“Atswiaa Wɔ Shi, Shi Kɛlɛ Wɔpleneeko”
TAAKƐ ULF HELGESSON GBA
Yɛ July 1983 mli lɛ, datrɛfoi ni ema amɛyi shi amɛkwɛɔ mi lɛ wie akɛ: “Ehiɛ etsɛ̃!” Ajie abua ko ni fũu yɛ misɛɛ tso lɛ mli, ni dalɛ aaashɛ waotalɔi enumɔ, yɛ opireshɛn haŋtsii ni he ŋmɛlɛtswai 15 mli. Eha mikumɔ kwraa, ni miniji kɛ minaji fɛɛ egboi.
GBII fioo sɛɛ lɛ, ajie mi kɛtee helatsamɔ he ko ni jekɛmɔ aaashɛ kilomitai 60 kɛjɛ maŋ nɔ he ni mijɛ lɛ, ni ji Hälsingborg, yɛ Sweden wuoyigbɛ. Miyafata mɛi ni ato gbɛjianɔ ni ayeɔ abuaa amɛ ni amɛnyiɛ lɛ ahe yɛ jɛmɛ. Datrɛfonyo ni gbɔleɔ mɛi lɛ kɛɛ mi akɛ ebaawa waa kɛha mi, shi kɛlɛ mihe miitswa shi ni maje shishi. Miisumɔ diɛŋtsɛ ni manyiɛ ekoŋŋ. Mitee hiɛ oyayaayai kɛtsɔ kpɔiaŋgbɔlemɔ gbɛjianɔtoo ko ni heɔ ŋmɛlɛtswai enumɔ daa gbi lɛ nɔ.
Nyɔŋ kome sɛɛ beni kpokpaa nɔkwɛlɔ lɛ basɔmɔ wɔ asafo lɛ, lɛ kɛ Kristofoi onukpai krokomɛi lɛ fã gbɛ kakadaŋŋ nɛɛ kɛba ni amɛbafee asafoŋ onukpai akpee lɛ yɛ mitsu lɛ mli yɛ helatsamɔ he lɛ. Kwɛ bɔ ni mitsui nyã waa yɛ nɛkɛ nyɛmimɛi asuɔmɔ he odaseyeli nɛɛ he! Helatsɛmɛi akwɛlɔi ni yɔɔ he ni wɔwɔɔ lɛ ha kuu lɛ mli mɔ fɛɛ mɔ tii kɛ daaŋ-jiemɔ nii yɛ kpee lɛ sɛɛ.
Klɛŋklɛŋ lɛ datrɛfoi lɛ anaa kpɛ amɛhe yɛ mihiɛyaa lɛ he. Yɛ nyɔji etɛ sɛɛ lɛ, minyɛ mita shi yɛ shwiili sɛi ni mitaa mli lɛ mli, ni minyɛɔ midamɔɔ shi be fioo po. Mina miishɛɛ waa, ni mitswa mifai shi jogbaŋŋ akɛ manyiɛ ekoŋŋ. Miweku lɛ kɛ nanemɛi Kristofoi lɛ ha mi hewalɛwoo babaoo yɛ amɛsaramɔi lɛ amli. Minyɛ mitee shia be kukuoo ko po.
Nine-Shinyɛɛ Diɛŋtsɛ Ko
Shi, yɛ no sɛɛ lɛ, miyaaa hiɛ dɔŋŋ. Etsɛɛɛ kɛkɛ ni datrɛfonyo ni gbɔleɔ helatsɛmɛi lɛ kɛ wiemɔi ni wa waa nɛɛ baha mi, akɛ: “Ehiŋ kɛyaŋ hiɛ dɔŋŋ fe bɔ ni ona lɛ nɛɛ!” Agbɛnɛ oti ni ma amɛhiɛ ji ni amɛwaje mi ni mi diɛŋtsɛ manyɛ mata shwiili sɛi mli kɛya kɛba. Misusu nɔ ni baa minɔ lɛ he. Te miŋa baafee tɛŋŋ yɛ he hu? Lɛ diɛŋtsɛ lɛ, afee lɛ opireshɛn etsɛko, ni miyelikɛbuamɔ he miihia lɛ. Ani ebaabi ni mahi obubuafoi akwɛmɔ he be fɛɛ be?
Minijiaŋ baje wui kwraa. Mihewalɛ, kɛ ekaa, kɛ minyɛmɔ fɛɛ tã kwraa. Gbii saŋŋ ho, ni minyɛɛɛ maya he ko he ko kwraa. Jeee akɛ mikumɔ yɛ gbɔmɔtsoŋ kɛkɛ, shi moŋ mibatsɔ mɔ ni nuuu nɔ ko kwraa he dɔŋŋ yɛ henumɔŋ kɛ mumɔŋ hu. ‘Atswa mi shi.’ Mibuɔ mihe be fɛɛ be akɛ mihe wa waa yɛ mumɔŋ. Miyɛ hemɔkɛyeli ni yɔɔ shiŋŋ yɛ Nyɔŋmɔ Maŋtsɛyeli lɛ mli. (Daniel 2:44; Mateo 6:10) Mina shiwoo ni Biblia lɛ kɛhaa akɛ abaatsa helai kɛ gbɔmɔtsoŋ fatɔɔi fɛɛ yɛ Nyɔŋmɔ jalɛ jeŋ hee lɛ mli, ni akɛ adesai fɛɛ baasaa aba wala ni eye emuu mli yɛ jɛmɛ lɛ he nɔmimaa. (Yesaia 25:8; 33:24; 2 Petro 3:13) Amrɔ nɛɛ miinu he akɛ mikumɔ, jeee yɛ gbɔmɔtsoŋ pɛ kɛkɛ, shi moŋ yɛ mumɔŋ hu. Minu he akɛ “miplenee.”—2 Korintobii 4:9.
Dani matsa nɔ lɛ, ha magba bo mishihilɛ he sane fioo.
Weku ni Yɔɔ Miishɛɛ
Afɔ mi yɛ afi 1934, ni miyɛ gbɔmɔtsoŋ hewalɛ kpakpa mli. Yɛ 1950 afii lɛ shishijee gbɛ lɛ, mikɛ Ingrid kpe, ni wɔbote gbalashihilɛ mli yɛ 1958 mli ni wɔyahi Östersund maŋ lɛ mli, yɛ Sweden teŋ gbɛ. Tsakemɔ be krɛdɛɛ ko ba yɛ wɔshihilɛ mli yɛ 1963 mli beni wɔkɛ Yehowa Odasefoi bɔi Biblia lɛ kasemɔ lɛ. No mli lɛ, wɔhiɛ bii bibii etɛ—Ewa, Björn, kɛ Lena. Etsɛɛɛ kɛkɛ ni wɔweku muu lɛ fɛɛ bɔi nikasemɔ ni wɔtee hiɛ jogbaŋŋ yɛ Biblia mli anɔkwalei lɛ ahe nilee mli.
Beni wɔbɔi nikasemɔ lɛ sɛɛ etsɛɛɛ, kɛkɛ ni wɔfã kɛyahi Hälsingborg. Mikɛ miŋa fɛɛ jɔɔ wɔhe nɔ wɔha Yehowa yɛ jɛmɛ, ni abaptisi wɔ yɛ 1964 mli. Wɔ miishɛɛ lɛ fa babaoo beni abaptisi wɔ biyoo onukpa, Ewa, yɛ 1968 mli lɛ. Afii kpawo sɛɛ, yɛ 1975 mli lɛ, abaptisi Björn kɛ Lena hu, ni yɛ afi ni nyiɛ sɛɛ lɛ mli lɛ, ahala mi akɛ onukpa yɛ Kristofoi asafo lɛ mli.
Miheloonaa nitsumɔ ha minyɛ miha miweku lɛ amɛ heloonaa hiamɔ nii jogbaŋŋ. Ni wɔ miishɛɛ lɛ da babaoo beni Björn kɛ Lena kɛ amɛhe wo be-fɛɛ sɔɔmɔ lɛ mli lɛ. Etsɛɛɛ tsɔ̃ ni afɔ̃ Björn nine akɛ ebasɔmɔ yɛ Yehowa Odasefoi asafo lɛ nitsumɔ he nine lɛ yɛ Arboga. Kɛ mawie he yɛ gbɛ ko nɔ lɛ, shihilɛ lɛ yɛ jogbaŋŋ kɛha wɔ. Kɛkɛ ni, yɛ afi 1980 shishijee gbɛ lɛ, mibabɔi abua ko ni fuu mi, ni yɛ naagbee lɛ ayafee mi opireshɛn ni akɛjie yɛ 1983 mli lɛ henumɔ yɛ gbɔmɔtsoŋ.
Mumɔŋ Kuumɔ Shihilɛ lɛ Nɔyeli
Beni akɛɛ mi akɛ minyɛŋ manyiɛ dɔŋŋ lɛ, shihilɛ lɛ bafee tamɔ nɔ ni hiɛnɔkamɔ ko kwraa bɛ dɔŋŋ kɛha mi. Te mifee tɛŋŋ mina mumɔŋ hewalɛ ekoŋŋ? Efee mlɛo kwraa kɛha mi fe bɔ ni misusu. Mikɔ mi-Biblia lɛ, kɛkɛ ni mibɔi kanemɔ. Babaoo ni mikaneɔ lɛ, babaoo ni minaa mumɔŋ hewalɛ ji no. Nɔ ni fe fɛɛ ji akɛ, eha mibana hiɛsɔɔ ni mli wa waa miha Yesu Gɔŋ Nɔ Shiɛmɔ lɛ. Mikane aahu shii abɔ, ni mijwɛŋɔ nɔ ni mikaneɔ lɛ nɔ.
Mibana miishɛɛ ni miyɔɔ yɛ shihilɛ mli lɛ ekoŋŋ. Kɛtsɔ nikanemɔ kɛ enɔjwɛŋmɔ nɔ lɛ, mibabɔi hegbɛi moŋ namɔ, yɛ gbɛtsii nii anajiaŋ. Misaa mina suɔmɔ ekoŋŋ akɛ mikɛ mɛi krokomɛi agba Biblia mli anɔkwalei lɛ ahe sane, ni mitsu nɛkɛ suɔmɔ nɛɛ he nii kɛtsɔ odase ni miyeɔ helatsamɔ he lɛ nitsulɔi kɛ mɛi krokomɛi ni mikɛkpeɔ lɛ nɔ. Miweku lɛ fi misɛɛ kɛmɔ shi, ni atsɔɔ amɛ bɔ ni amɛaafee amɛkwɛ mi jogbaŋŋ. Yɛ naagbee lɛ, minyɛ mishi helatsamɔ he lɛ.
Naa mi ni miba shia. Kwɛ miishɛɛ gbi ni efee kɛha wɔ fɛɛ! Miweku lɛ to gbɛjianɔ, ni mikwɛmɔ fata he. Mibinuu, Björn, kpɛ eyiŋ akɛ ebaashi Yehowa Odasefoi asafo lɛ nitsumɔ he nine lɛ, koni eba shia ni ebaye ebua kɛkwɛ mi. Eji miishɛjemɔ waa kɛha mi akɛ minine shɛ suɔmɔ kɛ henumɔ babaoo ni tamɔ nɛkɛ nɔ kɛjɛ miweku lɛ dɛŋ.
Nine-Shinyɛɛ Kroko Naadaamɔ
Shi, beni be shwieɔ mli lɛ, mi gbɔmɔtsoŋ hewalɛ nɔ bagbɔ kwraa, ni ebawa kɛha mi akɛ matsi mihe. Yɛ naagbee lɛ, yɛ miweku lɛ mɔdɛŋbɔɔ babaoo lɛ fɛɛ sɛɛ lɛ, amɛnyɛɛɛ amɛkwɛ mi yɛ shia dɔŋŋ. No hewɔ lɛ misusu akɛ ebaahi jogbaŋŋ kɛha mi akɛ mayahi he ni akwɛɔ mɛi ni nyɛɛɛ akwɛ amɛhe lɛ yɛ lɛ. Shikome ekoŋŋ lɛ, ebabi tsakemɔi kɛ gbɛjianɔtoo hee. Shi miŋmɛɛɛ enɛ gbɛ ni eha minijiaŋ aje wui yɛ mumɔŋ.
Mikpaaa Biblia kanemɔ kɛ nii amlitaomɔ ni mifeɔ lɛ. Mitee nɔ misusu nɔ ni manyɛ mafee he, shi jeee nɔ ni minyɛŋ mafee. Misusu mumɔŋ jɔɔmɔi ni Yehowa Odasefoi fɛɛ naa lɛ ahe. Mibɛŋkɛ Yehowa gbagbalii yɛ sɔlemɔ mli, ni mikɛ hegbɛ fɛɛ hegbɛ ni mina lɛ tsu nii ni mikɛshiɛ mitsɔɔ mɛi krokomɛi.
Amrɔ nɛɛ, mihiɔ wɔkwɛmɔ he lɛ daa gbɛkɛ kɛ gbi lɛ mli bei komɛi. Shwane mli kɛ gbɛkɛnaashi lɛ, miyaa shia loo wɔ Kristofoi akpeei. Wɔ akutso lɛ mli shihilɛ kpakpa he gbɛjianɔtoo ni yɔɔ lɛ toɔ tsɔne he gbɛjianɔ amɛhaa mi daa, ni amɛwoɔ mi kɛyaa kpeei loo shia, ni amɛbawoɔ mi kɛkuɔ sɛɛ. Miweku ni etuu amɛhe amɛha, kɛ nyɛmimɛi ni yɔɔ asafo lɛ mli, kɛ mɛi ni tsuɔ nii yɛ he ni akwɛɔ wɔ yɛ lɛ fɛɛ kwɛɔ mi jogbaŋŋ diɛŋtsɛ.
Nɔ ni Manyɛ lɛ Feemɔ
Mibuuu mihe akɛ mɔ ni nyɛɛɛ nɔ ko afee, ni miweku lɛ, kɛ minyɛmimɛi Kristofoi lɛ hu ebuuu mi nakai. Ajɛɔ suɔmɔ mli akwɛɔ mi jogbaŋŋ, ni eha miiya nɔ miisɔmɔ jogbaŋŋ lolo akɛ onukpa. Mikwɛɔ Asafo Woloŋ Nikasemɔ nɔ daa otsi, kɛ daa otsi Buu-Mɔɔ nikasemɔ ni asafo muu lɛ fɛɛ feɔ yɛ Maŋtsɛyeli Asa lɛ nɔ daa otsi lɛ hu nɔ. Biblia lɛ gbelemɔ wa kɛha mi, no hewɔ lɛ ahaa mɔ ko nitsumɔ ni egbeleɔ ehaa mi yɛ kpeei lɛ shishi. Mitaa mi-shwiili sɛi lɛ mli mikwɛɔ nikasemɔ nɔ ni mihaa maŋshiɛmɔ hu.
Enɛ hewɔ lɛ, minyɛɔ mifeɔ nibii ni minaa he miishɛɛ lɛ amli babaoo lolo, tamɔ nyɛmimɛi lɛ asaramɔ nɛkɛ. (1 Petro 5:2) Mifeɔ enɛ kɛji nyɛmimɛi hii kɛ yei lɛ ba miŋɔɔ kɛha yelikɛbuamɔ loo ŋaawoo. Mikɛ tɛlifon hu tsuɔ nii, ni miŋɔɔ hegbɛ lɛ ni mitswaa mɛi krokomɛi. Ni mikɛ amɛ fɛɛ naa hewalɛwoo kɛjɛɔ mli. (Romabii 1:11, 12) Nyɛsɛɛ nɛɛ, minaanyo ko kɛɛ mi akɛ: “Kɛ miinu he akɛ minaaa miishɛɛ lɛ, kɛkɛ lɛ otswa mi tɛlifon kɛwo mi ekãa.” Shi mi hu ewoɔ mi hewalɛ, ejaakɛ mile akɛ Yehowa miijɔɔ mimɔdɛŋbɔi lɛ anɔ.
Dani abaaje kpee lɛ shishi, kɛ ekpamɔ sɛɛ lɛ, mikɛ gbekɛbii ni yɔɔ asafo lɛ mli lɛ naa naanyobɔɔ ni ŋɔɔ. Akɛni mita mishwiili sɛi lɛ mli hewɔ lɛ, wɔkɛ wɔhe wieɔ hiɛ-kɛ-hiɛ. Mihiɛ sɔɔ amɛ anɔkwayeli kɛ bɔ ni amɛwieɔ nɔ fɛɛ nɔ he ni amɛkɛteee lɛ jogbaŋŋ diɛŋtsɛ. Gbi ko lɛ, gbekɛ nuu fioo ko kɛɛ mi akɛ: “Oji helatsɛ ni he yɔɔ fɛo waa diɛŋtsɛ!”
Akɛni mijwɛŋɔ nɔ ni manyɛ mafee moŋ he, fe ni mahao mihe yɛ nɔ ni minyɛŋ mafee lɛ he hewɔ lɛ, minaa Yehowa sɔɔmɔ he miishɛɛ waa. Mikase nii babaoo kɛjɛ nɔ ni eba minɔ nɛɛ mli. Miyoo akɛ kaai ni wɔtsɔɔ mli lɛ tsɔseɔ wɔ ni ewoɔ wɔ hewalɛ.—1 Petro 5:10.
Mɛi ni yɔɔ gbɔmɔtsoŋ hewalɛ, ni mina lɛ ateŋ mɛi pii nuuu shishi jogbaŋŋ akɛ esa akɛ wɔkɛ hiɛdɔɔ asusu wɔ ŋwɛi Tsɛ lɛ jamɔ he waa be fɛɛ be. Kɛ wɔfeee nakai lɛ, gbɛjianɔ ni wɔto kɛha nikasemɔ, kpeeiyaa, kɛ shiɛmɔ nitsumɔ lɛ baanyɛ atsɔ nɔ ko ni wɔmiifee kɛkɛ. Mibuɔ nɛkɛ gbɛjianɔtoi nɛɛ akɛ ehe hiaa waa kɛha wɔ yibaamɔ kɛfo je nɛɛ naagbee lɛ kɛya Nyɔŋmɔ shikpɔŋ nɔ Paradeiso ni ewo he shi lɛ mli.—Lala 37:9-11, 29; 1 Yohane 2:17.
Esa akɛ wɔha Nyɔŋmɔ jeŋ hee ni baa lɛ mli shihilɛ he hiɛnɔkamɔ lɛ akã wɔtsui nɔ be fɛɛ be. (1 Tesalonikabii 5:8) Mibale bɔ ni esaaa ni minuɔ he akɛ etɔ mi, yɛ ta ni miwuɔ mishiɔ henumɔ ni baaha minijiaŋ aje wui lɛ mli. Mikase, ni minaa Yehowa akɛ mi-Tsɛ, kɛ egbɛjianɔtoo lɛ hu akɛ mi-Nyɛ. Mibayoo akɛ kɛ wɔbɔ mɔdɛŋ lɛ, Yehowa baanyɛ ekɛ wɔteŋ mɔ fɛɛ mɔ atsu nii akɛ etsulɔ ni he yɔɔ sɛɛnamɔ.
Eyɛ mli akɛ bei komɛi lɛ minuɔ he tamɔ, kɛ makɛɛ lɛ, ‘atswa mi shi’ moŋ, shi ‘mipleneeko.’ Yehowa kɛ egbɛjianɔtoo lɛ kwako mi kɔkɔɔkɔ, ni nakai nɔŋŋ hu ji miweku lɛ kɛ minyɛmimɛi Kristofoi lɛ. Kɛtsɔ Biblia lɛ ni mikɔ ni mibɔi kanemɔ lɛ nɔ lɛ, mibana mumɔŋ hewalɛ ekoŋŋ. Miida Yehowa Nyɔŋmɔ, mɔ ni haa mɔ “hewalɛ ni fa kɛteke nɔ” kɛ wɔkɛ wɔhe fɔ̃ enɔ lɛ shi waa.—2 Korintobii 4:7.
Yɛ hiɛnɔkamɔ kɛ hekɛnɔfɔɔ kwraa ni miyɔɔ yɛ Yehowa mli lɛ hewɔ lɛ, mikɛ miishɛɛ miikwɛ wɔsɛɛ be waa diɛŋtsɛ. Miyɛ nɔmimaa akɛ etsɛŋ ni Yehowa Nyɔŋmɔ baaha eshiwoo ni kɔɔ paradeiso ni abaasaa akɛba ekoŋŋ yɛ shikpɔŋ nɛɛ nɔ, kɛ jɔɔmɔi ni yɔɔ nyam ni ekɛbaaba lɛ he lɛ fɛɛ aba mli.—Kpojiemɔ 21:3, 4.