Mligbelemɔ ni Yehowa Jɔɔmɔ Fata He
NƆJƆƆMƆ nifeemɔ ni tee nɔ yɛ September 18, 1995 gbɛkɛ lɛ ma nɔ mi akɛ Yehowa Nyɔŋmɔ ejɔɔ e-Dasefoi anitsumɔ lɛ mligbelemɔ nɔ lɛlɛŋ yɛ he ni amɛ jeŋ muu fɛɛ nitsumɔ he yitso lɛ yɔɔ yɛ Brooklyn, New York lɛ.
Mɛi fe 6,000 bo nɔjɔɔmɔ wiemɔ gbɛjianɔtoo lɛ toi. Amɛbua amɛhe naa yɛ Brooklyn, he ni aje nifeemɔ lɛ shishi kwraa yɛ lɛ, kɛ hei krokomɛi hu, ni Yehowa Odasefoi atsũi wuji ni bɛŋkɛ Patterson kɛ Wallkill, yɛ New York lɛ fata he lɛ, kɛ agbɛnɛ yɛ amɛ nitsumɔ he nine ni bɛŋkɛ Toronto, Canada lɛ. Yɛ Brooklyn sɛɛ lɛ mɛi ni yɔɔ hei sɔrɔtoi lɛ bo nɔ ni yaa nɔ lɛ toi kɛtsɔ tɛlifon kpãai ni akɛmɔmɔ anɔ.
Nifeemɔ He Gbɛjianɔtoo ni Taa Mɔ Tsuiŋ
Betel nitsulɔi, taakɛ atsɛɔ nitsulɔi ni kɛ amɛhe eha lɛ ni boɔ wiemɔ he gbɛjianɔtoo lɛ toi lɛ ji Betel weku ni yɔɔ jeŋ fɛɛ lɛ mli bii ni fa fe 16,400 lɛ ateŋ mɛi babaoo. Nɛkɛ emli bii nɛɛ sɔmɔɔ yɛ maji aaashɛ oha mli, hei ni amɛkalaa Biblia he woji yɛ ni amɛsɔmɔɔ Yehowa Odasefoi ni yɔɔ jeŋ fɛɛ lɛ asafoi ni fe 78,600 lɛ.
Aakpa nɔ ni baaba lɛ gbɛ waa diɛŋtsɛ beni nɔjɔɔmɔ nifeemɔ lɛ je shishi gbɛkɛ 6:30 kɛ lala, ni Karl Klein sɔle yɛ no sɛɛ lɛ. Nifeemɔ lɛ sɛinɔtalɔ, Lloyd Barry kɛ wiemɔi kukuji ni tsɔɔ nɔ ni nifeemɔ lɛ ji lɛ mli lɛ kɛ miishɛɛ here mɔ fɛɛ mɔ atuu. Albert Schroeder ti otsi lɛ Buu-Mɔɔ nikasemɔ lɛ mli kuku, ni etsɛ Nyɛminuu Daniel Sydlik kɛba, ni ewie saneyitso ni ji “Wɔ Sɔɔmɔ Krɔŋkrɔŋ ni Wɔkɛhaa yɛ Betel” lɛ he. Mɛi ni tsɔ hiɛ ba yɛ nifeemɔ lɛ mli nɛɛ lɛ fɛɛ ji Yehowa Odasefoi a-Nɔyeli Kuu lɛ mli bii.
Wiemɔ he gbɛjianɔtoo lɛ fãi enyɔ ni ba yɛ no sɛɛ—“Wɔ Wɔɔhei lɛ Amligbelemɔ he Hiamɔ Nii lɛ he Nitsumɔ, 1974-1995,” kɛ “Betel Tsu lɛ Saamɔ kɛ Emaa yɛ Brooklyn he Hiɛkpamɔ Wiemɔ”—tsɔɔ tsũi ni ajɔɔ nɔ lɛ amaamɔ loo amɛnámɔ lɛ he hiɛkpamɔ wiemɔi. Saji ni awie lɛ gbala jwɛŋmɔ kɛtee wɔɔhe tsu ni agbe emaa naa nyɛsɛɛ nɛɛ ni Betel nitsulɔi aaashɛ akpe kome yɔɔ mli amrɔ nɛɛ nɔ. Nɛkɛ wɔɔhe tsu kɛ ekwɔlɛ ni feɔ mitai 115 ni yɔɔ 90 Sands Street lɛ tsaa nɔ kɛyaa woji akalamɔ nitsumɔ he tsui lɛ mli.
Wiemɔ he gbɛjianɔtoo lɛ tsɔɔ nɔjɔɔmɔ wiemɔ ni Milton Henschel, Buu Mɔɔ Biblia kɛ Woji Bibii Asafo lɛ sɛinɔtalɔ lɛ kɛha lɛ mli. Ema Biblia mli tsũi ni akɛtsu nii yɛ Yehowa sɔɔmɔ mli lɛ anɔjɔɔmɔ nɔ mi. Beni ala agbe naa lɛ Carey Barber ni lɛ hu eji Nɔyeli Kuu lɛ mli nyo lɛ kɛ nifeemɔi lɛ ba naagbee kɛ sɔlemɔ. Shi, mɛni ji wiemɔ gbɛjianɔtoo lɛ mli saji otii komɛi?
Tsũi ni Ajɔɔ Nɔ Lɛ
Betel Shia lɛ nɔkwɛlɔ, George Couch, tsɔɔ mli akɛ, akɛ wɔɔhe tsui 17 efata he kɛjɛ beni ajɔɔ Betel wɔɔhe tsu ni yɔɔ Brooklyn lɛ nɔ yɛ May 2, 1969 kɛbaa lɛ.a Enɛɛmɛi ji tsui ni amamɔ lɛ ehee loo tsui ni ahe ni asaa. Nɔjɔɔmɔ nɛɛ ji wɔɔhe tsui 17, kɛ tsũi bibii enyɔ—ni ahe yɛ 1940 afii lɛ amli ni atsake ehe nibii afee lɛ Betel wɔɔhe tsui lɛ—kɛ agbɛnɛ woji afeemɔ he kɛ ɔfis tsũi ni amamɔ loo ahe kɛjɛ beni ajɔɔ Yehowa Odasefoia ɔfis wuji lɛ anɔ yɛ March 15, 1982 kɛbaa lɛ.
Tsũi lɛ ateŋ ewulu fe fɛɛ ni ajɔɔ nɔ lɛ ji nɔ ni yɔɔ 360 Furman Street lɛ.b Ama klɛŋklɛŋ kwraa yɛ 1928, ni Yehowa Odasefoi he yɛ March 15, 1983, ni asaa ehe nɔ fɛɛ nɔ kwraa. Emli lɛɛmɔ feɔ mitai akpei nyɔŋmai nɛɛhu kɛ etɛ koji ejwɛ, loo nɔ ni aaashɛ hɛktai nɛɛhu. Tsũi ni ajɔɔ nɔ lɛ ekomɛi ji woji afeemɔ he ni yɔɔ 175 Pearl Street lɛ kɛ tsũi ni akɛ tsɔnei mamɔɔ mli ni amamɔ yɛ nyɛsɛɛ afii nɛɛ amli lɛ.
Nɔ Hewɔ ni Wɔɔhe Tsũi Babaoo Ahe Hiaa
Beni ajɔɔ naagbee Brooklyn Betel wɔɔhe tsũ lɛ nɔ yɛ 1969 lɛ, no mli lɛ Odasefoi ni amɛyibɔ ni fa fe fɛɛ ji 1,336,112 miishiɛ Nyɔŋmɔ Maŋtsɛyeli lɛ he sanekpakpa lɛ yɛ jeŋ fɛɛ. Shi yɛ 1995 lɛ, mɛi 5,199,895 ni eku ebɔ he fe shii etɛ kɛ fa miifee nakai! No hewɔ lɛ, bɔni afee ni ekɛ Biblia mli woji afalɛ ni mɛi taoɔ lɛ anyiɛ pɛpɛɛpɛ lɛ, Brooklyn Betel weku lɛ mli bii ni tsuɔ nii daa lɛ ayi efa kɛjɛ 1,042 yɛ 1969 kɛyashɛ nɔ ni fe 3,360 ní yɔɔ wɔɔhe tsui 22 mli amrɔ nɛɛ!
George Couch gba bɔ ni afee atsu wɔɔhe tsũi ni esa akɛ ana lɛ he nii kɛjɛ 1974 kɛbashi 1995. Yɛ 1970 afii lɛ shishijee mli lɛ, Yehowa Odasefoi hai Towers Hotel ni bɛŋkɛ jɛmɛ lɛ mli tsũi lɛ ekomɛi koni akɛfee wɔɔhe aha Betel weku lɛ mli bii ni amɛyi faa lɛ. Ni yɛ December 1973 lɛ, Nathan Knorr, ni no mli lɛ eji Buu Mɔɔ Asafo lɛ sɛinɔtalɔ lɛ, ŋma Betel Nitsumɔ He lɛ kɛ Towers nɔkwɛlɔi lɛ hu ni ekɛɛ akɛ Asafo lɛ eto gbɛjianɔ akɛ ‘ebaashi Towers Hotel lɛ mli yɛ October 1, 1974.’
Nyɛminuu Couch kɛɛ akɛ efee lɛ naakpɛɛ ejaakɛ no mli lɛ he ko kwraa bɛ ni akɛaafee wɔɔhe tsu aha Betel nitsulɔi ni yɔɔ Towers lɛ. Towers nɔkwɛlɔi lɛ hu anaa kpɛ amɛhe, akɛni no mli lɛ shika ni Asafo lɛ kɛwoɔ amɛ nyɔmɔ yɛ tsu lɛ haimɔ hewɔ lɛ ji nɔ ni amɛkɛ amɛhe fɔ̃ɔ nɔ ni no haa amɛnitsumɔ lɛ yaa nɔ lɛ. Nɔ ni jɛ mli ba ji akɛ Towers nɔkwɛlɔi lɛ wo Yehowa Odasefoi ahewalɛ koni amɛhe tsu lɛ. Amɛkɛɛ akɛ: “Fa sɔŋŋ kɛkɛ nyɛyi faa kɛjɛ beni wɔbahi akutso lɛ mli lɛ, ni tsu lɛ he miihia nyɛ.”
Asafo lɛ najiaŋdamɔlɔ lɛ ha hetoo akɛ: “Mɛi ni amɛbahai tsu lɛ ni amɛyɔɔ mli lɛ ayi fa waa. Kɛ wɔhe lɛ, wɔbaasumɔ ni wɔha wɔ diɛŋtsɛ wɔ gbɔmɛi ahi jɛmɛ.”
Towers nɔkwɛlɔi lɛ wo shi akɛ: “Wɔbaaha mɛi lɛ fɛɛ ashi tsũ lɛ mli aha nyɛ.” Ojogbaŋŋ, no sɛɛ etsɛɛɛ lɛ, Yehowa Odasefoi kɛ jara ni waaa he Towers tsu lɛ. Couch bi etoibolɔi ni amɛnaa ekpɛ amɛhe lɛ akɛ: “Mɛni hewɔ Nyɛminuu Knorr ŋma nakai wolo lɛ?” Ekolɛ lɛ hu eleee nɔ hewɔ, shi no ji nɔ ni ba ni ha ahɔɔ Towers Hotel lɛ aha Buu Mɔɔ Asafo lɛ.”
Wielɔ lɛ tsɔɔ bɔ ni fee ni Yehowa Odasefoi he 97 Columbia Heights, he ni tsutsu ko lɛ, Margaret Hotel ni ehe gbɛi waa lɛ yɔɔ lɛ, nɔ ni yɔɔ gbɛjegbɛ ni ka tsutsu Betel Shia lɛ masɛi gbɛ tuuŋtu lɛ. He ni eyɔɔ lɛ hi jogbaŋŋ, akɛni abaanyɛ atsɔ jɛmɛ kɛyaje Betel tsũi lɛ amli kɛtsɔ gbɛ ni abaafee kɛtsɔ shikpɔŋ shishigbɛ lɛ nɔ kɛyaje jɛmɛ hewɔ. Yɛ February 1980, beni ayaa nɔ atsakeɔ tsũ lɛ he nibii ekoŋŋ lɛ, tsũ lɛ shã ni ekumɔ eshwie shi. Ni akɛni nɔtsɛ lɛ miina naagba akɛ eeema tsu hee yɛ jɛmɛ hewɔ lɛ, ehɔɔ shikpɔŋ lɛ eha Yehowa Odasefoi.
Nyɛminuu Couch wie akɛ: “Etamɔ nɔ ni miishɛɛ sane ko hɔ tsũi nɛɛ ateŋ eko fɛɛ eko sɛɛ ni baatsɔɔ nɔ kome—ákɛ Yehowa Nyɔŋmɔ ji mɔ ni kudɔ gbɛjianɔtoo ni anaa lɛ koni enine ashɛ nakai tsũ pɔtɛɛ lɛ nɔ.”
Sane ni Hɔ 90 Sands Sɛɛ
Wɔɔhe tsũ hee fe fɛɛ ni da fe fɛɛ ji 90 Sands Street. Beni Yehowa Odasefoi he tsũ lɛ yɛ December 1986 lɛ, no mli lɛ nibii afeemɔ nitsumɔ he wulu ko yɔɔ mli yɛ 160 Jay Street.c Akumɔ nibii afeemɔ he lɛ ashwie shi, ni yɛ August 30, 1990 lɛ, akɛɛ Betel weku lɛ akɛ, akɛ tsumaa he gbɛŋmɛɛ wolo ko eha koni ama ŋwɛitsũ ŋsɔɔdoi 30 yɛ jɛmɛ.
Beni Nɔyeli Kuu lɛ mli nyo, Theodore Jaracz biɔ mɛi asaji lɛ, Asafo lɛ Brooklyn woji afeemɔ he nɔkwɛlɔ, Max Larson, tsɔɔ bɔ ni fee ni akɛ gbɛŋmɛɛ wolo ha kɛha 90 Sands Street wɔɔhe tsũ lɛ maa. Nyɛminuu Larson tsɔɔ mli akɛ, nɔ ni ba yɛ 1965 mli tɔ̃ɔ lɛ yɛ hiɛdɔɔ waa.
No mli lɛ Asafo lɛ miisumɔ ni ema woji afeemɔ he ŋwɛitsũ ŋsɔɔdoi nyɔŋma yɛ shikpɔŋ ko ni bɛŋkɛ ewoji afeemɔ hei krokomɛi lɛ, shi tsũi ni abaanyɛ amamɔ yɛ nakai shikpɔŋ lɛ nɔ lɛ baanyɛ afee ŋwɛitsũ ŋsɔɔdoi enyɔ pɛ. Tsumaa he gbɛjianɔtolɔ ko kpɛlɛ nɔ akɛ ebaato tsũmaa he gbɛjianɔ ewo wolo nɔ kɛha woji afeemɔ nitsũmɔ he hee ni ato yiŋ akɛ abaama lɛ, shi ekɛɛ: “Mikɛ mihe woŋ naagba mli kɛtsɔ nitsumɔ mli onukpai akuu lɛ ni mikɛaatsɔɔ amɛ lɛ nɔ.” Aha ele akɛ Mlai kɛ Saji Amlibimɔ Onukpai Akuu lɛ tsakeŋ amɛ tsũmaa he mlai kɛha tsũi lɛ kɔkɔɔkɔ. Beni akpɛlɛ tsũmaa he gbɛjianɔtoo wolo lɛ nɔ lɛ, ebi akɛ: “Te fee tɛŋŋ ni nyɛnine shɛ no nɔ!”
Larson tee nɔ akɛ, nɔ hewɔ lɛ ji akɛ, beni asaa ato tsũmaa lɛ he gbɛjianɔ ekoŋŋ kɛha wɔ woji afeemɔ he ŋsɔɔdoi nyɔŋma lɛ, asaa ato tsũi ni bɛŋkɛ lɛ hu he gbɛjianɔ, kɛfata eko ni 160 Jay Street tsu lɛ yɔɔ mli lɛ he. Ni, naakpɛɛ sane ji akɛ, asaa ato nakai tsũi lɛ ahe gbɛjianɔ ekoŋŋ kɛha gbɔiatoohe tsũ. Larson wie akɛ, shi eji nɔ ko ni mɔ ko mɔ ko leee—kɛ hoo kwraa lɛ kɛyashi afii 25 sɛɛ, ni wɔje shishi wɔmiitao shikpɔŋ kɛha Betel shia hee maa lɛ. Kɛkɛ ni aná ale tsũmaa gbɛjianɔtoo lɛ!
Nyɛminuu Larson tsɔɔ nɔ ni ba lɛ mli akɛ: “Beni wɔfee wɔ wɔɔhe tsu ŋwɛitsu ŋsɔɔdoi 30 lɛ maa he gbɛjianɔtoo yɛ woji anɔ ni wɔkɛtee tsumaa nitsumɔ he lɛ, akɛɛ wɔ akɛ: ‘Nyɛnyɛŋ nyɛma wɔɔhe tsu yɛ jɛmɛ. Afee fɛɛ kɛha nibii afeemɔ hei, ni amɛtsakeŋ tsũmaa he gbɛjianɔtoo lɛ amɛhaŋ nyɛ.’
Wɔkɛɛ nitsumɔ mli onukpai lɛ akɛ: “ ‘Ehe ebahiaŋ ni amɛtsake, ato he gbɛjianɔ momo kɛha gbɔiatoohe tsu.’ Beni amɛkwɛ woji lɛ amli lɛ, ewa kɛha amɛ akɛ amɛaahe amɛye!” Larson kɛba naagbee akɛ: “Ojogbaŋŋ, nakai ji bɔ ni fee ni wɔnine shɛ wɔ ŋwɛitsu ŋsɔɔdoi 30 lɛ nɔ.”
Yehowa Jɔɔmɔ Efee Faŋŋ
Biblia mli lalatsɛ ko ŋma akɛ: “Kɛ jeee Yehowa maa tsũ lɛ, no lɛ yakatswaa mɛi ni maa lɛ gboɔ he deŋme.” (Lala 127:1) Eyɛ faŋŋ akɛ, Yehowa jɔɔmɔ ehi Yehowa Odasefoi atsũmaa nitsumɔ lɛ nɔ koni akɛha jeŋ muu fɛɛ shiɛmɔ kɛ nitsɔɔmɔ nitsumɔ ni Yesu fa esɛɛnyiɛlɔi lɛ akɛ amɛtsu lɛ aya nɔ oyayaayai.—Mateo 24:14; 28:19, 20.
Mɛi ni na hegbɛ akɛ amɛaabo wiemɔ he gbɛjianɔtoo lɛ toi yɛ September 18, 1995 lɛ amii shɛ amɛhe yɛ bɔ ni jɔɔmɔ ni tamɔ nɛkɛ efee faŋŋ yɛ Yehowa tsuji lɛ ajeŋ muu fɛɛ nitsumɔ he yitso lɛ mligbelemɔ nɔ lɛ hewɔ. Yehowa webii baanyɛ ana hekɛnɔfɔɔ akɛ ejɔɔmɔ aaaya nɔ aba yɛ be mli ni amɛyaa nɔ amɛfeɔ nɔ ni efaa ni amɛfee lɛ.
[Shishigbɛ niŋmai]
a June 15, 1969 Blɔfo Buu-Mɔɔ lɛ baafai 379-82.
b December 1, 1982 Blɔfo Buu-Mɔɔ lɛ baafai 23-31.
c December 22, 1987 Awake! lɛ baafai 16-18.
[Mfoniri ni yɔɔ baafa 23]
90 Sands St. • 1995
[Mfonirii ni yɔɔ baafa 24, 25]
Wɔɔhe tsui krokomɛi hu ni ajɔɔ nɔ
97 Columbia Hts. • 1986
Bossert Hotel, 98 Montague St. • 1983
34 Orange St. • 1945
Standish Hotel, 169 Columbia Hts. • 1981
67 Livingston St. • 1989
108 Joralemon St. • 1988
Towers Hotel, 79-99 Willow St. • 1975
[Mfonirii ni yɔɔ baafa 26]
175 Pearl St. • 1983
69 Adams St. • 1991
360 Furman St. • 1983