekeia riki atuam i rarikiu.*+
8 “‘Ko na tai karaoa am bouannanti ae kaaraki+ ke te bwai ae katotongan* te bwai teuana i karawa i eta ke i aon te aba i nano ke n te ran i aon te aba. 9 Ko na tai bobaraaki nakoia ke ni kairaki bwa ko na toro irouia,+ bwa bon Iehova ngai ae Atuam ae te Atua ae I tua bwa N na taromauriaki n tii ngai,*+ ae I katuuaaeia naati mwaane ibukin aia kairua tamaia, ao te katenroro naba ma te kaaroro, ibukia taama akana ribaai akanne,+ 10 ma I kaota te tangira ae koaua* nakoia rooro aika nga ma nga, ibukia taama aika tangirai ma ni kawakin au tua.
11 “‘Ko na tai kabongana aran Iehova ae Atuam n te aro ae aki riai,+ bwa Iehova e na boni katuuaaea te aomata ae kabongana arana n te aro ae aki riai.+
12 “‘Kawakina te bongi n Taabati ni katabua, n aron are e tua nakoim Iehova ae Atuam.+ 13 Ko na bekutata ao karaoi am mwakuri ni kabane i nanon onobong,+ 14 ma te kaitiua ni bong bon te bongi n taabati nakon Iehova ae Atuam.+ Ko na tai karaoa te mwakuri teuana,+ ngkoe ke natim te mwaane ke natim te aine, ke am toro te mwaane ke am toro te aine, ke am kao mwaane ke am taongki, ke am man ae manana temanna, ke te aomata ae maeka n iruwa n am kaawa nako*+ bwa e aonga ni motirawa am toro te mwaane ao am toro te aine n ai arom.+ 15 Uringnga are ko riki ngkoa bwa te toro n te aba are Aikubita ao e kairiko ni kaotinakoko mai iai Iehova ae Atuam, n te bai ae korakora ao n te bai ae aroraki.+ Anne bukina ae e tua iai nakoim Iehova ae Atuam bwa ko na kawakina te bongi n Taabati.
16 “‘Karinea tamam ma tinam,+ n aron are e tua nakoim Iehova ae Atuam, bwa ko aonga ni maiu i nanon te tai ae maan ao ko na kabwaia* n te aba ae e a anganiko Iehova ae Atuam.+
17 “‘Ko na tai tiriaomata.+
18 “‘Ko na tai wene ni kimoa.+
19 “‘Ko na tai iraa.+
20 “‘Ko na tai kaotioti ni kewe ni kaitaraa raom n aomata.+
21 “‘Ko na tai mataaiakina buun raom.+ Ko na tai nanonrang ni mataaiakina ana auti raom, ke ana tawaana, ke ana toro te mwaane, ke ana toro te aine, ke ana kao mwaane ke ana taongki ke te bwai teuana ae ana bwai raom.’+
22 “E taekin tuua* aikai Iehova nakon ami botaki n aomata i aon te maunga mai nanon te ai, te nang, ao te rotongitong ae matenten,+ ma te bwanaa ae korakora ao akea te bwai ae e karakaa. Imwina ao e korei i aoni baaba ake uoua ake atibu ao e anganai.+
23 “Ma n te tai are kam ongo iai te bwanaa man te rotongitong, ngke e tabe ni bue te maunga n te ai,+ ao a a bane naba ni kawarai mataniwi n ami baronga nako ao ami unimwaane. 24 Ao kam taku, ‘Akea bwa e a kaota mimitongina ma kakannatona nakoira Iehova ae Atuara, ao ti ongo bwanaana ae nako mai nanon te ai.+ Ti a tia n noria n te bong aei bwa e kona te Atua n taetae ma te aomata ao e kona te aomata anne n teimatoa ni maiu.+ 25 Mangaia ae e aera ngkai ti na mate? Bwa e na kabuekira te ai ae rangi ni korakora aei. Ngkana ti teimatoa n ongora ni bwanaan Iehova ae Atuara, ao ti na boni mate. 26 Bwa antai ae ai arora i buakoia aomata ni kabane ae e a tia n ongo bwanaan te Atua ae maiu n taetae mai nanon te ai, ao e teimatoa ni maiu? 27 Boni ngkoe ae ko na kaaniko bwa ko na ongora ni bwaai ni kabane ake e na taekin Iehova ae Atuara, ao boni ngkoe ae ko na tuangira bwaai ni kabane ake e taekin nakoim Iehova ae Atuara, ao ti na ongora ao ti na karaoia.’+
28 “Mangaia are e ongo Iehova taeka ake kam taekin nakoiu, ao e taku Iehova nakoiu, ‘I ongo aia taeka aomata aikai ake a taekin nakoim. A raoiroi baike a taekin ni kabane.+ 29 Ma tera ngke iai nanoia n taai nako ni kani maakai+ ao ni kawakin au tua ni kabane,+ bwa a aonga n nakoraoi bwaai ni kabane ibukia ma natiia n aki toki!+ 30 Naako kangai nakoia: “Okiri ami umwanrianna.” 31 Ma ko riai ngkoe n tiku ikai ma ngai, ao N na tuangko tuua ni kabane, kaetieti, ao mooti aika ko riai n reireinia bwa a na kakairi iai n te aba ae I a angania bwa abaia.’ 32 Ma kam riai n taratarai raoi ngkami bwa kam na karaoa are e tua nakoimi Iehova ae Atuami.+ Kam na tai rairaki nakon te angaatai ke te angamaing.+ 33 Kam riai n nakonako ni kawai nako ake e tua nakoimi Iehova ae Atuami,+ bwa kam aonga ni maiu ao ni kabwaia ao e na maan ami bong n te aba are kam na abanna.+
6 “Aikai ngkanne tuua, kaetieti, ao mooti aika e anga Iehova ae Atuami ibukin reireinakimi, bwa kam aonga ni kakairi iai ngkana kam a mwananga n rin n te aba are kam na abanna, 2 n te aro are kam na maaka Iehova ae Atuami ao ni kawakin nako ana moti ma ana tua aika I tua nakoimi—ngkoe ma natim ao tibum+—ni kabane ami bong ni maiu, bwa kam aonga ni maiu i nanon te tai ae maan.+ 3 Ao kam riai n ongora, ngkami aika tibun Iteraera, ao kakairi raoi iai, bwa kam aonga ni kabwaia ao kam na rangi ni mwaiti n te aba are raanga iai rannimamman te man ma aia karewe manibeeru,* n aron are e beritanna nakoimi Iehova ae Atuaia ami bakatibu.
4 “Ongora ngkami aika tibun Iteraera: Iehova ae Atuara bon Iehova ae tii temanna.+ 5 Kam riai n tangira Iehova ae Atuami ma nanomi ni kabane, maiumi*+ ni kabane ao korakorami ni kabane.+ 6 A riai ni mena i nanomi taeka aikai aika I tua nakoimi n te bong aei, 7 ao kam riai ni karin i nanoia* natimi+ ao n taekini ngkana kam tekateka i nanon ami auti, ao ngkana kam nakonako i nanon te kawai, ao ngkana kam wene, ao ngkana kam teirake.+ 8 Kabaei bwa te kauring i aoni baimi, ao a riai n riki bwa kaanga te kanikina ae kabaeaki i aon ramwami.*+ 9 Korei i aoni bouan nako mataroan ami auti ao mataroan ami oo.
10 “Ngkana e kairingkami Iehova ae Atuami ni kariningkami n te aba are e taetae n tuea ibukina nakoia ami bakatibu aika Aberaam, Itaaka, ao Iakoba, bwa e na anganingkami,+ aika kaawa aika korakora ma n raraoi aika kam aki katei,+ 11 ao auti aika on ni bwaai aika raraoi n aekaia nako aika kam aki mwakuri ni karekei, mwarua n ran aika ekeaki aika kam aki keni, ao nne ni kureebe ma aroka aika oriwa aika kam aki uniki—ao kam kang ma n rauaki iai,+ 12 ao kam riai n taratara raoi bwa kam na aki mwaninga taekan Iehova,+ are e kairingkami ni kaotinakoingkami man te aba are Aikubita, man te auti n toronaki. 13 Kam riai ni maaka Iehova ae Atuami,+ ao kam riai n toro irouna,+ ao kam riai n taetae n tuea n arana.+ 14 Kam na tai kakairi irouia atua riki tabeman, aika atuaia botannaomata nako akana i rarikimi ni kabutaa,+ 15 bwa Iehova ae Atuami are mena i buakomi, bon te Atua ae tua bwa e riai n taromauriaki n tii ngaia.+ Bwa mwina e na urarake unin Iehova ae Atuami nakoimi+ ao e na kamaunaingkami mai aon te aba.+
16 “Kam na tai kataa Iehova ae Atuami,+ n aron are kam kataia i Mata.+ 17 Kam riai ni kakorakoraingkami ni kakairi n ana tua Iehova ae Atuami, ma ana kauring ao ana kaetieti ake e tua nakoimi bwa kam na kakairi iai. 18 Kam riai ni karaoa ae eti ao ae raoiroi i matan Iehova, bwa kam aonga ni kabwaia ao n rin n abana te aba ae raoiroi, are e taetae n tuea ibukina Iehova nakoia ami bakatibu,+ 19 ngkana kam kakioianako taani kairiribai nakoimi ni kabane mai mwaimi, n aron are e beritanna Iehova.+
20 “Ngkana a titirakiningkami natimi n te tai ae e na roko ni kangai, ‘Tera ae nanonaki n taiani kauring, kaetieti, ao mooti ake e tua nakoimi Iehova ae Atuara?’ 21 ao kam na kangai nakoia natimi, ‘Ti tautoronaki ngkoa irouni Barao i Aikubita, ma e kairira Iehova ni kaotinakoira mai Aikubita n te bai ae korakora. 22 Mangaia are e teimatoa Iehova ni karokoi kanikina ma kakai aika kamimi ma ni kamamate, i aon Aikubita,+ i aoni Barao, ao i aoia kaaini batana ni kabane, i matara.+ 23 Ao e kairira ni kaotinakoira mai ikekei bwa e aonga ni kairira n nakomai, bwa e na anganira te aba are e taetae n tuea ibukina nakoia ara bakatibu.+ 24 Ngaia are e tua Iehova nakoira bwa ti na kakororaoi kaetieti aikai ni kabane ao ni maaka Iehova ae Atuara, ibukin teimatoani kabwaiara,+ bwa ti aonga n teimatoa ni maiu,+ n arora n te bong aei. 25 Ao ti na aranaki bwa ti raoiroi ngkana ti taratara raoi ni kakairi n tuua aikai ni kabane n ongeaba iroun* Iehova ae Atuara, n aron are e tua nakoira.’+
7 “Ngkana e kairingkami Iehova ae Atuami nakon te aba are kam nang rin n abanna,+ ao e na kamaunaia naba mai mwaimi+ natannaomata aika kau aomata, aika tibun Eta, taiani Kirekataite, taian Amoraite,+ tibuni Kanaan, taiani Beritaite, taian Iwaite, ao I-Iebuti,+ aika natannaomata aika itiua aika kau aomata ma ni korakora riki nakoimi.+ 2 E na anga naakai nakoimi Iehova ae Atuami, ao kam na kataenikaiia.+ Kam bon riai ni kamaunaia.+ Kam na tai karaoa te berita teuana ma ngaiia ke ni kaotiota akoaia.+ 3 Kam na tai imaremare ma ngaiia. Tai anga natimi aine nakoia natiia mwaane ke n anaiia natiia aine ibukia natimi mwaane.+ 4 Bwa ane a na rairiianako natimi man irirakiu bwa a na toro irouia atua riki tabeman,+ ao ane e na urarake unin Iehova nakoimi ao e na waekoa ni kamaunaingkami.+
5 “Ma aio te bwai ae kam riai ni karaoia nakoia: Urui aia baonikarea, kamaeinikuni aia boua aika tabu,+ korei aia kai aika tabu*+ ni kabwakai, ao kabueki aia bouannanti aika kaaraki.+ 6 Bwa bon te natannaomata ae itiaki* ngkami iroun Iehova ae Atuami, ao e a tia n rineingkami Iehova ae Atuami mai buakoia botannaomata ni kabane n te aonnaba, bwa kam na riki bwa ana aomata, ae ana aomata aika okoro.*+
7 “E tangiringkami Iehova ao e rineingkami+ tiaki ibukina bwa te kabanea ni mwaiti mwaitimi i buakoia botannaomata ni kabane, bwa bon te kabanea ni karako mwaitimi i buakoia botannaomata ni kabane.+ 8 Ma bon ibukin tangirami iroun Iehova ao ibukina bwa e kawakina te berita are e taetae n tuea iai nakoia ami bakatibu,+ ae ngaia ae e kairingkami iai Iehova ni kaotinakoingkami n te bai ae korakora, ni manga kabooingkami man te auti n toronaki,+ mai aani mwaakani* Barao are uean Aikubita. 9 Kam ataia raoi bwa Iehova ae Atuami, bon te Atua ae koaua, ao te Atua ae kakaonimaki, ae kakawakina ana berita ao ana tangira ae koaua* nakoia rooro aika nga ma nga, ake te koraki ake a tangiria ao a kawakin ana tua.+ 10 Ma e na angania te koraki ake a riribaia boon aia mwakuri ni kamaunaia.+ E na aki iremwe ni karaoa te bwai teuana nakoia te koraki ake a riribaia, ao e na angania boon aia mwakuri. 11 Mangaia ae taratara raoi bwa kam na kawakini tuua ma taiani kaetieti ma mooti, aika I tua nakoimi n te bong aei, n aromi ni kakairi iai.
12 “Ngkana kam teimatoa n ongo ni mooti aikai ma ni kakairi iai ao ni kakororaoi, ao Iehova ae Atuami e na boni kawakina te berita ma te tangira ae koaua* are e taetae n tuea iai nakoia ami bakatibu. 13 E na tangiringkami ao e na kakabwaiaingkami ao e na kamwaitingkami. Eng, e na kakabwaiaingkami ni kabatiaia natimi,*+ ao n uaan ami tano, n ami uita,* n ami wain ae boou, n ami oera,+ ni bunia ami nanai ni kao ao bunia ami nanai n tiibu, n te aba are e taetae n tuea ibukina nakoia ami bakatibu bwa e na anganingkami.+ 14 Kam na rangi ni kakabwaiaaki riki i buakoia botannaomata nako,+ akea te mwaane ke te aine i buakomi ae e na aki kakariki, ao akea naba ami nanai ni man ae e na akea natiia.+ 15 E na uotiinako mairoumi aoraki ni kabane Iehova, ao e na aki karokoa i aomi te aoraki ae kakaiaki are kam ataia i Aikubita.+ Ma e na karokoi i aoia te koraki ake a riribaingkami. 16 Kam na kamaunaia* botannaomata ni kabane ake e anga Iehova ae Atuami nakoimi.+ Kam* na tai nanoangaiia+ ao kam na tai toro irouia atuaia,+ ibukina bwa bon te bwai ni kamwane nakoimi.+
17 “Ngkana kam kangai i nanomi, ‘A kau aomata riki natannaomata aikai nakoira, ao ti na kangaa ni kakioianako?’+ 18 kam na tai maakuia.+ Kam riai ni kauringingkami te bwai are e karaoia Iehova ae Atuami nakoni Barao ma Aikubita ni kabutaa,+ 19 ake taiani motikitaeka aika korakora ake kam nori ni matami, ao kanikina ma kakai,+ ao te bai ae korakora, ao te bai ae aroraki are e kairingkami iai Iehova ae Atuami ni kaotinakoingkami.+ Anne te bwai ae e na karaoia Iehova ae Atuami, nakoia botannaomata ni kabane aika kam maakuia.+ 20 E na kanakoa namakinan te bwarannano* nako aoia Iehova ae Atuami, ni karokoa ae a maunanako te koraki ake taian nikira+ ake a karabaia mai mwaimi. 21 Tai maakunrang irouia, bwa e memena iroumi Iehova ae Atuami,+ ae te Atua ae korakora ma ni kamimi ao ni kakamaaku.+
22 “E na boni kakioianako natannaomata aikai Iehova ae Atuami mai mwaimi teutana imwin teutana.+ Kam na aki kariaiakaki bwa kam na tiringia n te tai ae waekoa, bwa a aonga n aki kamwaitiia manin te tawaana aika kaakang, ni kaaitaraingkami. 23 E na anga naakai nakoimi Iehova ae Atuami ao e na boni kataenikaiia ni karokoa ae a maunanako.+ 24 E na anga aia uea nako nanoni baimi,+ ao kam na kamaunai araia mai aani karawa.+ Akea aika a na tei ni kaaitaraingkami+ ni karokoa ae kam kamaunaia.+ 25 Kam riai ni kabueki n te ai aia bouannanti aika kaaraki ake katotongan atuaia.+ Tai mataaiakina te tirewa ma te koora ake i aoia ke n anai bwa ami bwai,+ bwa kam aonga n aki mwane iai, bwa bon te bwai ae riribaaki iroun Iehova ae Atuami.+ 26 Kam na tai uota te bwai ae riribaaki nako nanon ami auti bwa kam kaawa n riki bwa te bwai ae riai ni kamaunaaki n ai arona. Kam bon riai n riribaia ao n rarawa nako iai ibukina bwa bon te bwai ae riai ni kamaunaaki.
8 “Kam riai n taratara raoi bwa kam na kawakin tuua nako aika I anganingkami n te bong aei, bwa kam aonga n teimatoa ni maiu+ ao ni mwaiti, ao n rin n abana te aba are e taetae n tuea ibukina Iehova nakoia ami bakatibu.+ 2 Uringa te kawai ae abwabwaki are e kanakonakoingkami iai Iehova ae Atuami, i nanon ririki aika 40 aikai n te rereua,+ bwa e na reireiningkami te nanorinano ao ni kataingkami,+ bwa e aonga n atai baike i nanomi,+ bwa kam na kawakin ana tua ke kam na aki. 3 Mangaia are e reireiningkami te nanorinano ao e kariaia bwa kam na baki+ ao e kaamwarakeingkami n te manna,+ ae kam aki ataia ao a aki naba ataia tamami, bwa kam aonga n ataia ae e aki maiu te aomata n tii te amwarake, ma e maiu n taeka nako aika nako mai win Iehova.+ 4 A aki roko n te mane ami kunnikai ake kam bwaini, ao a aki naba tibu waemi i nanon ririki aika 40 aikai.+ 5 Kam ataia raoi i nanomi bwa e kaetiingkami Iehova ae Atuami, n aron te aomata ae kaeta natina.+
6 “Ngaia are kam riai ni kawakin ana tua Iehova ae Atuami, n aromi n nakonako ni kawaina nako ao ni maakua. 7 Bwa e kairingkami Iehova ae Atuami nakon te aba ae raoiroi,+ ae te aba ae a mena iai karaanga n ran,* koburake n ran, ao nibwan raan aika nano aika raanga n te tabo ae aoraoi ao n te aono ae maungaunga, 8 te aba ae mena iai te uita ao te baare, kaai aika kureebe, aroka aika biiku, ao bamkuranete,*+ te aba ae mena iai te oera ae te oriwa ao aia karewe manibeeru,*+ 9 te aba ae e aki kona ni karako iai te amwarake, ao akea te bwai ae kam na tare iai, te aba ae a mena iai atibu aika iai biiti i nanoia, ao ae kam na kena te buraati ni maungana.
10 “Ngkana kam a tia n amwarake ao n rauaki, kam riai ni karaoiroa Iehova ae Atuami ibukin te aba ae raoiroi ae e a tia n anganingkami.+ 11 Taratara raoi bwa kam na aki mwaninga taekan Iehova ae Atuami n aromi ni kabwaka ni kawakin ana tua, ana moti, ao ana kaetieti aika I tua nakoimi n te bong aei. 12 Ngkana kam amwarake ao n rauaki, ao kam katei auti aika raraoi ma ni maeka iai,+ 13 ao ngkana a a mwaiti ami kao ma ami tiibu, ao n rikirake mwaitin ami tirewa ma ami koora, ao a a bati ami bwai nako, 14 ao tai kariaia nanomi bwa e na kamoamoa+ ao ni kairingkami bwa kam na mwaninga taekan Iehova ae Atuami, are kairingkami ni kaotinakoingkami man te aba are Aikubita, man te auti n toronaki,+ 15 are e kanakonakoingkami rinanon te rereua ae abwabwaki ma ni kakamaaku,+ ike a mena iai naeta aika boitin ao tikaobian, ao te tano ae mwauteretere ae akea te ran iai. E katiinakoa te ran man te bwaa ae matoatoa,+ 16 ao e kaamwarakeingkami i nanon te rereua n te manna,+ ae a aki ataia tamami, bwa e aonga n reireiningkami te nanorinano+ ao ni kataingkami, bwa kam aonga ni kabwaia n te tai ae e na roko.+ 17 Ngkana kam kangai i nanomi, ‘E reke irou te kaubwai aei n oini korakorau ao ni korakorani baiu,’+ 18 ao uringnga are bon Iehova ae Atuami ae anganingkami te korakora ibukin reken te kaubwai,+ bwa e aonga ni kakororaoa ana berita are e taetae n tuea iai nakoia ami bakatibu, n aron ae riki n te bong aei.+
19 “Ngkana kam mwaninga taekan Iehova ae Atuami, ao kam kakairi irouia atua riki tabeman ma n toro irouia, ao ni bobaraaki nakoia, ao I kaotioti ni kaaitaraingkami n te bong aei bwa kam na boni mauna.+ 20 N aroia natannaomata aika e kamaunaia Iehova imwaimi, ao ai bon anne naba aromi ni mauna, ibukina bwa kam na aki ongo ni bwanaan Iehova ae Atuami.+
9 “Ongora ngkami aika tibun Iteraera, kam a rinanon te Ioretan+ nakon iterana n te bong aei, bwa kam na rin ao n taui aia tabo natannaomata aika kakannato ao ni korakora riki nakoimi,+ kaawa aika korakora ma n nonoaki nako karawa,*+ 2 ao te natannaomata ae a korakora ao a abwabwaki, aika tibun Anaka,+ ake kam ataiia ao n ongongo taekaia ae kangai, ‘Antai ae kona n tei ni kaaitaraia tibun Anaka?’ 3 Mangaia ae kam riai n ataia n te bong aei bwa e na mwananga Iehova ae Atuami n rimoami.+ Bon te ai ae kaakang ngaia,+ ao e na kamaunaia. E na kataenikaiia i matami, bwa kam aonga ni waekoa ni kakioianako* ao ni kamaunaia, n aron are e beritanna Iehova nakoimi.+
4 “Ngkana e kakioianako Iehova ae Atuami mai mwaimi ao tai kangai i nanomi, ‘Bon ibukin raoiroiu ae e a karinai iai Iehova bwa N na abana te aba aei.’+ Ma bon ibukini buakakaia natannaomata aikai,+ ae ngaia ae e a kakioianako iai Iehova mai mwaimi. 5 Bon tiaki ibukin raoiroimi ke etin nanomi ae kam a rin iai n abana abaia. Ma bon ibukini buakakaia natannaomata aikai, ae ngaia ae e a kakioianako iai Iehova ae Atuami mai mwaimi,+ ao e aonga naba Iehova ni kakororaoa te taeka are e taetae n tuea iai nakoia ami bakatibu ake Aberaam,+ Itaaka,+ ao Iakoba.+ 6 Ngaia are kam na ataia, bwa tiaki ibukin raoiroimi ae e anganingkami iai te aba ae raoiroi aei Iehova ae Atuami bwa kam na abanna, ibukina bwa bon aomata ngkami aika kam imanono.*+
7 “Ururinga—ao tai mwamwaninga—te aro are kam kauna iai Iehova ae Atuami n te rereua.+ Kam karitei nakon Iehova man te bong are kam kitana iai te aba are Aikubita, ni karokoa rokomi n te tabo aei.+ 8 Kam kauna naba Iehova i Oreba ao e a rangi n un Iehova iroumi, n te aro ae e nang kamaunaingkami.+ 9 Ngke I ararakea te maunga bwa N na anai baaba ake atibu,+ ake baaba ake e mena iai te berita are e karaoia Iehova ma ngkami,+ ao I tiku i aon te maunga i nanon 40 te ngaina ao 40 te bong,+ ao akea te amwarake ae I kanna ao te ran ae I nimma. 10 Ao e anganai Iehova baaba ake uoua ake atibu ake a korobokiaki n tabonibain te Atua, ao a mena i aoia taeka ni kabane ake e taekin Iehova nakoimi i aon te maunga man te ai, n te bong are kam ikotaki iai ikanne.+ 11 Ngke e a koro 40 te ngaina ao 40 te bong, ao e a anganai Iehova baaba ake uoua ake atibu, ake baaba ake e mena iai te berita, 12 ao e tuangai Iehova ni kangai, ‘Teirake ao kawaekoako ruuo mai ikai, ibukina bwa a karaoi mwakuri aika buakaka am aomata ake ko kairiia ni kaotinakoia man te aba are Aikubita.+ A waekoa n rairakinako man te kawai are I tua bwa a na kakairi iai. A karaoa aia bouannanti ae te biti.’*+ 13 E taku ngkanne Iehova nakoiu, ‘I a tia n noriia aomata aikai, ao noria! bon aomata aika imanono.*+ 14 Kariaia bwa N na kamaunaia ao ni kamaunai araia mai aani karawa, ao kariaia bwa N na karaoiko bwa te natannaomata ae korakora ma n rangi ni bati riki nakoia.’+
15 “Ao I rairaki ao n ruo rikaaki man te maunga ngke e tabe ni bue te maunga n te ai,+ ao a mena i nanoni baiu ni kauaai baaba ake uoua ake e mena iai te berita.+ 16 Ao I taratara nako ao I noria bwa kam bure nakon Iehova ae Atuami! Kam a tia ni karaoa ami kao te teei ae te biti.* Kam waekoa n rairakinako man te kawai are e tua Iehova bwa kam na kakairi iai.+ 17 Mangaia are I taui baaba ake uoua, ao I karenakoi i aontano ao ni kamaeinikuni i matami.+ 18 Ao I bobaraaki i aontano i matan Iehova n aron are mai mwaina, i nanon 40 te ngaina ao 40 te bong. I aki kana te amwarake teuana ke ni moi n te ran+ ibukini buure ni kabane ake kam karaoi, n aromi ni karaoa ae buakaka i matan Iehova ao ni kaunna. 19 Bwa I maakunrang ibukin unin Iehova ae korakora iroumi, n te aro are e nang kamaunaingkami.+ Ma e ngae n anne, e ongo naba Iehova irou n te tai anne.+
20 “E rangi n un Iehova iroun Aaron n te aro are e nang kamauna,+ ma I kakorakoraai naba n tataro ni bubutii ibukin Aaron n te tai anne. 21 Ao I anaa te kao te teei are kam karaoia are kam a bure iai,+ ao I kabuekia n te ai, ao I kamantintia ni kamtea raoi ni karokoa ae e a mte n aroni bubun te tano, ao I karenakoa bubuna n te karaanga ae raanga man te maunga.+
22 “Irarikina, kam karokoa naba unin Iehova i Tabera,+ i Mata,+ ao i Kiberotaataawa.+ 23 Kam a manga karitei naba nakon te baere e tua Iehova ae Atuami,+ ngke e kaotinakoingkami Iehova mai Katetibaanea+ ao e taku, ‘Waerake ao abana te aba are N na bon anganingkami!’ kam bon aki onimakinna+ ao kam aki ongeaba irouna. 24 Kam karitei nakon Iehova man te tai are I ataingkami iai.
25 “Ngaia are I teimatoa ni bobaraaki i aontano i matan Iehova i nanon 40 te ngaina ao 40 te bong,+ bwa I bobaraaki i aontano n aron aei ibukina bwa e taku Iehova bwa e na kamaunaingkami. 26 I moana au kakorakora n tataro ni bubutii nakon Iehova ni kangai, ‘Te Uea ae Moan te Rietata ae Iehova, tai kamaunaia am aomata. Bon te natannaomata ae am bwai*+ ae ko a manga kabooia rinanoni kakannatom, ao ko kairiia ni kaotinakoia mai Aikubita n te bai ae korakora.+ 27 Uringia am toro ake Aberaam, Itaaka, ao Iakoba.+ Tai mutiakina imanonoia te natannaomata aei, buakakaia, ao aia bure.+ 28 Bwa a kaawa ni kangai kaain te aba are ko kairira mai iai: “E a aki kona Iehova ni kairiia nakon te aba are e beritanna nakoia, ao ibukina bwa e ribaiia e a kairiia ni kaotinakoia bwa e na kamateia n te rereua.”+ 29 Bwa bon am aomata ao te natannaomata ae am bwai,*+ ae ko kairiia ni kaotinakoia ni mwaakam ae korakora ao ni baim ae aroraki.’+
10 “N te tai anne ao e taku Iehova nakoiu, ‘Karaoi baaba aika uoua aika atibu n aron ake mai mwaina,+ ao ararake nakoiu nako aon te maunga, ao ko riai ni karaoa naba am ati man te kai. 2 Ao N na korei i aoni baaba akanne taeka ake a mena ngkoa i aoni baaba ake mai mwaina ake ko kamaeinikuni, ao ko riai ni kaaki i nanon te ati.’ 3 Mangaia are I karaoa te ati man te kai ae te aketia ao I karaoi baaba ake uoua ake atibu n aron ake mai mwaina, ao I ararakea te maunga ma baaba ake uoua i nanoni baiu.+ 4 Ao e korei i aoni baaba akekei taeka ake e korei mai mwaina,+ ake Tuua Ake Tebwina,*+ ake e taekin nakoimi Iehova i aon te maunga mai nanon te ai+ n te bong are kam ikotaki iai,+ ao e a anganai baikanne Iehova. 5 Ao I rairaki ma n ruo rikaaki man te maunga,+ ao I karini baaba akekei n te ati are I karaoia, ike a a tiku iai n aron are e tua Iehova nakoiu.
6 “A a kitana ngkanne Beerota Beneiaakan tibun Iteraera nako Moterota. E mate ikanne Aaron ao e taunaki,+ ao e a beku bwa te ibonga* natina are Ereata n onea mwina.+ 7 A mwananga mai ikanne nako Kurukora, ao mai Kurukora nako Iotebata,+ ae te aba ae a raanga iai karaanga n ran.*
8 “N te tai anne ao Iehova e kaokoroa te baronga ae Rewi+ bwa a na uouota ana ati ni berita Iehova,+ a na tei i matan Iehova ni beku ibukina, ao a na kakabwaiaia aomata n arana,+ n aron ae a karaoia ni karokoa te bong aei. 9 Anne bukina ae e aki anganaki Rewi tibwana ke tibwangana i rarikia tarina. Bon tibwangana Iehova, n aron are e tua Iehova ae Atuami nakoina.+ 10 Ao I tiku ngai i aon te maunga n aron are mai mwaina i nanon 40 te ngaina ao 40 te bong,+ ao e ongo naba irou Iehova n te tai anne.+ E aki kani kamaunaingkami Iehova. 11 E taku ngkanne Iehova nakoiu, ‘Mwananga n rimoaia aomata ao katauraoi nakon te mwananga, bwa a aonga n rin ao n abana te aba are I taetae n tuea ibukina nakoia aia bakatibu bwa N na angania.’+
12 “Ngaia ae ngkami aika tibun Iteraera, tera ae e butiingkami iai Iehova ae Atuami?+ Tii aei: kam na maaka Iehova ae Atuami,+ kam na nakonako ni kawaina nako,+ kam na tangiria, kam na beku iroun Iehova ae Atuami ma nanomi ni kabane ao maiumi* ni kabane,+ 13 ao kam na kawakin ana tua ma ana moti Iehova aika I tua nakoimi n te bong aei, ibukini kabwaiami.+ 14 Noria, bon ana bwai Iehova ae Atuami karawa, ao karawani karawa* naba, ao te aonnaba ma kanoana nako.+ 15 Ma e tii kaania ami bakatibu Iehova ma ni kaota ana tangira, ao e a tia n rineingkami, aika kanoaia,+ mai buakoia botannaomata ni kabane n aron ae riki n te bong aei. 16 Kam riai ni kaitiakii* nanomi ngkai,+ ao katoka aromi ae kam rangi n imanono.*+ 17 Bwa Iehova ae Atuami bon te Atua+ ae rietata riki nakoia atua nako ao te Uea ae rietata riki nakoia ueea, ae te Atua ae kakannato, e mwaaka, ao e kamimi ma ni kakamaaku, ae e aki inanonano nakon temanna,+ ao e aki butimwaea te bwai ni kamaraato. 18 E karaoa te kaetitaeka ae riai nakon te teei ae akea tamana,* ao te aine ae e a tia ni mate buuna,+ ao e tangira te aomata ae maeka n iruwa,+ n anganna te amwarake ao te kunnikai. 19 Kam riai naba ngkami n tangira te aomata ae maeka n iruwa, bwa kam maeka n iruwa naba ngkoa n te aba are Aikubita.+
20 “Kam riai ni maaka Iehova ae Atuami, kam riai n toro irouna,+ kam riai n nimtia, ao kam riai n taetae n tuea n arana. 21 Boni Ngaia ae kam na karaoiroia.+ Boni ngaia Atuami ae e a tia ni karaoi ibukimi bwaai ni kabane aika korakora ma ni kamimi ao ni kakamaaku aikai, ake a bon nori matami.+ 22 A mwananga nako Aikubita ami bakatibu ma aomata* aika 70,+ ao ngkai, e a tia Iehova ae Atuami ni kabatiaingkami n ai aron itoini karawa.+
11 “Kam riai n tangira Iehova ae Atuami+ ao ni kawakina mwiokoami irouna n taai nako, ao ana kaetieti, ana moti, ao ana tua. 2 Kam ataia bwa I taetae nakoimi n te bong aei, ao tiaki nakoia natimi ake a aki ataa ke n nora ana reirei ni kaetieti Iehova ae Atuami,+ kakannatona,+ baina ae korakora,+ ao baina ae aroraki. 3 A aki nori ana kanikina ma ana mwakuri ake e karaoi i Aikubita nakoni Barao, are uean Aikubita, ao nakon abana ni kabutaa,+ 4 ke te baere e karaoia nakoia ana taanga ni buaka Aikubita, ao nakoia ana aoti Barao ao ana kaa ni buaka, ake a rabunakinako n ranin Taari ae Uraura ngke a kaeingkami, ao e boni kamaunaia Iehova n te tai arei.*+ 5 A aki nora naba te baere e karaoia ibukimi* n te rereua, ni karokoa rokomi n te tabo aei, 6 ke te baere e karaoia nakon Ratan ao Abiram, ake natin Eriaba are tibun Reuben, ngke e uki aontano ao e kabwautiia ma kaaini bataia, ao aia umwanrianna, ao aomata ma maan aika maiu ni kabane ake raoia, i mataia tibun Iteraera ni kabane.+ 7 A a tia matami n nori mwakuri aika korakora ni kabane ake e karaoi Iehova.
8 “Kam riai ni kawakina te tua ni kabane ae I anganingkami n te bong aei, bwa kam aonga n rikirake ni korakora ao ni mwananga n rin n te aba bwa kam na abanna, 9 ao e aonga n abwabwaki maiumi+ n te aba are e taetae n tuea Iehova bwa e na angania ami bakatibu ma kanoaia,*+ ae te aba ae raanga iai rannimamman te man ma aia karewe manibeeru.*+
10 “Te aba are kam na rin n abanna, bon tiaki aron te aba are Aikubita are kam otinako mai iai, ike kam taneiai iai n uniki ami koraa ao n teboki ni waemi,* n aron tebokan te onnaroka ibukin aroka aika kakanaki. 11 Ma te aba are kam nang mwananga n rin iai ao n abanna, bon te aba ae a mena iai maunga ao taabo aika aoraoi.+ E moi n te ran ae bwabwaka mai karawa,+ 12 bon te aba ae e tabeakinna Iehova ae Atuami. A teimatoa ni mena matan Iehova ae Atuami i aona, mani moan te ririki ni karokoa tokin te ririki.
13 “Ao ngkana kam kakorakoraingkami n ongeaba n au tua aika I tua nakoimi n te bong aei, ao n tangira Iehova ae Atuami ao n toro irouna ma nanomi ni kabane ao maiumi* ni kabane,+ 14 ao N na anga naba te karau ibukin abami n taina ae baireaki, ae te moani karau, ao te karau are imwina riki, ao kam na ikotii ami uita* ao ami wain ae boou ao ami oera.+ 15 Ao N na karikii aroka n ami tawaana ibukia ami nanai, ao kam na amwarake ma n rauaki.+ 16 Taratara raoi bwa kam na aki kariaia bwa a na anaaki nanomi, ao n rairakinako n taromaurii atua riki tabeman, ao ni bobaraaki nakoia.+ 17 Bwa e kaawa n urarake unin Iehova nakoimi, ao e na kaina karawa bwa e na aki karau,+ ao e na aki anga uaana aontano, ao kam na waekoa ni mauna man te aba ae raoiroi ae e a anganingkami Iehova.+
18 “Kam riai ni karin au taeka aikai i nanomi ao ni kakaraoi ni maiumi,* ao kabaei bwa te kauring i aoni baimi, ao a riai n riki bwa kaanga te kanikina ae kabaeaki i aon ramwami.*+ 19 Reiakinia iai natimi, n taekini ngkana kam tekateka i nanon ami auti, ao ngkana kam nakonako i nanon te kawai, ao ngkana kam wene, ao ngkana kam teirake.+ 20 Korei i aoni bouan nako mataroan ami auti ao mataroan ami oo, 21 bwa e aonga n abwabwaki maiumi ma natimi+ n te aba are e taetae n tuea Iehova bwa e na angania ami bakatibu,+ n aroni maanin karawa i etan te aonnaba.
22 “Ngkana kam kakairi raoi n te tua ae I a anganingkami aei ao kam kakororaoia, n tangira Iehova ae Atuami,+ n nakonako ni kawaina ni kabane, ao n nimtia,+ 23 ao e na kakioianako naba natannaomata aikai ni kabane Iehova mai mwaimi,+ ao kam na taui aia tabo natannaomata aika korakora riki ao n rangi ni bati riki nakoimi.+ 24 A na riki taabo nako ake a tei iai waemi bwa ami tabo.+ E na moa tiami man te rereua ni karokoa Rebanon, man te Karaanga ae te karaanga ae Iuberetiti nakon taari are mai maeao.*+ 25 Akea ae e na tei ni kaaitaraingkami.+ E na kabutaanako te maakunrang ao maakakimi Iehova ae Atuami, i aon te aba ni kabutaa ae kam nakonako iai,+ n aron are e beritanna nakoimi.
26 “Noria, I kaaki i matami n te bong aei te kakabwaia ao te rekenikai:+ 27 te kakabwaia ngkana kam ongeaba n ana tua Iehova ae Atuami aika I tua nakoimi n te bong aei,+ 28 ao te rekenikai ngkana kam aki ongeaba n ana tua Iehova ae Atuami,+ ao kam rairakinako man te kawai ae I tua nakoimi bwa kam na kakairi iai n te bong aei, ao kam kakairi irouia atua aika kam aki kinaia.
29 “Ngkana e kairingkami Iehova ae Atuami nakon te aba are kam na abanna, kam riai n taekina* te kakabwaia i aon te Maunga ae Keritim, ao te rekenikai i aon te Maunga ae Ebara.+ 30 Tiaki a mena n iteran te Ioretan are mai maeao,* i abaia tibuni Kanaan ake a maeka n te Arabaa* ni kaitaraa Kirekara, i rarikini kaai aika bubura ake arokani More?+ 31 Bwa kam a rinanon te Ioretan nakon iterana, bwa kam na rin ao n abana te aba ae e a anganingkami Iehova ae Atuami.+ Ngkana kam a abanna ao ni maeka iai, 32 kam riai n taratara raoi bwa kam na kakororaoi kaetieti ni kabane ma mooti aika I kaaki i matami n te bong aei.+
12 “Aikai kaetieti ma mooti aika kam riai n taratara raoi bwa kam na kakororaoi, ni boong ni kabane ake kam maiu iai n te aba are e na anganingkami Iehova ae Atuaia ami bakatibu, bwa kam na abanna. 2 Kam riai ni kamaunai raoi taabo ni kabane, ake a toro iai irouia atuaia natannaomata+ ake kam na taui aia tabo, e ngae ngke i aoni maunga aika ririeta, ke i aon tabuki, ke i aani kaai aika manguroro. 3 Kam riai ni kabwakai aia baonikarea, kamaeinikuni aia boua aika tabu,+ kabueki aia kai aika tabu* n te ai, ao korei ni kabwakai aia bouannanti aika kaaraki ake katotongan atuaia,+ ni kamaunai araia man te tabo anne.+
4 “Kam na tai taromauria Iehova ae Atuami n te aro anne.+ 5 Ma kam na ukoukora Iehova ae Atuami, n te tabo ae e rineia bwa e na katea iai arana ao ana tabo ni maeka i buakoia ami baronga ni kabane, ao naako iai.+ 6 Anne te tabo ae kam na uotii nako iai ami karea ni kabuekaki,+ ami karea, ami kabwianibwai,*+ ami angabwai,+ ami karea ibukin ami taetae ni bau, ami karea ni kan anga,+ ao aia karimoa ami kao ma ami tiibu.+ 7 Kam riai n amwarake ikanne ngkami ma kaaini batami i matan Iehova ae Atuami,+ ao ni kimwareirei n ami beku nako,+ ibukina bwa e a tia ni kakabwaiaingkami Iehova ae Atuami.
8 “Kam na tai karaoa aron ae ti karaoia ikai n te bong aei, ike a bane iai aomata ni karaoa ae e bon riai i mataia,* 9 ibukina bwa kam tuai n roko n te tabo ni motirawa,+ ao n te tibwanga ae e a anganingkami Iehova ae Atuami. 10 Ngkana kam rinanon te Ioretan nakon iterana are teuana,+ ao ni maeka n te aba ae e a anganingkami Iehova ae Atuami bwa kam na abanna, e na bon anganingkami te motirawa mairouia taani kairiribai nakoimi ni kabane akana i rarikimi, ao kam na maeka ma te mweraoi.+ 11 Kam na uotii bwaai ni kabane aika I tua nakoimi nakon te tabo ae e rineia Iehova ae Atuami bwa e na mena iai arana+—ami karea ni kabuekaki, ami karea, ami kabwianibwai,+ ami angabwai, ao karea nako ake kam taetae ni bau iai nakon Iehova. 12 Kam na kimwareirei i matan Iehova ae Atuami,+ ngkami ma natimi mwaane ao natimi aine, ami toro aika mwaane ma aine, ao tibun Rewi ane mena n ami kaawa,* bwa e aki anganaki tibwana ke tibwangana i rarikimi.+ 13 Taratara raoi bwa kam na aki anga ami karea ni kabuekaki n te tabo riki teuana ae tao kam noria.+ 14 Kam riai n tii anga ami karea ni kabuekaki n te tabo ae e rineia Iehova n teuana mai buakon aia aono ami baronga, ao ikanne ae kam riai ni karaoi iai bwaai nako aika I tua nakoimi.+
15 “Ma kam kona n tiringa te man n ami kaawa* ni kabane n te tai are kam kani kana iai te irikomaiu,+ ni kaineti ma te kakabwaia are e anganingkami Iehova ae Atuami. E kona ni kanna te aomata ae kamwara ao te aomata ae itiaki, n aromi ni kana te katere* ke te ria. 16 Ma kam na tai kana te raraa.+ Kam riai ni kabwaroa i aontano n aron te ran.+ 17 Kam na aki kariaiakaki i nanon ami kaawa nako* ni kana ke n nima teuana katebwinani mwakoron ami uita,* ami wain ae boou, ami oera, aia karimoa ami kao ma ami tiibu,+ ami karea nako ibukin ami taetae ni bau are kam taetae ni bau iai, ami karea ni kan anga, ke ami angabwai. 18 Kam na kang baikanne i matan Iehova ae Atuami n te tabo ae e na rineia Iehova ae Atuami,+ ngkami ma natimi mwaane ao natimi aine, ami toro aika mwaane ma aine, ao tibun Rewi ane mena n ami kaawa nako.* Ao kam na kimwareirei i matan Iehova ae Atuami n ami beku ni kabane. 19 Taratara raoi bwa kam na aki kaaki taekaia tibun Rewi,+ n uaa tokini maiumi i abami.
20 “Ngkana e kabuburaa ami aono Iehova ae Atuami+ n aron are e beritanna nakoimi,+ ao kam kangai, ‘Ti a kani kang irikomaiu,’ ibukina bwa kam a bwarua te irikomaiu, ao kam kona ni kang irikomaiu n te tai are kam bwaruia iai.+ 21 Ngkana e raroanako ma ngkami te tabo ae e rineia Iehova bwa e na kaaki arana iai,+ kam riai ngkanne ni kamatea temanna mai buakon ami kao ma ami tiibu, are e anganingkami Iehova, n aron are I tua nakoimi, ao kam riai ni kanna i nanon ami kaawa nako n te tai are kam bwaruia iai. 22 Kam kona ni kanna n aromi ni kana te katere ao te ria.+ E kona ni kanna te aomata ae kamwara ao te aomata ae itiaki. 23 Ma tii kamatoai nanomi bwa kam na aki kana te raraa,+ ibukina bwa bon te maiu* te raraa,+ ao kam na tai kana te maiu* ma te iriko. 24 Kam na tai kanna. Kam riai ni kabwaroa i aontano n aron te ran.+ 25 Kam na tai kanna, bwa a aonga n nakoraoi bwaai ni kabane ibukimi ma natimi ake imwimi, ibukina bwa kam karaoa ae eti i matan Iehova. 26 Kam riai n anai tii baika tabu ake ami bwai ao ami karea ibukin ami taetae ni bau, ngkana kam roko n te tabo ae e na rineia Iehova. 27 Kam na anga ikanne ami karea ni kabuekaki, ae te iriko ao te raraa,+ i aon ana baonikarea Iehova ae Atuami, ao a riai ni kabwaroaki raraan ami karea i rarikin ana baonikarea+ Iehova ae Atuami, ma kam kona ni kana irikona.
28 “Taratara raoi bwa kam na ongeaba n taeka ni kabane aika I tua nakoimi aikai, bwa a aonga n nakoraoi n taai nako bwaai ni kabane ibukimi ma natimi ake imwimi, ibukina bwa kam karaoa ae raoiroi ao ae eti i matan Iehova ae Atuami.
29 “Ngkana e kamaunaia natannaomata ake kam na taui aia tabo Iehova ae Atuami,+ ao kam a maeka i abaia, 30 taratara raoi bwa kam na aki mwane ngkana a a tia ni kamaunaaki mai mwaimi. Tai titiraki ibukin atuaia ni kangai, ‘Tera aroia natannaomata aikai n toro irouia atuaia? N na karaoa naba ngai ae aron anne.’+ 31 Kam na tai karaoa aei nakon Iehova ae Atuami, ibukina bwa a karaoi ibukia atuaia bwaai nako aika riribaaki aika e ribai Iehova, ao a kabuekiia naba natiia mwaane ao natiia aine n te ai nakoia atuaia.+ 32 Kam riai n taratara raoi ni karaoi bwaai nako aika I tua nakoimi.+ Kam na tai karakaa ao tai kakeea naba.+
13 “Ngkana e teirake i buakomi te burabeti temanna, ke te aomata ae taekini kanoan taai aika a na roko n te mii, ao e anganingkami te kanikina ke te bwai ae kamimi, 2 ao e koro bukin te kanikina ke te bwai ae kamimi are e taekinna nakoimi n te tai are e kangai iai, ‘Ti a nako ni kakairi irouia atua riki tabeman ake atua ake kam aki kinaia, ao ti na toro irouia,’ 3 kam na tai ongo n ana taeka te burabeti anne ke te tia mii anne,+ bwa e kataingkami Iehova ae Atuami,+ bwa e na ataia bwa kam tangira Iehova ae Atuami ma nanomi ni kabane ao maiumi* ni kabane, ke kam aki.+ 4 Kam riai ni kakairi iroun Iehova ae Atuami, kam riai ni maakua, kam riai ni kawakin ana tua, kam riai n ongo ni bwanaana, ao boni ngaia ae kam riai n toro irouna, ao kam riai n nimtia.+ 5 Ma e bon riai ni kamateaki te burabeti ke te tia mii anne,+ ibukina bwa e kaungaa te karitei nakon Iehova ae Atuami are kairingkami ni kaotinakoingkami man te aba are Aikubita, ao e a manga kabooingkami man te auti n toronaki. E kataia teuanne ni katannakoingkami man te kawai are e tua Iehova ae Atuami bwa kam na nakonako iai. Kam riai ni kanakoa te bwai ae buakaka mai buakomi.+
6 “Ngkana e kataia ni karaba n anai nanomi tarimi ae natin tinami, ke natimi te mwaane ke natimi te aine, ke buumi aika tangiraki, ke raoraomi ae kam rangi ni kaan ma ngaia, ni kangai, ‘Ti a nako n toro irouia atua riki tabeman,’+ ake atua ake kam aki kinaia ao a aki naba kinaaki irouia ami bakatibu, 7 mai buakoia atuaia botannaomata akana i rarikimi ni kabutaa, ake tao a kaan ke ake a raroanako ma ngkami, mai tabon te aba nakon tabona are teuana, 8 ao kam na tai ira nanona ke n ongo irouna,+ ke ni kaota te nanoanga ke n atataiaomata nakoina ke ni kamanoa, 9 ma kam bon riai n tiringnga.+ Kam riai ni moani karebanaia n atibu n uaa matena, ao imwina a na karebanaia aomata ni kabane.+ 10 Ao kam riai ni karebanaia n atibu n uaa matena,+ ibukina bwa e a tia n ukoukora tannakomi mairoun Iehova ae Atuami, are kairingkami ni kaotinakoingkami man te aba are Aikubita, man te auti n toronaki. 11 Ao ane a na bane n ongo tibun Iteraera ao a na maaku, ao a na aki manga karaoa te bwai ae buakaka ae aron aei i buakomi.+
12 “Ngkana kam ongo bwa e taekinaki ae kangai n te kaawa teuana mai buakon ami kaawa, ae e a anganingkami Iehova ae Atuami bwa kam na maeka iai, 13 ‘A a kaoti mwaane mai buakomi aika akea uaaia, ao a kataia ni katannakoia kaain aia kaawa ni kangai: “Ti a nako n toro irouia atua riki tabeman,” ake atua ake kam aki kinaia,’ 14 ao kam riai n nenera taekan anne, ni karaoa te kakaae raoi i aona ao n titiraki,+ ao ngkana e a bon tia ni karaoaki te bwai ae riribaaki aei i buakomi ao ni kamatoaaki bwa e boni koaua, 15 kam bon riai ngkanne n oreiia kaain te kaawa anne n te kabaang.+ Kamauna n te kabaang ma bwaai nako ake iai n ikotaki ma te nanai are iai.+ 16 Kam na rikoi ngkanne bwaai ni kuri ni kabane ake iai nako nukani maraen te kaawa, ao kabueka te kaawa n te ai, ao a na riki bwaai ni kuri ake iai bwa te karea ni kabuekaki nakon Iehova ae Atuami. E na teimatoa n riki bwa te bwariko n atibu. E aki riai ni manga kateaki. 17 E aki riai baimi n anaa te bwai teuana ae kaokoroaki ibukin te kamaunaaki,+ bwa e aonga n rairakinako Iehova man uraraken unna, ao ni kaota nakoimi te nanoanga ao te atataiaomata ma ni kamwaitingkami, n aron are e taetae n tuea iai nakoia ami bakatibu.+ 18 Bwa kam riai n ongeaba* iroun Iehova ae Atuami, ni kawakin ana tua nako aika I tua nakoimi n te bong aei, ni karaoa ae eti i matan Iehova ae Atuami.+
14 “Bon natin Iehova ae Atuami ngkami. Kam na tai korokoreingkami+ ke n imani ami ari* ibukin te aomata ae mate.+ 2 Bwa bon te natannaomata ae itiaki* ngkami+ iroun Iehova ae Atuami, ao e a tia n rineingkami Iehova mai buakoia botannaomata ni kabane n te aonnaba, bwa kam na riki bwa ana aomata, ae ana aomata aika okoro.*+
3 “Kam na tai kana te bwai teuana ae riribaaki.+ 4 Aikai maan aika kam kona ni kang:+ te kao mwaane, te tiibu, te kooti, 5 te ria,* te katere, te robaki, te kooti ae moaanti, te anterobe, te tiibu ae moaanti, ao te tiibu ae mena n te maunga. 6 Kam kona ni kang maan nako aika manga waeia, ao a nnai kanaia ni manga kantii. 7 Ma aikai maan aika nnai kanaia ni manga kantii ke aika a manga waeia aika kam na tai kang: te kamero, te rabiti ae te ea, ao manin te bwaa ae te baetia, ibukina bwa a nnai kanaia ni manga kantii ma a aki manga waeia. A kamwara ibukimi.+ 8 Ao te beeki naba, ibukina bwa e manga waena ma e aki nna kanana ni manga kantia. E kamwara ibukimi. Kam na tai kang irikoia ke n ringi rabwataia maan akanne aika mate.
9 “Kam kona ni kang baikai mani bwaai ni kabane ake a mena n te ran: Kam kona ni kang bwaai ni kabane aika iai ingia ao inaia.+ 10 Ma kam na tai kang bwaai ni kabane aika akea ingia ao inaia. E kamwara ibukimi.
11 “Kam kona ni kang mannikiba nako aika itiaki. 12 Ma aikai aika kam na tai kang: te ikare, te aotibure, te kia ae roroo,+ 13 te kaite ae uraura, te kaite ae roroo, ao te kirete n aekana nako, 14 te reeben n aekana nako, 15 te aotireti, te aure, te timu, te baokan n aekana nako, 16 te aure ae uarereke, te aure ae abwabwaki taningana, te tuwaan, 17 te berikan, te kia, te komorante, 18 te titaoki, te kaai n aekana nako, te uboi, ao te baate. 19 A bane naba ni kamwara ibukimi te nna* ni man* aika mwamwae aika iai baia ni kiba. A aki riai ni kanaki. 20 Kam kona ni kang maan nako aika kibakiba aika itiaki.
21 “Kam na tai kang maan nako ake a kuneaki ni mate.+ Kam kona n angan te aomata ae maeka n iruwa i nanon ami kaawa nako,* ao e kona ni kanna, ke e kona ni kaboonakoaki nakon te ianena. Bwa bon te natannaomata ae itiaki ngkami iroun Iehova ae Atuami.
“Kam na tai kaburoa te kooti ae ataei i nanon rannimamman tinana.+
22 “Kam bon riai n anga teuana katebwinani* mwakoroni bwaai ni kabane, aika uaan ami koraa ake a unikaki n te tawaana ni katoa ririki.+ 23 Kam na kana ao n nima teuana katebwinani mwakoron ami uita,* ami wain ae boou, ami oera, ao aia karimoa ami nanai ni kao ao n tiibu, i matan Iehova ae Atuami n te tabo ae e rineia bwa e na mena iai arana,+ bwa kam aonga n reireiningkami maakakin Iehova ae Atuami n taai nako.+
24 “Ma ngkana e na rangi n ananau mwanangami, ao kam a aki kona n uotia nakon te tabo ae e rineia Iehova ae Atuami bwa nnen arana,+ bwa e a raroanako ma ngkami, (ibukina bwa e na kakabwaiaingkami Iehova), 25 kam kona ngkanne ni kaboonakoa, ao mwananga ma ami mwane i nanoni baimi nakon te tabo ae e na rineia Iehova ae Atuami. 26 Kam kona ni kabanea te mwane anne n te bwai ae kam tangiria ae tao taiani kao, tiibu, kooti, te wain ma kamanging riki tabeua, ao bwaai ake kam tangiri, ao kam na kanna ikanne i matan Iehova ae Atuami ao kimwareirei, ngkami ma kaaini batami.+ 27 Ao tai kaaki taekan tibun Rewi temanna ae mena n ami kaawa nako,+ bwa kioina ngkai e aki anganaki tibwana ke tibwangana i rarikimi.+
28 “Ni katoa tokin ririki aika tenua, ao kam riai n uotii ni kaotinakoi teuana katebwinani mwakoron ami uaa ni kabane ibukin te ririki anne, ao kaaki n ami kaawa nako.+ 29 Ao e na roko tibun Rewi ae aki anganaki tibwana ke tibwangana i rarikimi, ao te aomata ae maeka n iruwa, te teei ae akea tamana,* ao te aine ae e a tia ni mate buuna, aika mena n ami kaawa nako, ao a na amwarake ni kanuaiia,+ bwa e aonga ni kakabwaiaingkami Iehova ae Atuami ni bwaai ni kabane aika kam karaoi.+
15 “Kam riai ni kamaunai taarau ni koron ririki nako aika itiua.+ 2 Aio aroni kamaunaan taian taarau: A na bane taani kataarau, temanna ma temanna ni kamauna ana taarau raona n aomata are e bae iai irouna. E aki riai ni kairoroa raona ke tarina bwa e na kabwaraa ana taarau, bwa e na katanoataaki bwa te kabwarataarau ibukin neboan Iehova.+ 3 Kam kona ni kairoroa te ianena bwa e na kabwaraa ana taarau,+ ma kam riai ni kamauna ami tangitang i aoni baike e taarau iai tarimi iroumi. 4 Ma e riai n akea i buakomi ae e maiu ni kainnano bwa e na boni kakabwaiaingkami Iehova,+ n te aba ae e a anganingkami Iehova ae Atuami bwa kam na taua bwa abami, 5 ma tii ngkana kam bon ongo raoi ni bwanaan Iehova ae Atuami, ao ni kakairi raoi n tuua aikai ni kabane aika I anganingkami n te bong aei.+ 6 Bwa e na kakabwaiaingkami Iehova ae Atuami n aron are e beritanna nakoimi, ao kam na kakatangobwai* nakoia natannaomata aika bati ma kam na aki ngkami tatangobwai,+ ao kam na taua taekaia natannaomata aika bati ma a na aki taua taekami.+
7 “Ngkana iai tarimi temanna ae maiu ni kainnano i buakomi, ae e maeka n ami kaawa teuana n te aba ae e a anganingkami Iehova ae Atuami, ao tai kamatoaa nanomi ke ni kaina baimi nakon tarimi ae maiu ni kainnano.+ 8 Bwa kam riai n tituaraoi ni kaurei baimi nakoina,+ ao anganna te bwai ae e kainnanoia ke ae e tare iai bwa e na tangoia.* 9 Taratara raoi bwa kam na aki kaikoa te iango ae buakaka i nanomi ae kangai, ‘E a uakaan te kaitiua n ririki, ae te ririki ni kamaunai taarau,’+ ao kam a katoka ami tituaraoi nakon tarimi ae maiu ni kainnano, ao akea te bwai ae kam anganna. Ngkana e tang nakon Iehova ibukimi, ao kam na bure iai.+ 10 Kam riai n tituaraoi n anganna+ ao kam* aki riai n anganna ma te aki kukurei, bwa anne bukina ae e na kakabwaiai ami mwakuri nako ma ami beku Iehova ae Atuami.+ 11 Bwa e na iai n taai nako aomata aika maiu ni kainnano i aon te aba.+ Anne bukina ae I tua iai ae kangai nakoimi, ‘Kam riai n tituaraoi ni kaurei baimi nakon tarimi ae karawawataaki, ao ae maiu ni kainnano i abami.’+
12 “Ngkana iai tarimi temanna ae te Ebera, ae te mwaane ke te aine, ae kaboonakoaki nakoimi ao e toro iroumi i nanon onoua te ririki, kam riai ngkanne ni kainaomataa n te kaitiua n ririki.+ 13 Ao ngkana kam na kainaomataa, kam na tai kanakoa n akea uotana. 14 Kam riai n tituaraoi n anganna teutana man ami nanai, ami tabo ni kaaki kun ni uita, ao man ami nne ni kamanti ibukin te oera ao te wain. Kam riai n anganna n aroni kakabwaiaami iroun Iehova ae Atuami. 15 Uringnga are kam riki ngkoa bwa te toro n te aba are Aikubita, ao e a manga kabooingkami Iehova ae Atuami. Anne bukina ae I tua iai nakoimi bwa kam na karaoa aei n te bong aei.
16 “Ma ngkana e kangai nakoim, ‘N na aki nako mai rarikim!’ ibukina bwa e tangiriko ma kaaini batam, bwa kioina ngke e kukurei n tikuna i rarikim,+ 17 ko riai ngkanne ni kairia ni kararaa ma te mataroa ao ewara taningana n te bwai n ewataninga, ao e na riki bwa am toro n uaa tokini maiuna. Anne naba ae ko riai ni karaoia nakon am toro te aine. 18 Ngkana ko kainaomataa ao e a kitaniko, tai iangoia bwa te bwai ae karawawata, bwa ana beku ake i nanon onoua te ririki, e anganiko am raka ae uoua te tai okiokina nakon are e kona n anganiko te tia mwakuri ae kabooaki ana mwakuri, ao e a tia Iehova ae Atuam ni kakabwaiako ni bwaai ni kabane ake a karaoaki.
19 “Kam riai ni katabui nakon Iehova ae Atuami, aia karimoa aika mwaane ami kao ma ami tiibu.+ Kam na tai kammwakura aia karimoa ami kao,* ao tai korei buraen aia karimoa ami tiibu. 20 Kam riai ni kanna i matan Iehova ae Atuami ni katoa ririki, ngkami ma kaaini batami, n te tabo ae e na rineia Iehova.+ 21 Ma kam na tai kareanna nakon Iehova ae Atuami ngkana iai toabuakani bwain rabwatana, e mwauku, e mataki, ke iai irouna aeka n toabuaka riki aika kakaiaki.+ 22 E riai te aomata ae kamwara ao te aomata ae itiaki ni kanna i nanon ami kaawa nako,* n aroni kanakin te katere* ke te ria.+ 23 Ma kam na tai kana raraana,+ kam riai ni kabwaroa i aontano n aron te ran.+
16 “Kawakina te namwakaina ae Abibi,* ao bukamarua iai te Toa ae te Riao nakon Iehova ae Atuami,+ bwa e kairingkami ni kaotinakoingkami Iehova ae Atuami mai Aikubita n te bong, n te namwakaina ae Abibi.+ 2 Ao kam riai n anga te karea ibukin te Toa ae te Riao nakon Iehova ae Atuami,+ mai buakoia ami tiibu, ami kao, ao ami kooti,+ n te tabo ae e rineia Iehova bwa e na mena iai arana.+ 3 Kam na tai kana te bwai teuana i rarikina ae karikaki,+ bwa itibong te bong ae kam riai ni kana iai te bwerena ae aki karikaki, ae te bwerena ibukin te karawawataaki, ibukina bwa kam ienikuri n otinako man te aba are Aikubita.+ Karaoa aei n uaa tokini maiumi, bwa kam aonga n ururinga te bong are kam otinako iai man te aba are Aikubita.+ 4 Akea te burawa ae karikaki* ae riai n noraki iroumi n ami aono nako i nanon itibong,+ ao akea naba nikiran irikon te man ae kam na kareanna n tairikin te moani bong, ae riai n tiku ni kangainaa.+ 5 Kam na aki kariaiakaki n anga te karea ibukin te Toa ae te Riao, ni kaawa nako aika e a anganingkami Iehova ae Atuami. 6 Ma e riai ni kareanaki n te tabo ae e rineia Iehova ae Atuami bwa e na mena iai arana. Kam riai n anga te karea ibukin te Toa ae te Riao n te moantairiki, ngkana e bung raoi taai,+ n te tai ae baireaki ibukin otinakomi mai Aikubita. 7 Kam riai ni kamwaia ao ni kanna+ n te tabo ae e na rineia Iehova ae Atuami,+ ao kam kona n okiri ami umwanrianna n te ingabong. 8 Kam riai ni kana te bwerena ae aki karikaki i nanon onobong, ao n te kaitiua ni bong e na iai te botaki ae okoro nakon Iehova ae Atuami. Akea te mwakuri ae kam na karaoia.+
9 “Kam riai ni wareki wiki aika itiua. Kam riai ni moana warekani wiki aika itiua, man te tai are kam moani kaaki iai te biti n tai i aon ami baare ake n te tawaana.+ 10 Ao kam riai ni bukamarua te Toa ae Taiani Wiki nakon Iehova ae Atuami+ n te karea ni kan anga mai baimi, ae kam anga ni kaineti ma aron Iehova ae Atuami ni kakabwaiaingkami.+ 11 Ao kam riai ni kimwareirei i matan Iehova ae Atuami n te tabo ae e rineia Iehova ae Atuami bwa e na mena iai arana, ngkami ma natimi mwaane ao natimi aine, ami toro aika mwaane ma aine, tibun Rewi ae mena n ami kaawa nako,* te aomata ae maeka n iruwa, te teei ae akea tamana,* ao te aine ae e a tia ni mate buuna, aika mena i buakomi.+ 12 Uringnga are kam riki ngkoa bwa te toro i Aikubita,+ ao kam na kakairi raoi n tuua akanne ao kakororaoi.
13 “Kam riai ni bukamarua te Toa ae Umwanrianna*+ i nanon itibong, n te tai are kam ikotii iai ami uaa man ami tabo ni kaaki kun ni uita, ao man ami nne ni kamanti ibukin te oera ao te wain. 14 Kam na kimwareirei n tain ami toa,+ ngkami ma natimi mwaane ao natimi aine, ami toro aika mwaane ma aine, tibun Rewi, te aomata ae maeka n iruwa, te teei ae akea tamana, ao te aine ae e a tia ni mate buuna, aika mena n ami kaawa nako. 15 Kam na bukamarua te toa+ nakon Iehova ae Atuami i nanon itibong, n te tabo ae e rineia Iehova, bwa e na kakabwaiai uaan nako abami Iehova ae Atuami ao bwaai ni kabane aika kam karaoi,+ ao kam na boni kimwareirei.+
16 “A riai ni kaoti ami mwaane ni kabane i matan Iehova ae Atuami tenua te tai n te ririki, n te tabo ae e rineia: n tain te Toa ae te Bwerena ae Aki Karikaki,+ te Toa ae Taiani Wiki,+ ao te Toa ae Umwanrianna,*+ ao akea i buakoia ae e riai ni kaoti i matan Iehova n akea uotana. 17 E riai te bwaintituaraoi are e uotia temanna ma temanna, ni kaineti raoi ma te kakabwaia are e anganingkami Iehova ae Atuami.+
18 “Kam riai n rineiia taani moti+ ao mataniwi ibukin te baronga teuana ma teuana, ni kaawa* ni kabane aika e a anganingkami Iehova ae Atuami, ao a riai ni momotiki taekaia aomata n te motikitaeka ae raoiroi. 19 Kam na tai kabwaoua te kaetitaeka ae riai,+ tai inanonano,+ ke ni butimwaea te bwai ni kamaraato, bwa e kamataki mataia akana wanawana te bwai ni kamaraato,+ ao e kabwaouai aia taeka akana raoiroi. 20 Kam riai ni kaea te kaetitaeka ae riai,+ eng, kaea te kaetitaeka ae riai, bwa kam aonga n teimatoa ni maiu ao n abana te aba ae e a anganingkami Iehova ae Atuami.
21 “Kam na bon aki unika te aeka n aroka teuana bwa kaanga te kai ae tabu,*+ n uakaan ma ana baonikarea Iehova ae Atuami ae kam karaoia ibukimi.
22 “Kam na bon aki naba katea ami boua ae tabu,+ ae te bwai ae e ribaia Iehova ae Atuami.
17 “Kam na tai anga bwa te karea nakon Iehova ae Atuami, te kao mwaane ke te tiibu ae iai toabuakani bwain rabwatana ke e ikoaki, bwa e riribaaki iroun Iehova ae Atuami.+
2 “Ngkana tao iai te mwaane ke te aine ae noraki i buakomi, n ami kaawa teuana ae e a anganingkami Iehova ae Atuami, bwa e kakaraoa te bwai ae buakaka i matan Iehova ae Atuami, ao e urua ana berita,+ 3 ao e rairakinako n taromaurii atua riki tabeman ma ni bobaraaki nakoia, ke nakon taai, ke namwakaina, ke bwaini karawa ni kabane,+ ae te bwai ae I aki tua karaoana,+ 4 ma kam kaongoaki ke kam ongo taekana, kam riai ngkanne ni karaoa te kakaae raoi i aona. Ngkana e kamatoaaki bwa e boni koaua+ ae e boni karaoaki te bwai ae riribaaki aei i Iteraera, 5 kam riai ngkanne ni kaira te mwaane ke te aine ae karaoa te bwai ane buakaka anne, nako mataroan oon ami kaawa, ao e riai te mwaane ke te aine anne ni karebanaaki n atibu n uaa matena.+ 6 E riai ni kamateaki te aomata ane riai matena anne, n aia kaotioti* taani kakoaua aika uoman ke teniman.+ E na aki kamateaki n ana kaotioti te tia kakoaua ae tii temanna.+ 7 A riai taani kakoaua akanne ni karebanaia moa n atibu n uaa matena, ao imwina a na karebanaia aomata ni kabane. Kam riai ni kanakoa te bwai ae buakaka mai buakomi.+
8 “Ngkana iai te tangitang ae tabekaki n ami kaawa teuana, ae e rangi ni kangaanga motikan taekana iroumi, ae tao te tangitang ae irekereke ma te katuturaraa,+ ke te tangitang ae tabekaki i aan te tua, ke ibukin te mwakuri n iowawa ae karaoaki, ke aeka ni kauntaeka riki tabeua, kam riai ngkanne n teirake ao n nakon te tabo ae e rineia Iehova ae Atuami.+ 9 Naako kawariia ibonga* aika tibun Rewi ao te tia moti+ ane beku ni boong akanne, ao tabeka ami titiraki, ao ane a na anganingkami te moti.+ 10 Ao kam riai ni karaoa ae boraoi ma te moti are a anganingkami man te tabo ae e rineia Iehova. Taratara raoi bwa kam na karaoia ni kaineti ma bwaai ni kabane ake a tua nakoimi. 11 Kam riai ni karaoa ae boraoi ma te tua are a kaotia nakoimi, ao ae boraoi ma te moti are a taekinna nakoimi.+ Tai rairakinako man te moti ae a na anganingkami, nakon te angaatai ke te angamaing.+ 12 E riai ni mate te aomata ae kan rarabakau n arona n aki ongo iroun te ibonga ae beku iroun Iehova ae Atuami, ke iroun te tia moti.+ Kam na kanakoa te bwai ae buakaka mai buakoia tibun Iteraera.+ 13 Ane a na bane aomata n ongo ma ni maaku, ao a na aki manga kan rarabakau.+
14 “Ngkana kam rin n te aba ae e a anganingkami Iehova ae Atuami, ao kam abanna ao ni maeka iai, ao kam kangai, ‘Kariaia bwa ti na rinea te uea i aora, n ai aroia natannaomata aika i rarikira,’+ 15 ao ngkana e riki anne, ao kam bon riai n rinea te uea ae e rineia Iehova ae Atuami.+ Kam riai ni mwiokoa temanna mai buakoia tarimi bwa te uea. Kam katabuakaki ni mwiokoa i aomi te ianena ae tiaki tarimi. 16 Ma e aki riai ni karekeia ana aoti aika mwaiti,+ ke ni kaokiia aomata nako Aikubita ibukini karekeaia riki aoti aika mwaiti,+ kioina ngkai e kangai Iehova nakoimi, ‘Kam na tai manga oki n te kawai aei.’ 17 E na aki naba karekeia buuna aika mwaiti, bwa e aonga n aki rairakinako nanona,+ ao e aki riai naba ni kabatiai ana tirewa ma ana koora.+ 18 Ngkana e a tekateka i aon te kaintokanuea n ana tautaeka n uea, ao e riai ni korea n te boki* teuana katotongan te Tua ae anaaki man te boki are a kakawakinna ibonga aika tibun Rewi.+
19 “E na tiku irouna ao e na warekia ni kabane bongini maiuna,+ bwa e aonga n reireinna maakakin Iehova ae Atuana, ao e na kakairi n taekan nako te Tua aei ao mooti aikai, n arona ni kakororaoi.+ 20 Mangaia are e na aki karietataa nanona i aoia tarina nako, ao e na aki rairakinako man te tua aei nakon te angaatai ke te angamaing, bwa e aonga n tiku n te tai ae maan n ana tautaeka n uea, ngaia ma natina, i buakoia tibun Iteraera.
18 “A na aki anganaki tibwaia ke tibwangaia ibonga* aika tibun Rewi, ao bon te baronga are Rewi ni kabane, i buakoia tibun Iteraera. A na amwamwarake ni karea ake a kareanaki n te ai nakon Iehova, aika bon tibwangana.+ 2 Mangaia are e riai n akea tibwangaia i buakoia tariia. Bon tibwangaia Iehova, n aron are e taekinna nakoia.
3 “Aei te bwai ae e na reke irouia ibonga mairouia aomata: Ane e anga ana karea ae tao te kao mwaane ke te tiibu, e na angan te ibonga anganibain te man are ana karea, mwangaina, ao birotona. 4 Kam riai n anganna moan uaan ami uita,* ami wain ae boou, ami oera, ao moani buraeia ami nanai aika koreaki.+ 5 E a tia Iehova ae Atuami n rineiia tibun Rewi man ami baronga nako, bwa a na beku n aran Iehova n taai nako.+
6 “Ma ngkana iai tibun Rewi ae kitana ami kaawa teuana, ae maeka ngkoa iai i Iteraera,+ bwa e kan nako n te tabo ae e rineia* Iehova,+ 7 e kona ni beku ikekei n aran Iehova ae Atuana, n ai aroia tarina ni kabane aika tibun Rewi, aika kateaki i matan Iehova ikekei.+ 8 E na reke tibwana te amwarake ae titeboo ma ngaiia,+ irarikin are e reke irouna mani kaboonakoan tibwangana are reke mairouia ana bakatibu.
9 “Ngkana kam rin n te aba ae e a anganingkami Iehova ae Atuami, ao kam na tai reireiningkami te kakairi n aia mwakuri aika riribaaki natannaomata akanne.+ 10 E aki riai n noraki i buakomi te aomata ae kabueka natina te mwaane ke natina te aine n te ai,*+ te tia kaiwa,+ te tia tabunea,+ te tia ukoukori kanikinaeani baika tuai n riki,+ 11 te tia kakaraoi, te tia bubutii buokana iroun te tia rorokoia taimonio,+ ke te tia kaiwani kanoan taai aika a na roko,+ ke te tia titirakinia maate.+ 12 Bwa e riribaaki iroun Iehova ane e kakaraoi baikai, ao e a kakioianako naakai Iehova ae Atuami mai mwaimi ibukini mwakuri aika riribaaki aikai. 13 Kam riai ni kaotia bwa akea kabuakakaami i matan Iehova ae Atuami.+
14 “Bwa natannaomata aika kam a taui abaia aikai, a taneiai n ongo irouia taan tabunea+ ao taani kaiwa,+ ma e aki kariaia Iehova ae Atuami bwa kam na karaoa te aeka ni mwakuri aei. 15 E na kateirakea ibukimi te burabeti temanna Iehova ae Atuami ae ai arou mai buakoia tarimi. Kam riai n ongo irouna.+ 16 Bon anne kaekaan te baere kam butiia Iehova ae Atuami i Oreba, n te bong are kam ikotaki n te botaki* iai+ ao kam kangai, ‘Tai kariaia bwa ti na ongora ni bwanaan Iehova ae Atuara, ke ni manga nora te ai ae rangi ni korakora aei, bwa ti kaawa ni mate.’+ 17 E taku ngkanne Iehova nakoiu, ‘A raoiroi baike a taekin. 18 N na kateirakea te burabeti temanna ae ai arom ibukia mai buakoia tariia,+ ao N na kaaki au taeka i wina,+ ao e na taekin nakoia bwaai ni kabane aika I tua nakoina.+ 19 E na bon anga taekan arona nakoiu te aomata ane aki ongo n au taeka, ake e na taekin teuaei n arau.+
20 “‘Ngkana iai te burabeti ae kan rarabakau n taetae n arau ae I aki tua nakoina bwa e na taetae, ke e taetae n araia atua riki tabeman, ao e riai ni mate te burabeti anne.+ 21 Ma ane kam na kangai i nanomi: “Ti na kangaa n ataia bwa e aki taekina te taeka aei Iehova?” 22 Ngkana e taetae te burabeti n aran Iehova, ao e aki kakororaoaki ana taeka ke e aki koro bukina, e aki ngkanne taekina te taeka anne Iehova. E kan rarabakau n taekina te taeka anne te burabeti. Kam aki riai ni maakua.’
19 “Ngkana e a kamaunaia natannaomata aikai Iehova ae Atuami, are abaia ae e a anganingkami Iehova ae Atuami, ao kam taui aia tabo ma ni maeka n aia kaawa ao n aia auti nako,+ 2 kam riai ni kaokoroi kaawa aika tenua n abami, ae e a anganingkami Iehova ae Atuami bwa kam na abanna.+ 3 Kam riai n tibwaa aonon te aba ae e anganingkami Iehova ae Atuami bwa kam na abanna, nakon tenua te mwakoro, ao katauraoi kawai bwa e aonga ni birinako te tia tiriaomata nakon teuana mai buakoni kaawa akanne.
4 “Aio te aro ae riai n riki ni kaineti ma te tia tiriaomata ae tao e na birinako nako iai ni karekea maiuna: Ngkana e orea raona n tiaki nanona ao e bon aki riribaia mai mwaina,+ 5 bwa ngkana e nako buakonikai ma raona bwa e na tabeaia, ao e tabeka baina ni korea te aroka n te tanai, ma ngkana e a tii kibanako naba win te tanai mani kain tauana ao e boo iai raona ao e mate, e riai ni birinako te tia tiriaomata anne nakon teuana mai buakoni kaawa aikai bwa e aonga ni maiu.+ 6 Bwa e kaawa n roko unin* te tia irantangaa te raraa,+ ao e na kakioa te tia tiriaomata ao ngkana e reke irouna ao e na kabuaa maiuna,* ngkai e rangi n raroa kaean te kaawa. Ma e bon aki tau ni mate ngkai e bon aki riribaa raona anne mai mwaina.+ 7 Anne bukina ae I tua iai ae kangai nakoimi: ‘Kaokoroi kaawa aika tenua.’
8 “Ngkana e kabuburaa ami aono Iehova ae Atuami n aron are e beritanna nakoia ami bakatibu,+ ao e anganingkami te aba ni kabane are e beritanna nakoia ami bakatibu+ 9 —ma e na riki anne ngkana kam kakaonimaki ni kakairi n tuua aikai ni kabane aika I anganingkami n te bong aei, ae kam na tangira Iehova ae Atuami ao n teimatoa n nakonako ni kawaina nako+—ao kam na karekei riki kaawa aika tenua irarikin aika tenua aikai.+ 10 N te aro aei, e na aki katutuaki raraan te aomata ae akea ana bure,+ n te aba ae e a anganingkami Iehova ae Atuami bwa tibwangami, ao kam na aki reke n te bure ni katuturaraa.+
11 “Ma ngkana iai te aomata ae riribaa raona,+ ao e kakaran bwa e na ewekia ao e kaikoaka teuanne* n te aro ae kakaiaki ao e mate, ao e birinako te aomata anne nakon teuana mai buakoni kaawa aikai, 12 a riai ngkanne unimwaanen ana kaawa ni kawaekoaa mai ikekei, ao n anga ngaia nako nanoni bain te tia irantangaa te raraa, ao e riai ni mate.+ 13 Kam* aki riai n nanoangaa teuanne, ao kam na kanakoa te bure ibukini katutuan raraan te aomata ae akea ana bure mai buakoia tibun Iteraera,+ bwa a aonga n nakoraoi bwaai ni kabane ibukimi.
14 “Ngkana a reke tibwangami n te aba ae e a anganingkami Iehova ae Atuami bwa kam na abanna, kam aki riai ni kamwainga kanikinaean tian abaia kaain rarikimi+ mani nnena are a katei iai tiia ami bakatibu.
15 “E na aki kaotioti* te tia kakoaua ae tii temanna ni kaitaraa te aomata temanna, ibukin te kairua teuana ke te bure teuana ae e karaoia.+ E riai ni kaetaki taekan te bwai teuana n aia kaotioti* taani kakoaua aika uoman, ke n aia kaotioti taani kakoaua aika teniman.+ 16 Ngkana e kaotioti te tia kakoaua ae iowawa ni kaitaraa te aomata temanna ni bukinna n te bure teuana,+ 17 a na tei mwaane aika uoman aikai ae iai te kauntaeka i marenaia, i matan Iehova ao i mataia ibonga* ma taani moti ake a na beku ni boong akanne.+ 18 A na karaoa raoi ngkanne te kakaae taani moti,+ ao ngkana bon te tia kakoaua ni kewe te aomata ane kaotioti anne, ao e tabeka te bukibuki ni kewe ni kaitaraa tarina, 19 kam riai ni karaoa nakoina te aro are e bairea karaoana nakon tarina,+ ao kam riai ni kanakoa te bwai ae buakaka mai buakomi.+ 20 Ane a na ongo ma ni maaku ake nikirana, ao a na aki manga karaoa te buakaka teuana ae ai aron aei i buakomi.+ 21 Kam* aki riai n nanoangaa teuanne,+ bwa te maiu* boona te maiu,* te mata boona te mata, te wi boona te wi, te bai boona te bai, ao te wae boona te wae.+
20 “Ngkana kam nako ni buakania aiami ao kam noria bwa a bati riki aia aoti nakoimi, aia kaa ni buaka, ao aia taanga ni buaka, ao tai maakuia, bwa e mena iroumi Iehova ae Atuami are kairingkami ni kaotinakoingkami man te aba are Aikubita.+ 2 Ngkana kam nangi nako ni buaka, ao e riai ni keerake te ibonga* ao n taetae nakoia aomata.+ 3 E riai n tuangia ni kangai, ‘Ongora ngkami aika tibun Iteraera. Kam nangi buakania ngkai aiami. E na aki nimamate nanomi. Tai maaku ke ni maakunrang ke n rurubenebene irouia, 4 bwa e mwaati ma ngkami Iehova ae Atuami bwa e na buaka ibukimi, ni kaaitaraia aiami, ao ni kamaiuingkami.’+
5 “A riai naba mataniwi n tuangia aomata ni kangai, ‘Antai ae e a tia ni katea ana auti ae boou ao e tuai ni karaoa kaukana? Kariaia bwa e na okira ana auti, bwa e kaawa ni mate n te buaka ao e na karaoa kaukana te aomata temanna. 6 Ao antai ae e a tia n uniki kureebe n ana nne ni kureebe ao e tuai n taia uaana? Kariaia bwa e na okira ana auti, bwa e kaawa ni mate n te buaka ao e na taia uaana te aomata temanna. 7 Ao antai ae kabae ma te aine temanna ao e tuai ni mare ma ngaia? Kariaia bwa e na okira ana auti,+ bwa e kaawa ni mate n te buaka ao e na mare te mwaane temanna ma neienne.’ 8 A riai naba mataniwi n titirakinia aomata ni kangai, ‘Antai ae kimamaaku ao ae nimamate nanona?+ E riai n okira ana auti, bwa e aonga n aki kabwarai nanoia tarina n ai arona.’*+ 9 Ngkana a a tia n taetae mataniwi nakoia aomata, ao a riai n rineiia taani kairiri n te taanga ni buaka aika a na kairiia aomata.
10 “Ngkana kam kaania te kaawa bwa kam na buakanna, kam riai naba n taekin nakoia kaain te kaawa anne baika a riai ni karaoi ibukin reken te raoi.+ 11 Ngkana a butimwaei baikanne ao a kauka mataroan oon aia kaawa nakoimi, a na riki aomata ni kabane aika mena ikanne bwa ami toro aika kam na tautoronia, ao a na toro iroumi.+ 12 Ma ngkana a rawa n raoi ma ngkami, ma a buakaningkami, kam riai n otabwaninia aia kaawa, 13 ao e na bon anga nako nanoni baimi Iehova ae Atuami, ao kam na oreiia mwaane nako ake iai n te kabaang. 14 Ma kam kona n anaiia bwa konami aine, ataei, nanai ni man, ao bwaai nako ake n te kaawa, ake bwaai ni kuri ni kabane ake iai,+ ao kam na kang bwaai ni kuri ake aia bwai te koraki aika kairiribai nakoimi, ae e anganingkami Iehova ae Atuami.+
15 “Anne te bwai ae kam na karaoia nakoni kaawa ni kabane aika rangi n raroanako ma ngkami, aika tiaki aia kaawa natannaomata aika uakaan aikai. 16 Ma kam na tai kariaia bwa e na reke maiun te aomata temanna* n aia kaawa natannaomata aikai, ae e a anganingkami Iehova ae Atuami bwa tibwangami.+ 17 Ma kam bon riai ni kamaunaia aomata aikai ni kabane, aika tibun Eta, taian Amoraite, tibuni Kanaan, taiani Beritaite, taian Iwaite ao I-Iebuti,+ n aron are e tua Iehova ae Atuami nakoimi, 18 bwa a aonga n aki reireiningkami bwa kam na kakairi n aia mwakuri ni kabane aika riribaaki, ake a karaoi ibukia atuaia, ma ni kairingkami bwa kam na bure nakon Iehova ae Atuami.+
19 “Ngkana kam otabwaninia te kaawa bwa kam aonga n taua ao ngkana kam a tia ni buakanna i nanoni boong aika bati, kam aki riai ni kamatei aroka nako ake iai, n erei n te tanai. Kam kona n amwarake mai iai, ma kam aki riai ni korei ni kabwakai.+ Bwa te koaua bwa kam riai n ninia arokan te tawaana n aron ae kam na karaoia nakon te aomata? 20 Kam tii kona ni kamatea te aroka ae kam ataia bwa e aki bongana ibukin te amwarake. Kam kona ni koreia ni kabwakaa ao ni katea iai te oo n otabwaninia te kaawa ane e na buaka ma ngkami anne, ni karokoa ae e bwaka.
21 “Ngkana iai te aomata ae kuneaki ni kamateaki n tawaanan te aba ae e a anganingkami Iehova ae Atuami bwa abami, ao e aki ataaki bwa antai ae kamatea, 2 a riai ami unimwaane ma ami tia moti,+ n nako n taua abwakin raroan rabwatan te mate ma kaawa ake a otabwaninia. 3 A riai ngkanne unimwaanen te kaawa are te kabanea ni kaan ma te rabwata, n anaa te kao aine ae ataei mai buakon te nanai, ae tuai mani kammwakuraki, ae tuai mani katokaaki te amo i aona, 4 ao a riai unimwaanen te kaawa anne ni kaira te kao ae ataei aei nakon te mwarua ae raanga iai te ran, ae tuai mani kamarauaki tanona ke n unikaki iai te koraa, ao a riai n tiringa te kao ae ataei n te mwarua n otea roroana.+
5 “Ao a na keerake ibonga* ake tibun Rewi ma n taekini kakabwaia n aran Iehova,+ ibukina bwa e a tia n rineiia Iehova ae Atuami bwa a na beku ibukina.+ A na taekina aroni kanakoraoani kauntaeka nako aika irekereke ma te tiritiri.+ 6 Ao a riai unimwaane ni kabane ake n te kaawa are te kabanea ni kaan ma rabwatan te mate, n teboki baia+ i aon te kao ae ataei are tiringaki n oteaki roroana n te mwarua, 7 ao a riai ni kangai, ‘A aki katutua te raraa aei baira, ao a aki naba nora katutuana matara. 8 Ngkoe ae Iehova, tai bukinia n te baei am aomata aika tibun Iteraera ake ko a manga kabooia,+ ao tai kariaia bwa e na tiku i buakoia am aomata aika tibun Iteraera te bure ibukin raraan te aomata ae akea ana bure aei.’+ Ao a na aki bukinaki iai n te bure ni katuturaraa. 9 Aio te aro ae kam na kamauna iai mai buakomi te bure ibukin raraan te aomata ae akea ana bure, boni mani karaoan ae eti i matan Iehova.
10 “Ngkana kam nako ni buakania akana kairiribai nakoimi, ao e kataei aia kai ibukimi Iehova ae Atuami ao kam a kairiia bwa ami taenikai,+ 11 ao ngkana ko nora te aine temanna ae baaraoi i buakoia taenikai akanne, ao e bwaka nanom irouna ao ko kan anaia bwa buum, 12 ao ko kona ni kairia nakon am auti. E riai ngkanne n imana irannatuna neiei, ao ni korei ukini baina, 13 ao e na buuta kunnikaina n taenikai, ao e na mamaeka n am auti. E na tanginiwenei ibukin tamana ma tinana i nanon teuana namwakaina,+ ao imwina ko a kona ni wene n taanga ma ngaia, ao ko na riki bwa buuna ao ngaia e na riki bwa buum. 14 Ma ngkana ko a aki kukurei irouna, ko riai ngkanne ni kanakoa+ nako ike e kan nako iai. Ma ko aki kona ni kaboonakoa ibukin te mwane ke ni karaoa ae iowawa nakoina, kioina ngkai ko a tia n taumatoaia n anaia bwa buum.
15 “Ngkana uoman buun te mwaane temanna, ao e tangira riki are temanna nakon are temanna,* ao a uaia ni bungia natin teuaei aika mwaane, ao bon te karimoa natin neiere aki tangiraki,+ 16 ao n te bong are e anga iai tibwangana teuaei nakoia natina, ao e na aki kariaiakaki bwa e na karika natin neiere e tangiraki bwa ana karimoa, ni kakeaa iai te nati are bon te karimoa are natin neiere e aki tangiraki. 17 E riai ni butimwaea ae bon te karimoa natin neiere e aki tangiraki, n arona n anganna tibwana ni kauouai mwaitini bwaai nako ake irouna, bwa teuanne boni moani korakorana.* Bon ana bwai te rine ni karimoa.+
18 “Ngkana iai natin te mwaane temanna ae te mwaane, ao e imanono ma ni karitei te nati anne, ao e aki ongeaba iroun tamana ke tinana,+ ao a kataia ni kaetia ma e rawa n ongo irouia,+ 19 a riai tamana ma tinana n taua ao ni kaotinakoa nakoia unimwaane ni mataroan oon ana kaawa, 20 ao ni kangai nakoia unimwaanen ana kaawa, ‘E imanono ao e karitei natira aei, ao e rawa n ongo iroura. Bon te aomata ae buabeka+ ao te tia kokoro ni manging.’+ 21 Ao a riai ni bane mwaanen ana kaawa ni karebanaia n atibu n uaa matena. N te aro anne kam na kanakoa iai te bwai ae buakaka mai buakomi, ao a na bane n ongo tibun Iteraera ao a na maaku.+
22 “Ngkana e karaoa ae bure te mwaane temanna ae tau ni katuuaaeaki n te mate,+ ao e kamateaki ao kam tauria i aon te kai,+ 23 e aki riai n tiku i aon te kai rabwatana are mate, ni karokoa ae ngaina.+ Ma kam bon riai n taunna n te bong anne, ibukina bwa te aomata ane tauraki bon te aomata ae e a reke kaina iroun te Atua,+ ao kam aki riai ni kamwaraea abami, ae e a anganingkami Iehova ae Atuami bwa tibwangami.+
22 “Ngkana ko nora ana kao mwaane ke ana tiibu tarim bwa e tiotionako, ao ko na aki katikua n oin nanom.+ Ko bon riai ni kaokia nakon tarim. 2 Ma ngkana e aki maeka tarim n uakaan ma ngkoe ke ko aki kinaa, ao ko riai ni kaira te man anne nakon am auti, ao e na tiku iroum ni karokoa ae e a kakaaea tarim. Ao ko riai ni kaokia nakoina.+ 3 Anne te bwai ae ko riai ni karaoia nakon ana taongki, ana kunnikai, ao ana bwai nako tarim aika bua aika ko kunei. Tiaki n ae ko na katikua.
4 “Ngkana ko nora ana taongki tarim ke ana kao mwaane ni bwaka i nanon te kawai, ko na tai katikua n oin nanom. Ko bon riai ni buoka tarim ni kateirakea ana man.+
5 “E na tai kunnikainna te aine n te kunnikai ni mwaane, ao e aki riai naba te mwaane n oneia n te kunnikai n aine. Bwa e riribaaki iroun Iehova ae Atuam te aomata ae karaoa aei.
6 “Ngkana e mena imwaim ngaon te mannikiba temanna i rarikin te kawai ma bunna ke bunnimoana, ke tao n te aroka teuana ke i aontano, ao e mena te tina i aoia bunna ke bunnimoana, ko aki riai n anaa te tina ma bunna.+ 7 Ko bon riai ni kanakoa te tina ma ko kona n anaiia bunna. Karaoa aei bwa a aonga n nakoraoi bwaai ni kabane ibukim, ao e aonga n abwabwaki maium.
8 “Ngkana ko katea am auti ae boou, ko riai ni karaoa oon taubukina+ bwa ko aonga n aki karokoa te bure ni katuturaraa i aon am auti, ngkana e bwaka temanna mai iai.
9 “Ko na tai uniki koraa aika uaekaki n am nne ni kureebe,+ bwa a kaawa ni kabureaki* nakon te tabo ae tabu uaa nako ake a reke mani koraa ake ko uniki, n ikotaki naba ma uaa ake a reke man am nne ni kureebe.
10 “Ko na tai katoaa te kao mwaane ma te taongki ngkana ko kamaraua aontano.+
11 “Ko na tai kunnikaina te kunnikai ae karaoaki mani buraen te man ae renganaki ma te rinen.+
12 “Ko riai ni karaoa buruburun am kunnikai are ko bwainna, ni maninganingana ake aua.+
13 “Ngkana e karekea buuna te mwaane temanna ao e wene n taanga ma ngaia, ma e a manga ribaia,* 14 ao e bukina neiei bwa e karaoa ae buakaka ao e kabuakakaa aran neiei ni kangai: ‘I anaa te aine aei ao ngke I wene n taanga ma ngaia, ao I aki nora bwaini kakoauaan ae te teinnaine ngaia.’ 15 A riai taman ao tinan te aine aei n anga bwaini kakoauaan ae bon te teinnaine neiei nakoia unimwaane ni mataroan oon te kaawa. 16 E riai ni kangai taman te aine aei nakoia unimwaane, ‘I anga natiu te aine nakon teuaei bwa buuna ma e a manga ribaia,* 17 ao e bukinna bwa e karaoa ae buakaka ni kangai: “I a noria bwa ngaia bon akea bwaini kakoauaan ae bon te teinnaine natim.” Ao aio bwaini kakoauaan ae bon te teinnaine natiu.’ A na taakina ngkanne te kunnikai i mataia unimwaanen te kaawa. 18 A na kaira te mwaane arei unimwaanen te kaawa+ ao a na batiboia n taiani kai.+ 19 A na katuuaaea n 100 te tiekera* n tirewa, ao n anga baikai nakon taman te aine aei, ibukina bwa teuaei e kabuakakaa te aine ae tibun Iteraera ae te teinnaine,+ ao e na bon teimatoa neiei ni buuna teuaei. E na aki kariaiakaki teuaei n ana bong ni maiu ni kabane bwa e na buuraure ma neiei.
20 “Ma ngkana e boni koaua te bukibuki, ao bon akea bwaini kakoauaan ae te teinnaine te aine aei, 21 a riai ni kaira te aine aei ni kaotinakoa nakoni mataroan ana auti tamana, ao mwaanen ana kaawa neiei a riai ni karebanaia n atibu n uaa matena, ibukina bwa e a tia ni karaoa te mwakuri ae moan te kabwainrang+ i Iteraera, ngke e wene ni bure* n ana auti tamana.+ N te aro aei kam na kanakoa iai te bwai ae buakaka mai buakomi.+
22 “Ngkana e kuneaki te mwaane temanna ni wene ma te aine ae buun te mwaane temanna, ao a riai ni kaai ni mate, te mwaane are wene ma te aine n ikotaki ma te aine anne.+ N te aro aei kam na kanakoa iai te bwai ae buakaka mai buakoia tibun Iteraera.
23 “Ngkana e kabae te mwaane ma te aine ae tuai ni boo ma te mwaane, ao iai te mwaane temanna ae e a manga kaitiboo ma neiei n te kaawa, ao e wene ma ngaia, 24 kam riai ni kaai ni kairiia ni kaotinakoia nakoni mataroan oon te kaawa, ao ni karebanaiia n atibu n uaa mateia, te aine anne ibukina bwa e aki takarua n te kaawa, ao teuanne ibukina bwa e kabwainranga buun raona.+ N te aro aei kam na kanakoa iai te bwai ae buakaka mai buakomi.
25 “Ma ngkana e kaitiboo n te tawaana te mwaane temanna ma te aine ae kabae, ao te mwaane aei e kakorakoraa n taumatoaa neiei ao e wene ma ngaia, e na tii mate te mwaane ae wene ma neiei, 26 ao akea te bwai ae kam na karaoia nakon te aine aei. E aki karaoa te bure te aine aei ae e tau ni mate iai. Tii te arona te aekaki aei ma aron te mwaane ae kibara raona n aomata ao e tiringnga.+ 27 Bwa e kaitiboo ma neiei n te tawaana, ao e takarua te aine ae kabae aei, ma akea ae e kamaiua.
28 “Ngkana e kaitiboo te mwaane ma te aine ae tuai ni boo ma te mwaane ao e tuai ni kabae, ao e taua neiei ma te matoa ao e wene ma ngaia, ao e a ataaki taekaia,+ 29 ao te mwaane are wene ma te aine aei e na anga 50 te tiekera n tirewa nakon taman neiei, ao e na riki neiei bwa buuna.+ E na aki kariaiakaki teuaei n ana bong ni maiu ni kabane bwa e na buuraure ma neiei, ibukina bwa e a tia ni kabwainrangnga.
30 “Akea te mwaane ae riai n anaa buun tamana, bwa e kaawa ni kamaamaea tamana.*+
23 “Akea te mwaane ae manatua koraana ke e koreaki ni kanakoaki ana bwai ni kakariki, ae e na nako buakon ana botaki n aomata Iehova.+
2 “Akea te natintamwa ae e na nako buakon ana botaki n aomata Iehova.+ Akea naba kanoana aika a na nako buakon ana botaki n aomata Iehova, ni karokoa te katebwina n roro.
3 “Akea tibun Ammon ke tibuni Moaba ae kona n nako buakon ana botaki n aomata Iehova.+ Akea naba kanoaia aika a na nako buakon ana botaki n aomata Iehova, ni karokoa te katebwina n roro, 4 ibukina bwa a aki roko n te anganingkami te amwarake ao te ran, ngke kam mwananga i aoni kawaimi n otinako mai Aikubita,+ ao ibukina bwa a kabooa Baraam are natini Beora are mai Betora i Metobotamia, bwa e na kaaitaraingkami ni kamaraiaingkami.*+ 5 Ma e rawa Iehova ae Atuami n ongo irouni Baraam.+ Ma e bita te kamaraia Iehova ae Atuami nakoni kakabwaiaami,+ ibukina bwa e tangiringkami Iehova ae Atuami.+ 6 Kam aki riai n ukoukora mweraoia ke toronibwaia, ni kabane ami bong.+
7 “Kam na tai ribaa tibun Etom bwa bon tarimi.+
“Kam na tai ribaa te I-Aikubita bwa bon aomata ngkami aika kam maeka ngkoa n iruwa i abana.+ 8 A kona natiia ake a bungiaki ake te katenroro, n nako buakon ana botaki n aomata Iehova.
9 “Ngkana kam katei ami umwanrianna bwa kam na buakania akana kairiribai nakoimi, ao kam riai n rawa nakon te bwai teuana ae buakaka.*+ 10 Ngkana e a aki itiaki te mwaane temanna ibukina bwa e nako ana tari n te tairiki,+ e riai n nako tinanikun te kaembwa ao n aki manga rin n te kaembwa. 11 Ngkana e a moantairiki ao e riai n tebokia n te ran, ao imwina e a kona n okira te kaembwa ni bungin taai.+ 12 E riai ni kaokoroaki te tabo teuana* ae e na kabonganaaki i tinanikun te kaembwa, ao ikanne are kam riai n nako iai ngkana e roko kainnanoana. 13 E riai n iai te bwai ni keniken* i buakon ami bwai ni mwakuri. Ngkana kam toro i tinaniku, ao kam riai ni kena te mwanono iai ao imwina tauna nakotaarimi. 14 Bwa e nakonako Iehova ae Atuami i nanon ami kaembwa+ bwa e na kamaiuingkami, ao e na anganingkami akana kairiribai nakoimi. E riai n tabu ami kaembwa,+ n te aro bwa e na aki nora te bwai teuana ae kamwara iroumi, ao n rairakinako mairoumi iai.
15 “Kam aki riai n anga te toro nakon ana toka, ngkana e birinako mairoun ana toka ao e kawaringkami. 16 E kona ni maeka i buakomi n te tabo ae e rineia n ami kaawa teuana, n te tabo ae e bon tangiria. Kam na tai karaoa ae buakaka nakoina.+
17 “Akea temanna mai buakoia aine aika natiia tibun Iteraera, ae e kona n riki bwa ainen te tembora ae kakabooaki,+ ke temanna mai buakoia mwaane aika natiia tibun Iteraera, ae e na riki naba bwa mwaanen te tembora ae kakabooaki ibukin te wene ni bure.+ 18 Kam na tai uota boon te aine ae kakabooaki, ke boon* te mwaane ae kakabooaki naba ibukin te wene ni bure,* nako nanon ana auti Iehova ae Atuami ibukini kakororaoan ami taeka ni bau, bwa a uaia n riribaaki iroun Iehova ae Atuami.
19 “Kam aki riai ni kairoroa tarimi bwa e na kabwakaa te bakao,+ ae tao bakaon te mwane, te amwarake, ke te bwai teuana ae e kona ni bakaonaki. 20 Kam kona ni kairoroa te ianena bwa e na kabwakaa te bakao,+ ma kam na tai kairoroa tarimi bwa e na kabwakaa te bakao,+ bwa e aonga ni kakabwaiaingkami Iehova ae Atuami, n ami beku nako n te aba ae kam nang abanna.+
21 “Ngkana kam taetae ni bau nakon Iehova ae Atuami,+ ao tai waeremwe ni kakoroa bukina.+ Bwa e bon tangiria mairoumi Iehova ae Atuami, ao e kaawa n reke bwa ami bure.+ 22 Ma ngkana kam aki kan taetae ni bau, ao kam na aki reke n te bure iai.+ 23 Kam riai ni kawakina ana taeka riami,+ ao kam riai ni karaoa are e taetae ni bau iai wimi, bwa te karea ni kan anga nakon Iehova ae Atuami.+
24 “Ngkana ko rin n ana nne ni kureebe raom n aomata, ko kona ni kang taiani kureebe aika bon tau ni kanuaiko iai, ma ko aki riai ni karini n am bwaene.+
25 “Ngkana ko rinnako n ana tawaana ni uita* raom n aomata, ko kona ni kiniki amwi aika tawaa ni baim, ma ko aki riai ni karina te biti n tai n ana uita kaain rarikim.+
24 “Ngkana e mare te mwaane temanna ma te aine temanna, ma e a aki kukurei iroun neiei ibukina bwa e kunea te bwai ae kamwara iroun neiei, e riai ni korea te beeba ni buuraure ibukin neiei,+ ao e na anganna, ao e na kanakoa man ana auti.+ 2 Imwini kitanan ana auti teuaei iroun neiei, e a kona n nako n riki bwa buun te mwaane temanna.+ 3 Ngkana e a ribaa neiei* teuare te kauoman ao e a korea te beeba ni buuraure ibukin neiei, ao e anganna, ao e kanakoa neiei man ana auti, ke ngkana e a mate teuare te kauoman are mare ma ngaia, 4 e na aki kariaiakaki teuare moani buuna are e a tia ni kanakoa, bwa e na manga anaia bwa buuna imwini kamwaraean neiei, bwa anne te bwai ae riribaaki iroun Iehova. Kam na tai uota te bure nakon te aba ae e a anganingkami Iehova ae Atuami bwa tibwangami.
5 “Ngkana e a tibwa tia ni mare te mwaane, ao e aki riai n ira buakon te taanga ni buaka ke n anganaki beeku riki tabeua. E riai n inaomata mani beeku aikai i nanon teuana te ririki, ao e na tiku ni mwengana ma ni kakimwareireia buuna.+
6 “Akea ae e riai n anaa te atibu ni kamantinti ke atibuna are mai eta, bwa te bwai ni kaboomwi ibukin te bwai ae tangoaki,*+ bwa ai bon anaakin anne maiun te aomata* bwa te bwai ni kaboomwi.
7 “Ngkana iai ae e kuneaki bwa e iraea tarina temanna* ae tibun Iteraera, ao e karaoa ae buakaka nakoina ao e kaboonakoa,+ e riai ni mate te tia iraa anne.+ Kam riai ni kanakoa te bwai ae buakaka mai buakomi.+
8 “Ngkana e a buti te rebera,* kam riai n rangi n taratara raoi bwa kam na karaoi bwaai ni kabane ake a na tuangingkami ibonga* ake tibun Rewi.+ Taratara raoi bwa kam na boni karaoa are I tua nakoia. 9 Uringa te bwai are e karaoia Iehova ae Atuami nakoni Miriam, i aoni kawaimi n otinako mai Aikubita.+
10 “Ngkana ko katangobwai n te bwai teuana nakon raom n aomata,+ ko na tai rin i nanon ana auti n anaa te baere e kaburea bwa kakoauaan ana tangobwai. 11 Ko riai n tei i tinaniku, ao te mwaane are tangobwai e riai n uota te bwai ni kaboomwi ibukin ana tangobwai, nakoim i tinaniku. 12 Ao ngkana e kainnano teuanne, ko na tai matu ma te baere e anga bwa te bwai ni kaboomwi ibukin ana tangobwai, are e mena iroum.+ 13 Ko bon riai ni kaoka nakoina te baere e anga bwa te bwai ni kaboomwi, n te tai are e bung taai iai, ao e na matu ma ana kunnikai,+ ao e na kakabwaiako, ao e na riki anne bwa raoiroim i matan Iehova ae Atuam.
14 “Kam na tai babakanikawaia te tia mwakuri ae kabooaki ana mwakuri ae kainnano ao ae maiu ni kainnano, ae tao temanna mai buakoia tarimi ke te aomata ae maeka n iruwa ae mena i abami, n ami kaawa nako.*+ 15 Kam riai n anganna boon ana mwakuri n te bong naba anne,+ imwaini bungin taai, ibukina bwa e kainnano ao e boto maiuna* i aoni boon ana mwakuri. Bwa e kaawa n tang nakon Iehova ibukimi, ao kam na reke iai n te bure.+
16 “A aki riai ni kamateaki taama ibukin te bwai ae a karaoia natiia, ao a aki riai ni kamateaki naati ibukin te bwai ae a karaoia tamaia.+ E riai ni kamateaki te aomata tii ibukin oin ana bure.+
17 “Kam na tai kabwaoua motikan taekan te aomata ae maeka n iruwa ke te teei ae akea tamana,*+ ao kam na tai anaa ana kunnikai te aine ae e a tia ni mate buuna bwa te bwai ni kaboomwi ibukin ana tangobwai.*+ 18 Uringnga are kam riki ngkoa bwa te toro i Aikubita, ao e a manga kabooingkami Iehova ae Atuami mai ikekei.+ Anne bukina ae I tua iai nakoimi bwa kam na karaoa aei.
19 “Ngkana kam taia uaan ami tawaana ao kam mwaninga te bwabwati teuana n te tawaana, tai okinako n anaia. E riai ni katukaki ibukin te aomata ae maeka n iruwa, te teei ae akea tamana, ao te aine ae e a tia ni mate buuna,+ bwa e aonga ni kakabwaiaingkami Iehova ae Atuami ni bwaai ni kabane aika kam karaoi.+
20 “Ngkana kam ororea arokami ae te oriwa, kam aki riai ni kaoka karaoan anne nakoni mwaangana. E riai n tiku nikirana ibukin te aomata ae maeka n iruwa, te teei ae akea tamana, ao te aine ae e a tia ni mate buuna.+
21 “Ngkana kam rikoi kureebe n ami nne ni kureebe, kam aki riai n oki n rikoi ake nikiraia. A riai ni katukaki ibukin te aomata ae maeka n iruwa, te teei ae akea tamana, ao te aine ae e a tia ni mate buuna. 22 Uringnga are kam riki ngkoa bwa te toro n te aba are Aikubita. Anne bukina ae I tua iai nakoimi bwa kam na karaoa aei.
25 “Ngkana e ueke te kauntaeka i marenaia mwaane, ao a kona n nako mataia taani moti,+ ao a na motiki taekaia ao a na atonga teuare raoiroi bwa akea ana bure, ao teuare buakaka bwa e bure.+ 2 Ngkana e tau n oreaki teuare buakaka,+ ao e na tua te tia moti nakon teuare buakaka bwa e na wene ni baraaki, ao e na oreaki i matana. E riai ni boraoi mwaitini kaina ma buakakan ana mwakuri. 3 E kona n oreia ni karokoa 40 kaina,+ ao akea riki. Ngkana e na reitaanako oreana ni kaina ae bati riki nakon aei, ao e na kamaamaeaki tarim i matam.
4 “Ko na aki kabaea win te kao mwaane ngkana e toutoua te uita* ni kaaki kunna.+
5 “Ngkana a kaai ni maeka taari ao e mate temanna irouia n akea natina te mwaane, e aki riai buun teuare mate ni mare ma te aomata ae tiaki kaain te utu. E riai ni kawara neiei eirikina, ao e na anaia bwa buuna ni mare ngkai eirikina ao e na riki bwa buuna.+ 6 E na aranaki te karimoa are e na bungia neiei bwa natini buuna are mate,+ bwa e aonga n aki kamaunaaki aran teuanne mai buakoia tibun Iteraera.+
7 “Ma ngkana e aki kani mare teuanne ma buun tarina are mate, e riai ngkanne buun tarina are mate ni kawariia unimwaane ni mataroan oon te kaawa ao ni kangai, ‘E rawa tarini buu ni kateimatoa aran tarina i Iteraera. E aki kariaia bwa e na mare ma ngai ngkai eirikina ngai.’ 8 A riai unimwaanen ana kaawa teuaei ni weteia ao n taetae nakoina. Ngkana e imanono teuaei ao e kangai, ‘I aki kani mare ma ngaia,’ 9 e riai ngkanne buun tarina are mate ni kaania i mataia unimwaane, ni buuta ana kau teuanne mai waena+ ao ni bawarea ubuna, ao e na kangai, ‘Anne te bwai ae e na karaoaki nakon te mwaane ae aki kani katea ana utu tarina.’ 10 Imwin anne, ao e na ataaki aran ana utu* i Iteraera bwa, ‘Ana utu te aomata are buutaki ana kau.’
11 “Ngkana a boo n un mwaane aika uoman, ao e a rin naba i buakon te un buun temanna irouia, ni kamanoa buuna mairoun teuare oreia, ao e kaenakoa baina neiei ni koona ana bwai ni kakariki teuare temanna, 12 ko riai ni kabakua bain neiei. Ko* aki riai n nanoanga.
13 “Kam aki riai ni kaaki i nanon ami baeki, atibu n tau rawawata aika uoua aika kaokoro,+ ae teuana ae bubura ao teuana ae uarereke. 14 Kam aki riai ni kaaki n ami auti bwaai ni baire* aika uoua aika kaokoro,+ ae teuana ae bubura ao teuana ae uarereke. 15 Kam riai ni bwaina te bwai n tau rawawata ae eti raoi ao ae aki babakanikawai, ao te bwai ni baire ae eti raoi ao ae aki babakanikawai, bwa e aonga n abwabwaki maiumi n te aba ae e a anganingkami Iehova ae Atuami.+ 16 Bwa aomata nako aika babakanikawai aika karaoi baikai, a riribaaki iroun Iehova ae Atuami.+
17 “Uringa te baere a karaoia tibun Amareka nakoimi i aoni kawaimi n otinako mai Aikubita,+ 18 ngke a kaitiboo ma ngkami i nanon te kawai, ao a buakania ami koraki ni kabane ake a karaurau n rimwi ngke kam a rangi ni kua ma n nimamate. A aki maaka te Atua. 19 Ngkana e anganingkami te motirawa Iehova ae Atuami mairouia akana kairiribai nakoimi ni kabane, aika otabwaniningkami n te aba ae e a anganingkami Iehova ae Atuami bwa tibwangami, bwa kam na abanna,+ ao kam riai ni kamaunai atongaia tibun Amareka mai aani karawa.+ Kam na tai mwaninga aei.
26 “Ngkana kam a rin n te aba ae e a anganingkami Iehova ae Atuami bwa tibwangami, ao kam a abanna ma ni maeka iai, 2 kam na anai tabeua mani moan uaan aontano ni kabane, ake kam na rikoi i abami ae e a anganingkami Iehova ae Atuami, ao karini n te bwaene teuana ao naako nakon te tabo ae e rineia Iehova ae Atuami bwa e na mena iai arana.+ 3 Kam riai ni kawara te ibonga* ae e na beku ni boong akanne ao kangai nakoina, ‘N te bong aei ao I a kaotia nakon Iehova ae Atuam, bwa I a roko n te aba are e taetae n tuea ibukina Iehova nakoia ara bakatibu bwa e na anganira.’+
4 “E na anaa ngkanne te bwaene mai baimi te ibonga, ao e na katikua i matan ana baonikarea Iehova ae Atuami. 5 Ao kam na kangai i matan Iehova ae Atuami, ‘Tamara bon te I-Aram* ae tiotionako,*+ ao e nako Aikubita+ ao e maeka n iruwa iai ma kaaini batana aika karako mwaitiia.+ Ma e a riki ikekei bwa te natannaomata ae kakannato, ae korakora, ao n rangi ni bati.+ 6 Ao a bwainikirinira I-Aikubita ma ni karawawataira ao n tautoronira n te aro ae korakora.+ 7 Mangaia are ti a tang nakon Iehova ae Atuaia ara bakatibu, ao e ongo bwanaara Iehova, ao e nora bwainikirinara ma ara kangaanga ma karawawataara.+ 8 N tokina ao e a kairira Iehova ni kaotinakoira mai Aikubita n te bai ae korakora ma te bai ae aroraki,+ ma mwakuri aika kakamaaku, ma kanikina ao kakai.+ 9 Ao e kairira nakon te tabo aei ao e anganira te aba aei, ae te aba ae raanga iai rannimamman te man ma aia karewe manibeeru.*+ 10 Ti a tia ngkai n uotii moan uaan aontano ake e anganira Iehova.’+
“Kam riai ni katikua i matan Iehova ae Atuami ao bobaraaki i matan Iehova ae Atuami. 11 Ao kam na kimwareirei ni baika raraoi ni kabane ake e a tia Iehova ae Atuami n anganingkami ma kaaini batami, ngkami ma tibun Rewi ao te aomata ae maeka n iruwa i buakomi.+
12 “Ngkana kam a tia n anai taiani kabwianibwai+ mani katebwinani mwakoron ami uaa ni kabane n te katenua n ririki, ae te ririki ibukini katebwinani mwakoroni bwaai, kam na angan tibun Rewi, te aomata ae maeka n iruwa, te teei ae akea tamana,* ao te aine ae e a tia ni mate buuna, ao a na amwarake ni kanuaiia n ami kaawa nako.*+ 13 Kam na kangai ngkanne i matan Iehova ae Atuami, ‘I a tia n uotaanako te tibwanga ae tabu mani mwengau, ao I angan tibun Rewi, te aomata ae maeka n iruwa, te teei ae akea tamana, ao te aine ae e a tia ni mate buuna,+ n aron are ko tua nakoiu. I aki urui am tua ke ni kakeai bongaia. 14 I aki kang ngke I tanginiwenei, ke n ringi tabeua mai iai n au tai ni kamwara, ke n anga tabeua mai iai ibukia maate. I ongo ni bwanaan Iehova ae Atuau ao I karaoi bwaai ni kabane ake ko tua nakoiu. 15 Ko na baraaki ngkai man am tabo ni maeka ae tabu ae karawa, ao kakabwaiaia am aomata aika tibun Iteraera ma te aba ae ko a tia n anganira,+ n aron are ko taetae n tuea ibukina nakoia ara bakatibu,+ ae te aba ae raanga iai rannimamman te man ma aia karewe manibeeru.’+
16 “E tua nakoimi Iehova ae Atuami n te bong aei, bwa kam na kakororaoi kaetieti ma mooti aikai. Kam riai ni kawakin ao ni kakairi iai ma nanomi ni kabane+ ao maiumi* ni kabane. 17 N te bong aei ao kam a tia ni kaira Iehova bwa e na taekinna bwa e na riki bwa Atuami, ngkai kam nakonako ni kawaina nako, ao ni kawakin ana kaetieti,+ ana tua,+ ao ana moti,+ ao ngkai kam ongo ni bwanaana. 18 Ao n te bong aei e a tia Iehova ni kairingkami bwa kam na taekinna bwa kam na riki bwa ana aomata, ae ana aomata aika okoro,*+ n aron are e beritanna nakoimi, ao kam na kakairi n ana tua ni kabane, 19 ao e na karietataingkami i aoia natannaomata ni kabane ake e karikiia,+ n anganingkami te kamoamoaaki, te kakannato, ao te karineaki, ngkana kam kaotia bwa te natannaomata ae itiaki* ngkami nakon Iehova ae Atuami,+ n aron are e beritanna.”
27 Ao e tua ni kangai Mote ma aia unimwaane tibun Iteraera nakoia aomata: “Kakairi n tuua nako aika I anganingkami n te bong aei. 2 Ao n te bong are kam na rinanon iai te Ioretan nakon iterana are teuana, nakon te aba ae e a anganingkami Iehova ae Atuami, ao kam na katei atibu aika bubura ao kabiri aoia.*+ 3 Ao korei i aoia taekan nako te Tua aei ngkana kam roko n iterana are teuana, bwa kam aonga n rin n te aba ae e a anganingkami Iehova ae Atuami, ae te aba ae raanga iai rannimamman te man ma aia karewe manibeeru,* n aron are e beritanna nakoimi Iehova ae Atuaia ami bakatibu.+ 4 Ngkana kam a tia n rinanon te Ioretan nakon iterana are teuana, kam riai ni katei atibu aikai i aon te Maunga ae Ebara+ ao ni kabiri aoia,* n aron ae I tua nakoimi n te bong aei. 5 Kam na katea naba te baonikarea ikanne nakon Iehova ae Atuami, ae te baonikarea ae karaoaki man atibu. Kam aki riai ni kabonganai bwaai ni mwakuri aika biiti i aoia.+ 6 Kam riai ni katea ana baonikarea Iehova ae Atuami n atibu aika aki korokoreaki, ao aanga i aona karea ni kabuekaki nakon Iehova ae Atuami. 7 Kam na anga taiani karea n raoi*+ ao kam na kang ikanne,+ ao kam na kimwareirei i matan Iehova ae Atuami.+ 8 Ao korei ni kamataatai taekan nako te Tua aei i aon atibu akanne.”+
9 E taetae ngkanne Mote ao ibonga* aika tibun Rewi nakoia tibun Iteraera ni kabane ni kangai: “Teimatoa ni kainabwabu ngkami aika tibun Iteraera, ao ongora. N te bong aei ao kam a riki bwa ana aomata Iehova ae Atuami.+ 10 Kam na ongora ni bwanaan Iehova ae Atuami, ao ni kakororaoi ana tua+ ma ana kaetieti aika I tua nakoimi n te bong aei.”
11 N te bong anne ao e tua ae kangai Mote nakoia aomata: 12 “Ngkana kam a tia n rinanon te Ioretan nakon iterana are teuana ao aikai baronga aika a na tei i aon te Maunga ae Keritim+ bwa a na kakabwaiaia aomata: Timeon, Rewi, Iuta, Itakara, Ioteba, ao Beniamin. 13 Ao aikai aika a na tei i aon te Maunga ae Ebara+ bwa a na taekina te rekenikai: Reuben, Kata, Atera, Teburun, Tan, ao Nabetari. 14 Ao tibun Rewi a na kaekaia tibun Iteraera ni kabane n te bwanaa ae korakora ni kangai:+
15 “‘E na reke kain te aomata ae karaoa te bouannanti ae kaaraki,+ ke te bouannanti ae te biti,*+ ae te bwai ae riribaaki iroun Iehova,+ ae ana mwakuri bain te tia karaobwai ae mwaatai,* ao te aomata ae karabaa te baei.’ (Ao a na bane aomata ni kaeka ni kangai, ‘Amen!’*)
16 “‘E na reke kain te aomata ae aki karinea tamana ke tinana.’+ (Ao a na bane aomata ni kaeka ni kangai, ‘Amen!’)
17 “‘E na reke kain te aomata ae kamwainga kanikinaean tian abani kaain rarikina.’+ (Ao a na bane aomata ni kaeka ni kangai, ‘Amen!’)
18 “‘E na reke kain te aomata ae kaira te mataki bwa e na bua kawaina i nanon te kawai.’+ (Ao a na bane aomata ni kaeka ni kangai, ‘Amen!’)
19 “‘E na reke kain te aomata ae kabwaoua motikan taekan+ te aomata ae maeka n iruwa, te teei ae akea tamana,* ke te aine ae e a tia ni mate buuna.’+ (Ao a na bane aomata ni kaeka ni kangai, ‘Amen!’)
20 “‘E na reke kain te aomata ae wene ma buun tamana, bwa e kamaamaea iai tamana.’*+ (Ao a na bane aomata ni kaeka ni kangai, ‘Amen!’)
21 “‘E na reke kain te aomata ae karaobure ma te man temanna.’+ (Ao a na bane aomata ni kaeka ni kangai, ‘Amen!’)
22 “‘E na reke kain te aomata ae wene ma mwaanena, ae natin tamana te aine ke natin tinana te aine.’+ (Ao a na bane aomata ni kaeka ni kangai, ‘Amen!’)
23 “‘E na reke kain te aomata ae wene ma tinani buuna.’+ (Ao a na bane aomata ni kaeka ni kangai, ‘Amen!’)
24 “‘E na reke kain te aomata ae karana raona n aomata ao n tiringnga.’+ (Ao a na bane aomata ni kaeka ni kangai, ‘Amen!’)
25 “‘E na reke kain te aomata ae butimwaea te bwai ni kamaraato bwa e na kamatea* te aomata* ae akea ana bure.’+ (Ao a na bane aomata ni kaeka ni kangai, ‘Amen!’)
26 “‘E na reke kain te aomata ae aki boutokai taeka aika n te Tua aei, n aki kakororaoi.’+ (Ao a na bane aomata ni kaeka ni kangai, ‘Amen!’)
28 “Ao ngkana kam bon ongo ni bwanaan Iehova ae Atuami, n aromi n taratara raoi ni karaoi ana tua ni kabane aika I tua nakoimi n te bong aei, ao e na boni karietataingkami Iehova ae Atuami i aoia natannaomata nako n te aonnaba.+ 2 A na bane n roko kakabwaia aikai i aomi ao n taoningkami nako,+ ibukina bwa kam teimatoa n ongo ni bwanaan Iehova ae Atuami:
3 “Kam na kakabwaiaaki n te kaawa, ao kam na kakabwaiaaki n te tawaana.+
4 “A na kakabwaiaaki natimi,*+ ao uaan ami tano, ao natiia ami nanai ni man, ami kao aika ataei ma ami tiibu.+
5 “E na kakabwaiaaki ami bwaene+ ao ami boora ni kaboo burawa.+
6 “Kam na kakabwaiaaki ngkana kam rin, ao kam na kakabwaiaaki ngkana kam otinako.
7 “E na kataei aia kai Iehova akana kairiribai nakoimi i matami, aika teirake ni kaaitaraingkami.+ A na niningkami man te kawai ae tii teaina, ma a na birinako mairoumi ni kawai aika kakaokoro aika itiai.+ 8 E na tua te kakabwaia ibukimi Iehova nakon ami auti ni kaikobwai+ ao ami beku nako, ao e na boni kakabwaiaingkami n te aba ae e a anganingkami Iehova ae Atuami. 9 E na kateingkami Iehova bwa ana natannaomata ae itiaki,*+ n aron are e taetae n tuea iai nakoimi,+ ibukina bwa kam teimatoa ni kawakin ana tua Iehova ae Atuami, ao kam nakonako ni kawaina nako. 10 A na bane botannaomata n te aonnaba n noria bwa e mena aran Iehova i aomi,+ ao a na maakuingkami.+
11 “Ane e na kataonakoingkami Iehova n natimi aika bati ma ami nanai ni man aika bati, ao te tano ae karikiuaa,+ n te aba are e taetae n tuea ibukina Iehova nakoia ami bakatibu, bwa e na anganingkami.+ 12 E na kauka nakoimi Iehova ana auti ni kaikobwai ae raoiroi ae karawa, bwa e na angan abami te karau n taina,+ ao e na kakabwaiai bwaai ni kabane aika kam karaoi. Kam na kakatangobwai nakoia natannaomata aika bati, ma ngkami kam na aki kainnanoa te tangobwai.+ 13 E na karietataingkami Iehova i aoia tabemwaang+ ao e na aki kariaia aomata bwa a na tautaeka i aomi. Kam na kakannato nakoia ao kam na aki mangori nakoia, ngkana kam teimatoa n ongeaba n ana tua Iehova ae Atuami, aika I tua nakoimi n te bong aei bwa kam na kakairi iai ao ni karaoi. 14 Kam na tai rairakinako man taeka nako aika I tua nakoimi n te bong aei, nakon te angaatai ke te angamaing,+ ni kakairi irouia atua riki tabeman n toro irouia.+
15 “Ma ngkana kam aki ongo ni bwanaan Iehova ae Atuami n taraia raoi bwa kam na irii nanon ana tua ni kabane, ma ana moti aika I tua nakoimi n te bong aei, ao ane a na bane n roko i aomi rekenikai aikai, ao a na taoningkami nako:+
16 “E na reke kaimi n te kaawa, ao e na reke kaimi n te tawaana.+
17 “E na reke kain ami bwaene+ ao ami boora ni kaboo burawa.+
18 “A na reke kaia natimi,*+ ao uaan ami tano, ao ami kao aika ataei ma ami tiibu.+
19 “A na reke kaimi ngkana kam rin, ao a na reke kaimi ngkana kam otinako.
20 “E na karokoa te rekenikai i aomi Iehova, te mangaongao, ao te tuuaa ibukin ami beku nako, ni karokoa ae e na waekoa ni kamaunaingkami, ibukin ami mwakuri aika buakaka ao kitanau iroumi.+ 21 E na karokoa te aoraki Iehova iroumi ae e na nimtingkami, ni karokoa ae e kamaunaingkami man te aba are kam nang abanna.+ 22 E na oreingkami Iehova n te kangenge, n te kabuebue,+ n te tibu, n te kabuebue ae korakora, n te kabaang,+ ao a na rai arokami man te kabuebue ao a na mannaoraki,+ ao a na reke kaimi ni baikai ni karokoa ae kam mauna. 23 E na riki karawa ane i etami bwa kaanga te buraati, ao aontano ane i aami bwa kaanga te biti.+ 24 E na karika karaun abami Iehova bwa te tano ao te bubu, ae e na bwakaringkami mai karawa, ni karokoa ae kam kamaunaaki. 25 E na kataei ami kai Iehova i mataia akana kairiribai nakoimi.+ Kam na ninia man te kawai ae tii teaina, ma kam na birinako mairouia ni kawai aika kakaokoro aika itiai, ao a na maaku tautaeka n uea ni kabane n te aonnaba ngkana a nori baika riki nakoimi aika buakaka.+ 26 Ao a na riki rabwatami ngkana kam mate bwa kanaia mannikiban nako karawa, ao manin aontano, ao akea temanna ae e na kakamaakuia ni kanakoia.+
27 “E na oreingkami Iehova ni kaboan Aikubita, n te tine, n te ngongo, ao ni manekan te kun, aika kam aki kona ni kamarurungaki mai iai. 28 E na oreingkami Iehova n te rangirang, ao n te mataki,+ ao n te mangaongao.* 29 Kam na riringi bwaai ni kakaae n te tawanou, n aron te mataki ae riringi bwaai ni kakaae i nanon ana rotongitong,+ ao a na aki nakoraoi bwaai nako aika kam karaoi, ao kam na teimatoa ni babakanikawaiaki ao ni kuribwaiaki, ao akea ae e na kamaiuingkami.+ 30 Ane kam na kabae ma te aine, ma e na tauaki iroun te mwaane temanna. Kam na katea te auti, ma kam na aki maeka iai.+ Kam na katauraoa te nne ni kureebe, ma kam na aki kabongana.+ 31 E na kamateaki ami kao mwaane i matami, ma kam na aki kanna teutana. E na iraeaki ami taongki bon i matami, ma e na aki oki nakoimi. E na anaaki ami tiibu irouia akana kairiribai nakoimi, ma e na akea te tia kamaiuingkami. 32 A na anaaki natimi mwaane ao natimi aine irouia aomata tabemwaang,+ ao kam na boni mataku, ao kam na kariariaia n taai nako, ma akea te bwai ae kam kona ni karaoia. 33 A na kanaki uaan ami tano ma baika kam karekei ni kabane, iroun te natannaomata ae kam aki kinaia,+ ao kam na babakanikawaiaki n taai nako ao ni kamanatuaaki. 34 Ane kam na rangirang ni baika kam nori ni matami.
35 “E na oreingkami Iehova ni kaboa aika kammaraki aika aki kona ni mao, i aoni bubuaniwaemi ma rangami, ao mai nanoni waemi ni karokoa taubukin atumi. 36 E na kairingkami Iehova ma te uea ae kam kateia i aomi, nakon te natannaomata ae kam aki kinaa ao a aki naba kinaa ami bakatibu,+ ao kam na toro ikanne irouia atua riki tabeman ake atua ake a karaoaki man te kai ao te atibu.+ 37 Ao kam na riki bwa te bwai ni kakamaaku, ao te bwai ni kakanikoaki,* ao te bwai ni bwainingareaki i buakoia botannaomata ni kabane, aika e kakionakoingkami Iehova nakoia.+
38 “Kam na uotii koraa aika bati nakon te tawaana, ma kam na rikoa ae karako,+ ibukina bwa e na kang te rokati. 39 Kam na uniki kureebe n te nne ni kureebe ao n ribanaia, ma akea te wain ae kam na moi iai, ao akea te bwai ae kam na rikoia,+ ibukina bwa e na kang te mwata. 40 A na reke arokami aika oriwa n ami aono ni kabutaa, ma akea te bwaa ae kam na kabiringkami iai, ibukina bwa a na mrara uaan ami oriwa. 41 Kam na bungia natimi mwaane ao natimi aine, ma a na aki teimatoa n riki bwa natimi, ibukina bwa a na irinako bwa taenikai.+ 42 A na kiari arokami ni kabane ao uaan ami tano, nna ni man aika uarereke.* 43 E na ririkirake n rietata riki nakoimi te aomata ae maeka n iruwa i buakomi, ao ngkami a na ririkirake n akea aromi. 44 E na kakatangobwai nakoimi, ma kam na aki katangobwai nakoina.+ E na karietataa i aomi, ao e na aki kariaia bwa kam na tautaeka i aona.+
45 “A na boni bane n roko rekenikai aikai+ i aomi, ao ni kaeingkami, ao n taoningkami nako, ni karokoa ae kam kamaunaaki,+ ibukina bwa kam aki ongo ni bwanaan Iehova ae Atuami n teimatoa ni kakawakin ana tua ma ana moti ake e tua nakoimi.+ 46 Ao a na tiku baikai i aomi ma kanoami, bwa te kanikina ae teimatoa ao te bwai ae kamimi,+ 47 ibukina bwa kam aki toro iroun Iehova ae Atuami ma te nano ae kakatonga ao ae kimwareirei, ngke a bati ami bwai nako.+ 48 E na kanakoia akana kairiribai nakoimi Iehova bwa a na kaaitaraingkami, ao kam na toro irouia+ ma bakimi,+ ao takami, ao akeani kunnikaimi, ao n taremi ni bwaai nako. E na kaaki te amo ae te biti i aon roroami, ni karokoa ae e kamaunaingkami.
49 “E na kateirakea te natannaomata ae raroanako Iehova+ mai tabon aonnaba, bwa e na kaaitaraingkami, ao e na tikuringkami n raweingkami n aron te ikare,+ ae te natannaomata ae kam na aki ota n ana taetae,+ 50 ae te natannaomata ae kakamaaku taraana, ae e na aki kaota tabeakinan ae e a kara ke n akoa ae ataei.+ 51 A na kang natiia ami nanai ni man naakai ma uaan ami tano, ni karokoa ae kam kamaunaaki. A na aki katuka teutana te uita* ibukimi, te wain ae boou ke te oera, kaao aika ataei ke tiibu, ni karokoa ae a kamaunaingkami.+ 52 A na otabwaniningkami ni kainingkami i nanon ami kaawa* i abami ni kabutaa, ni karokoa bwakan ami oo aika ririeta aika nonoaki, aika kam onimakini. Eng, a na bon otabwaniningkami i nanon ami kaawa i abami ni kabutaa, are e anganingkami Iehova ae Atuami.+ 53 Ao ane kam nang kang oin natimi,* irikoia natimi mwaane ao natimi aine,+ ake e anganingkami Iehova ae Atuami, ibukini karawawatan te otabwaniniaki, ao te rawawata ae e a karokoa i aomi te tia kairiribai nakoimi.
54 “Ao te mwaane ae moan te mwamwannano i buakomi ao ae e taneiai ni maiuraoi, e nang aki nanoangaa tarina ke buuna ae tangiria ke natina mwaane ake a tiku, 55 ao e na aki ibuobuoka ma ngaiia irikoia natina mwaane ake e na kang, ibukina bwa ai bon akea riki te bwai teuana irouna, ibukini karawawatan te otabwaniniaki, ao te rawawata ae e a karokoa i aon ami kaawa te tia kairiribai nakoimi.+ 56 Ao te aine ae mwamwannano i buakomi ao ae e taneiai ni maiuraoi, ao ibukin arona anne e aki kona n iangoa katokoan nanoni waena ma te tano,+ e nang aki kaota naba te nanoanga nakoni buuna ae tangiria ke natina te mwaane ke natina te aine, 57 ibukina bwa e na aki kan angania teutana irikon natina ae bungia, ao baike a otinako naba mai birotona imwini bungina. E na karabaa ni kang baikai ibukini karawawatan te otabwaniniaki, ao te rawawata ae e a karokoa i aon ami kaawa te tia kairiribai nakoimi.
58 “Ngkana kam aki kakairi raoi n taekan nako te Tua aei aika koreaki n te boki aei,+ ao kam aki maaka te ara ae mimitong ma ni kamimi ao ni kakamaaku aei,+ ae aran Iehova+ ae Atuami, 59 ao e na karokoi rekenikai aika rangi ni kakaiaki Iehova i aomi ma kanoami, aika rekenikai aika rangi ni korakora ma n teimaan,+ ao aoraki aika karawawata ma n teimaan. 60 E na kaoki nakoimi aorakin Aikubita ni kabane ake kam mamaakui ngkoa, ao a na bon nimtingkami. 61 Irarikin anne, e na karokoi naba aoraki ke rekenikai nako Iehova i aomi aika aki koreaki taekaia ni bokin te Tua aei, ni karokoa ae kam kamaunaaki. 62 E ngae ngke kam a rangi ni bati n aron itoini karawa,+ ma a na rangi ni karako mwaitimi n tiku,+ ibukina bwa kam aki ongo ni bwanaan Iehova ae Atuami.
63 “N aron Iehova ngke e rangi ni kimwareirei ni kakabwaiaingkami ao ni kamwaitingkami, ao ai arona naba bwa e na rangi ni kimwareirei Iehova n uruingkami ao ni kamaunaingkami, ao ane kam na buritakinako man te aba ae kam nang abanna.
64 “E na kamaenakoingkami Iehova i buakoia natannaomata ni kabane mai tabon aonnaba teuana nakon tabon aonnaba are teuana,+ ao ikanne are kam na toro iai irouia atua aika karaoaki man te kai ao te atibu, aika kam aki kinaia ma ami bakatibu.+ 65 E na akea te rau iroumi i buakoia natannaomata akanne,+ ao e na akea naba nnen nanoni waemi ni motirawa. Ma e na anganingkami Iehova te nano ae tabeaianga ikanne,+ ao maata aika korakai, ao namakinan te bwarannano.+ 66 A na rotaki maiumi n te kabuanibwai ae korakora, ao kam na namakina te maakunrang n te bong ao n te ngaina, ao kam na aki koaua raoi bwa e na reke maiumi ke e na aki. 67 Ane kam na kangai n te ingabong, ‘E bia bong!’ ao ane kam na kangai n te tairiki, ‘E bia ingabong!’ ibukin namakinan te maakunrang i nanomi ao ibukini baika kam nori ni matami. 68 Ao e na boni kairingkami ni kaokingkami Iehova nako Aikubita n te kaibuke, n te kawai are I tuangingkami ngkoa ni kangai, ‘Kam na aki manga noria,’ ao ikanne are kam nang kaboonakoingkami iai nakoia akana kairiribai nakoimi, bwa tooro mwaane ao aine, ma akea ae e na kabooingkami.”
29 Aikai taekan te berita are e tua Iehova nakoni Mote bwa e na karaoia ma tibun Iteraera n te aba ae Moaba, irarikin te berita are e karaoia ma ngaiia i Oreba.+
2 E weteiia ngkanne tibun Iteraera ni kabane Mote ao e taku nakoia: “Kam a tia n nori bwaai ni kabane ake e karaoi Iehova i matami n te aba are Aikubita nakoni Barao, ma ana toro ni kabane, ao abana ni kabutaa,+ 3 ake taiani motikitaeka aika korakora ake kam nori ni matami, ao kanikina aika rangi ni kamimi ma kakai.+ 4 Ma e aki anganingkami Iehova te nano ae kam na ota iai, ao maata aika kam na noraaba iai, ao taninga aika kam na ongo iai, ni karokoa te bong aei.+ 5 ‘Ngke I teimatoa ni kairingkami i nanon 40 te ririki n te rereua,+ ao a aki roko n te mane ami kunnikai ake i aomi, ao a aki roko n te mane ami kau ake i waemi.+ 6 Kam aki kang kariki, ao kam aki nima te wain ke te bwai teuana ae kamanging, bwa kam aonga n ataia ae bon Iehova ngai ae Atuami.’ 7 N tokina ao kam a roko n te tabo aei, ao a otinakoira ni buakanira Taion are uean Etiibon+ ma Oka are ueani Batian,+ ma ti kataei aia kai.+ 8 Imwin anne ao ti anai abaia ao ti angania tibun Reuben, tibuni Kata, ao iteran aia baronga tibuni Manate, bwa tibwangaia.+ 9 Mangaia ae kawakin raoi taeka aika n te berita aei ao ongeaba iai, bwa a aonga n nakoraoi bwaai nako aika kam na karaoi.+
10 “Kam bane n tei i matan Iehova ae Atuami n te bong aei, mataniwi n ami baronga nako, ami unimwaane, ami taan tararua, mwaane nako aika tibun Iteraera, 11 natimi, buumi,+ ao aomata aika maeka n iruwa+ i buakomi n ami kaembwa, ni moa mairoun te aomata ae ami tia tabeaia ni karokoa te aomata ae ami tia itiran. 12 Kam mena ikai bwa kam aonga n rin n ana berita Iehova ae Atuami ao n ana taetae n tuea, ae e karaoia ma ngkami Iehova ae Atuami n te bong aei,+ 13 ao e aonga ni kateingkami n te bong aei bwa ana aomata,+ ao e aonga n riki bwa Atuami,+ n aron are e beritanna nakoimi, ao n aron are e taetae n tuea iai nakoia ami bakatibu ake Aberaam,+ Itaaka,+ ao Iakoba.+
14 “I aki tii karaoa te berita ao te taetae n tuea aei ma ngkami, 15 ma nakoia naba te koraki aika tei i rarikira n te bong aei i matan Iehova ae Atuara, ao te koraki naba ake a aki mena i rarikira n te bong aei. 16 (Bwa kam ataa raoi arora ni maeka n te aba are Aikubita, ao arora n ribuakoia natannaomata aika kakaokoro ni mwanangara.+ 17 Ao kam taneiai n nori aia bwai aika riribaaki ao aia bouannanti aika kamwara*+ aika karaoaki man te kai ao te atibu, te tirewa ao te koora, ake a mena i buakoia.) 18 Taratara raoi bwa e na akea te mwaane ke te aine, te utu teuana ke te baronga teuana, i buakomi n te bong aei ae rairakinako nanona mairoun Iehova ae Atuara bwa e na nako n toro irouia atuaia natannaomata akanne,+ bwa e aonga n akea te wakaa i buakomi ae e na karikii uaa aika boitin ao aika mao.+
19 “Ma ngkana iai ae e ongo taekan te taetae n tuea aei ao e kamoamoa ni kangai i nanona, ‘E na reke irou te rau e ngae ngke I bon teimatoa n nakonako ni kawai aika e bon tangiri nanou,’ ao e uruani bwaai nako* ake ni kawaina, 20 ao Iehova e na aki kani kabwaraa ana bure.+ Ma e na urarake unin Iehova ae korakora ni kaitaraa teuanne, ao e na bon roko i aona te rekenikai ae bwanin ae koreaki n te boki aei.+ Ao Iehova e na boni kamauna aran teuanne mai aani karawa. 21 E na katebenakoa teuanne Iehova mai buakon aia baronga nako tibun Iteraera ibukin te kabuanibwai, ni kaineti ma te rekenikai ae bwanin n te berita ae koreaki ni bokin te Tua aei.
22 “Ao te roro ae e na roko aika kaaina natimi, ao te ianena man te aba ae raroa, ngkana a nori rekenikai n te aba anne ake aoraki ake e karokoi Iehova iai, 23 ae te burimton,* te taoro, ao te ura, bwa e aonga n aki karaoaki te ununiki n te aba anne ni kabutaa ke ni bwebwerake, ao a na aki naba rikirake iai aroka, n aroni kamaunaan Totom ma Komora,+ ao Atema ma Teboiim,+ ake e kamaunai Iehova ni marakin nanona ao n unna, 24 ao ane a na kangai ma natannaomata ni kabane, ‘E aera ngkai e karaoa aei Iehova nakon te aba aei?+ Tera ae karika te urarake n un ae korakora aei?’ 25 Ao ane a na kangai, ‘Ibukina bwa a kitana ana berita Iehova+ ae Atuaia aia bakatibu, are e karaoia ma ngaiia ngke e kairiia ni kaotinakoia man te aba are Aikubita.+ 26 Ao a nako ao a toro irouia atua riki tabeman ao ni bobaraaki nakoia, aika atua aika a aki kinaia ao aika e aki kariaia bwa a na taromaurii.*+ 27 Ao e urarake unin Iehova ni kaitaraa te aba anne, ni karokoa i aona te rekenikai ae bwanin ae koreaki n te boki aei.+ 28 Mangaia are e taeki wakaaia Iehova man aia tano ni marakin nanona ao ni bonon nanona,+ ao n unna ae korakora, ao e kanakoia nakon te aba teuana, ae a mena iai n te bong aei.’+
29 “Ana bwai Iehova ae Atuara baika raba,+ ma bon ara bwai ma kanoara n aki toki baika kaotaki, bwa ti aonga ni kakororaoi taekan nako te Tua aei.+
30 “Ngkana a roko i aomi taeka aikai ni kabane, ae te kakabwaia ma te rekenikai aika I kaaki i matami,+ ao kam uringi*+ i buakoia natannaomata nako aika e kamaenakoingkami i buakoia Iehova ae Atuami,+ 2 ao kam okira Iehova ae Atuami+ ma nanomi ni kabane ao maiumi ni kabane, ao n ongo ni bwanaana ni kaineti ma bwaai ni kabane aika I tua nakoimi n te bong aei, ngkami ma natimi mwaane,+ 3 ao e na manga kaokiia ami koraki aika taenikai Iehova ae Atuami,+ ao e na nanoangaingkami+ ma ni manga ikotiingkami mai buakoia botannaomata nako aika e kamaenakoingkami i buakoia Iehova ae Atuami.+ 4 E ngae naba ngkana a maenako ami aomata nako tabon aonnaba, ma e na manga ikotiingkami Iehova ae Atuami mai ikekei ao ni manga kaokingkami.+ 5 E na kairingkami Iehova ae Atuami nakon te aba are a abanna tamami, ao kam na abanna, ao e na katoronibwaingkami ao e na kamwaitingkami riki nakoia tamami.+ 6 E na kaitiakii* nanomi Iehova ae Atuami ao nanoia kanoami,+ bwa kam aonga n tangira Iehova ae Atuami ma nanomi ni kabane ao maiumi* ni kabane, ao kam na maiu.+ 7 Ao e na karokoi rekenikai aikai ni kabane Iehova ae Atuami, i aoia taani kairiribai nakoimi aika ribaingkami ma ni bwainikiriningkami.+
8 “Kam na oki ngkanne ao n ongo ni bwanaan Iehova, ao ni kakairi n ana tua ni kabane aika I tua nakoimi n te bong aei. 9 E na karaoingkami Iehova ae Atuami bwa kam na rangi ni kaubwai n aia mwakuri nako baimi,+ e na kamwaitiia natimi ao ami nanai ni man ao uaan ami tano, bwa e na manga rangi ni kimwareirei Iehova ni katoronibwaingkami, n arona ngkoa n rangi ni kimwareirei irouia ami bakatibu.+ 10 Bwa ane kam na ongo ngkanne ni bwanaan Iehova ae Atuami, ao ni kawakin ana tua ma ana kaetieti aika koreaki ni bokin te Tua aei, ao kam na okira Iehova ae Atuami ma nanomi ni kabane ao maiumi* ni kabane.+
11 “Bwa e aki rangi ni kangaanga iroumi te tua aei ae I tua nakoimi n te bong aei, ao e aki naba riaon ami konaa.*+ 12 E aki mena i karawa n ae kam na kangai, ‘Antai ae e na waerake nako karawa ao n anaia ibukira, bwa ti aonga n ongo ao ni kakairi iai?’+ 13 E aki naba mena n iteran taari are teuana n ae kam na kangai, ‘Antai ae e na rinanon taari nakon iterana are teuana ao n anaia ibukira, bwa ti aonga n ongo ao ni kakairi iai?’ 14 Bwa e rangi ni kaan ma ngkami te taeka bwa ane i nanoni wimi ao i nanomi,+ bwa kam aonga ni karaoia.+
15 “Noria, I kaaki i matami n te bong aei te maiu ao te raoiroi, ao te mate ao te buakaka.+ 16 Ngkana kam ongo n ana tua Iehova ae Atuami aika I tua nakoimi n te bong aei, n aromi n tangira Iehova ae Atuami,+ n nakonako ni kawaina nako, ao ni kawakin ana tua ma ana kaetieti ao ana moti, ao ane kam na maiu+ ao ni mwaiti, ao e na kakabwaiaingkami Iehova ae Atuami n te aba ane kam nang abanna.+
17 “Ma ngkana a rairakinako nanomi+ ao kam aki ongo, ao e anaaki nanomi bwa kam na bobaraaki nakoia atua riki tabeman ao n toro irouia,+ 18 ao I tuangingkami n te bong aei bwa kam na boni mate.+ E na aki abwabwaki maiumi n te aba ane kam a rinanon te Ioretan nakon iterana, bwa kam na abanna. 19 I karikiia kaaini karawa ni kabane ma aonnaba bwa au tia kakoaua ni kaaitaraingkami n te bong aei, ae I a tia ni kaaki i matami te maiu ao te mate, te kakabwaia ao te rekenikai,+ ao kam na rinea te maiu bwa kam aonga ni maiu,+ ngkami ma kanoami,+ 20 n aromi n tangira Iehova ae Atuami,+ n ongo ni bwanaana, ao n nimtia,+ bwa boni ngaia maiumi ao mairouna abwabwakin ami tai n te aba are e beritanna Iehova, bwa e na angania ami bakatibu ake Aberaam, Itaaka, ao Iakoba.”+
31 E otinako ngkanne Mote ao e taekin taeka aikai nakoia tibun Iteraera ni kabane 2 ni kangai nakoia: “Ai 120 au ririki n te bong aei.+ I aikoa kona ni kairingkami,* bwa e kangai Iehova nakoiu, ‘Ko na aki rinanon te Ioretan nakon iterana are teuana.’+ 3 Bon Iehova ae Atuami ae mwananga n rimoami nakon iterana are teuana, ao boni ngaia ae e na kamaunaia natannaomata aikai i matami, ao kam na kakioianako.+ Bon Iotua ae e na kairingkami nakon iterana are teuana,+ n aron are e taekinna Iehova. 4 Ao Iehova e na karaoa nakoia ae titeboo ma are e karaoia nakon Taion+ ao Oka+ ake aia uea taian Amoraite, ao nakon naba abaia, ngke e kamaunaia.+ 5 E na kataei aia kai ibukimi Iehova, ao kam na karaoa nakoia ae kaineti ma te tua ni kabane are I anganingkami.+ 6 Kam na ninikoria ao kakorakoraingkami.+ Tai maaku ke ni maakunrang irouia,+ bwa bon Iehova ae Atuami ae mwananga ma ngkami. E na bon aki kitaningkami ke ni kaaki taekami.”+
7 Ao Mote e wetea Iotua ao e taku nakoina i mataia tibun Iteraera ni kabane: “Ko na ninikoria ao kakorakorako,+ bwa boni ngkoe ae ko na kairiia aomata aikai, nakon te aba are e beritanna Iehova nakoia aia bakatibu bwa e na angania, ao ko na angania bwa tibwangaia.+ 8 Bon Iehova ae mwananga n rimoam ao e na memena iroum.+ E na bon aki kitaniko ke ni kaaki taekam. Tai maaku ke ni maakunrang.”+
9 E korea ngkanne te Tua aei Mote+ ao e anga nakoia ibonga* aika tibun Rewi, ake a uouota ana ati ni berita Iehova, ao nakoia aia unimwaane ni kabane tibun Iteraera. 10 E tua Mote nakoia ni kangai: “Ni katoa banen ririki ake itiua, n te tai ae baireaki n ririkini kamaunaan te taarau,+ n tain te Toa ae Umwanrianna,*+ 11 n te tai ae a bane iai tibun Iteraera ni kaotiia i matan Iehova+ ae Atuami n te tabo ae e rineia, ao kam riai n wareka te Tua aei bwa a na ongoraeia tibun Iteraera ni kabane.+ 12 Ikotiia aomata+ aika mwaane, aine, ataei,* ao aomata aika maeka n iruwa n ami kaawa nako,* bwa a aonga n ongora ao n reiakina taekan Iehova ae Atuami ao maakakina, ao n taratara raoi bwa a na kakororaoi taekan nako te Tua aei. 13 Ao a na ongo natiia mwaane aika aki ataa te Tua aei,+ ao a na reireinia maakakin Iehova ae Atuami ni kabane boong ake kam maeka iai n te aba ae kam a rinanon te Ioretan nakon iterana, bwa kam na abanna.”+
14 E taku ngkanne Iehova nakoni Mote: “Noria! E a uakaan te tai ae ko nangi mate iai.+ Wetea Iotua, ao kam na rin ni kaotingkami* n te umwa ni botaki, bwa I aonga ni mwiokoia bwa te tia kairiri.”+ Mangaia are a rin Mote ao Iotua ni kaotiia n te umwa ni botaki. 15 Ao e kaoti Iehova n uakaan ma te umwanrianna n te boua ae te nang, ao e tei te boua ae te nang ni mataroan te umwanrianna.+
16 Ao e taku Iehova nakoni Mote: “Noria! Ko nangi mate,* ao aomata aikai ane a nangi moanna ni kamwaraeia n taromaurii* atua aika ianena ake i rarikia n te aba ae a a nako iai.+ A na kaaki taekau+ ao n urua au berita are I karaoia ma ngaiia.+ 17 Ao e na urarake uniu ni kaaitaraia n te tai anne,+ ao N na boni kaaki taekaia+ ao N na karabaa matau mairouia+ ni karokoa ae a kabwautaki. Ao imwini kabuanibwai aika bati, ma rokon te rawawata i aoia+ ao a na kangai, ‘Tiaki bwa a roko i aora kabuanibwai aikai ibukina bwa e a aki mena i buakora Atuara?’+ 18 Ma N na teimatoa ni karabaa matau n te bong anne, ibukin te buakaka ni kabane ake a karaoi, ngke a rairaki nakoia atua riki tabeman.+
19 “Kam na korea ngkai te anene aei ibukimi+ ao reireinia tibun Iteraera.+ Kairiia bwa a na reiakinna,* bwa e aonga n riki te anene aei bwa au bwai ni kakoaua ni kaaitaraia tibun Iteraera.+ 20 Ngkana I kairiia nakon te aba are I taetae n tuea ibukina nakoia aia bakatibu,+ ae e raanga iai rannimamman te man ma aia karewe manibeeru,*+ ao ane a na amwarake ni kanuaiia ma ni mweraoi,*+ ao ane a na rairaki nakoia atua riki tabeman ma n toro irouia, ao a na aki karineai ao a na urua au berita.+ 21 Ngkana a roko i aoia kabuanibwai aika bati ma rawawata,+ ao e na riki te anene aei bwa te bwai ni kakoaua nakoia, (bwa a aki riai kanoaia ni mwaninga taekana), bwa I a kaman ataa te bae a karikirakea i nanoia,+ imwain riki ae I kairiia nakon te aba are I taetae n tuea ibukina nakoia.”
22 Mangaia are e korea te anene aei Mote n te bong anne, ao e reireinia tibun Iteraera.
23 Ao te Atua e mwiokoa naba Iotua+ are natin Nun bwa te tia kairiri ao e taku: “Ko na ninikoria ao kakorakorako,+ bwa boni ngkoe ae ko na kairiia tibun Iteraera nakon te aba are I taetae n tuea ibukina nakoia,+ ao N na boni memena iroum.”
24 N te tai naba are e tia iai Mote ni korei ni kabane taekan te Tua aei n te boki,+ 25 ao e tua Mote nakoia tibun Rewi ake a uouota ana ati ni berita Iehova ao e kangai, 26 “Anaa bokin te Tua aei,+ ao kaaki i rarikin ana ati+ ni berita Iehova ae Atuami, ao e na riki ikanne bwa te bwai ni kakoaua ni kaaitaraingkami. 27 Bwa I ataa raoi kariteimi+ ma imanonomi.*+ Ngkana ngaia bwa kam rangi ni karitei nakon Iehova ngkai I teimatoa ni maiu i rarikimi, ao ai mwaitira riki ngkanne ami karitei imwini mateu! 28 Ikotiia nakoiu unimwaane ni kabane man ami baronga nako ao ami taan tararua, ao N na taekin taeka aikai ao a na ongoraei, ao N na karikiia kaaini karawa ma aonnaba bwa au tia kakoaua ni kaaitaraia.+ 29 Bwa I ataia raoi bwa imwini mateu ao kam na boni karaoi baika buakaka,+ ao kam na tannako man te kawai are I tua nakoimi. Ao ane e na bon roko i aomi te kabuanibwai+ n tokini boong akanne, ibukina bwa kam na boni karaoa ae buakaka i matan Iehova, ao kam na kaunna n aia mwakuri baimi.”
30 Ao ngke a ongora te botaki n aomata aika tibun Iteraera, ao e taekini mwanewen te kuna aei Mote mai moana ni karokoa tokina, ni kangai:+
32 “Ongora ngkami kaaini karawa, ao N na taetae,
Ao ke a ongoraea ana taeka wiu kaain te aonnaba.
2 E na bwaka au kaetieti n ai aron te karau,
Ao a na timtim au taeka n ai aron te aoi,
N ai aron te maatim ni karau ae bwaka i aon te uteute,
Ao n ai aron te karau ae bwaka ni korakora i aon taian aroka.
3 Bwa N na tataekina aran Iehova.+
Kam na taekina kakannaton Atuara!+
5 Boni ngaiia aika karaoi mwakuri aika buakaka.+
Tiaki natina ngaiia, ma anne bon aia bure.+
Te roro ngaiia ae buakaka ma ni bubure!+
6 Aei ngkai te aro ae kam riai ni karaoia nakon Iehova,+
Ngkami aika aomata aika nanobaba ma n aki wanawana?+
Tiaki boni ngaia Tamami ae karikingkami,+
Ao Teuare karaoingkami ma ni kateingkami ni kamatoatoaingkami?
7 Uringi boong ake rimoa,
Iangoi aia ririki rooro ake ngkoa.
Titirakinia tamami, ao ane a na kona n taekinna nakoimi,+
Ami unimwaane, ao ane a na tuangingkami.
8 Ngke e angania natannaomata tibwangaia Teuare Moan te Rietata,+
Ao ngke e kaokoroia kanoan Atam* ni kamaenakoia,+
Ao e katea te tia ibukia botannaomata,+
Ni kaineti ma mwaitiia tibun Iteraera.+
10 E kunea n te aba ae rereua,+
Ao n te rereua ae akea kaaina+ ae e karongoa n tangia maan ni kaakang.
11 N ai aron te ikare n reireinia bunna aron te kiba,
E tabeibeti i aoia bunna,
E taakini baina ma n anaiia,
E uotiia i aoni baina ni kiba,+
12 Bon tii Iehova ae kairiria,*+
Akea riki te atua ae ianena i rarikina.+
13 E karaoia bwa e na totokanikai i aon taabo aika rietata i aonnaba,+
Bwa e aonga n amwamwarake man uaan te tawaana,+
E kakaamwarakea n aia karewe manibeeru are man te bwaa,
Ao te oera ae tiinako man te bwaa ae matoatoa,
14 Ao te bwata ae reke man taiani kao, ao te rannimamma ae reke man te tiibu ao te kooti,
N ikotaki ma tiibu aika taiani kabanea n tamaroa,*
Ao tiibu mwaane aika tiibuni Batian, ao kooti mwaane,
N ikotaki ma uita aika taiani kabanea n raoiroi,*+
Ao ko moi n te wain ae reke man ranin* uaan taiani kureebe.
15 Ngke e a rikirake ni marika Ieturun,* ao e toutou ni karitei.
Ko a marika, ao ko a motomoto, ao ko a mwaremware.+
Mangaia ae e kaaki taekan te Atua, are ngaia are e karaoia,+
Ao e ribaa te Bwaa ae te tia kamaiua.
17 A angakarea nakoia taimonio, ao tiaki nakon te Atua,+
Nakoia atua aika a aki kinaia,
Aika a boou bwa a a tibwa kaoti,
Nakoia atua aika aki kinaaki irouia ami bakatibu.
18 Kam mwaninga taekan te Bwaa+ are e riki bwa tamami,
Ao kam aki uringa te Atua are ngaia ae bungingkami.+
19 Ngke e noria Iehova ao e rawa nakoia,+
Ibukina bwa a kaunna natina mwaane ao natina aine.
20 Mangaia are e taku, ‘N na karabaa matau mairouia,+
Ao N na noria bwa tera tokia.
21 A karekea ae e na korakora uniu* irouia atua aika akea manenaia,+
Ao a kaunai n aia bouannanti aika akea manenaia,+
Ngaia ae N na kabakantangia iroun te botannaomata ae akea manenaia,+
Ao N na kaunia iroun te natannaomata ae nanobaba.+
22 Bwa e kauraa te ai uniu,+
Ae e na bue nako kabin te Ruanimate,*+
Ao e na kabwauta te aonnaba ma uaana
Ao e na kaurarakei aani maunga.
23 N na kabatiaa karawawataaia,
Ao N na kabonganai kanoan au kainikatebe i aoia.
24 Ane a na rangi ni kua ibukin te baki,+
Ao a na kanakinako n te kabuebue ao n te kamaunaaki ae kakamaaku.+
25 E na raweiia te kabaang i tinanikun aia auti,+
Ao e na ueke te maaku i nanon aia auti,+
Iroun te rorobuaka n ataei ma te teinnaine,
Ao te merimeri n ikotaki ma te mwaane ae e a iaia irana.+
26 N na boni kangai: “N na kamaenakoia,
Ao N na kabuaa uringaia mai buakoia aomata,”
27 Bwa I aki kani kaunaki iroun aiau,+
Ibukina bwa a kona ni kairua aia taeka taani kakaaitara,+
Ao a kona ni kangai: “Ti tokanikai n oini korakorara,+
Bwa bon tiaki Iehova ae karaoa aei ni kabane.”
29 Bwa tera ngke a wanawana!+ Ao a na kananoi aia iango i aon te baei.+
Ao a na iaiangoi raoi tokia.+
30 E na kangaa temanna ni kaeiia 1,000?
Ao uoman ni kabirinakoia 10,000?+
A aki kona, ma tii ngkana e kitania aia Bwaa+
Ao ngkana e anga ngaiia Iehova nakoia aiaia.
32 Bwa e reke aia kai ae te kureebe mani kaini kureeben Totom,
Ao man tawaanani Komora.+
Aia kureebe boni kureebe aika boitin
Ao a mao aia amwi.+
33 Aia wain bon aia boitin naeta,
Ae aia boitin ae kamamate naeta aika kaobura.
34 Tiaki e boni kawakinaki te baei irou,
Ni kainaki i nanon au auti ni kaikobwai?+
35 Au bwai te karekekai ao te katuuaa,+
N te tai ae baireaki ngkana a marannako waeia,+
Bwa e a kaan aia bong ni kabuanibwai,
Ao e na waekoa n roko te bae mena imwaia.’
36 Bwa e na motiki taekaia ana aomata Iehova+
Ma e na nanoangaiia* ana toro,+
Ngkana e noria bwa e a kekerikaaki korakoraia,
Ao a a tiku tii aika akea korakoraia ao aika mamaara.
37 E na kangai ngkanne, ‘A nga atuaia,+
Ae te bwaa are a ukera te kamanomano iai,
38 Are a taneiai ni kaakang mwaeten aia karea,*
Ma n ninima te wain man aia karea ae te moi?+
Ke a teirake ao ni buokingkami.
Ke a riki bwa ami tabo ni kamanomano.
I kakamamate ao I kakamaiu.+
40 Bwa I tabeka baiu nako karawa
Ao I taetae n tuea ni kangai: “Ngkai I boni maiu n aki toki,”+
41 Ao ngkana I taima au kabaang ae raneanea,
Ma ni katauraoa baiu nakon te motikitaeka,+
Ao N na karekei kaia taani kakaitaraai,+
Ao ni karokoa te rekenikai i aoia akana ribaai.
42 N na karaoi kanoan au kainikatebe bwa a na koro ni manging n te raraa,
N raraaia akana kamateaki ma akana taenikai,
Ao au kabaang e na amwarake n te iriko,
N atuia aia tia kairiri akana kairiribai nakoiu.’
43 Kam na kukurei ma ana aomata, ngkami aika natannaomata,+
Bwa e na irantangai raraaia ana toro,+
Ao e na karekei kaia taani kakaitaraa+
Ao e na karekea kabwaraan te bure ibukin* abaia ana aomata.”
44 Ngaia are e roko Mote, ngaia ma Ootea*+ are natin Nun, ao e taekina mwanewen te kuna aei ni kabane ao a ongora aomata.+ 45 Ngke e a tia Mote n taekin taeka aikai ni kabane nakoia tibun Iteraera ni kabane, 46 ao e taku nakoia: “Kaaki i nanomi taeka ni kabane aika I anga bwa te kauring nakoimi n te bong aei,+ bwa kam aonga n tua nakoia natimi bwa a na taratara raoi bwa a na karaoi taekan nako te Tua aei.+ 47 Bwa tiaki n ae akea uaan te taeka aei nakoimi, bwa boni maiumi,+ ao rinanon te taeka aei ae ngaia ae e na abwabwaki iai maiumi, n te aba ae kam a rinanon te Ioretan nakon iterana bwa kam na abanna.”
48 E taetae Iehova nakoni Mote n te bong naba anne ni kangai: 49 “Ararakea maungan Abarim+ aei, ae te Maunga ae Nebo+ ae mena n te aba ae Moaba, ae kaitaraa Ieriko, ao taraa te aba ae Kanaan ae I a angania tibun Iteraera bwa abaia.+ 50 Ao ane ko na mate i aon te maunga ane ko nang ararakeia anne, ao ko na ikotaki ma am koraki,* n aron Aaron are tarim ngke e mate i aon te Maunga ae Ora,+ ao e ikotaki ma ana aomata, 51 ibukina bwa kam uaia n aki kakaonimaki nakoiu i buakoia tibun Iteraera, n ranin Meriba+ i Kateti are n rereuan Tiin, ibukina bwa kam aki katabuai i mataia tibun Iteraera.+ 52 Ko na nora te aba mai kiraroa, ma ko na aki rin n te aba ae I a angania tibun Iteraera.”+
33 Aio te kakabwaia ae e taekinna Mote ae ana aomata te Atua ae koaua, i aoia tibun Iteraera imwaini matena.+ 2 E taku:
“Iehova, ae e roko mai Tinai,+
Ao e ootanako nako aoia mai Teira.
E ootanako mimitongina man te aono ae maungaunga i Baran,+
Ao raona ana anera aika tabu aika mwaitikurikuri,*+
Ao ana tia buaka nako i angaataina.+
4 (E anganira te kaetieti Mote, ae te tua,+
Ae riki bwa aia bwai te botaki n aomata aika tibun Iakoba.)+
5 Ao E riki bwa te uea i Ieturun,*+
Ngke a botaki mataniwia aomata,+
N ikotaki ma aia baronga nako tibun Iteraera.+
7 Ao e taekina te kakabwaia aei i aon Iuta+ ni kangai:
“Ongora ngkoe ae Iehova, ni bwanaan Iuta,+
Ao ko bia kaokia nakoia ana aomata.
8 E taekina ae kangai ni kaineti ma Rewi:+
“Am* Tummim ma am Urim*+ bon ana bwai te mwaane ae kakaonimaki ni koaua nakoim,+
Are ko kataia i Mata.+
Ao ko a kaiangatoa ma ngaia i rarikin ranin Meriba.+
9 Te mwaane ae kangai nakon tamana ao tinana, ‘I aki kaota tabeakinami.’
E aki naba kubariia tarina,+
Ao e kaaki taekaia oin natina mwaane,
Bwa a kawakina am taeka,
Ao a kakairi n am berita.+
Ke a anga te karea ae boiarara bwa te boi ae kamaiu nakoim,*+
Ao te karea ni kabane i aon am baonikarea.+
11 Kakabwaiaa korakorana, ngkoe ae Iehova,
Ao ko bia kaota kukureim n ana mwakuri baina.
Ao kamanatuai rangaia* akana teirake ni kaitaraa,
Bwa a aonga n aki manga teirake akana ribaia.”
12 E taekina ae kangai ni kaineti ma Beniamin:+
“Ke e maeka i rarikina ma te mweraoi teuae tangiraki iroun Iehova,
Ngkai e kabongnga ni kamanoa,
Ao e na maeka i marenan angana.”
13 E taekina ae kangai ni kaineti ma Ioteba:+
“E bia kakabwaiaaki abana iroun Iehova+
Ni bwaini karawa aika rangi n raoiroi,
Ma te aoi ao te ran man taiani koburake n ran i nano,+
14 Ma baika rangi n raoiroi ake e katauraoi taai,
Ao uaa aika rangi n raoiroi ni katoa namwakaina,+
15 Ma bwaai aika taiani kabanea n tamaroa aika ni maunga* ake mangkoa,+
Ao bwaai aika rangi n raoiroi aika n tabuki aika teimaan,
16 Ma bwain aon te aba aika rangi n raoiroi ao kanoana,+
Ao te akoaki mairoun Teuare maeka i buakon te aroka ae kateketeke.+
A bia roko i aon atun Ioteba
I aon taubukin atun teuare tebenako mai buakoia tarina.+
17 Titeboo tamaroana ma te kao mwaane ae te karimoa,
Ao korona ma koron te kao mwaane ae moaanti.
E na kebutuia* botannaomata ni korona,
Ngaiia ni kabane ni karokoa tabon nako aonnaba,
Kooro aikai boni kanoan Eberaim+ aika tatabebwi tenga,
Ao kooro aikai boni kanoani Manate aika nga ma nga.”
18 E taekina ae kangai ni kaineti ma Teburun:+
“Kimwareirei ngkoe ae Teburun, n otinakom,
Ao ngkoe ae Itakara, i nanon nako am umwanrianna.+
19 A na weweteia botannaomata nakon te maunga,
Ike a na anga iai taiani karea aika raoiroi.
Bwa a na temetemeka kaubwain* taari ae bati,
Ao baika kakawaki aika kaikoaki* aika karabaaki n te tano.”
20 E taekina ae kangai ni kaineti ma Kata:+
“Ke e kakabwaiaaki te aomata ae karaababai tian abani Kata.+
E aroria ikanne kaanga te raian,
Ae tauraoi n raeuaa te bai, eng, ao taubukin te atu.
A na ikotaki mataniwia aomata.
E na kakororaoa raoiroin Iehova
Ma ana moti nakon Iteraera.”
22 E taekina ae kangai ni kaineti ma Tan:+
“Bon te raian te teei Tan.+
E na ewewe n otinako mai Batian.”+
23 E taekina ae kangai ni kaineti ma Nabetari:+
“E nuai Nabetari n te akoaki
Ao e tibutaua n ana kakabwaia Iehova.
E ababa i maeao ao i maiaki.”
24 E taekina ae kangai ni kaineti ma Atera:+
“Ke e kakabwaiaaki Atera n naati mwaane.
E bia akoaki irouia tarina,
Ao e bia kateboi* waena n te bwaa.
26 Bon akea n ai aron te Atua ae koaua+ ae Atuan Ieturun,+
Ae e mwamwananga rinanoni karawa bwa e na buokiko
Ao ae e mwamwananga riaon naang ni mimitongina.+
28 E na maeka ma te mweraoi Iteraera,
Ao e na tei n tii ngaia ana koburake n ran Iakoba,
N te aba ae bati iai te uita* ma te wain ae boou,+
Ao e na katimtimwa te aoi ana karawa.+
29 Kam a kukurei ngkami aika tibun Iteraera!+
Antai ae ai aromi,+
Ae te natannaomata ae karekea te kakamaiu iroun Iehova,+
Ae ami otanga ni kamanomano+
Ao ami kabaang ae abwabwaki riki?
34 Ao e ararakea te Maunga ae Nebo+ Mote man rereuani Moaba ake a aoraoi, nako taubukini Bitika+ ae kaitaraa Ieriko.+ Ao Iehova e kaota nakoina te aba ni kabutaa, ni moa mai Kireata nako Tan,+ 2 ma aban Nabetari ni kabutaa, ao aban Eberaim ma Manate, ao aban Iuta ni kabutaa ni karokoa taari are mai maeao,*+ 3 ao te Nekebo*+ ao Aonon te Ioretan,+ te tabo ae aoraoi i Ieriko, te kaawa ae a mena iai aroka aika baam, ni karokoa Toa.+
4 E taku ngkanne Iehova nakoina: “Aio te aba are I taetae n tuea ibukina nakon Aberaam, Itaaka, ao Iakoba, ni kangai, ‘N na anga nakoia kanoam.’*+ I a tia ni kariaia bwa ko na noria ni matam, ma ko na bon aki mwananga nako iai.”+
5 Imwin anne ao e a mate ikanne Mote are ana toro Iehova n te aba ae Moaba, n aron are e taku Iehova.+ 6 E taunna n te mwarua n te aba ae Moaba, ni kaitaraa Betabeore, ao akea ae e ataa ruanimatena ni karokoa te bong aei.+ 7 Bon 120 ana ririki Mote ngke e mate.+ E aki rikirake ni maabubu ana taratara, ao e aki naba nako korakorana. 8 A tanginiwenei tibun Iteraera ibukini Mote, n rereuani Moaba ake a aoraoi i nanon 30 te bong.+ Ao a a toki boongi n tanginiwenei ao n nanokawaki ibukini Mote.
9 E on Iotua are natin Nun n te wanawana,* bwa e a tia Mote ni kaaki baina i aona,+ ao a a ongo irouna tibun Iteraera ao a karaoa are e tua Iehova nakoni Mote.+ 10 Ma akea riki te burabeti i Iteraera ae teirake ae ai aroni Mote,+ ae e rangi ni kinaaki* iroun Iehova.+ 11 E karaoi kanikina ni kabane ma kakai ake e kanakoa Iehova bwa e na karaoi n te aba ae Aikubita nakoni Barao, ma ana toro ni kabane, ao abana ni kabutaa,+ 12 n ikotaki ma te bai ae korakora ao te mwaaka ae kamimi, are e kaotiotia Mote i mataia tibun Iteraera ni kabane.+
Ke, “te Arabaa.”
Ebera, “i marenan.”
Ke, “te rereua ae aoraoi.”
Ke, “te aba ae rinano.”
Ke, “Maiaki,” ae taekani maiakin te Aba ni Berita.
N taraana bon taiani maunga i Rebanon.
Ebera, “aia kariki.”
Ebera, “a karaoi nanora bwa a na ran.”
Ae taekan oo aika rietata.
Ebera, “bane raoi; tabwanin raoi.”
Ke tao, “E kakorakoraa te Atua.”
Ke, “Tai kaunia.”
Ke, “te rereua ae aoraoi.”
Ae taekani Kirete.
Ke, “maraki n aroia ake a bung.”
Ke, “te aba ae rietata ae aoraoi.”
Ke tao, “te atibu ae roroo.”
Ke, “nnen te mate; te bwaoki ni mate.”
Teuana te mwanokunibai titeboo ma 44.5 te tientemita (17.5 te inti). Nora Buk. B14.
Ae nanona, “Ana Kaawa Iaira Aika Taian Umwanrianna.”
Ke, “te rereua ae aoraoi.”
Ae taekan Taari ae Mate.
Ebera, “nako nukani karawa.”
Ebera, “Taeka Ake Tebwina.”
Ke, “tibwangana.”
Ke, “te Atua ae tauaninne (ingainga); te Atua ae aki kariaia te kaiangatoa.”
Ebera, ne’phesh, nora Nanon Taeka.
Ebera, “aia kariki.”
Ke, “te aba ae rietata ae aoraoi.”
Ke, “te rereua ae aoraoi.”
Ae taekan te Nama ae Taari ke Taari ae Mate.
Ke, “rangi ni bobuaka ana waaki ma ngai.” Ebera, “n ekaanako ubuu.”
Ke, “bannan.”
Ke, “te Atua ae tauaninne (ingainga); te Atua ae aki kariaia te kaiangatoa.”
Ke, “te akoi ae boto i aon te tangira.”
Ebera, “mataroan te oo.”
Ke, “ao a na nakoraoi bwaai ni kabane ibukim.”
Ebera, “taeka.”
Nora Nanon Taeka.
Ebera, ne’phesh, nora Nanon Taeka.
Ke, “kaokiokii nakoia; katuruturui nakoia.”
Ebera, “i marenani matami.”
Ebera, “i matan.”
Nora Nanon Taeka.
Ke, “tabu.”
Ke, “ana bwai ae kakawaki.”
Ebera, “bain.”
Ke, “tangira ae kona n onimakinaki.”
Ke, “te tangira ae kona n onimakinaki.”
Ebera, “kakabwaiaa uaani birotomi.”
Ke, e kona n nanona “te baare.”
Ebera, “kabwautiia.”
Ebera, “Matami.”
Ke tao, “nakonnano; maaku.”
Ke, “mwarua n ran.”
Nora Nanon Taeka.
Nora Nanon Taeka.
Ae taekan oo aika rietata.
Ke, “taua aia tabo.”
Ebera, “a matoatoa roroami.”
Ke, “te bouannanti ae kaburoaki n atoaki.”
Ebera, “a matoatoa roroaia.”
Ke, “kaburoaki n atoaki.”
Ke, “tibwangam.”
Ke, “tibwangam.”
Ebera, “Taeka Ake Tebwina.”
Nora Nanon Taeka.
Ke, “mwarua n ran.”
Ebera, ne’phesh, nora Nanon Taeka.
Ke, “karawa ae moan te rietata.”
Ebera, “korotobibi kunin.”
Ebera, “ao tai manga kamatoai roroami.”
Ke, “te teei ae a a tia ni mate ana karo.”
Ebera, ne’phesh, nora Nanon Taeka.
Ke, “ni karokoa te bong aei.”
Ke, “nakoimi.”
Ebera, “aia kariki.”
Nora Nanon Taeka.
Ke, “kamwaimwaia ni waemi,” ae rinanoni kabonganan te wae ni kakammwakura te wira ae kabuta te ran, ke tao ni karaoani kawain te ran ao kaukana.
Ebera, ne’phesh, nora Nanon Taeka.
Ke, e kona n nanona “te baare.”
Ebera, ne’phesh, nora Nanon Taeka.
Ebera, “i marenani matami.”
Ae taekan Taari ae Abwabwaki, ae te Meriteranian.
Ke, “anga.”
Ke, “ni bungin taai.”
Ke, “te rereua ae aoraoi.”
Nora Nanon Taeka.
Ke, “katebwina ni mwakoro.”
Ke, “n iangoa ae riai i bon irouia.”
Ebera, “mataroan nako te oo.”
Ebera, “i nanoni mataroan nako ami oo.”
Nora Nanon Taeka, “Maan.”
Ebera, “i nanoni mataroan nako ami oo.”
Ke, e kona n nanona “te baare.”
Ebera, “mataroan nako ami oo.”
Ebera, ne’phesh, nora Nanon Taeka.
Ebera, ne’phesh, nora Nanon Taeka.
Ebera, ne’phesh, nora Nanon Taeka.
Ke, “ongo ni bwanaan.”
Ke, “imani ramwami.”
Ke, “tabu.”
Ke, “ana bwai ae kakawaki.”
Ibukini kabwarabwaraaia maan aika taekinaki n te kibu 5-18, taiaoka nora Nanon Taeka, “Maan.”
N te taetae n Ebera ao e kaineti nakoia maan aika uarereke aika mwaitikurikuri aika a kiribobotaki aika kona ni kuneaki n te ea, i taari, ke i aon te aba.
Ke, “maan aika uarereke.”
Ebera, “mataroan nako te oo.”
Ke, “kabwianibwai.”
Ke, e kona n nanona “te baare.”
Ke, “te teei ae a a tia ni mate ana karo.”
Ke, “katangobwai i aan te berita.”
Ke, “tangoia i aan te berita.”
Ebera, “nanomi.”
Ebera, “kao mwaane.”
Ebera, “mataroan nako te oo.”
Nora Nanon Taeka, “Maan.”
Nora Buk. B15.
Te bua ni burawa ae uarereke ae katukaki ni karokoa ae e a kamangingi, ao e kabonganaaki ni manga karika te bua ni burawa riki teuana.
Ebera, “mataroan nako te oo.”
Ke, “te teei ae a a tia ni mate ana karo.”
Ke, “Taabo ni Katantan Aika Aki Teimaan.”
Ke, “Taabo ni Katantan Aika Aki Teimaan.”
Ebera, “i nanoni mataroan nako ami oo.”
Nora Nanon Taeka.
Ebera, “ni wia.”
Nora Nanon Taeka.
Ke, “te nira ni boki.”
Nora Nanon Taeka.
Ke, e kona n nanona “te baare.”
Ae taekan te tabo ae e rineia Iehova bwa nibwan te taromauri.
Ebera, “kanakoa rinanon te ai.”
Ke, “te ekaretia.”
Ebera, “ibukina bwa e bue nanona.”
Ebera, ne’phesh, nora Nanon Taeka.
Ebera, ne’phesh, nora Nanon Taeka.
Ebera, “Matami.”
Ebera, “teirake n ekaanako.”
Ebera, “ni wia.”
Nora Nanon Taeka.
Ebera, “Matami.”
Ebera, ne’phesh, nora Nanon Taeka.
Ebera, ne’phesh, nora Nanon Taeka.
Nora Nanon Taeka.
Ke, “kairi nanoia tarina bwa a na ran n aron nanona.”
Ke, “te bwai teuana ae ikeike.”
Nora Nanon Taeka.
Ebera, “uoman buuna, e tangiraki are temanna, ao e ribaaki are temanna.”
Ke, “moani korakorana ni kariki.”
Ebera, “katabuaki nakon” ae taekan ae a riki bwa tibwan te tabo ae tabu.
Ke, “rawa iroun neiei.”
Ke, “rawa irouna.”
Teuana te tiekera titeboo ma 11.4 te kuraem. Nora Buk. B14.
Ke, “kakabooaki ibukin te wene ni bure.”
Ebera, “kabwaraa ririn tamana.”
Ke, “taetae ni karekea kaimi.”
Ke, “kamwaraea te aba.”
Ae taekan te tabo n nakotaari.
Tao te kai ibukin te keniken.
Ke, “ana karekemwane.”
Ebera, “te kamea.”
Ke, e kona n nanona “te baare.”
Ke, “rawa irouna.”
Ke, “bwa te bwai ni kakoaua.”
Ebera, ne’phesh, nora Nanon Taeka.
Ebera, ne’phesh, nora Nanon Taeka.
Te taetae n Ebera ae rairaki bwa “rebera” e raababa nanona, ao e kona n irekereke ma aorakin te kun riki tabeua aika ewewe. E kona naba n irekereke ma aorakin te kunnikai ao taian auti.
Nora Nanon Taeka.
Ebera, “mataroan nako te oo.”
Ebera, ne’phesh, nora Nanon Taeka.
Ke, “te teei ae a a tia ni mate ana karo.”
Ke, “bwa te bwai ni kakoaua.”
Ke, e kona n nanona “te baare.”
Ke, “araia kaaini batana.” Ebera, “arana.”
Ebera, “Matam.”
Ebera, “teuana te eba ao teuana te eba n ami auti.” Nora Buk. B14.
Nora Nanon Taeka.
Ke, “te I-Turia.”
Ke tao, “tabe ni mauna.”
Nora Nanon Taeka.
Ke, “te teei ae a a tia ni mate ana karo.”
Ebera: “mataroan nako te oo.”
Ebera, ne’phesh, nora Nanon Taeka.
Ke, “ana bwai ae kakawaki.”
Ke, “tabu.”
Ke, “kabiri ni kamainainai n te raim.”
Nora Nanon Taeka.
Ke, “kabiri ni kamainainai n te raim.”
Ke, “te karea n iraorao.” Te karea ae kaikonaka ae a kaai n amwarake ibonga, taan taromauri, ao Iehova, ni kaota te raoi i marenaia.
Nora Nanon Taeka.
Ke, “te bouannanti ae kaburoaki n atoaki.”
Ke, “te tia mwakuria te kai ma te biti.”
Ke, “Ngaia anne!”
Ke, “te teei ae a a tia ni mate ana karo.”
Ebera, “kabwaraa ririn tamana.”
Ke, “orea ni kabwakaa.”
Ebera, ne’phesh, nora Nanon Taeka.
Ebera, “uaani birotomi.”
Ke, “tabu.”
Ebera, “uaani birotomi.”
Ke, “te buannano.”
Ebera, “te taeka n rabakau.”
Ke, “maan aika uarereke aika rurunga tangitangia.”
Ke, e kona n nanona “te baare.”
Ebera, “mataroan nako te oo.”
Ebera, “uaani birotomi.”
Te taeka n Ebera aei tao e irekereke ma te taeka ibukin “te nakotaari,” ao e kabonganaaki bwa te taeka ni kabuakaka.
Ebera, “ane e mwaimwai raoi n ikotaki ma ane e mwau.”
Nora Nanon Taeka.
Ebera, “e aki angania.”
Ebera, “ao kam kaoki nakon nanomi.”
Ebera, “korotobibi.”
Ebera, ne’phesh, nora Nanon Taeka.
Ebera, ne’phesh, nora Nanon Taeka.
Ebera, “ao e aki naba raroanako.”
Ebera, “otiotinako ao n riirin.”
Nora Nanon Taeka.
Ke, “Taabo ni Katantan Aika Aki Teimaan.”
Ebera, “ataei aika uarereke.”
Ebera, “mataroan nako te oo.”
Ke, “karekei nnemi.”
Ebera, “wene i rarikia am bakatibu.”
Ae taekan te wene ni bure ni kaineti ma te taromauri.
Ebera, “kaaki i nanoni wiia.”
Nora Nanon Taeka.
Ebera, “rikirake ni marika.”
Ebera, “matoatoan roroami.”
Ke tao, “te reeti n aomata.”
Ae taekan “Iakoba.”
Ebera, “mwaetena.”
Ebera, “neneani kirinena.”
Ebera, “raraan.”
Ae nanona, “te Aomata ae Raoiroi,” ae bon te nakoa ae rine ae tei ibukin Iteraera.
Ke, “au tauaninne.”
Ke, “Tiore,” ae taekan ruanimaten te botannaomata. Nora Nanon Taeka.
Ke, “maan aika kawakawa i aontano.”
Ke tao, “a bono taningaia nakon taian taeka n reirei.”
Ebera, “aia bwaa.”
Ke, “uringaaba iai.”
Ke, “kang aia karea aika taiani kabanea n raoiroi.”
Ke, “e na kaitiaka.”
Aran Iotua are e moan ingoanaki iai. Ootea boni kauarerekean Otiaia, ae nanona, “Kamaiuaki Iroun Iah; E a Tia Iah ni Kakamaiu.”
Aio bon te taeka ni kario ibukin te mate.
Ke, “tatabebwi tenga aika tabu.”
Ke, “tabu.”
Ae nanona, “te Aomata ae Raoiroi,” ae bon te nakoa ae rine ae tei ibukin Iteraera.
Ke, “un ibukin.”
“Am” ao “nakoim” n te kibu aei e kaineti nakon te Atua.
Nora Nanon Taeka.
Ebera, “i bwairim.”
Ke, “bebeeia.”
Ke tao, “maungani mainiku.”
Ke, “ewariia.”
Ebera, “a na temetemeki baika bati.”
Ke, “taiani kaubwai.”
Ke, “teboki.”
Ebera, “Ao ai aron am bong nako korakoram.”
Ke, e kona n nanona “te baare.”
Ke tao, “taabo aika rietata.”
Ae taekan Taari ae Abwabwaki, ae te Meriteranian.
Ke, “Maiaki,” ae taekani maiakin te Aba ni Berita.
Ebera, “am kariki.”
Ke, “te wanawana ae reke ni mwaakan te Atua.”
Ebera, “a itaramata.”