Yehowa Odasefoi ni Yɔɔ Jeŋ Fɛɛ—Puerto Rico
NƆ NI kã Caribbean Ŋshɔ lɛ kɛ Atlantic Ŋshɔ lɛ teŋ ji Puerto Rico ŋshɔkpɔ ni kwɛɛnii babaoo yɔɔ nɔ ni hulutsoo kɛ nugbɔnɛmɔ fɛɛ fa yɛ nɔ lɛ. Christopher Columbus ŋɔ enɛ eha Spania yɛ 1493 ni ewo lɛ gbɛi akɛ San Juan Bautista koni ekɛkai Yohane Baptisilɔ lɛ. Jeeŋmɔ beebe ajɛ atsɛ emaŋtiase ni da fe fɛɛ lɛ akɛ Puerto Rico, loo “Rich Port” [Ninamɔ Lɛjiadaamɔ He]. Beni be shwieɔ mli lɛ, akɛ gbɛi nɛɛ tsɛ ŋshɔkpɔ muu lɛ fɛɛ, ni abatsɛ maŋtiase lɛ akɛ San Juan.
Puerto Rico etee nɔ efee lɛjiadaamɔ he ni yɔɔ nii babaoo yɛ gbɛi pii anɔ. Akɛ shika futru babaoo maje kɛjɛ biɛ yɛ Spania nɔyeli lɛ shishijee afii lɛ amli. Amrɔ nɛɛ akɛ shɛ̃, kɔfe, amadãa, kɛ aduawai ni tamɔ akutui kɛ abonuai majeɔ kɛyaa maŋsɛɛ, eyɛ mli akɛ guɔyeli nibii afeemɔ ji nibii ni haa maŋ lɛ naa shika pii moŋ ŋmɛnɛ. Shi, Puerto Rico etee nɔ efee lɛjiadaamɔ he ni yɔɔ nii babaoo yɛ shishinumɔ ko ni he hiaa babaoo moŋ naa.
Aje Nyɔŋmɔ Maŋtsɛyeli lɛ he sanekpakpa lɛ shiɛmɔ shishi yɛ biɛ yɛ 1930 afii lɛ amli. Ŋmɛnɛ, sanekpakpa lɛ he shiɛlɔi fe 25,000 yɛ Puerto Rico. Yɛ 1993 mli lɛ, mɛi ni tsuɔ nii yɛ Buu Mɔɔ Asafo lɛ nitsumɔ he nine lɛ ayifalɛ tee hiɛ kɛjɛ 23 kɛyashɛ mɛi fe 100. Yifalɛ nɛɛ he miihia bɔni afee ni nitsumɔ he nine lɛ anyɛ akwɛ Biblia kasemɔ he woji ni atsɔɔ shishi kɛyaa Spania wiemɔ mli lɛ nɔ, koni aha gbɔmɛi ni shɛɔ 350,000,000 ni wieɔ Spania wiemɔ yɛ jeŋ fɛɛ lɛ anine ashɛ woji ni tamɔ nɛkɛ nɔ.
Nitsumɔ Hee Kroko!
Nitsumɔ he nine lɛ bɔ amaniɛ hu akɛ: “Agbele nitsumɔ kroko naa yɛ Puerto Rico, ejaakɛ wɔmiibɔ mɔdɛŋ ni wɔkɛ Maŋtsɛyeli shɛɛ sane lɛ ayaha toimulɔi. Nyɛmi yoo ko gba niiashikpamɔ ni nyiɛ sɛɛ nɛɛ: ‘Miitsu nii yɛ toimulɔi lɛ ateŋ, ni miyasara obalayoo ko ni hiɛ gbekɛbii bibii enyɔ. Beni eyoo akɛ Odasefonyo ji mi lɛ, eshwie mi amrɔ nɔŋŋ, ejaakɛ ewu, ni lɛ hu eji toimulɔ lɛ sumɔɔɔ “Yehowabii” lɛ asane.
“ ‘Nyɔji komɛi asɛɛ lɛ, nɛkɛ yoo nɛɛ yasara naanyo ko ni kɛ Odasefoi lɛ miikase Biblia lɛ. Eyafata amɛhe ni ena he miishɛɛ babaoo. Miyasara yoo lɛ ekoŋŋ, ni eti mli akɛ ewu lɛ sumɔɔɔ “Odasefoi” lɛ asane. Shi, eesumɔ ni enu Biblia lɛ shishi, ejaakɛ esɔlemɔ lɛ yaa etɔ lɛ, ejaakɛ amɛtsɔɔɔ amɛ nɔ ko nɔ ko. Wɔkɛ dɛhiɛmɔ wolo je nikasemɔ shishi. Gbi ko lɛ ekɛɛ mi akɛ miba Hɔɔ, ejaakɛ ewu lɛ baahi shi. “Mibi lɛ akɛ: “Shi bɛ esumɔɔɔ wɔ sane, aloo jeee nakai?” Eha hetoo akɛ: “Eesumɔ ni ele nɔ ni enɛɛmɛi fɛɛ tsɔɔ.”
“ ‘Enɔ jetsɛremɔ lɛ, naa amɛyi enyɔ lɛ fɛɛ ni miitswa mi-shinaa! Akɛni ewu lɛ yɛ saji babaoo ni ebaabi hewɔ lɛ, mifɔ amɛ nine kɛtee wɔkpeei ni wɔfee kɛha toimulɔi lɛ shishi. Nuu lɛ bashɛ jɛmɛ dani miba, ni kɛjɛ no nɔ kɛbaa nɛɛ, kpee ko hoko eyi nɔ. Eeshiɛ kɛmiiha toimulɔi krokomɛi, etee kpee wulu shishi, ni eekpa baptisimɔ gbɛ.’ ”
Nitsumɔ he nine amaniɛbɔɔ lɛ tee nɔ akɛ: “Aha wiemɔi ahe gbɛjianɔtoo lɛ fɛɛ yɛ okadi loo toimulɔi awiemɔ mli, yɛ wɔ kpee wulu lɛ shishi afi nɛɛ, ni toimulɔi pii kɛ amɛwekui ba. Henumɔ be ko ni kanyaa mɔ waa ba, yɛ naagbee wiemɔ lɛ mli, beni wielɔ lɛ tsi nitsumɔ ni yaa nɔ yɛ toimulɔi ateŋ lɛ ta, ni etsɔɔ akɛ aaafee amɛteŋ 70 yɛ kpee lɛ shishi lɛ. Atswa dɛ waa, shi taakɛ wielɔ lɛ yɔse lɛ, toimulɔi lɛ nyɛɛɛ anu enɛ. No hewɔ lɛ, ebi ni toimulɔi lɛ akwɛ mɛi ni ebabua amɛhe naa yɛ kpee lɛ shishi lɛ fɛɛ, kɛkɛ ni wielɔ lɛ sanebimɔ lɛ mli akɛ, ‘Ani nyɛyɛ miishɛɛ akɛ nyɛaana nyɛnyɛmimɛi toimulɔi lɛ yɛ biɛ yɛ nyɛteŋ lo?’ kɛkɛ ni ekɛɛ toibolɔi lɛ akɛ amɛtswa amɛdɛ—kɛtsɔ niji enyɔ lɛ fɛɛ ni amɛaafɔmɔ nɔ. Eyɛ naakpɛɛ pam akɛ aaana nyɛmimɛi hii kɛ yei 11,000 ni miitswa amɛdɛ kɛtsɔ niji enyɔ lɛ fɛɛ fɔ̃ɔ nɔ. Wɔ nyɛmimɛi hii kɛ yei toimulɔi lɛ na miishɛɛ fe nine ni amɛnu he akɛ amɛfata nyɛmimɛi anaanyobɔɔ kpeteŋkpele lɛ he. Miishɛɛ yaafonui ho kɛjɛ mɛi pii ahiŋmɛiiaŋ.”
Beni Yehowa Odasefoi kɛ amɛhe woɔ ŋmaakpamɔ nitsumɔ lɛ mli yɛ Puerto Rico nɛɛ, ŋwanejee ko bɛ he akɛ, ebaaya nɔ efee lɛjiadaamɔ he ni yɔɔ nii babaoo. Nyɔŋmɔ “tooi” ni etsɛɔ amɛ akɛ “jeŋmaji lɛ fɛɛ anii ni jara wa lɛ” baaya nɔ aba koni anunyam ayi Yehowa shia lɛ obɔ.—Yohane 10:16; Hagai 2:7.
[Akrabatsa ni yɔɔ baafa 9]
MAŊ LƐ HE SANE
1994 Sɔɔmɔ Afi
YIFALƐ NI FE FƐƐ NI YAA SHIƐMƆ: 25,428
EMLIJAA: Odasefonyo 1 kɛha 139
MƐI NI BA KAIMƆ LƐ: 60,252
GBƐGBALƆI AMLIJAA: 2,329
BIBLIA KASEMƆI AMLIJAA: 19,012
MƐI NI ABAPTISI: 919
ASAFOI SƆRƆTOI AYIBƆ: 312
NITSUMƆ HE NINE: GUAYNABO