Buu-Mɔɔ INTANƐT NƆ WOJIATOOHE
Buu-Mɔɔ
INTANƐT NƆ WOJIATOOHE
Ga
@
  • ɛ
  • ɔ
  • ɛ́
  • ɛ̃
  • ɔ̃
  • ã
  • ŋ
  • á
  • BIBLIA
  • WOJI
  • ASAFOŊ KPEEI
  • w89 3/15 bf. 10-11
  • “Insight On The Scriptures”​—Biblia Ensaiklopedia Hee

Vidio ko bɛ kɛhã nɔ ni ohala nɛɛ.

Ofainɛ waa, be ni wɔtaoɔ wɔjie vidio lɛ, wɔná naagba ko.

  • “Insight On The Scriptures”​—Biblia Ensaiklopedia Hee
  • Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi—1989
  • Saneyitsei Bibii
  • Saji Ni Tamɔ Enɛ
  • Biblia Mli Woji
  • Bɔ ni Asɔŋ Nɔ Lɛ
  • Biblia Shikpɔji Ahe Mfonirii
  • Ehe Nibii Krɛdɛɛi Komɛi ni Yɔɔ Sui Sɔrɔtoi Amli
  • Bɔ ni Afeɔ Ataoɔ Nibii Amli
    Ná Teokrase Sɔɔmɔ Skul Tsɔsemɔ lɛ He Sɛɛ
  • Kwɛmɔ Yehowa Gbɛ Kɛha Sanesɛɛkɔmɔ
    Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi—1989
  • Ná Nyɔŋmɔ Wiemɔ lɛ He Miishɛɛ
    Ná Teokrase Sɔɔmɔ Skul Tsɔsemɔ lɛ He Sɛɛ
  • Sanesɛɛkɔmɔ ni Yehowa Kɛha
    Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi—1989
Kwɛmɔ Ekrokomɛi Hu
Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi—1989
w89 3/15 bf. 10-11

“Insight On The Scriptures”​—Biblia Ensaiklopedia Hee

ATSWA adafi yɛ Yehowa Odasefoia “Ŋwɛi Jalɛsaneyeli” Kpokpaa Wulu nɔ kpee Iɛ shishi akɛ ajie Biblia ensaiklopedia hee ni egbɛi ji Insight on the Scriptures lɛ kpo. Enɛ ji wolo ko ni hiɛ kpoi enyɔ, ni ebaafai lɛ fɛɛ feɔ 2,560 ni akala lɛ agboi ni anyɛɔ akaneɔ. Amrɔ nɛɛ eyɛ Ŋleshi wiemɔ pɛ mli, shi aatsɔɔ shishi kɛmiiya wiemɔi krokomɛi hu mli.

Nɔ ni fata Insight on the Scriptures lɛ he hu ji tsutsu Aid to Bible Understanding lɛ mli saji kɛ nibii babaoo ni akɛfata he. Shi enɛ yɛ sɔrɔto yɛ mɛɛ gbɛ nɔ? Ati efai babaoo mli ni aha emli nilee lɛ etee hiɛ. Akɛ saji hee efata he kɛ saji krokomɛi hu yɛ Insight on the Scriptures Iɛ mli.

Biblia Mli Woji

Aje gbɛ awie Biblia mli woji Iɛ eko fɛɛ eko he jogbaŋŋ. Akɛ eko fɛɛ eko he saji ni sɛɛnamɔ yɔɔ he eha. Akɛ Biblia mli woji lɛ fɛɛ he saji heei eha, ni eko fɛɛ eko gbalaa jwɛŋmɔ kɛyaa bɔ ni woji lɛ eko fɛɛ eko yɔɔ sɔrɔto Iɛ nɔ. Amɛtsɔɔ saji ni yɔɔ wolo lɛ mli Iɛ mli fitsofitso yɛ gbɛ ni anyɛɔ anuɔ shishi oya nɔ. Akɛ nɔkwɛmɔ nɔ lɛ, Sanekpakpai ejwɛ yɔɔ ni kɔɔ Yesu shikpɔŋ nɔ shihilɛ kɛ esɔɔmɔ nitsumɔ lɛ he, ni eko fɛɛ eko hiɛ yiŋtoo sɔrɔto. Kɛ eekpa Sanekpakpai lɛ hiɛ lɛ, bɔ ni afo wiemɔi Iɛ ahe gbɛjianɔ aha lɛ tsɔɔ eyiŋtoi Iɛ amli yɛ nɛkɛ gbɛ nɔ: ‘Aŋma bɔfo Mateo saji ni kɔɔ Yesu shihilɛ he lɛ titri aha Yudafoi. Nɛkɛ Sanekpakpa nɛɛ maa nɔ mi akɛ Yesu ji Mesia Maŋtsɛ ni agba ehe sane afɔ shi Iɛ.’ ‘Marko kɛ Yesu shihilɛ he saji ni yaa oya ni tsaraa nɔ pɛpɛɛpɛ haa, ni ekɛ Yesu tsɔɔ akɛ Nyɔŋmɔ Bi ni feɔ naakpɛɛ nii Iɛ.’ ‘Luka sane ni kɔɔ Yesu shihilɛ he lɛ ji nɔ ko ni aŋma ni akɛma nibii ni ba ni kɔɔ Kristo shihilɛ he Iɛ nɔ mi ni aŋma yɛ gbɛ ni baaŋɔɔ jeŋmajiaŋbii lɛ fɛɛ anaa lɛ nɔ.’ ‘Bɔfo Yohane sane ni kɔɔ Yesu shihilɛ he Iɛ maa saneyitso ni ji akɛ Yesu ji Kristo lɛ, Nyɔŋmɔ Bi lɛ nɔ mi, ni Iɛ enɔ naanɔ wala baatsɔ aba.’ Yɛ be mli ni ekpa hiɛ kɛ wiemɔi ni tamɔ nɛkɛ lɛ, wiemɔi ahe gbɛjianɔtoo ni akɛtsɔɔ woji Iɛ amli lɛ jeɔ kpo yɛ yitsei otii fioo komɛi ashishi. Enɛ baaye abua bo ni okai saji otii ni Biblia ŋmalɔ lɛ wieɔ he lɛ.

Bɔ ni Asɔŋ Nɔ Lɛ

Akwɛ jogbaŋŋ ni awie wolo nɛɛ mli saji Iɛ ahe ni akɛdamɔ shishijee Biblia mli wiemɔi ashishinumɔ nɔ. Akɛ nibii krokomɛi efata he bɔni afee ni eye ebua nikanelɔ lɛ koni ehiɛ asɔ bɔ ni Biblia lɛ tsɔɔ shishijee wiemɔi lɛ amli ehaa lɛ. Kɛfata he lɛ, ajale Biblia mli shishinumɔi amli yɛ gbɛ ni akɛ nakai wiemɔi lɛ tsuɔ nii yɛ New World Translation Biblia Iɛ mli ahaa Iɛ naa.

Aje gbɛ abɔ mɔdɛŋ jogbaŋŋ bɔni afee ni aha wolo nɛɛ mli saji Iɛ afee ehee ni ekɛ nɔ ni aŋmala yɛ Buu-Mɔɔ ni baa yɛ nyɛsɛɛ afii nɛɛ amli Iɛ akpa gbee. Akɛ nɔkwɛmɔ nɔ lɛ, wɔkase babaoo yɛ tsui lɛ, wala wolo Iɛ, ni aaabu mɔ ko jalɔ, kɛ nibii krokomɛi ahe. Akɛ saji nɛɛ fɛɛ ewo Insight on the Scriptures lɛ mli.

Akwɛ jeŋ yinɔsane mli fitsofitso ni akɛto shishijee jɛɛhei lɛ ahe, kɛ eko yɛ, fe ni akɛ he aaafɔ nɔ ni niŋmalalɔi krokomɛi aaakɛɛ yɛ saji ni yɔɔ nibii ni aŋmala nɛɛ mli lɛ ahe lɛ moŋ nɔ; akɛ wiemɔi ni ana kɛjɛ hei krokomɛi Iɛ ahe saji ohai abɔ hu efata he ni akɛtsɔɔ he ni abaana nɛkɛ saji nɛɛ yɛ. Saji lɛ amli nibii ni kɔɔ jeŋ nilee he lɛ hu ji nɔ ni aha etee hiɛ ni ekɛ ŋmɛnɛŋmɛnɛ beaŋ shishinumɔ kpaa gbee. Akwɛ shikpɔŋ he mfonirii lɛ anɔ ni adamɔ shitsaai amli nibii ni apɛiɔ mli lɛ anɔ ajaje enɛɛmɛi.

Biblia Shikpɔji Ahe Mfonirii

Shikpɔji ahe mfonirii 70 yɛ Insight on the Scriptures Iɛ mli, ni tsɔɔ hei sɔrɔtoi ohai abo ni atsi ta yɛ Biblia Iɛ mli lɛ. No hewɔ Iɛ nɔ ni fata wolo nɛɛ he ji Biblia mli shikpɔji ahe mfonirii ni yaa shɔŋŋ. Yɛ hei pii lɛ shikpɔŋ ko he mfoniri maa nɔ ko pɔtɛɛ yɛ Biblia Iɛ mli loo jeŋ yinɔsane mli nɔ mi. No hewɔ Iɛ, egbalaa jwɛŋmɔ kɛyaa hei ni he hiaa yɛ sane Iɛ mli lɛ nɔ. Obaana shikpɔŋ he mfoniri ni miitsɔɔ Abraham gbɛfaa Iɛ mli, eko ni miitsɔɔ ŋa nɔ he ni Israel yakpa shi yɛ lɛ, ekroko ni miitsɔɔ bɔ ni aye Shiwoo Shikpɔŋ lɛ nɔ kunim, eko kɛha David shihilɛ akɛ kobɔfo loo foijelɔ kɛ ekroko hu kɛha nɔ ni kɔɔ emaŋtsɛyeli Iɛ he, shikpɔji ahe mfonirii sɔrɔtoi ni tsɔɔ hei sɔrɔtoi ni Yesu fa gbɛ kɛtee yɛ eshikpɔŋ nɔ sɔɔmɔ nitsumɔ lɛ mli, kɛ mfonirii krokomɛi ni tsɔɔ bɔ ni Yerusalem yɔɔ yɛ yinɔsane bei sɔrɔtoi amli. Akɛ shikpɔŋ he mfonirii ataomɔ he eha ni baaye abua bo ni ona mfonirii pɔtɛɛ ni baaye abua bo ni ona saji ni kɔɔ hei ni atsɔɔ nɛɛ ahe Iɛ.

Nɔ ni fata nɛkɛ shikpɔŋ he mfonirii nɛɛ ahe hu ji hei sɔrɔtoi agbɛii, kɛ ŋmalɛi ni tsɔɔ nɔ hewɔ ni nɛkɛ hei nɛɛ ahe hiaa yɛ yinɔsane be pɔtɛɛ ko mli ni no hewɔ asusuɔ he lɛ. Nɔ ni fata wolo Iɛ baafai ahe hu ji mfonirii krokomɛi ni yɔɔ shikpɔji ahe mfoniri Iɛ nɔ ni afee yɛ sui sɔrɔtoi amli. Nibii ni akɛfata he nɛɛ baaye abua bo ni Biblia mli saji lɛ ahe aba sɛɛnamɔ babaoo aha bo, yɛ be mli ni onaa bɔ ni esoro shikpɔŋ nɛɛ yɛ ekroko he Iɛ, ni okaneɔ nɔ ni ba yɛ nɛkɛ he nɛɛ, ni agbɛnɛ onaa nɔ ni yaa nɔ ŋmɛnɛ kɛ bɔ ni nɛkɛ hei nɛɛ yɔɔ ŋmɛnɛ Iɛ.

Ehe Nibii Krɛdɛɛi Komɛi ni Yɔɔ Sui Sɔrɔtoi Amli

Yɛ be mli ni afeɔ nɛkɛ wolo nɛɛ, ayakpa shi yɛ blema nibii atoo hei ni yɔɔ Amerika Kooyigbɛ. Europa, kɛ Boka Teŋgbɛ, bɔni afee ni akɛna nibii sɔrɔtoi ni kɔɔ Biblia mli saji ahe. Ana mfonirii ni kɔɔ nibii ni he hiaa lɛ ahe. Kɛfata he Iɛ, abua mfonirii sɔrɔtoi ni kɔɔ hei ni atsi ta yɛ Biblia mli Iɛ anaa ni aku sɛɛ akwɛ mli, bɔni afee ni akɛhala nɔ ni he baaba sɛɛnamɔ fe fɛɛ. Nɔ ni jɛ mli ba ji baafai 16 ni abua naa awo kui kpaanyɔ mli ni mfonirii ni yɔɔ sui sɔrɔtoi amli ni he baaba sɛɛnamɔ diɛŋtsɛ aha bo eyi mli obɔ. Enɛɛmɛi ji nibii komɛi ni obaanya he waa ni baaye abua bo ni okɛtsu nii yɛ gbɛi sɔrɔtoi anɔ yɛ be mli ni otsɔɔ mɛi krokomɛi anii Iɛ.

Akɛ nɔkwɛmɔ nɔ Iɛ, fa ko yɛ ni egbɛi ji “How We Got the Bible” (Bɔ ni Fee ni Wɔnine Shɛ Biblia Iɛ Nɔ) . Etsɔɔ gbɛ ni Biblia lɛ tsɔ nɔ ni ebashɛ wɔŋɔɔ ŋmɛnɛ​—kɛjɛ shishijee niŋmai amli aahu kɛbashi ŋmɛnɛŋmɛnɛ beaŋ shishitsɔɔmɔi amli. Nɔ ni Obaana yɛ mli ji blema nɔ ni akɛ niji ŋmala Iɛ ahe mfonirii kɛ odaseyelii ni anaa ni tsɔɔ akɛ blema woloŋmalɔi Iɛ kwɛ jogbaŋŋ ni amɛje gbɛ amɛkane ŋmalɛ okadii ni akɛ niji ŋmala Iɛ fɛɛ hu afata he.

Fa kroko kɔɔ “Flood of Noah’s Day” (Noa Gbii lɛ Amli Nu Afua) lɛ he. Esusuɔ saji tamɔ ‘Ani kooloi Iɛ fɛɛ aaanyɛ aya adeka Iɛ mli?’ kɛ ‘Nɛgbɛ ji he ni nu afua Iɛ nui lɛ fɛɛ tee?’ Iɛ he. Agbɛnɛ esusuɔ Nu Afua lɛ mli adesai ni ata kɛ blema saji ni jɛ shikpɔji wuji ekpaa kɛ ŋshɔkpɔi Iɛ anɔ ni tsɔɔ akɛ Noa gbii lɛ amli Nu Afua Iɛ ji kaimɔ yɛ gbɔmɛi sɔrɔtoi yɛ shikpɔji sɔrɔtoi anɔ lɛ fɛɛ ajwɛŋmɔ mli Iɛ he.

Efai krokomɛi wieɔ Shiwoo Shikpɔŋ Iɛ he mfonirii ahe, blema maŋtsɛyelii ni amɛ nitsumɔi sa lsrael he, kɛ mfonirii ni tsɔɔ hei ni gbɔi ni yasaraa Yerusalem ŋmɛnɛ Iɛ baanyɛ ana yɛ maŋ Iɛ mli kɛ ehewɔ. Kɛ abua fɛɛ naa Iɛ, awie nɛkɛ saji nɛɛ 50 he yɛ mfonirii kɛ sui sɔrɔtoi amli.

Anyɛɔ anaa nɛkɛ saji nɛɛ fɛɛ kɛtsɔɔ wiemɔi komekomei ni ato naa ni yɔɔ kpoi nɛɛ amli Iɛ nɔ. Nɛkɛ wiemɔi komekomei ni ato naa nɛɛ kudɔɔ bo kɛyaa ŋmalɛi ni atsɛ kɛ emli saji ni ato naa Iɛ ahe.

Kɛ asusu nɔ ni atsu nɛɛ fɛɛ he Iɛ, nɛkɛ hiɛkpamɔ wiemɔi nɛɛ jeɔ kpo yɛ klɛŋklɛŋ kpo Iɛ mli: “Yiŋtoo ni yɔɔ wolo nɛɛ sɛɛ ji ni eye ebua bo ni onu Ŋmalɛi Iɛ ashishi. Te afeɔ enɛ ahaa tɛŋŋ? Kɛtsɔ saji ni asusuɔ he lɛ mli nibii ni yɔɔ Biblia Iɛ fai Iɛ fɛɛ mli Iɛ ni aaabua fɛɛ naa yɛ he kome Iɛ nɔ. Kɛtsɔ jwɛŋmɔ ni agbalaa kɛyaa shishijee wiemɔi Iɛ anɔ kɛ amɛ shishinumɔ diɛŋtsɛ hu nɔ. Kɛtsɔ saji krokomɛi ni jeŋ yinɔsane tsɔɔ ni akɛtoɔ he, shitsaa mli pɛimɔ, kɛ jeŋ nilee mli saji krokomɛi ni akɛtoɔ Biblia Iɛ he Iɛ nɔ. Kɛtsɔ mfonirii ni akɛhaa nɔ. Kɛtsɔ yelikɛbuamɔ ni akɛhaa bo koni oyoo sɛɛnamɔ ni yɔɔ nii ni ooofee ni ekɛ nɔ ni Biblia Iɛ kɛɔ Iɛ akpa gbee Iɛ nɔ.” No hewɔ Iɛ nɔ ni yɔɔ Insight on the Scriptures Iɛ baafai amli ji saji babaoo ni he yɔɔ sɛɛnamɔ diɛŋtsɛ ni obaanyɛ okɛtsu nii ni ehe aba sɛɛnamɔ kɛha bo kɛ mɛi krokomɛi.

    Ga Woji (1980-2026)
    Shi Mli
    Botemɔ Mli
    • Ga
    • Kɛmaje
    • Bɔ Ni Misumɔɔ Lɛ Mihãa
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Mlai Ni Yɔɔ He
    • Ohe Saji
    • Ohe Saji Lɛ Ahe Gbɛjianɔtoo
    • JW.ORG
    • Botemɔ Mli
    Kɛmaje