Buu-Mɔɔ INTANƐT NƆ WOJIATOOHE
Buu-Mɔɔ
INTANƐT NƆ WOJIATOOHE
Ga
@
  • ɛ
  • ɔ
  • ɛ́
  • ɛ̃
  • ɔ̃
  • ã
  • ŋ
  • á
  • BIBLIA
  • WOJI
  • ASAFOŊ KPEEI
  • w93 5/15 bf. 23-26
  • Anɔkwa Ninamɔ ni Aaana yɛ Hong Kong

Vidio ko bɛ kɛhã nɔ ni ohala nɛɛ.

Ofainɛ waa, be ni wɔtaoɔ wɔjie vidio lɛ, wɔná naagba ko.

  • Anɔkwa Ninamɔ ni Aaana yɛ Hong Kong
  • Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi—1993
  • Saneyitsei Bibii
  • Amɛnine Shɛ Mumɔŋ Ninamɔ Nɔ
  • Niiatsɛmɛi ni Wɔɔtsɔmɔ yɛ Nyɔŋmɔ Gbɛfaŋ
  • Yelikɛbuamɔ ni Akɛhaa Mɛi Krokomɛi Babaoo koni Amɛnine Ashɛ Ninamɔ Diɛŋtsɛ Nɔ
Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi—1993
w93 5/15 bf. 23-26

Anɔkwa Ninamɔ ni Aaana yɛ Hong Kong

HONG KONG ji he ko ni abaanyɛ ana shika babaoo yɛ, yɛ be kukuoo mli​—kɛ nɔ fɛɛ nɔ ja yɛ ogbɛfaŋ. Aaafee afii 40 loo nɔ̃ ni eho nɛ, ni Ŋleshi shihemɔ maŋ nɛɛ eda kɛjɛ ŋshɔŋ lɛji adaamɔ he ni nitsumɔ ko eyaaa nɔ tsɔ yɛ jɛmɛ kɛyashɛ nɔ ni ena nii babaoo ni he hiaa hu, ni jeee yɛ Asia Wuoyi-bokagbɛ pɛ, shi moŋ yɛ jeŋ muu fɛɛ nitsumɔ mli saji amli hu.

Nitsumɔ mli too ni awoɔ ni baa shi lɛ gbalaa maŋsɛɛ nitsumɔ-tsɛmɛi, ni ehaa gbɔmɛi aaafee akpekpei ekpaa ni yɔɔ Hong Kong lɛ naa guɔyeli nitsumɔi ahe sɛɛ. Nɔ ni hi yɛ ehe hu ji he ni eyɔɔ akɛ gbɛ ni atsɔɔ nɔ kɛyaa China wuoyigbɛ kɛ Asia kɛ Pasifik niiaŋ kɛ esɛɛ gbɛ hu lɛ. Yɛ ŋmɛnɛŋmɛnɛ beaŋ gbɛfaa kɛ sanegbaa he sharamɔ ni ayeɔ kɛjɛɔ shɔŋŋ lɛ ahe gbɛjianɔtoo ni yɔɔ, kɛ jarayeli nibii muji afeemɔ kɛ amɛhɔɔmɔ hewɔ lɛ, Hong Kong ena hegbɛ akɛ eeetsu majimaji ateŋ jarayeli he nii yɛ oyaiyeli mli.

Shika helɛtemɔ mli omanyeyeli eha Hong Kong bii ebatsɔ maji ni amɛshihilɛ etee hiɛ waa lɛ ateŋ ekome. Shi, ani heloo gbɛfaŋ shweremɔ nɛɛ fɛɛ kɛ tsui ni nyɔɔ mɔ mli kɛ miishɛɛ ni hiɔ shi daa ebaha Hong Kong bii lɛ? Dabi, shi kɛlɛ mɛi komɛi etao ninamɔ loo jwetri ni hi kwraa ni amɛnine eshɛ nɔ hu.

Amɛnine Shɛ Mumɔŋ Ninamɔ Nɔ

Mɛi ni fata mɛi ni nine shɛ mumɔŋ ninamɔ ni jara wa lɛ anɔ lɛ he ji Alfred ni afɔle yɛ Hong Kong lɛ. Eye omanye waa yɛ shihilɛ mli akɛ majimaji ateŋ jarayeli nitsumɔ agbo ko ni eyitso yɔɔ Ŋleshi Ablotsiri lɛ onukpai lɛ ateŋ mɔ kome. Taakɛ mɛi krokomɛi pii ni yɔɔ Hong Kong lɛ ji lɛ, oti ni ma ehiɛ yɛ shihilɛ mli ji ni ena shika babaoo, ena lɛ diɛŋtsɛ eshia, eye niyenii kpakpa, ni ena shihilɛ kpakpa mli ŋɔɔmɔ. Yɛ egbɛhe kɛ shika ni enaa lɛ hewɔ lɛ, ebafee tamɔ nɔ ni enine eshɛ enɛɛmɛi fɛɛ nɔ. Shi ani eyɛ miishɛɛ? Alfred ye awerɛho akɛ: “Mitsɔ niiashikpamɔ nɔ mikase akɛ shika yɛ husui ni afo awo he, eyaaa shɔŋŋ.” Esusuɔ he ni ebaaye eshika lɛ kɛyashi dani eta kɛ enitsumɔ lɛ aaaje edɛŋ lɛ he. Kɛ ekɛ ebe babaoo wo enitsumɔ mli lɛ, kɛkɛ lɛ weku mli naagbai eje shishi. Eŋa Emily, hao waa beni amɛ binuu gbo trukaa lɛ. Yoo lɛ kɛɛ: “Miisumɔ ni male he ni eyɔɔ, koni manyɛ mafee nɔ ko ni mikɛye mibua lɛ.” Akɛni enyɛŋ nɔ ko efee hewɔ lɛ, ebahao waa diɛŋtsɛ.

Justina tsɛ gbo beni eji gbekɛ kwraa. Shi, akɛni ekɛ hiɛdɔɔ kase nii hewɔ lɛ, egbe nikasemɔ naa yɛ Hong Kong University loo nikasemɔ he wulu ni ehe gbɛi lɛ mli. Ena nitsumɔ yɛ nɔyeli lɛ nitsumɔ he. Atsɛɔ enɛ akɛ gum fan woon, shika omɔ kpulu yɛ Cantonbii wiemɔ mli​—nitsumɔ ni yɔɔ shweshweeshwe kɛ nyɔmɔwoo kpakpa. Ni kɛlɛ Justina bɛ miishɛɛ ni etsui enyɔɔɔ emli hu. Bei pii lɛ, esusuɔ yiŋtoo ni yɔɔ wala shihilɛ mli, kɛ nɔ ni yɔɔ wɔsɛɛ be hu lɛ he waa. Ewu, Francis hu nu he akɛ yiŋtoo kpakpa ko bɛ shihilɛ sɛɛ. Enu he akɛ etamɔ tsɔne agbo ko he nɔ ko bibioo ko, ni ejeee mɔ ko, ni eyaje daa gbi shihilɛ ko ni tsakeee, ni ebaaa naagbee hu mli.

Agbɛnɛ Ricky, ni ji nitsumɔ ko nɔkwɛlɔ lɛ hu yɛ. Eyɛ mli akɛ eeena shika babaoo moŋ, shi eje shishi ena nɔ kroko ni fata shihilɛ he​—akaŋshii keketee ni yɔɔ nanemɛi nitsulɔi ateŋ kɛ egbalashihilɛ mli naagbai. Shika nyɛɛɛ aye abua lɛ koni ena nɛkɛ naagbai nɛɛ anaa tsabaa. Yɛ eŋa, ni ji Wendy gbɛfaŋ lɛ, eesumɔ nitsumɔ ni bulɛ yɔɔ mli, shika babaoo, kɛ shihilɛ ni maŋkwramɔŋ basabasa-feemɔ bɛ mli ni tsɔɔ shweshweeshwe shihilɛ. Shi, mɛɛ be nɔ ni tamɔ shweshweeshwe shihilɛ kɛha lɛ nɛɛ sɛɛ baatsɛ kɛyashi? Enɛ gba enaa, ejaakɛ akɛni ele akɛ gbele yɛ hewɔ lɛ, enu he akɛ shishinumɔ kɛ yiŋtoo ko bɛ eshihilɛ mli.

David hu yɛ nɔ ni ebaagba wɔ. Univɛsiti ni etee lɛ ha ena nitsumɔ kpakpa kɛ shika babaoo, shi etsui enyɔɔɔ emli. Mɛni hewɔ? Ekɛ ehe ewo sutsakemɔ kɛ jeŋ nilee mli waa, ni ehe eye akɛ shihilɛ tɛkeee amrɔ shihilɛ mli ni wɔyɔɔ nɛɛ. David nu he akɛ ebɛ nɔ ko ni ebaakpa gbɛ loo ehiɛ kaaa nɔ ko nɔ, ni eheloo gbɛfaŋ nibii babaoo lɛ fɛɛ etsiii lɛ gbɛ koni ekanu hiɛnɔkamɔ ni feɔ yaka he.

Eyɛ mli akɛ aŋkroaŋkroi nɛɛ fɛɛ jɛ shihilɛi sɔrɔtoi amli moŋ, shi nɔ kome ko yɛ ni anaa yɛ amɛ fɛɛ amɛhe. Amɛ fɛɛ amɛnine shɛ nɔ ni amɛsusuɔ akɛ ebaaha amɛna miishɛɛ ni amɛtsui anyɔ amɛmli lɛ nɔ. Shi beni amɛshɛ gbɛhe ni tamɔ nɛkɛ ni amɛsusu akɛ kpaako amɛlamɔi lɛ fɛɛ baaba mli lɛ, amɛbafee shwɛm yɛ amɛshihilɛ mli.

Niiatsɛmɛi ni Wɔɔtsɔmɔ yɛ Nyɔŋmɔ Gbɛfaŋ

Alfred, Justina, kɛ mɛi krokomɛi ni wɔtsi amɛ ta lɛ ashilɛ tamɔ nuu niiatsɛ lɛ ni yɔɔ Yesu abɛbua lɛ mli lɛ nɔ lɛ pɛpɛɛpɛ. ‘Ebɔ jwetri eha ehe, shi ejeee niiatsɛ yɛ Nyɔŋmɔ gbɛfaŋ.’ (Luka 12:31) Shi, yɛ miishɛɛ mli lɛ, amɛna nɔ ko kpakpa​—shihilɛ ni ninamɔ diɛŋtsɛ eyi mli obɔ. Esa akɛ mɛi ni sumɔɔ anɔkwa miishɛɛ kɛ tsui ni nyɔɔ mɔ mli lɛ, “amɛkaŋɔ amɛhiɛ hu amɛfɔ nifalɛ ni bɛ shweshweeshwe lɛ nɔ, shi moŋ Nyɔŋmɔ hiɛkalɔ lɛ nɔ, mɔ hu ni ŋɔɔ nibii fɛɛ ehaa wɔ babaoo, akɛ wɔye mli ŋɔɔmɔ lɛ.” (1 Timoteo 6:17) Hɛɛ, anɔkwa Nyɔŋmɔ lɛ, ni ji Yehowa ni amɛbaleɔ lɛ lɛ, kɛ amɛhiɛ ni amɛkɛfɔ enɔ lɛ kɛ sɔrɔto-feemɔ ba aŋkroaŋkroi nɛɛ ashihilɛ mli. Nyɛhaa wɔkwɛa bɔ ni fee ni enɛɛmɛi fɛɛ ba.

Alfred kɛ Emily fee shwɛm beni amɛbinuu lɛ gbo trukaa, ni amɛheloo naa nibii babaoo lɛ fɛɛ nyɛɛɛ aha amɛmii ashɛ amɛhe lɛ. Amɛtee sɔlemɔ, ni kɛlɛ amɛtsui enyɔɔɔ amɛmli. Kɛkɛ ni Yehowa Odasefoi lɛ ateŋ mɔ ko ba amɛshinaa naa ni ebi akɛ: “Mɛni ji adesa hiɛnɔkamɔ kɛha wɔsɛɛ be?.” Alfred ha hetoo taakɛ atsɔɔ amɛ yɛ sɔlemɔ lɛ mli yɛ ŋwɛi kɛ hɛl he lɛ. Shi ajɛ Biblia lɛ mli atsɔɔ lɛ akɛ gbohii lɛ “leee nɔ ko nɔ ko,” ni mɛi ni yɔɔ Nyɔŋmɔ kaimɔ mli lɛ yɛ adesai akwamaŋ gbonyo bu mli ni amɛmiimɛ gbohiiashitee (Jajelɔ 9:​5, 10; Yohane 5:​28, 29) Jwɛŋmɔ kɛ shishinumɔ yɛ enɛ mli kɛha Alfred. Agbɛnɛ ebayɔse akɛ ebinuu lɛ bɛ piŋmɔ he ko shi moŋ ewɔ yɛ gbele mli, kɛ hiɛnɔkamɔ akɛ ekolɛ ekɛ eweku lɛ aaafee ekome ekoŋŋ kɛtsɔ gbohiiashitee nɔ. Mɛɛ miishɛjemɔ kɛ hejɔlɛ nɛ! Yɛ be ni sa mli lɛ Alfred kɛ eŋa kpɛlɛ shia Biblia mli nikasemɔ nɔ ni amɛ je shishi akɛ amɛaanyiɛ yɛ gbɛ ni haa mɔ nine shɛɔ jwetri diɛŋtsɛ ni Biblia lɛ kɛhaa lɛ anɔ lɛ nɔ.

Justina yaka yiŋsusumɔ lɛ je ehe beni ena akɛ enanemɛi nitsulɔi lɛ bɛ suɔmɔ ni haa anyɛɔ ayeɔ abuaa mɔ lɛ. Eji Katoliknyo ni etu ehe eha, shi ehiɛnɔkamɔ fee yaka beni ena akɛ osɔfo lɛ shɛreɔ zigaret ni eyaa dance, taakɛ je lɛŋ bii krokomɛi lɛ feɔ pɛpɛɛpɛ lɛ. Kɛkɛ ni ekɛ Yehowa Odasefoi bakpe ni eje shishi ena hetooi ni haa mɔ tsui nyɔɔ emli eha e-Ŋmalɛ mli sanebimɔi babaoo lɛ. Osɔfo lɛ haaa lɛ nɔ ko nɔ ko fe lɛ diɛŋtsɛ eyiŋsusumɔ, ni yoo nɛɛ gbele Biblia mli nɛɛ afii 16 sɔŋŋ nɛ, eyɛ mli akɛ eji mɔ ni yaa sɔlemɔ daa ni etsɔɔ nii yɛ sɔlemɔ lɛ mli afii 10 sɔŋŋ.

Beni Odasefoi lɛ kɛ Justina kɛ ewu, Francis kaseɔ Biblia lɛ, amɛ jeŋ muu fɛɛ ekomefeemɔ yɛ hekɛyeli kɛ nifeemɔ mli lɛ na enɔ hewalɛ waa. Francis he ye akɛ Nyɔŋmɔ yɛ diɛŋtsɛ. Kɛ asusu nɔ fɛɛ nɔ he lɛ, anɔkwa Nyɔŋmɔ hiɛkalɔ koome lɛ pɛ baanyɛ ana hewalɛ ni tamɔ nɛkɛ yɛ majimaji ateŋ gbɔmɛi akuu ko nɔ. Kwɛ miishɛɛ ni nɛkɛ gbalashihilɛ mli hefatalɔi nɛɛ yɔɔ akɛ amɛna anɔkwa jwetri diɛŋtsɛ!

Ricky kɛ Wendy le akɛ ehe miihia ni afee nɔ ko beni amɛna akɛ amɛkɛ amɛhe miiwo béi ni hiɛdɔɔ yɔɔ mli lɛ mli vii lɛ. Akɛni amɛyi enyɔ lɛ fɛɛ amɛbale Yehowa Odasefoi yɛ tsutsu be ko mli hewɔ lɛ, amɛ fɛɛ amɛŋɔ hegbɛ lɛ akɛ amɛaatao amɛ sɛɛ gbɛ ekoŋŋ. Jeee mɔdɛŋbɔɔ babaoo pɛ nɔ Ricky kɛ Wendy fɛɛ tsɔ ni amɛna tsabaa diɛŋtsɛ amɛha amɛnaagbai lɛ, shi moŋ anɔkwa ninamɔ, ni ji wekukpaa ni bakaa mɔ lɛ kɛ ‘miishɛɛ Nyɔŋmɔ’ lɛ teŋ.​—1 Timoteo 1:⁠11.

David shihilɛ hu tsake beni Yehowa Odasefoi basara lɛ lɛ. Ekpɛlɛ nɔ akɛ ebaasumɔ ni amɛba ekoŋŋ, shi kɛ yiŋtoo akɛ ebaakpa amɛtɔmɔi lɛ ahe mama. Shi, yɛ be ni sa mli lɛ, ehiŋmɛi bagbele moŋ, ejaakɛ ebɔi namɔ akɛ Biblia lɛ ja yɛ jeŋ nilee, yinɔsane, kɛ agbɛnɛ yɛ nibii krokomɛi amli. Enɛɛmɛi fɛɛ ye bua David ni ekpɛlɛ Biblia lɛ nɔ akɛ anɔkwale wolo ni ha ena yiŋtoo diɛŋtsɛ yɛ shihilɛ mli. Mɛɛ tsakemɔ ni miishɛɛ yɔɔ mli ni haa mɔ shihilɛ yaa hiɛ po enɛ ji kɛha lɛ!

Yelikɛbuamɔ ni Akɛhaa Mɛi Krokomɛi Babaoo koni Amɛnine Ashɛ Ninamɔ Diɛŋtsɛ Nɔ

Alfred, Emily, Justina, Francis, kɛ mɛi krokomɛi ni atsi amɛ ta lɛ ji mɛi ni fata Hong Kong bii babaoo ni amɛnine eshɛ ninamɔ diɛŋtsɛ ni ji Biblia anɔkwale kɛ Yehowa Nyɔŋmɔ mli hemɔkɛyeli nɔ lɛ ateŋ mɛi fioo ko. Yɛ afi 1992 mli lɛ, Yehowa Odasefoi aaashɛ 2,600 kɛ ŋmɛlɛtswaa ni miihe ashɛ 900,000 tsu nii ni amɛkɛtee mɛi aŋɔɔ yɛ Hong Kong ni amɛkɛ amɛ fee shia Biblia mli nikasemɔi fe 3,800. Shi deka bɛ shihilɛ ni yɔɔ Hong Kong lɛ mli kwraa. No hewɔ lɛ, kɛfata shia kɛ shia shiɛmɔ he lɛ, Maŋtsɛyeli jajelɔi lɛ miiye omanye waa yɛ gbɛjegbɛi anɔ odaseyeli hu mli. Amɛyaa gbɔmɛi aŋɔɔ hu yɛ amɛnitsumɔ hei, ni amɛkɛ ɔfis nitsulɔi, mɛi ni hɔɔ nii yɛ shwapoi amli, okwaafoi, kɛ wolɛi ni kuɔ amɛsɛɛ kɛjɛɔ China Wuoyigbɛ Ŋshɔ lɛ mli wuoyaa nitsumɔ mli ni kpelekeɔ shi kɛbaa shia lɛ kpeɔ ni amɛkɛ amɛ wieɔ.

Abaanyɛ awie yɛ anɔkwale mli akɛ, “nikpamɔ lɛ fa moŋ, shi nitsulɔi lɛ faaa” yɛ Hong Kong. (Mateo 9:37) Amrɔ nɛɛ, kɛ aja gbɔmɛi lɛ ayifalɛ mli ni akɛto Odasefoi lɛ ahe lɛ, etsɔɔ Odasefonyo 1 yɛ mɛi 2,300 ateŋ. Akɛni amɛle bɔ ni nikpamɔ lɛ he hiaa ha hewɔ lɛ, Maŋtsɛyeli shiɛlɔi 2,600 ni yɔɔ jɛmɛ lɛ ateŋ mɛi ni miihe ashɛ 600 sɔŋŋ ji gbɛgbalɔi, loo sanekpakpa lɛ he be-fɛɛ sɔɔlɔi. Taakɛ Yehowa Odasefoi ji yɛ he fɛɛ he lɛ, mɛi ni yɔɔ Hong Kong lɛ hu yɔseɔ akɛ, ‘Yehowa jɔɔmɔ lɛ, no feɔ mɔ niiatsɛ.’ (Abɛi 10:22) No hewɔ lɛ, amɛmitsu nii waa ni amɛkɛye amɛbua mɛi pii yɛ nakai maŋ ni shwereɔ yɛ ninamɔ gbɛfaŋ lɛ mli koni amɛnine ashɛ anɔkwa ninamɔ diɛŋtsɛ nɔ.

[Shikpɔŋ he mfoniri ni yɔɔ baafa 23]

(Kɛ́ ootao ona bɔ ni saji nɛɛ ji diɛŋtsɛ lɛ, no lɛ kwɛmɔ wolo lɛ mli)

SOUTH CHINA SEA

CHINA

Hong Kong

Kilometers

Miles

15

15

    Ga Woji (1980-2026)
    Shi Mli
    Botemɔ Mli
    • Ga
    • Kɛmaje
    • Bɔ Ni Misumɔɔ Lɛ Mihãa
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Mlai Ni Yɔɔ He
    • Ohe Saji
    • Ohe Saji Lɛ Ahe Gbɛjianɔtoo
    • JW.ORG
    • Botemɔ Mli
    Kɛmaje