Be ní Wɔkɛbaaye Mumɔŋ Niyenii ní Wɔná Miishɛɛ
1. Mɛɛ gbɛ nɔ Yehowa tsuɔ etsuji lɛ amumɔŋ hiamɔnii ahe nii?
1 Yehowa jɛɔ suɔmɔ mli etsuɔ etsuji lɛ amumɔŋ hiamɔnii ahe nii. Yɛ be mli ni mumɔŋ hɔmɔ miiye mɛi babaoo ni yɔɔ je lɛ mli lɛ, wɔ lɛ wɔyɛ mumɔŋ niyenii babaoo ni wɔyeɔ. (Yes. 65:13) Kpokpaa wulu nɔ kpeei ni afeɔ daa afi lɛ ji gbɛ kome ni Yehowa tsɔɔ nɔ elɛɔ wɔ. Ani ooto gbɛjianɔ koni oya “Nyɔŋmɔ Mumɔ lɛ Tsɔɔ Wɔ Gbɛ” Kpokpaa Wulu nɔ Kpee ni kã wɔhiɛ ni abaafee lɛ? Ato mumɔŋ niyenii ni ŋɔɔ ni woɔ mɔ hewalɛ he gbɛjianɔ aha wɔ.
2. Mɛni gbɛjianɔ ni wɔɔtsɔ hiɛ wɔto kɛha kpee lɛ biɔ ni wɔfee?
2 Tsɔ Hiɛ Oto Gbɛjianɔ: “Mɔdɛŋbɔlɔ jwɛŋmɔi lɛ, nifálɛ sɔŋŋ ekɛbaa.” (Abɛi 21:5) No hewɔ lɛ, beni otoɔ gbɛjianɔ koni oya kpee lɛ gbii etɛ lɛ fɛɛ lɛ, kaashashao shi akɛ ooobi onitsumɔtsɛ lɛ ni eŋmɛ bo gbɛ koni oya kpee lɛ. Kɛ́ wɔɔhe he baahia bo lɛ, ani ato he gbɛjianɔ? Esa akɛ oto gbɛjianɔ koni okɛ shwane niyenii aya koni ofata nyɛmimɛi lɛ ahe kɛye nii yɛ kpee lɛ shishi. Too gbɛjianɔ ni oyashɛ kpee lɛ shishi mra daa gbi koni onyɛ oná he ko ota ni oná shishijee lala kɛ sɔlemɔ lɛ mli gbɛfaŋnɔ.
3. Mɛɛ atade esa akɛ wɔwo?
3 Wɔbaasumɔ akɛ atade ni wɔbaawo lɛ afee nɔ ni tsɔɔ akɛ wɔhiɛ gboɔ nɔ, ní sa hu. (1 Tim. 2:9, 10) Kpokpaa wulu nɔ kpeei haa wɔnáa hegbɛ kpele kɛyeɔ wɔkutsoŋbii lɛ odase. Kɛ́ wɔsaa wɔhe jogbaŋŋ yɛ gbɛ ni bulɛ yɔɔ mli nɔ yɛ maŋ ni afeɔ kpee lɛ yɛ mli lɛ mli, ni wɔtsɛ wɔtsitsinaa-tsɛɛ nii lɛ, ehaa esoroɔ wɔ yɛ mɛi ni jeee heyelilɔi lɛ ahe, ni ebaaná hewalɛ kpakpa yɛ mɛi ni naa wɔ lɛ anɔ.
4. Mɛni baaye abua wɔ kɛ wɔwekui lɛ koni wɔná kpee lɛ he sɛɛ kɛmɔ shi?
4 Bo Sane Toi Jogbaŋŋ: Ekã shi faŋŋ akɛ wɔsumɔŋ ni tsɔsemɔ ni baaya nɔ yɛ mumɔŋ okpɔlɔŋmɛɛ nɛɛ shishi lɛ eko kwraa aŋmɛɛ wɔ! (Abɛi 22:17, 18) Hiɛgbɛ sɛi lɛ anɔ ni wɔɔtara lɛ baaye abua wɔ koni wɔbo wiemɔi lɛ atoi ni wɔjwɛŋmɔ ahi gbɛjianɔtoo lɛ nɔ. Mɛni hewɔ okɛ oweku lɛ ekaaa nyɛkwɛɛɛ yɛ kpee ni abaaya nɛɛ shishi? (Kwɛmɔ September 15, 2002 Buu-Mɔɔ lɛ baafa 13 lɛ.) Kɛ́ wɔgbele wɔ-Biblia lɛ ni wɔnyiɛ sɛɛ beni akaneɔ lɛ, ni wɔŋmala saji otii fioo lɛ, ebaaye ebua wɔ ni wɔjwɛŋmɔ ahi gbɛjianɔtoo lɛ nɔ koni nɔ ko akagbala wɔjwɛŋmɔ. Enɛ baaha gbɛkɛ lɛ, wɔnyɛ wɔkɛ mɛi krokomɛi agba gbɛjianɔtoo lɛ mli nibii ni yɔɔ miishɛɛ lɛ ahe sane. Yɛ nyɛsɛɛ afii fioo nɛɛ amli lɛ, akpá shi ana akɛ oblahii kɛ oblayei komɛi taa he kome ni amɛgbaa sane, loo amɛŋmalaa saji yɛ tɛlifoŋ nɔ ni akɛmajeɔ mɛi krokomɛi beni kpee lɛ miiya nɔ. Kɛ́ wɔyɛ bii bibii, ní mɛi ni yeko afii 20 fata he lɛ, ebaahi akɛ wɔkɛ amɛ aaatara shi yɛ he kome, ni wɔkɛ amɛ fɛɛ abo saji lɛ atoi akɛ weku moŋ fe ní wɔɔŋmɛ oblahii kɛ oblayei lɛ agbɛ ni amɛkɛ oblahii kɛ oblayei krokomɛi ayatara shi.
5. Mɛni hewɔ mɛi komɛi yadamɔɔ asa lɛ sɛɛ shwane beni kpee lɛ yaa nɔ lɛ, ni mɛni baaha wɔkafee nakai?
5 Akpá shi ana hu akɛ, kɛ́ eshɛ shwane nifeemɔ lɛ nɔ lɛ, wɔ yeɔ mɛi pii, no hewɔ lɛ amɛteɔ shi kɛyadamɔɔ asa loo agba lɛ sɛɛ. Akɛni nibii baanyɛ agbala wɔjwɛŋmɔ yɛ sɛɛ hewɔ lɛ, mɛi nɛɛ nyɛɛɛ abo gbɛjianɔtoo lɛ toi jogbaŋŋ. Too gbɛjianɔ ni owɔ mra koni oná wɔ kpakpa. Agbɛnɛ hu, ebaahi akɛ wɔye nɔ ko ni mli etsiii shwane beni akpá kpee lɛ koni wɔ akaye wɔ sɛɛ mli.
6. Mɛɛ gbɛ nɔ wɔbaanyɛ wɔha miishɛɛ ni wɔbaaná yɛ kpee lɛ shishi lɛ aya hiɛ?
6 Ná Naanyobɔɔ Mli Ŋɔɔmɔ: Kɛ́ akɛ nanemɛi ye niyenii ni ŋɔɔ lɛ, anáa miishɛɛ waa. (Abɛi 15:17) Nakai nɔŋŋ wɔnyɛmimɛi hii kɛ yei lɛ ni wɔkɛaabɔ yɛ kpee lɛ shishi lɛ haa wɔnáa miishɛɛ waa. No hewɔ lɛ, kwɛ bɔ ni eyɔɔ miishɛɛ akɛ beni gbɛjianɔtoo lɛ ejeko shishi lɛ, wɔɔŋɔ hegbɛ lɛ ni wɔkɛ mɛi krokomɛi ni eba kpee lɛ agba sane! (Lala 133:1) Kɛ́ kpee lɛ sɛinɔtalɔ lɛ tswa adafi akɛ wɔtao heko wɔtara dani abɔi lala lɛ tswaa lɛ, esa akɛ wɔfo wɔsanegbaa lɛ sɛɛ koni wɔyatara shi dani gbɛjianɔtoo lɛ aje shishi.
7. Gbaa niiashikpamɔ ko ni oná ni tsɔɔ bɔ ni wɔbaanyɛ wɔye mɛi ni yɔɔ maŋ ni afeɔ kpee lɛ yɛ mli lɛ odase.
7 Okɛ Hegbɛ Fɛɛ ni Obaaná lɛ Aye Odase: Bei pii lɛ, kpokpaa nɔ kpeei haa wɔnáa hegbɛ ni nɔ bɛ kɛyeɔ odase. Mɛi ni tsuɔ nii yɛ niyelihei kɛ mɛi krokomɛi sumɔɔ ni amɛle kpee lɛ saneyitso ni yɔɔ mɛi babaoo ni tee kpee lɛ ni yayeɔ nii yɛ jɛmɛ lɛ atsitsinaa-tsɛɛ nii lɛ nɔ lɛ he sane. Enɛ egbele gbɛ kɛha sanegbaai, ni eha aye anɔkwale lɛ he odase kpakpa. Afɔ̃ mɛi komɛi ni bi sane lɛ nine kɛtee kpee lɛ shishi, ni amɛtee.
8. Mɛni hewɔ esa akɛ wɔya kpokpaa wulu nɔ kpee ni kã wɔhiɛ lɛ?
8 Akɛ ŋmɛlɛtswai akpei abɔ etsu nii kɛto heni abaafee kpee lɛ yɛ, kpee shishi nitsumɔi, kɛ wiemɔi ni abaaha lɛ ahe gbɛjianɔ. Suɔmɔ mli ni ajɛ ato mumɔŋ niyenii nɛɛ fɛɛ he gbɛjianɔ lɛ tsɔɔ bɔ ni Yehowa jɛɔ mlihilɛ mli ekwɛɔ ewebii lɛ anɔ. Eba akɛ wɔ fɛɛ wɔɔhi kpee lɛ shishi, ní wɔkɛ miishɛɛ aye mumɔŋ niyenii nɛɛ! Kɛ́ wɔfee nakai lɛ, ‘wɔbaalá kɛ tsuijurɔ,’ beni hɔmɔ yeɔ mɛi ni yɔɔ je lɛ mli lɛ.—Yes. 65:14.
[Akrabatsa ni yɔɔ baafa 3]
Kpokpaa Wulu nɔ Kpee He Kaimɔi
◼ Nifeemɔ Bei: Abaaje kpee lɛ shishi leebi 9:20 gbii etɛ lɛ fɛɛ. Kɛ́ aje Maŋtsɛyeli lalai ni atswaa kɛtsɔɔ hiɛ lɛ ashishi pɛ lɛ, esa akɛ wɔteŋ mɔ fɛɛ mɔ atao he ko ata bɔni afee ni aje kpee lɛ shishi yɛ gbɛ ni yɔɔ nyam nɔ. Sohaa kɛ Hɔɔ lɛ, abaakpa gbɛkɛ 4:55, ni Hɔgbaa lɛ, abaakpa gbɛkɛ 4:00.
◼ Tsɔji Amaamɔhe: Kɛ́ jeee wɔhe ni miiye loo naagba ko ni tamɔ nakai lɛ, no lɛ ebaahi akɛ be fɛɛ be lɛ wɔɔta he ni wɔbaanu wiemɔ ni ahaa lɛ moŋ fe ni wɔbaayata tsɔne ni wɔkɛba lɛ mli, ejaakɛ kɛ́ wɔta tsɔne lɛ mli lɛ, wɔbaanyɛ wɔwɔ aloo nibii krokomɛi baanyɛ agbala wɔjwɛŋmɔ kɛjɛ wiemɔ ni ahaa lɛ nɔ. Kɛ́ wɔta mɛi lɛ ateŋ lɛ, wɔjwɛŋmɔ nyiɛɔ wiemɔ ni ahaa lɛ sɛɛ, ni wɔkɛ nakai feemɔ tsɔɔ akɛ wɔhiɛ sɔɔ mumɔŋ niyenii kpakpa ni Yehowa eto he gbɛjianɔ eha wɔ lɛ.
◼ Sɛi ni Ashiɔ Ahaa Mɛi: Mɛi ni kɛ bo tá tsɔne mli kɛba aloo amɛkɛbo jɛ shĩa kɛba lɛ pɛ esa akɛ oshi sɛi ohã.
◼ Shwane Niyenii: Ofainɛ okɛ niyenii ni obaaye shwane ajɛ shĩa kɛba moŋ fe nɔ ni kɛ eshɛ shwane lɛ, obaashi kpee lɛ shishi akɛ oyaahé niyenii. Obaanyɛ okɛ nibii ni akɛ niyenii woɔ mli ní daraaa tsɔ ní baaya sɛi lɛ shishi aba. Ofainɛ, okɛ nibii ní dara ni akɛ mɛi pii aniyenii woɔ mli, nibii ni akɛ glase fee, loo dãa ni naa wa akaba kpee lɛ shishi.
◼ Woji ni Abaajie lɛ Kpo: Nyɔŋmɔ Wiemɔ lɛ woɔ wɔ ŋaa koni ‘wɔfee wɔnii fɛɛ yɛ suɔmɔ mli.’ (1 Kor. 16:14) Kɛ́ ajie wolo ko kpo yɛ kpee lɛ shishi lɛ, suɔmɔ ni wɔyɔɔ kɛha mɛi krokomɛi kɛ mɛi ahe ni wɔsusuɔ lɛ haŋ wɔwó foi gidigidi ni wɔtsirɛ mɛi bɔni afee ni wɔfee mɛi klɛŋklɛŋ ni nine baashɛ wolo lɛ nɔ. Kɛyashi abaalá naagbee lala ni asɔle lɛ, esaaa akɛ mɔ ko teɔ shi yɛ he ni eta lɛ eyadamɔɔ shi akɛ eyaahé wolo lɛ eko. Kɛ́ asɔle ni akpá lɛ, esa akɛ mɔ fɛɛ mɔ kɛ tsuishitoo anyiɛ kɛya he ni ahaa wolo lɛ yɛ lɛ ni eyahé eko. Kɛ́ wɔkɛ henɔyeli tsu nii, ni asaŋ wɔto wɔtsui shi yɛ gbɛ ni tamɔ nakai nɔ lɛ, no haa anaa akɛ wɔji Kristofoi ni edara yɛ Nyɔŋmɔ he nilee gbɛfaŋ, ni agbɛnɛ hu ehaa anaa akɛ wɔsumɔsumɔɔ wɔhe ákɛ nyɛmimɛi.—Yoh. 13:35.
◼ Oniatsumɔ: Wɔbaanyɛ wɔtsɔɔ bɔ ni wɔhiɛ sɔɔ kpee lɛ kɛtsɔ wɔsuɔmɔ mli ni wɔɔjɛ wɔtsu onia yɛ wɔ-Maŋtsɛyeli Asa lɛ nɔ aloo yɛ kpee lɛ shishi kɛfĩ jeŋ muu fɛɛ nitsumɔ lɛ sɛɛ lɛ nɔ. Kɛ́ mɔ ko kɛ tsɛk miitsu onia yɛ kpee lɛ shishi lɛ, no lɛ esa akɛ eŋma “Watch Tower” yɛ nɔ ákɛ mɛi ni esa akɛ awo shika lɛ aha.
◼ Osharai kɛ Hela loo Pilamɔ ní Baa Trukaa: Kɛ́ hela tswa mɔ ko trukaa yɛ kpee lɛ shishi lɛ, ofainɛ wó mɛi ni kwɛɔ shitaramɔ nɔ lɛ ateŋ mɔ ni bɛŋkɛ bo lɛ toi nɔ, ni lɛ hu ebaaha mɛi ni yɔɔ Tsofahemɔhe lɛ ale enɛ amrɔ nɔŋŋ koni mɛi ni yɔɔ Tsofahemɔhe ni yɔɔ kpee lɛ shishi, ní atsɔse amɛ lɛ abakwɛ yelikɛbuamɔ ni amɛbaanyɛ amɛkɛha mɔ lɛ.
◼ Falefalefeemɔ: Eji sɔ̃ ni kã mɛi fɛɛ ni yaa kpee lɛ nɔ akɛ amɛbaasaa hei ni amɛtara lɛ kɛ́ amɛye nii amɛgbe naa. Akɛni akɛ jwɛinii baamamɔ kpee lɛ shishi hewɔ lɛ, nyɛfainɛ nyɛkwɛa ni nyɛkɛ woji, niyenii, nu rɔbai, kɛ jwɛi krokomɛi awo jwɛinii lɛ amli. Nakai feemɔ baatsɔɔ akɛ wɔhe tsé.
◼ Mfonirishamɔ: Kɛ́ kpee lɛ miiya nɔ ni oosumɔ ni osha mfoniri lɛ, no lɛ okɛ mfonirishamɔ tsɔnei ni kpɛɔ la akɛfee nakai. Akɛni wɔsumɔɔɔ ni wɔkɛ jarayeli saji baa teokrase henaabuamɔi ashishi hewɔ lɛ, esaaa akɛ wɔsháa mfoniri ni wɔheɔ shika. Kɛfata he lɛ, esaaa akɛ wɔtsɛɔ mɛi ni sháa mfoniri ní amɛheɔ shika lɛ kɛbaa kpee lɛ shishi koni amɛbashá nyɛmimɛi mfoniri kɛye jara.—w84 7/1 bf. 25; kɛfata he lɛ kwɛmɔ Gbɛjianɔ wolo lɛ baafa 142, kuku 3 lɛ mli.
◼ Ní Aata Shi Kutuu ákɛ Weku: Esa akɛ fɔlɔi kɛ amɛbii atara shi beni kpee lɛ yaa nɔ lɛ moŋ fe ni amɛaaha amɛbii lɛ kɛ gbekɛbii loo oblahii kɛ oblayei bibii krokomɛi sɔŋŋ aaayatara shi yɛ he kome. Enɛ baaha amɛwo gbekɛbii lɛ hewalɛ ní amɛŋmala nibii amɛshwie shi beni kpee lɛ yaa nɔ lɛ.
◼ Follow Up Wolo Lɛ: Kɛ́ aye mɔ ko trukaa odase yɛ he ni afeɔ kpee lɛ yɛ ni ejie miishɛɛ kpo lɛ, no lɛ esa akɛ aŋmala mɔ lɛ he saji yɛ Please Follow Up (S-43) wolo lɛ nɔ. Esa akɛ shiɛlɔi kɛ Follow Up wolo lɛ ekome loo enyɔ aba kpee lɛ. Kɛ́ okɛ wolo nɛɛ eko tsu nii ni oŋmala nɔ nii ogbe naa lɛ, obaanyɛ oyashi oha mɛi ni yɔɔ Woji Ahemɔhe lɛ aloo okɛha nyɛsafoŋ woloŋmalɔ lɛ koni atsu he nii.—Kwɛmɔ March 2005 Wɔ Maŋtsɛyeli Sɔɔmɔ lɛ baafa 4 lɛ mli.
◼ Wɔɔhe: (1) Kɛ́ oyahai he ni owɔɔ lɛ, no lɛ ofainɛ okɛ mɛi ni fá fe bɔ ni akpaa gbɛ akawɔ jɛi. (2) Kɛ́ mɔ ko kɛ etsũ ha bo ni owɔ mli lɛ, feemɔ jɛmɛ falefale, ni okagbɛ nibii oshwã, ni ohiɛ asɔ nibii ni akɛha bo lɛ ni okɛtsɔɔ akɛ osusuɔ mɔ lɛ he. (3) Nyɛmimɛi yei kɛ nyɛmimɛi hii akawɔ tsũ kome mli ja amɛji wekumɛi. (4) Kɛ́ akpɛlɛɛɛ ni ahoɔ nii yɛ tsũ lɛ mli lɛ, no lɛ kaafee nakai. (5) Ákɛ mɔ ni baa ejeŋ jogbaŋŋ lɛ, kaayadamɔ agbo naa oju ohe. Kɛ́ hejuuhe bɛ jɛi lɛ, no lɛ obaanyɛ okɛ saa loo mama afee hejuuhe fioo ni oju ohe yɛ mli. (6) Ákɛ Kristofoi lɛ, esaaa akɛ wɔkɛ nibii ni atoɔ he gbɛjianɔ ahaa gbɔi lɛ tsuɔ nii bɔ ni esaaa. (7) Yɛ okɛ mɛi ni tsuɔ nii yɛ gbɔiatoohe ni oyɔɔ lɛ aloo weku ni oyahi amɛŋɔɔ lɛ anifeemɔ mli lɛ, jiemɔ mumɔ lɛ yibii akpo otsɔɔ amɛ.