Buu-Mɔɔ INTANƐT NƆ WOJIATOOHE
Buu-Mɔɔ
INTANƐT NƆ WOJIATOOHE
Ga
@
  • ɛ
  • ɔ
  • ɛ́
  • ɛ̃
  • ɔ̃
  • ã
  • ŋ
  • á
  • BIBLIA
  • WOJI
  • ASAFOŊ KPEEI
  • w97 1/15 bf. 18-22
  • Mɛni Nyɔŋmɔ Taoɔ yɛ Wɔdɛŋ?

Vidio ko bɛ kɛhã nɔ ni ohala nɛɛ.

Ofainɛ waa, be ni wɔtaoɔ wɔjie vidio lɛ, wɔná naagba ko.

  • Mɛni Nyɔŋmɔ Taoɔ yɛ Wɔdɛŋ?
  • Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi—1997
  • Saneyitsei Bibii
  • Saji Ni Tamɔ Enɛ
  • “Ekitai lɛ Waaa”
  • Nyɔŋmɔ He Nilee ni Wɔɔná
  • Nyɔŋmɔ Shishijee Taomɔ Nii lɛ ni Wɔɔshɛ He
  • Jiemɔ Bulɛ Kpo Oha Wala kɛ Lá
  • Gbɔmɛi ni Yehowa Eto Amɛ Gbɛjianɔ lɛ ni Wɔkɛ Amɛ Aaasɔmɔ
  • “Enɛ Ji Nyɔŋmɔ Suɔmɔ Lɛ”
    ‘Nyɛhia Nyɔŋmɔ Suɔmɔ Lɛ Mli’
  • Nyɔŋmɔ Suɔmɔ Lɛ Hiɔ Shi Kɛyaa Naanɔ
    Bɔ Ni Ooofee Ohi Nyɔŋmɔ Suɔmɔ Lɛ Mli
  • Buu Wala Taakɛ Nyɔŋmɔ Buɔ lɛ Lɛ
    Mɛni Biblia Lɛ Tsɔɔ Diɛŋtsɛ?
  • Ani Obuɔ Wala Tamɔ Bɔ Ni Nyɔŋmɔ Buɔ Lɛ Lɛ?
    Bɔ Ni Ooofee Ohi Nyɔŋmɔ Suɔmɔ Lɛ Mli
Kwɛmɔ Ekrokomɛi Hu
Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi—1997
w97 1/15 bf. 18-22

Mɛni Nyɔŋmɔ Taoɔ yɛ Wɔdɛŋ?

“Enɛ ji Nyɔŋmɔ suɔmɔ lɛ, akɛ wɔye ekitai lɛ anɔ; ni ekitai lɛ waaa.”—1 YOHANE 5:3.

1, 2. Mɛni hewɔ ebɛ naakpɛɛ akɛ Nyɔŋmɔ yɛ taomɔ nii kɛha mɛi ni sumɔɔ ni amɛsɔmɔ lɛ yɛ nɔkpɛlɛmɔ mli lɛ?

“MIJAMƆ lɛ hi ha mi!” Ani jeee nakai gbɔmɛi fɔɔ kɛɛmɔ? Shi, yɛ anɔkwale mli lɛ, esa akɛ sanebimɔ lɛ afee, “Ani mijamɔ saa Nyɔŋmɔ hiɛ?” Hɛɛ, Nyɔŋmɔ yɛ taomɔ nii kɛha mɛi ni taoɔ akɛ amɛja lɛ yɛ nɔkpɛlɛmɔ mli lɛ. Ani esa akɛ enɛ afee wɔ naakpɛɛ? Dabi. Kɔ lɛ akɛ, nyɛsɛɛ nɛɛ nɔŋŋ ofite shika babaoo yɛ shia fɛfɛo ko ni oyɔɔ mli lɛ he. Ani obaaŋmɛ gbɛ ni mɔ ko kɛkɛ abahi jɛmɛ? Ofeŋ nakai! Esa akɛ gbɔ fɛɛ gbɔ ni aaabahi shia lɛ ashɛ otaomɔ nii lɛ ahe.

2 Nakai nɔŋŋ Yehowa Nyɔŋmɔ kɛ shikpɔŋ ni ji shia nɛɛ eha adesa weku lɛ. Etsɛŋ ni “abaasaa” shikpɔŋ lɛ—abaatsake lɛ afee lɛ paradeiso ni yɔɔ fɛo, yɛ e-Maŋtsɛyeli lɛ nɔyeli shishi. Yehowa baafee enɛ. Shi elaaje nii babaoo, beni ekɛ e-Bi koome lɛ ha, koni anyɛ atsu enɛ he nii lɛ. Lɛlɛŋ, esa akɛ Nyɔŋmɔ aná taomɔ nii kɛha mɛi ni baahi jɛmɛ lɛ!—Lala 115:16; Mateo 6:9, 10; Yohane 3:16.

3. Te Salomo mu nɔ ni Nyɔŋmɔ kpaa gbɛ kɛjɛɔ wɔdɛŋ lɛ naa eha tɛŋŋ?

3 Te wɔɔfee tɛŋŋ wɔna nɔ ni Nyɔŋmɔ taomɔ nii ji? Yehowa kɛ mumɔ kanya Maŋtsɛ Salomo nilelɔ lɛ, koni emu nɔ ni E-kpaa gbɛ kɛjɛɔ wɔdɛŋ lɛ naa. Beni esusu nibii ni etiu sɛɛ lɛ fɛɛ—ni ninamɔ, tsũi amaamɔ, lalai amli miishɛɛnamɔi, ni suɔmɔ wiemɔi fɛɛ fata he lɛ he sɛɛ lɛ—Salomo bayɔse enɛ: ‘Nyɛhaa wɔboa saji lɛ fɛɛ naagbee toi: She Nyɔŋmɔ gbeyei, ni oye ekitai lɛ anɔ! shi enɛ ji gbɔmɛi fɛɛ agbɛnaa.’—Jajelɔ 12:13.

“Ekitai lɛ Waaa”

4-6. (a) Mɛni ji Hela wiemɔ ni atsɔɔ shishi akɛ “jatsũ” lɛ shishinumɔ diɛŋtsɛ? (b) Mɛni hewɔ wɔbaanyɛ wɔkɛɛ akɛ Nyɔŋmɔ kitai jeee jatsũ ni tsii lɛ?

4 “Ye ekitai lɛ anɔ.” Enɛ titri Nyɔŋmɔ kpaa gbɛ kɛjɛɔ wɔdɛŋ. Ani enɛ ni eeebi lɛ fa tsɔ̃? Dabi kwraa. Bɔfo Yohane kɛɔ wɔ sane ko ni haa mɔ tsui nyɔɔ emli waa yɛ Nyɔŋmɔ kitai, loo taomɔ nii ahe. Eŋma akɛ: “Ejaakɛ enɛ ji nɔ ni Nyɔŋmɔ suɔmɔ lɛ tsɔɔ, akɛ wɔye ekitai lɛ anɔ; ni kɛlɛ ekitai lɛ jeee jatsu ko.”—1 Yohane 5:3, NW.

5 Hela wiemɔ ni atsɔɔ shishi yɛ biɛ akɛ “jatsu” lɛ shishi diɛŋtsɛ tsɔɔ ‘tsii.’ Ebaanyɛ ekɔ nɔ ko ni ewa akɛ aaahi shi yɛ naa aloo ewa akɛ aaanyɛ atsu he nii lɛ he. Akɛ wiemɔ nɛɛ tsu nii yɛ Mateo 23:4 (NW), ni akɛtsɔɔ “jatsui ni tsii,” ni ji adesai amlai kɛ blema saji, ni Farisifoi lɛ kɛtereɔ gbɔmɛi lɛ mli. Ani onuɔ sane ni Yohane ni egbɔ lɛ muɔ naa lɛ shishi? Nyɔŋmɔ kitai lɛ jeee jatsu ni tsii, ni asaŋ amɛnɔ yeli waaa. (Okɛto 5 Mose 30:11 he.) Nɔ ni tamɔɔɔ nakai lɛ, kɛ wɔsumɔɔ Nyɔŋmɔ lɛ, etaomɔ nii ahe ni wɔɔshɛ lɛ haa wɔmii shɛɔ wɔhe. Ehaa wɔnaa hegbɛ kpele koni wɔkɛjie wɔ suɔmɔ kpo wɔtsɔɔ Yehowa.

6 Kɛ wɔɔjie wɔ suɔmɔ kpo wɔtsɔɔ Nyɔŋmɔ lɛ, ehe hiaa ni wɔle nɔ̃ pɔtɛɛ ni ekpaa gbɛ kɛjɛɔ wɔdɛŋ lɛ. Nyɛhaa wɔsusua Nyɔŋmɔ taomɔ nii lɛ enumɔ he agbɛnɛ. Yɛ be mli ni wɔfeɔ nakai lɛ, ha nɔ ni Yohane ŋma lɛ ahi ojwɛŋmɔ mli: ‘Nyɔŋmɔ kitai lɛ jeee jatsũ ko.’

Nyɔŋmɔ He Nilee ni Wɔɔná

7. Wɔ yiwalaheremɔ damɔ mɛni nɔ?

7 Klɛŋklɛŋ taomɔ nii ji Nyɔŋmɔ he nilee ni wɔɔna. Susumɔ Yesu wiemɔi ni aŋma afɔ shi yɛ Yohane yitso 17 lɛ he. Nakai be lɛ ji Yesu shihilɛ akɛ adesa lɛ naagbee gbɛkɛ lɛ. Yesu kɛ gbɛkɛ muu lɛ fa titri esaa ebɔfoi lɛ kɛha shimɔ ni ebaashi amɛ lɛ hewɔ. Eesusu amɛ wɔsɛɛ be, amɛ naanɔ wɔsɛɛ be he. Ehole ehiŋmɛii anɔ kɛtee ŋwɛi, ni esɔle eha amɛ. Wɔkaneɔ yɛ kuku 3 (NW), akɛ: “Enɛ ji naanɔ wala lɛ, akɛ amɛaaná bo, anɔkwa Nyɔŋmɔ koome lɛ, kɛ Yesu Kristo, mɔ ni otsu lɛ lɛ he nilee.” Hɛɛ, amɛ yiwalaheremɔ damɔ Nyɔŋmɔ kɛ Kristo fɛɛ he ‘nilee ni amɛaaná’ nɔ. Enɛ kɔɔ wɔ hu wɔhe. Kɛ aaahere wɔyiwala lɛ, esa akɛ wɔna nilee ni tamɔ nɛkɛ.

8. Akɛ ‘aná Nyɔŋmɔ he nilee’ lɛ tsɔɔ mɛni?

8 Akɛ ‘aná nilee’ ni kɔɔ Nyɔŋmɔ he lɛ tsɔɔ mɛni? Hela wiemɔ ni atsɔɔ shishi yɛ biɛ akɛ ‘aana nilee’ lɛ tsɔɔ “ni abale, ayɔse,” aloo “anu shishi kwraa.” Kadimɔ hu akɛ wiemɔ ni akɛtsu nii yɛ biɛ akɛ ‘aaná nilee’ lɛ tsɔɔ akɛ eji nɔ ko ni ayaa nɔ afeɔ daa. No hewɔ lɛ, ni aaana Nyɔŋmɔ he nilee lɛ tsɔɔ akɛ, ni wɔle lɛ, jeee hiɛaŋhiɛaŋ, shi gbagbalii yɛ teemɔŋ, ni wɔna wɔkɛ lɛ teŋ naanyobɔɔ ko ni shishinumɔ yɔɔ mli. Wɔkɛ Nyɔŋmɔ teŋ wekukpaa ni yaa nɔ daa lɛ haa wɔyaa nɔ wɔnáa ehe nilee babaoo. Nifeemɔ nɛɛ baanyɛ aya nɔ daa kɛya naanɔ, ejaakɛ wɔnyɛŋ wɔkase nibii ni yɔɔ ni esa akɛ wɔle yɛ Yehowa he lɛ fɛɛ kɔkɔɔkɔ.—Romabii 11:33.

9. Mɛni wɔbaanyɛ wɔjɛ adebɔɔ wolo lɛ mli wɔkase yɛ Yehowa he?

9 Te wɔfeɔ tɛŋŋ wɔnaa Nyɔŋmɔ he nilee? Woji enyɔ yɛ ni baaye abua wɔ. Ekome ji adebɔɔ wolo lɛ. Nibii ni Yehowa ebɔ—nibii ni yɔɔ wala kɛ nɔ ni bɛ wala fɛɛ—haa wɔyɔseɔ nɔ̃ mɔ ni eji. (Romabii 1:20) Nyɛhaa wɔsusua nɔkwɛmɔ nii komɛi ahe. Nu ni jɛɔ gɔŋ yiteŋ shwieɔ jɔɔ mli lɛ gbɛɛmɔ, ŋshɔkei agbɛɛmɔ yɛ ahum be mli, ŋwɛi ni eyimɔ obɔ kɛ ŋulamii gbɛkɛ ni atatui bɛ ŋwɛi—ani enɛɛmɛi etsɔɔɔ wɔ akɛ Yehowa ji Nyɔŋmɔ ni yɔɔ “hewalɛ kɛ nyɛmɔ?” (Yesaia 40:26) Gbekɛ ni miiŋmɔ beni ekwɛɔ gbee bi ko ni nyiɛ elei sɛɛ, aloo alɔnte bi ko ni kɛ bɔɔlu ko ni akɛ kpãa elo miishwɛ—ani enɛ etsɔɔɔ akɛ Yehowa, ‘miishɛɛ Nyɔŋmɔ lɛ,’ nyɛɔ ewoɔ mɔ naa ŋmɔlɔ? (1 Timoteo 1:11) Niyenii ko ni ŋɔɔ jogbaŋŋ ni okɛaasa onaa, fɔfɔi ni jeɔ ŋma yɛ ŋa ko nɔ, abɛi sui fɛfɛji ni anaa jogbaŋŋ, loofɔji alala yɛ hulutsoo bei amli, suɔlɔ ko fuamɔ—ani wɔyɔseee kɛjɛɛɛ enɛɛmɛi amli akɛ wɔ Bɔlɔ lɛ ji suɔmɔ Nyɔŋmɔ, ni miisumɔ ni wɔna miishɛɛ yɛ shihilɛ mli?—1 Yohane 4:8.

10, 11. (a) Mɛni nibii ni kɔɔ Yehowa kɛ eyiŋtoi ahe wɔnyɛŋ wɔkase kɛjɛ adebɔɔ wolo lɛ mli? (b) Mɛɛ sanebimɔi ahetooi anaa yɛ Biblia lɛ pɛ mli?

10 Shi, nɔ ni wɔbaanyɛ wɔkase yɛ Yehowa he kɛjɛ adebɔɔ wolo lɛ mli lɛ yashɛɔ he ko. Ákɛ nɔkwɛmɔ nɔ lɛ: Mɛni ji Nyɔŋmɔ gbɛi? Mɛni hewɔ ebɔ shikpɔŋ lɛ ni ekɛ gbɔmɔ to nɔ? Mɛni hewɔ Nyɔŋmɔ ŋmɛɔ efɔŋ feemɔ gbɛ? Mɛni yɔɔ wɔsɛɛ be kɛha wɔ? Kɛha sanebimɔi nɛɛ ahetoonamɔ lɛ, esa akɛ wɔya wolo kroko ni haa mɔ naa Nyɔŋmɔ he nilee lɛ mli—Biblia lɛ. Yehowa jieɔ nibii ni kɔɔ lɛ diɛŋtsɛ ehe, ni egbɛi, nɔ̃ mɔ ni eji, kɛ eyiŋtoi fata he lɛ kpo yɛ ebaafai amli—saji ni wɔnyɛŋ wɔná kɛjɛ he kroko kwraa.—2 Mose 34:6, 7; Lala 83:19; Amos 3:7.

11 Yehowa kɛ mɛi krokomɛi ni esa akɛ wɔleɔ amɛ lɛ ahe nilee ni he hiaa hu haa wɔ yɛ Ŋmalɛi lɛ amli. Ákɛ nɔkwɛmɔ nɔ lɛ, namɔ ji Yesu Kristo, ni mɛni etsuɔ yɛ Yehowa yiŋtoi ahe nitsumɔ mli? (Bɔfoi lɛ Asaji 4:12) Namɔ ji Satan Abonsam? Mɛɛ gbɛi anɔ etsɔɔ elakaa mɛi? Mɛni wɔbaanyɛ wɔfee koni ekanyɛ elaka wɔ? (1 Petro 5:8) Anaa sanebimɔi nɛɛ ahetooi ni hereɔ mɔ yiwala lɛ yɛ Biblia lɛ pɛ mli.

12. Mɛɛ gbɛ nɔ obaatsɔ otsɔɔ nɔ hewɔ ni Nyɔŋmɔ kɛ eyiŋtoi ahe nilee ni aaana lɛ jeee jatsũ lɛ mli?

12 Ani Nyɔŋmɔ kɛ eyiŋtoi ahe nilee ni wɔɔna nɛɛ ji jatsũ ni tsii? Dabi kwraa! Ani obaanyɛ okai bɔ ni onu he oha, beni okase akɛ Nyɔŋmɔ gbɛi ji Yehowa, ni akɛ e-Maŋtsɛyeli lɛ baasaa afee shikpɔŋ lɛ Paradeiso ekoŋŋ, ni akɛ ekɛ esuɔmɔ Bi lɛ ha akɛ kpɔmɔ nɔ kɛha wɔhe eshai, kɛ anɔkwalei krokomɛi ni jara wa lɛ? Ani etamɔɔɔ nɔ ko ni aleee, ni aha hiɛ lɛ jiemɔ, ni agbɛnɛ aana nii jogbaŋŋ klɛŋklɛŋ kwraa? Nyɔŋmɔ he nilee ni aaaná lɛ jeee jatsũ. Eji miishɛɛ nɔ̃!—Lala 1:1-3; 119:97.

Nyɔŋmɔ Shishijee Taomɔ Nii lɛ ni Wɔɔshɛ He

13, 14. (a) Beni wɔnaa Nyɔŋmɔ he nilee lɛ, mɛɛ tsakemɔi ehe hiaa ni wɔfee yɛ wɔshihilɛi amli? (b) Nyɔŋmɔ biɔ ni wɔtsi wɔhe kɛjɛ mɛɛ nifeemɔi ni he tseee he?

13 Beni wɔnaa Nyɔŋmɔ he nilee lɛ, wɔbayɔseɔ akɛ ehe miihia ni wɔfee tsakemɔi yɛ wɔ shihilɛi amli. Enɛ kɛ wɔ baa taomɔ nii ni ji enyɔ lɛ nɔ. Esa akɛ wɔshɛ tɛi ni Nyɔŋmɔ efolɔ eshwie shi kɛha jeŋba kpakpa lɛ he ni wɔkpɛlɛ enɔkwale lɛ nɔ. Mɛni ji anɔkwale? Ani nɔ ni wɔfeɔ kɛ nɔ ni wɔheɔ wɔyeɔ lɛ kɔɔ Nyɔŋmɔ he diɛŋtsɛ? Eyɛ faŋŋ akɛ, mɛi pii susuuu he nakai ŋmɛnɛ. Amaniɛbɔɔ ko ni Church of England lɛ ŋma yɛ 1995 mli lɛ tsi tã akɛ, esaaa akɛ abuɔ nuu kɛ yoo ni hiɔ shi yɛ he kome, ni amɛboteee gbalashihilɛ mli lɛ akɛ eji esha. Sɔlemɔ lɛ mli osɔfonukpa ko wie akɛ: “Wiemɔ kuku ni ji, ‘aahi shi yɛ esha mli’ lɛ woɔ mɔ hiɛgbele, ni eyeee ebuaaa.”

14 No hewɔ lɛ, ani ‘aahi shi yɛ esha mli’ lɛ jeee esha dɔŋŋ? Yehowa kɛɔ wɔ bɔ ni enuɔ jeŋba ni tamɔ nɛkɛ he ehãa lɛ yɛ faŋŋ mli. E-Wiemɔ ni ji Biblia lɛ kɛɔ akɛ: “Awo gbala hiɛ nyam yɛ nyɛ fɛɛ nyɛteŋ, ni akabule gbala saa hu, shi ajwamaŋbɔlɔi kɛ gbalamlikulɔi lɛ Nyɔŋmɔ baakojo amɛ.” (Hebribii 13:4) Yɛ osɔfoi kɛ sɔlemɔyalɔi ni ŋmɛɔ nɔ fɛɛ nɔ feemɔ gbɛ lɛ asusumɔ naa lɛ, bɔlɛnamɔ ni tsɔɔ gbalashihilɛ hiɛ lɛ jeee esha, shi eji esha ni hiɛdɔɔ yɔɔ mli yɛ Nyɔŋmɔ hiɛ! Ni nakai ji gbalafitemɔ, mɛi ni kɛ amɛ heloonaa nyɛmimɛi naa bɔlɛ, kɛ hii ni kɛ hii feɔ yakayaka nii. (3 Mose 18:6; 1 Korintobii 6:9, 10) Nyɔŋmɔ biɔ ni wɔtsi wɔhe kɛjɛ nifeemɔi ni ebuɔ amɛ nii ni he tseee lɛ ahe.

15. Nyɔŋmɔ taomɔ nii kɔɔ bɔ ni wɔkɛ mɛi krokomɛi yeɔ wɔhaa kɛ nɔ ni wɔheɔ wɔyeɔ lɛ fɛɛ he yɛ mɛɛ gbɛ nɔ?

15 Shi kɛlɛ, efaaa kɛkɛ akɛ aaatsi he kɛaajɛ nifeemɔi ni Nyɔŋmɔ buɔ akɛ eji esha lɛ ahe. Bɔ ni wɔkɛ mɛi krokomɛi yeɔ haa lɛ hu fata Nyɔŋmɔ taomɔ nii lɛ ahe. Yɛ weku lɛ mli lɛ, ekpaa gbɛ akɛ wu kɛ ŋa baana suɔmɔ kɛ bulɛ amɛha amɛhe. Nyɔŋmɔ biɔ ni fɔlɔi kɛ amɛbii aheloonaa, mumɔŋ kɛ henumɔŋ hiamɔ nii aha amɛ. Ekɛɔ gbekɛbii akɛ amɛbo amɛfɔlɔi atoi. (Abɛi 22:6; Kolosebii 3:18-21) Ni wɔ hemɔkɛyelii lɛ hu? Yehowa Nyɔŋmɔ miisumɔ ni wɔtsi wɔhe kɛjɛ hemɔkɛyelii kɛ kusumii ni jɛ apasa jamɔ mli, loo amɛteɔ shi amɛwoɔ Biblia mli anɔkwale ni yɔɔ faŋŋ lɛ ahe.—5 Mose 18:9-13; 2 Korintobii 6:14-17.

16. Tsɔɔmɔ nɔ hewɔ ni ejeee jatsũ akɛ aaashɛ Nyɔŋmɔ taomɔ nii kɛha jeŋba kpakpa he ni akpɛlɛ enɔkwale lɛ nɔ lɛ mli.

16 Ani ákɛ wɔɔshɛ Nyɔŋmɔ taomɔ nii kɛha jeŋba kpakpa he, ni wɔkpɛlɛ enɔkwale lɛ nɔ lɛ ji jatsũ? Ja wɔsusuuu emli sɛɛnamɔi lɛ ahe—gbalashihilɛi ni wu kɛ ŋa fɛɛ sumɔɔ amɛhe yɛ mli, ni amɛheɔ amɛhe amɛyeɔ, fe gbalashihilɛi ni mli egbala yɛ gbalashihilɛ mli anɔkwale ni ayeee hewɔ; shiai ni gbekɛbii lɛ nuɔ he akɛ amɛ fɔlɔi sumɔɔ amɛ ni amɛtaoɔ amɛ, fe wekui ni gbekɛbii ni yɔɔ mli lɛ nuɔ he akɛ asumɔɔɔ amɛ, akpoo amɛ, ni ataooo amɛ; henilee ni mli tse kɛ gbɔmɔtsoŋ hewalɛnamɔ kpakpa, fe fɔyeli henumɔi, kɛ gbɔmɔtso ni AIDS loo bɔlɛnamɔ mli hela kroko ni tsɛŋeɔ mɔ efite lɛ. Eka shi faŋŋ akɛ, Yehowa taomɔ nii haaa nɔ ko ni he hiaa wɔ ni baaha wɔna shihilɛ mli ŋɔɔmɔ aŋmɛɛ wɔ!—5 Mose 10:12, 13.

Jiemɔ Bulɛ Kpo Oha Wala kɛ Lá

17. Te Yehowa buɔ wala kɛ lá ehaa tɛŋŋ?

17 Beni ohaa oshihilɛ kɛ tɛi ni Nyɔŋmɔ efolɔ eshwie shi lɛ kpãa gbee lɛ, obanaa hiɛsɔɔ kɛhaa bɔ ni wala jara wa ha diɛŋtsɛ. Nyɛhaa wɔsusua Nyɔŋmɔ taomɔ nii ni ji etɛ lɛ he. Esa akɛ wɔjie bulɛ kpo wɔha wala kɛ lá. Wala yɛ krɔŋkrɔŋ kɛha Yehowa. Esa akɛ efee nakai, ejaakɛ lɛ ji wala Jɛɛhe. (Lala 36:10) Ejaakɛ abifao ni yɔɔ enyɛ musuŋ po lɛ wala jara wa kɛha Yehowa! (2 Mose 21:22, 23) Lá damɔ shi kɛha wala. No hewɔ lɛ, lá hu yɛ krɔŋkrɔŋ yɛ Nyɔŋmɔ hiɛ. (3 Mose 17:14) Belɛ, esaaa akɛ efeɔ wɔ naakpɛɛ akɛ Nyɔŋmɔ kpaa wɔ gbɛ ni wɔkwɛ wala kɛ lá yɛ gbɛ ni efeɔ lɛ lɛ nɔ.

18. Mɛni bɔ ni Yehowa buɔ wala kɛ lá ehãa lɛ biɔ yɛ wɔdɛŋ?

18 Mɛni bulɛ kɛha wala kɛ lá biɔ yɛ wɔdɛŋ? Akɛ Kristofoi lɛ, wɔkɛ wɔ wala wooo oshara ni he ehiaaa mli ni wɔkɛná wɔhe miishɛɛ kɛkɛ. Wɔhiɛ yɛ shweshweeshwe feemɔ nɔ, no hewɔ lɛ wɔkwɛɔ jogbaŋŋ ni wɔ kar afee nɔ ni yɔɔ shweshweeshwe kɛ shiai ni yɔɔ shweshweeshwe. (5 Mose 22:8) Wɔkɛ tawa tsuuu nii, wɔkpeee betel ŋmɛ, aloo ni wɔkɛ tsofai fɔji loo tsofai ni haà jwɛŋmɔ lɛ hiɛ aaatsu nii kɛha miishɛɛnamɔ. (2 Korintobii 7:1) Akɛni wɔboɔ Nyɔŋmɔ toi beni ekɛɔ akɛ ‘wɔtsi wɔhe kɛjɛ lá he’ lɛ hewɔ lɛ, wɔŋmɛɛɛ gbɛ ni agbala lá awo wɔ gbɔmɔtsei amli. (Bɔfoi lɛ Asaji 15:28, 29) Eyɛ mli akɛ wɔsumɔɔ wala moŋ, shi wɔbɔŋ mɔdɛŋ akɛ wɔɔbaa wɔ ŋmɛnɛŋmɛnɛ wala lɛ yi kɛtsɔ Nyɔŋmɔ mla mlikũu nɔ, ní wɔkɛ wɔ gbɛkpamɔ kɛha naanɔ wala lɛ awo oshara mli!—Mateo 16:25.

19. Tsɔɔmɔ bɔ ni bulɛ ni wɔkɛhaa wala kɛ la lɛ he baa sɛɛnamɔ kɛhaa wɔ lɛ mli.

19 Ani eji jatsũ kɛha wɔ akɛ wɔɔbu wala kɛ lá akɛ krɔŋkrɔŋ nii? Dabi kwraa! Susumɔ he okwɛ. Ani eji jatsũ akɛ wɔɔye wɔhe kɛjɛ flufla mli kansa hela ni zigaret shɛremɔ kɛbaa lɛ he? Ani eji jatsũ akɛ aaajo tsofai fɔji ni yeɔ mɔ awui ni naa jwɛŋmɔ lɛ kɛ gbɔmɔtso lɛ nɔ hewalɛ lɛ anaa foi? Ani eji jatsũ akɛ aaatsi he kɛaajɛ AIDS, mlɛbo mli hela, loo hela kroko ni baa kɛjɛɔ lá ni agbalaa awoɔ mɔ mli lɛ mli lɛ he? Eyɛ faŋŋ akɛ, subaŋi kɛ nifeemɔi ni yeɔ awui nɛɛ ni wɔɔtsi wɔhe kɛaaje he lɛ hi kɛha wɔ diɛŋtsɛ.—Yesaia 48:17.

20. Bɔ ni Nyɔŋmɔ buɔ wala ehãa lɛ he ba sɛɛnamɔ kɛha weku ko yɛ mɛɛ gbɛ nɔ?

20 Susumɔ niiashikpamɔ nɛɛ he. Afii komɛi ni eho nɛ, ni lá bɔ̃i Odasefonyo yoo ko ni eŋɔ hɔ́ aaafee nyɔji etɛ kɛ fã lɛ hoo gbɛkɛ ko, ni akɛ lɛ shá foi kɛtee helatsamɔ he. Beni datrɛfonyo ko ekwɛ lɛ sɛɛ lɛ, enu ni eekɛɛ helatsɛmɛi akwɛlɔi lɛ ateŋ mɔ kome akɛ, esa akɛ amɛfite musu lɛ. Akɛni ele bɔ ni Yehowa buɔ bi ni afɔko lɛ lɛ wala ehaa hewɔ lɛ, efee shiŋŋ ni ekpɛlɛɛɛ ni afite musu lɛ, ni ekɛɛ datrɛfonyo lɛ akɛ: “Kɛ eyɛ wala mli lɛ, ha ni ehi jɛmɛ!” Etee nɔ epiŋ kɛ lá ni hoɔ lɛ yɛ bei komɛi amli, shi yɛ nyɔji babaoo sɛɛ lɛ, ebe shɛɛɛ ni ebafɔ binuu ni yɔɔ hewalɛ, ni amrɔ nɛɛ eye afii 17. Etsɔɔ mli akɛ: “Wɔgba wɔ binuu lɛ enɛɛmɛi fɛɛ, ni ekɛɛ eŋɔɔ enaa akɛ ashɛɛɛ lɛ afɔɔɔ jwɛiniiaŋ. Ele akɛ Yehowa ni wɔsɔmɔɔ lɛ lɛ ji yiŋtoo kome ni hã eyɔɔ wala mli lɛ.” Yɛ anɔkwale mli lɛ, Nyɔŋmɔ jwɛŋmɔ ni ahiɛ yɛ wala he lɛ jeee jatsũ kɛha weku nɛɛ!

Gbɔmɛi ni Yehowa Eto Amɛ Gbɛjianɔ lɛ ni Wɔkɛ Amɛ Aaasɔmɔ

21, 22. (a) Namɛi Yehowa kpaa wɔ gbɛ ni wɔkɛ amɛ asɔmɔ lɛ? (b) Mɛɛ gbɛ nɔ abaatsɔ ayoo Nyɔŋmɔ webii ni ato amɛ gbɛjianɔ lɛ?

21 Jeee wɔ pɛ wɔfeɔ tsakemɔi ni he hiaa koni wɔha wɔ shihilɛ kɛ Nyɔŋmɔ taomɔ nii akpa gbee. Yehowa yɛ ewebii yɛ shikpɔŋ nɛɛ nɔ, ni eekpa wɔ gbɛ ni wɔkɛ amɛ afee ekome kɛsɔmɔ lɛ. Enɛ kɛ wɔ baa taomɔ nii ni ji ejwɛ lɛ nɔ. Esa akɛ wɔkɛ gbɛjianɔtoo ni Yehowa mumɔ lɛ kudɔɔ lɛ asɔmɔ lɛ.

22 Shi kɛlɛ, te aaafee tɛŋŋ ayoo Nyɔŋmɔ webii ni ato amɛ gbɛjianɔ lɛ? Yɛ taomɔ nii ni akɛmamɔ shi yɛ Ŋmalɛi lɛ amli lɛ anaa lɛ, amɛyɛ suɔmɔ diɛŋtsɛ kɛha amɛhe, amɛyɛ bulɛ ni mli kwɔ kɛha Biblia lɛ, amɛwoɔ Nyɔŋmɔ gbɛi lɛ hiɛ nyam, amɛshiɛɔ e-Maŋtsɛyeli lɛ he sane, ni amɛjeee jeŋ fɔŋ nɛɛ fã. (Mateo 6:9; 24:14; Yohane 13:34, 35; 17:16, 17) Jamɔ gbɛjianɔtoo kome pɛ yɔɔ shikpɔŋ nɛɛ nɔ ni hiɛ nɛkɛ anɔkwa Kristojamɔ kadimɔ nii nɛɛ fɛɛ—Yehowa Odasefoi!

23, 24. Mɛɛ gbɛ nɔ wɔɔtsɔ wɔfee bɔ ni ejeee jatsũ akɛ wɔkɛ Yehowa webii ni eto amɛ gbɛjianɔ lɛ aaasɔmɔ lɛ he nɔkwɛmɔ nɔ?

23 Ani eji jatsũ ákɛ akɛ ewebii ni eto amɛ gbɛjianɔ lɛ aaafee ekome kɛsɔmɔ Yehowa? Dabi kwraa! Nɔ ni tamɔɔɔ nakai lɛ, eji hegbɛ kpele akɛ wɔɔná wɔ jeŋ muu fɛɛ Kristofoi anyɛmimɛi hii kɛ yei aweku lɛ suɔmɔ kɛ sɛɛfimɔ. (1 Petro 2:17) Susumɔ akɛ ona wala kɛjɛ lɛlɛ ko ni yasha shi mli, ni ona akɛ ohɔ nu lɛ mli ni oopele ni otɛo nu lɛ hiɛ. Beni onu he akɛ onyɛɛɛ ofee he nɔ ko dɔŋŋ lɛ, kɛkɛ ni nine ko jɛ yibaamɔ-lɛlɛ bibioo ko mli bamɔ omli. Hɛɛ, mɛi krokomɛi eje gbele mli! Bo kɛ mɛi ni yɔɔ yibaamɔ-lɛlɛ bibioo lɛ mli lɛ toɔ naa kɛwiriɔ koni aba shikpɔŋ, ni nyɛgbalaa mɛi krokomɛi kɛbaa mli yɛ gbɛ lɛ nɔ.

24 Ani wɔbɛ shihilɛ ni tamɔ nakai nɔŋŋ mli? Ágbala wɔ kɛjɛ jeŋ fɔŋ nɛɛ mli “nui” ni yɔɔ oshara lɛ amli awo Yehowa shikpɔŋ nɔ gbɛjianɔtoo lɛ “yibaamɔ-lɛlɛ” lɛ mli. Wɔfeɔ ekome kɛsɔmɔɔ yɛ mli, yɛ be mli ni wɔkɛ wɔhiɛ etsɔɔ jalɛ jeŋ hee lɛ “shikpɔŋ” gbɛ lɛ. Kwɛ bɔni wɔdaa nanemɛi anɔkwa Kristofoi lɛ ashi yɛ yelikɛbuamɔ kɛ miishɛjemɔ ni amɛkɛhaa lɛ he, kɛ shihilɛ mli nɔnyɛ̃ɛi hã wɔtɔ biti yɛ gbɛ lɛ nɔ lɛ!—Abɛi 17:17.

25. (a) Mɛɛ gbɛnaa nii ka wɔnɔ yɛ mɛi ni yɔɔ jeŋ fɔŋ nɛɛ mli “nui” lɛ amli lolo lɛ ahe? (b) Mɛɛ Nyɔŋmɔ taomɔ nii abaasusu he yɛ nikasemɔ ni nyiɛ sɛɛ lɛ mli?

25 Shi, mɛi krokomɛi—ni yɔɔ tsuijurɔ, ni yɔɔ “nu” lɛ mli lolo lɛ hu? Gbɛnaa nii ka wɔnɔ akɛ wɔye wɔbua amɛ ni amɛba Yehowa gbɛjianɔtoo lɛ mli, aloo jeee nakai? (1 Timoteo 2:3, 4) Yelikɛbuamɔ he miihia amɛ koni amɛkase nɔ ni Nyɔŋmɔ taoɔ. Enɛ kɛ wɔ baa Nyɔŋmɔ taomɔ nii ni ji enumɔ lɛ nɔ. Esa akɛ wɔfee Nyɔŋmɔ Maŋtsɛyeli lɛ jajelɔi anɔkwafoi. Abaasusu nɔ ni enɛ tsɔɔ lɛ he yɛ nikasemɔ ni nyiɛ sɛɛ lɛ mli.

Ani Okaiɔ?

◻ Mɛni hewɔ Nyɔŋmɔ kitai jeee jatsũ ni tsii lɛ?

◻ Mɛɛ gbɛ nɔ wɔtsɔɔ wɔnaa Nyɔŋmɔ he nilee?

◻ Mɛni hewɔ ejeee jatsũ akɛ wɔɔshɛ Nyɔŋmɔ taomɔ nii kɛha jeŋba kpakpa he ni wɔkpɛlɛ enɔkwale lɛ nɔ lɛ?

◻ Mɛni bɔ ni Nyɔŋmɔ buɔ wala kɛ lá ehãa lɛ biɔ yɛ wɔdɛŋ?

◻ Namɛi Nyɔŋmɔ kpaa wɔ gbɛ akɛ wɔkɛ amɛ aaasɔmɔ lɛ, ni te aaafee tɛŋŋ ayoo amɛ?

[Mfoniri ni yɔɔ baafa 18]

Wɔkaseɔ Yehowa he nii kɛjɛɔ adebɔɔ wolo lɛ kɛ Biblia lɛ mli

[He ni Sane lɛ Jɛ]

Baa: Yɛ Australian International Public Relations gbɛŋmɛɛ naa; oshishibirishi: Safari-Zoo yɛ Ramat-Gan, Tel Aviv

    Ga Woji (1980-2026)
    Shi Mli
    Botemɔ Mli
    • Ga
    • Kɛmaje
    • Bɔ Ni Misumɔɔ Lɛ Mihãa
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Mlai Ni Yɔɔ He
    • Ohe Saji
    • Ohe Saji Lɛ Ahe Gbɛjianɔtoo
    • JW.ORG
    • Botemɔ Mli
    Kɛmaje