Sanebimɔ Ni Jɛ Kanelɔi Adɛŋ
Ani esa akɛ atsɛ Yohane mɔ ni baptisi Yesu lɛ akɛ “John the Baptist” [“Yohane Baptisilɔ Iɛ”] aloo “John the Baptizer”?
Gbɛi enyɔ lɛ fɛɛ ja ni Biblia lɛ fiɔ fɛɛ sɛɛ hu.
Afa Yohane ni “esaa maŋ ni efee klalo eto Nuŋtsɔ [Yehowa]” ni “eshiɛɔ tsuitsakemɔ baptisimɔ ni akɛnaa eshaifaa” ni ekɛfee enɛ. (Luka 1:17; 3:3) Bɔfo Mateo ŋma akɛɛ “Yohane, Baptisilɔ lɛ, ba ebashiɛ yɛ Yudea ŋa lɛ mli, ni ekɛɛ akɛ: ‘Nyɛtsakea nyɛtsuii; shi ŋwɛi maŋtsɛyeli lɛ ebɛŋkɛ.’ . . . Agbɛnɛ Yerusalem kɛ Yudea fɛɛ . . . je kpo ba eŋɔɔ; ni ebaptisi amɛ yɛ Yordan mli, beni amɛjajeɔ amɛhe eshai lɛ.”—Mateo 3:1-6.
Kadimɔ akɛ Mateo tsɛ Yohane akɛ “Baptisilɔ.” Eka shi faŋŋ akɛ, Mateo, ni miiŋma esane lɛ eha Yudafoi titri lɛ baanu he akɛ Yudafoi lɛ baale mɔ ni “Baptisilɔ lɛ” ji. Ekɛ gbɛi “Baptisilɔ lɛ” tsu nii akɛ gbɛi diɛŋtsɛ ko. Yesu kɛ ekaselɔi lɛ hu kɛ wiemɔ Yohane Baptisilɔ lɛ’ tsu nii, taakɛ Herode tsuji lɛ hu fee lɛ.a—Mateo 11:11, 12; 14:2; 16:14.
Kaselɔ Marko hu bɔ gbɛi “Baptisilɔ lɛ” ni akɛtsu nii lɛ he amaniɛ nakai nɔŋŋ. (Marko 6:25; 8:28) Shi beni etsɔɔ mɔ ni Yohane ji lɛ, Marko tsɛ lɛ John the baptizer.‘ (Marko 1:4, New World Translation.) Hela wiemɔ ni akɛtsu nii yɛ Marko 1:4 lɛ yɛ sɔrɔto fioo yɛ nɔ ni akɛtsu nii yɛ kukuji krokomɛi lɛ amli lɛ he. Abaanyɛ atsɔɔ Marko 1:4 shishi hu akɛ “mɔ ni baptisiɔ mɔ Iɛ.’ Marko miima nɔ ni Yohane Feɔ lɛ nɔ mi; lɛ ji mɔ ni baptisiɔ, mɛi abaptisilɔ lɛ.
Shi kɛlɛ, ehe ehiaaa akɛ esa akɛ wɔha sɔrɔtofeemɔ ko aba yɛ gbɛi ni atsɔɔ nɔ awieɔ Yohane he nɛɛ mli. Wɔkaneɔ yɛ Salome he yɛ Marko 6:24, 25 (NW) akɛ: “Ni eje kpo eyabi enyɛ akɛ: ‘Mɛni mibi? Ni ekɛɛ: ‘Yohane mɔ ni baptisiɔ mɛi lɛ yitso.’ Ni amrɔ lɛ eba maŋtsɛ lɛ ŋɔɔ oya ni ebabi lɛ akɛ: ‘Miitao ni oŋɔ Yohane Baptisilɔ lɛ yitso oha mi amrɔ nɛɛ yɛ ka mli.‘ “ Akɛ gbɛi enyɔ lɛ fɛɛ tsu nii ni akɛ ekome to ekroko lɛ najiaŋ.
Ekolɛ mɛi komɛi baanu gbɛi “the Baptisi’ lɛ shishi yɛ eshishitsɔɔmɔ ni ji enyɔ yɛ wiemɔi ashishitsɔɔmɔ wolo mli lɛ naa, akɛ: “Protestantbii asanekpakpa shiɛmɔ jamɔ kuu, ni nɔ ni akɛkadiɔ amɛ ji asafoŋ nɔyeli gbɛjianɔtoo kɛ heyelilɔi pɛ abaptisimɔ kɛtsɔ numiimɔ nɔ lɛ mlinyo, aloo mɔ ni kɛ ehe bɔɔ amɛhe.” Eka shi faŋŋ akɛ Yohane jeee nakai.
No hewɔ lɛ, enyɔ lɛ fɛɛ, ni ji “John the Baptist” kɛ “John the Baptizer” fɛɛ ja ni esa hu.
[Shishigbɛ niŋmai]
a Yudafoi ayinɔsaneŋmalɔ Flavius Josephus ŋma “Yohane, ni akɛ gbɛi Baptisilɔ lɛ tsɛɔ lɛ Iɛ” he sane.