Buu-Mɔɔ INTANƐT NƆ WOJIATOOHE
Buu-Mɔɔ
INTANƐT NƆ WOJIATOOHE
Ga
@
  • ɛ
  • ɔ
  • ɛ́
  • ɛ̃
  • ɔ̃
  • ã
  • ŋ
  • á
  • BIBLIA
  • WOJI
  • ASAFOŊ KPEEI
  • w91 12/15 bf. 28-29
  • Sanebimɔi Ni Jɛ Kanelɔi Adɛŋ

Vidio ko bɛ kɛhã nɔ ni ohala nɛɛ.

Ofainɛ waa, be ni wɔtaoɔ wɔjie vidio lɛ, wɔná naagba ko.

  • Sanebimɔi Ni Jɛ Kanelɔi Adɛŋ
  • Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi—1991
  • Saji Ni Tamɔ Enɛ
  • Klas Nitsɔɔmɔ
    Yehowa Odasefoi kɛ Skul
  • Nyiɛmɔ Taakɛ Bɔ ni Nyɔŋmɔ Etsɔɔ Wɔ Lɛ
    Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi—1994
  • Sanebimɔi ni Jɛ Kanelɔi Adɛŋ
    Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi—2001
  • Weku ni He Wa yɛ Mumɔŋ ni Atswaa Amaa Shi
    Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi—2001
Kwɛmɔ Ekrokomɛi Hu
Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi—1991
w91 12/15 bf. 28-29

Sanebimɔi Ni Jɛ Kanelɔi Adɛŋ

◼ Mɛni esa akɛ Kristofoi aweku ko afee kɛ amɛbi lɛ yaa skul ni anyɛɔ mɔ nɔ ni akase jamɔ yɛ jɛmɛ Iɛ?

Fɔlɔi ni ji Kristofoi sumɔɔɔ ni akɛ apasa jamɔ atsɔse amɛbii. Shi shihilɛi komɛi baa ni gbekɛbii nyɛŋ ashi klaas ni atsɔɔ jamɔ yɛ jɛmɛ lɛ, eyɛ mli akɛ amɛkɛ amɛhe woŋ apasa jamɔ nifeemɔi loo kusum-nifeemɔi amli.

Nyɔŋmɔ shieŋtsɛ Abraham to okadi kpakpa efɔ shi yɛ jamɔ ni akɛtsɔseɔ gbekɛbii lɛ mli. Efɔ ebii yɛ Kanaan, he ni jamɔ mli tɔmɔi kɛ musubɔɔ mli “krɔŋkrɔŋ nii” ni ahiɔ ebɔle amɛhe kɛkpe lɛ. (Okɛto 2 Mose 34:​11-15; 3 Mose 18:​21-30; 5 Mose 7:​1-5, 25, 26; 18:​9-14 he.) Ni kɛlɛ, lɛ ji mɔ ni ekɛ jamɔ mli tsɔɔmɔi haa eweku lɛ. Nyɔŋmɔ yɛ hekɛnɔfɔɔ akɛ Abraham lɛ, “eeefa ebii kɛ ewebii ni baa yɛ esɛɛ lɛ, koni amɛnyiɛ Yehowa gbɛ Iɛ nɔ, ni amɛfee jalɛ nii kɛ kojomɔ.”​—1 Mose 18:⁠19.

Akɛ gbekɛ Iɛ, Yesu hu na anɔkwa jamɔ tsɔsemɔ he sɛɛ kɛjɛ weku lɛ kɛ asafo lɛ mli. No hewɔ lɛ, etee “ehiɛ yɛ nilee kɛ dalɛ kɛ duromɔ mli yɛ Nyɔŋmɔ kɛ gbɔmɛi ahiɛ.”​—Luka 2:⁠52.

Gbekɛbii ni ji Kristofoi pii naa amɛtsɔsemɔ kɛjɛɔ je lɛŋ skul sɔrɔtoi ni yɔɔ shikpɔŋ Iɛ nɔ hei sɔrɔtoi babaoo Iɛ amli. Jeee nɔ fɛɛ nɔ ni atsɔɔ yɛ jɛmɛ Iɛ kɛ Biblia mli anɔkwale kɛ anɔkwa saji ni amamɔ nɔ mi Iɛ kpaa gbee. Akɛ nɔkwɛmɔ nɔ lɛ, gbekɛbii ni ji Kristofoi pii kɛ afii babaoo etee skul ni akaseɔ jeŋ nilee loo wala shishijee he nii yɛ klaas akɛ nibii ni fata nii ni atsɔɔ amɛ daa Iɛ ahe. No hewɔ lɛ, amɛteŋ mɛi pii ebale sutsakemɔ he yiŋ ni akaa awieɔ lɛ kɛ wala shishijee yɛ shikpɔŋ nɔ lɛ he nibii ni kɔɔ “adebɔɔ” he lɛ.

Shi nɛkɛ nibii ni amɛkase nɛɛ haaa gbekɛbii ni ji Kristofoi nɛɛ ayafee mɛi ni diɔ sutsakemɔ ni leee Nyɔŋmɔ nɛɛ sɛɛ. Mɛni hewɔ? Ejaakɛ atsɔ hiɛ aha amɛnine eshɛ adafitswaa ni ja ni damɔ Nyɔŋmɔ Wiemɔ ni jɛ mumɔŋ Iɛ nɔ momo yɛ shia kɛ Kristofoi akpeei ashishi, ni enɛ eye ebua ni etsɔse ‘amɛjwɛŋmɔŋ nyɛmɔi koni amɛle ekpakpa kɛ efɔŋ mlikpamɔ.’ (Hebribii 5:14) Fɔlɔi pii kɛ amɛbii ekase sutsakemɔ he nii ni ŋmɛɔ pɛpɛɛpɛ lɛ yɛ Life​—How Did It Get Here? By Evolution or by Creation?a wolo ni tswaa mɔ hemɔkɛyeli emaa shi Iɛ mli. Akɛni awula amɛ nɛkɛ hewɔ Iɛ, nɛkɛ skul gbekɛbii nɛɛ ekpɛlɛɛɛ skul tsu mli tsɔɔmɔ ni kɔɔ sutsakemɔ he lɛ nɔ akɛ nɔ ni esa akɛ ahe aye. Shi amɛnyɛ amɛtsɔ bɔ ni amɛhaa saji ahetoo yɛ klaas kɛ kaai amli Iɛ nɔ amɛtsɔɔ akɛ amɛboɔ nɔ ni atsɔɔ Iɛ toi ni amɛbaanyɛ amɛkase nɔ ni atsɔɔ amɛ lɛ. Mɛi komɛi po na hegbɛ amɛkɛ sane mlitsɔɔmɔ kroko ni kɛ anɔkwa saji ni gbɔmɔ Bɔlɔ lɛ kɛha yɛ Biblia Iɛ mli Iɛ kpaa gbee lɛ ha.​—1 Petro 3:⁠15.

Shi be ni klaas lɛ kɛkaseɔ maŋ Iɛ mli jamɔ titri ko loo jamɔi fɛɛ ahe nii lɛ hu?

Enyɛŋ eba akɛ akɛ nɛkɛ tsɔɔmɔ nɛɛ baaha akɛ adafitswaa kɛkɛ ni sane ko bɛ he. Ekolɛ tsɔɔlɔ Iɛ po yaa nakai sɔlemɔ lɛ no hewɔ Iɛ eeebɔ mɔdɛŋ akɛ eeena nikaselɔi lɛ atsuii kɛ jwɛŋmɔi anɔ hewalɛ. No hewɔ Iɛ Yehowa Odasefoi sumɔɔ ni ajie amɛbii Iɛ kɛjɛ jamɔ tsɔɔmɔ he nii ni yaa nɔ yɛ klaas nɛɛ mli. Enɛ baaye abua amɛbii lɛ ni amɛkɛ skul be lɛ atsu nii ni sɛɛnamɔ babaoo aba he ni amɛkɛgbe skul nitsumɔi krokomɛi anaa aloo ni amɛkɛkane woji yɛ woji atoohe lɛ.

Shi yɛ hei komɛi lɛ, akpɛlɛɛɛ nɛkɛ nibimɔ nɛɛ nɔ; skul Iɛ loo enɔkwɛlɔi Iɛ baabi ni gbekɛbii Iɛ fɛɛ aba ni amɛgbe jamɔ he tsɔɔmɔ ko kasemɔ naa dani amɛje woloŋ kwraa. Esa akɛ weku fɛɛ weku akpɛ eyiŋ yɛ nɔ ni ebaafee yɛ sane nɛɛ mli Iɛ he.

Ebabi ni Nyɔŋmɔ tsuji ni hi shi yɛ blema bei Iɛ amli Iɛ ateŋ mɛi komɛi ahi shihilɛi ni tamɔ nɛkɛ shishi ni jeee yɛ amɛsuɔmɔ naa yɛ jamɔ tsɔɔmɔi loo nifeemɔi nɛɛ amli ni kɛlɛ amɛtee nɔ amɛye anɔkwa Nyɔŋmɔ Iɛ anɔkwale. Eeenyɛ eba Iɛ akɛ nakai eji yɛ Mose gbɛfaŋ. Atsɔse Iɛ akɛ Mizraim Farao Iɛ nabi, ni “atsɔɔ Mose Mizraim nilee fɛɛ.” (Bɔfoi lɛ Asaji 7:​20-22) Ekolɛ nɔ ni fata enɛ he ji hemɔkɛyelii kɛ jamɔŋ kusum-feemɔi ni yaa nɔ yɛ Mizraim lɛ. Shi eka shi faŋŋ akɛ tsɔsemɔ ni nɔ kwɔ ni Mose nine shɛ nɔ kɛjɛ eweku Iɛ kɛ ekolɛ Hebribii krokomɛi adɛŋ Iɛ bu ehe.​—2 Mose 2:​6-15; Hebribii 11:​23-26.

Agbɛnɛ susumɔ Hebri obalahii etɛ lɛ, Daniel nanemɛi Iɛ ni aje gbɛ aha amɛ tsɔsemɔ krɛdɛɛ yɛ Babilon ni afee amɛ nɔyeli lɛ mli nitsulɔi Iɛ anɔkwɛmɔ nɔ lɛ he okwɛ. (Daniel 1:​6, 7) Amɛbɛ hegbɛ akɛ amɛfeɔ nɔ ni amɛsumɔɔ loo amɛkpooɔ nɔ ko feemɔ. Gbi ko Iɛ Maŋtsɛ Nebukadnezar kɛɛ amɛkɛ onukpai krokomɛi lɛ abua amɛhe naa yɛ shika amaga ni ekɛma Dura ŋa lɛ nɔ lɛ he, he ni maŋhedɔɔ nifeemɔi komɛi baaya nɔ yɛ lɛ. Te Hebribii etɛ nɛɛ fee amɛnii amɛha tɛŋŋ? Wɔyɛ nɔmimaa akɛ kulɛ amɛbaasumɔ ni amɛkaya jɛmɛ kwraa, shi enyɛɛɛ eba lɛ nakai.b Ni kɛlɛ amɛye amɛhemɔkɛyelii lɛ kɛ Nyɔŋmɔ Ofe Iɛ anɔkwale. Amɛhenilee ni Nyɔŋmɔ gbeyeishemɔ kudɔɔ Iɛ ŋmɛ amɛ gbɛ ni amɛtee jɛmɛ, shi amɛtswa amɛfai shi akɛ amɛkɛ amɛhe woŋ apasa jamɔ nifeemɔ ko mli.​—Daniel 3:​1-18.

Kɛ aanyɛ mɔ fɛɛ mɔ nɔ ni nikaselɔi lɛ fɛɛ aba jamɔ tsɔsemɔ klaas ko koni abakase nii ni aye kaa mli omanye lɛ, gbekɛbii ni jɛ anɔkwa Kristofoi awekui amli baanyɛ aba, taakɛ mɛi etɛ Iɛ ba yɛ Nebukadnezar famɔ naa lɛ. Shi gbekɛbii ni ji Kristofoi nɛɛ kɛ Nyɔŋmɔ baaye klɛŋklɛŋ gbɛhe. Ehe ehiaaa ni amɛtsɔɔ akɛ wiemɔ ko ejaaa aloo akɛ nifeemɔ ko ni mɛi krokomɛi kɛ amɛhe woɔ mli Iɛ bɛ ŋmalɛ mli, taakɛ Hebribii etɛ lɛ hu ebɔɔɔ mɔdɛŋ akɛ amɛaatsi mɛi anaa yɛ be mli ni mɛi krokomɛi Iɛ kulaa shi amɛhaa shika amaga lɛ. Shi gbekɛbii Kristofoi nɛɛ diɛŋtsɛ kɛ amɛhe woŋ jamɔ nifeemɔi, sɔlemɔ kutuu, jamɔ mli Ialai, kɛ nibii ni tamɔ nɛkɛ mli.

Esa akɛ gbekɛbii nɛɛ amia amɛhiɛ yɛ bei krokomɛi amli ni amɛna nilee ni tswaa mɔ emaa shi ‘kɛjɛ ŋmalɛi krɔŋkrɔŋi ni aaaha amɛtsɔmɔ nilelɔi kɛha yiwalaheremɔ kɛtsɔ hemɔkɛyeli ni yɔɔ Kristo Yesu mli lɛ nɔ lɛ.’ (2 Timoteo 3:15) Fɔlɔi Iɛ baanyɛ atsɔ sane ni amɛkɛ amɛbii Iɛ gbaa be fɛɛ be lɛ nɔ ale nii ni amɛkaseɔ yɛ klaas. Enɛ baaye abua Kristofoi ni amɛdara Iɛ ni amɛle nɔ ni ehe hiaa ni amɛjaje Iɛ aloo amɛha emli afee faŋŋ kɛjɛ Biblia Iɛ mli koni amɛbii Iɛ ayiŋ akafutu loo alaka amɛ.

[Shishigbɛ niŋmai]

a Mɛi ni fee ji Watchtower Bible and Tract Society ol New York, lnc.

b Biblia Iɛ etsiii ta akɛ Daniel hu ba Dura ŋa lɛ nɔ. Ekolɛ bɔ ni enɔ kwɔ yɛ nɔyeli lɛ mli Iɛ ha ajie lɛ kɛjɛ mli koni ekaya jɛmɛ.

    Ga Woji (1980-2026)
    Shi Mli
    Botemɔ Mli
    • Ga
    • Kɛmaje
    • Bɔ Ni Misumɔɔ Lɛ Mihãa
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Mlai Ni Yɔɔ He
    • Ohe Saji
    • Ohe Saji Lɛ Ahe Gbɛjianɔtoo
    • JW.ORG
    • Botemɔ Mli
    Kɛmaje