Hiɛmɔ Hemɔkɛyeli Mli Yɛ Nyɔŋmɔ Kɛ Kristo Mli
Saji Otii ni jɛ Kolosebii Awolo lɛ Mli
HEMƆKƐYELI ni ayɔɔ yɛ Yehowa Nyɔŋmɔ kɛ Yesu Kristo mli lɛ he miihia kɛha yiwalaheremɔ. Shi hemɔkɛyeli ni tamɔ nakai lɛ mli hiɛmɔ ji kaa diɛŋtsɛ. Ni nakai eji kɛha Kristofoi ni yɔɔ Kolose, maŋtiase ko ni yɔɔ Efeso bokagbɛ yɛ Asia Bibioo lɛ. Mɛni hewɔ? Ejaakɛ apasa tsɔɔlɔi ni yɔɔ jɛmɛ lɛ hiɛ jwɛŋmɔ ko ni ejaaa akɛ yiwalaheremɔ damɔ ketiafoo, nɔ ni mɔ ko yeɔ, kɛ gbijuji komɛi ayeli nɔ.
No hewɔ lɛ shishinumɔ yɛ he akɛ bɔfo Paulo aaahao yɛ Kristofoi ni yɔɔ Kolose lɛ amumɔŋ hewalɛ he, ni eka shi faŋŋ akɛ eesumɔ ni amɛhiɛ hemɔkɛyeli ni amɛyɔɔ yɛ Nyɔŋmɔ kɛ Kristo mli lɛ mli. No hewɔ lɛ kɛmiiba bɔfo lɛ klɛŋklɛŋ tsuŋwoo yɛ Roma lɛ naagbee gbɛ (aaafee 60-61 Ŋ.B.) lɛ, eŋma wolo ni baaha ekɛku jwɛŋmɔi ni ejaaa lɛ naa ni baatswa amɛhemɔkɛyeli hu ema shi eyaha Kolosebii lɛ. Nyɛhaa wɔkwɛa bɔ ni ewiemɔi ni suɔmɔ yɔɔ mli lɛ he aaaba sɛɛnamɔ aha wɔ yɛ.
Ha Ohiɛ Asɔ Gbɛhe Mli ni Kristo Yɔɔ Lɛ
Paulo wolo lɛ shishijee mli ni ema hiɛsɔɔ kɛha Kristo gbɛhe lɛ nɔ mi. (1:1–2:12) Ejie Kolosebii lɛ ayi yɛ hemɔkɛyeli ni amɛyɔɔ yɛ Kristo mli kɛ suɔmɔ ni amɛyɔɔ amɛhaa amɛnanemɛi heyelilɔi lɛ hewɔ. Paulo tsɔɔ bɔ ni Kristo kwɔ fe mɔ fɛɛ mɔ kɛ bɔ ni eji Mɔ ni atsɔ enɔ abɔ nibii fɛɛ, ni lɛ ji asafo lɛ Yitso, kɛ gbohii ateŋ kromɔ bi lɛ mli. Kpatamɔ kɛ Nyɔŋmɔ teŋ lɛ baa kɛtsɔɔ Kristo, ni akɛ nilee kɛ shishinamɔ jwetrii lɛ fɛɛ etee yɛ emli lɛ nɔ. Yɛ enɛɛmɛi fɛɛ hewɔ lɛ, esa akɛ Kristofoi aya nɔ ni amɛkɛ Kristo anyiɛ yɛ ekomefeemɔ mli, koni mɔ ko akatsɔ adesa jeŋ nilee nɔ eeŋɔ amɛ nom kɛmiiya.
Nyɔŋmɔ tsɔ Kristo nɔ ejie Mla lɛ kɛtee. (2:13-23) Akɛkala sɛŋmɔtso ni Yesu gbo yɛ nɔ lɛ he yɛ okadi gbɛ nɔ. Mla lɛ mli taomɔ nii lɛ ji “nibii ni baaba lɛ ahe susuma kɛkɛ, shi pɔtɛɛ lɛ ji Kristo nɔ.” Kɛ amɛmɔ Kristo mli kpɛŋŋ lɛ, amɛŋmɛŋ gbɛ ni mɔ ko ashɔ jweremɔ nɔ ni ji shihilɛ ni gbele bɛ mli yɛ ŋwɛi lɛ yɛ amɛdɛŋ.
Ha Ohiɛ Asɔ Nyɔŋmɔ kɛ Kristo
Yɛ no sɛɛ lɛ Paulo wo Kolosebii lɛ hewalɛ ni amɛwo gbɔmɔ hee lɛ ni amɛba amɛhe shi amɛha Kristo nɔyeli. (3:1-17) Kɛ amɛha amɛjwɛŋmɔi hi nibii ni yɔɔ ŋwɛi lɛ anɔ lɛ, amɛbaaha mumɔŋ nibii afee otii yɛ amɛshihilɛ mli. Enɛ biɔ ni amɛshɛrɛ subaŋi kɛ wiemɔi gbohii amɛshwie. Kwɛ jɔɔmɔ ni enɛ aaaji aha amɛ kɛ amɛkɛ sui tamɔ musuŋtsɔlɛ, heshibaa jwɛŋmɔ kɛ suɔmɔ ha amɛhe! Kristo toiŋjɔlɛ lɛ baaye lumɔ yɛ amɛtsuii amli kɛ amɛfee nɔ fɛɛ nɔ yɛ Yesu gbɛi amli, ni amɛtsɔ enɔ amɛda Nyɔŋmɔ shi.
Esa akɛ hiɛsɔɔ kɛha Yehowa Nyɔŋmɔ kɛ Yesu Kristo hu ana hewalɛ yɛ bɔ ni Kristofonyo lɛ kɛ mɛi krokomɛi yeɔ haa lɛ nɔ. (3:18–4:18) Esa akɛ ŋamɛi, wumɛi, gbekɛbii, tsuji, kɛ nuŋtsɔmɛi kɛ Nyɔŋmɔ gbeyeishemɔ yɛ Kristo yɔsemɔ mli atsu amɛnitsumɔi. Ni kwɛ bɔ ni ehe hiaa akɛ wɔɔka sɔlemɔ he daa ni wɔnyiɛ yɛ nilee mli!
Paulo wolo ni eŋma eyaha Kolosebii lɛ baanyɛ aye abua wɔ ni wɔkwa apasa tsɔɔmɔi ni baaha wala nyɔmɔwoo lɛ aje wɔdɛŋ lɛ. Bɔ ni bɔfo lɛ ma Yehowa kɛ e-Bi lɛ nɔyeli hegbɛ lɛ yɔsemɔ nɔ mi lɛ baanyɛ ana hewalɛ kpakpa yɛ bɔ ni wɔkɛ mɛi krokomɛi yeɔ haa lɛ nɔ. Ni ama jɔɔmɔi babaoo nɔ mi aha wɔ kɛji akɛ wɔhiɛ hemɔkɛyeli ni wɔyɔɔ yɛ Nyɔŋmɔ kɛ Kristo mli lɛ mli.
[Akrabatsa/Mfoniri ni yɔɔ baafa 26]
Wolo ni Aŋma Ayaha Laodikea: Paulo ŋma eyaha Kolosebii lɛ akɛ, “Kɛ akane nɛkɛ wolo nɛɛ yɛ nyɛŋɔɔ lɛ, nyɛhaa akanea yɛ Laodikea asafo lɛ mli hu, ni amɛha nyɛ hu nyɛkane Laodikea nɔ lɛ.” (Kolosebii 4:16) Laodikea ji maŋ ko ni yɔɔ shika babaoo, ni eyɛ Asia Bibioo lɛ anaigbɛ, ni gbɛjegbɛi jɛɔ maji tamɔ Filadelfia kɛ Efeso baa jɛmɛ. Eka shi faŋŋ akɛ Paulo nitsumɔ yɛ Efeso lɛ yashɛ Laodikea tɔɔ, eyɛ mli akɛ lɛ diɛŋtsɛ lɛ eyasɔmɔɔɔ yɛ jɛmɛ. Eŋma wolo eyaha Laodikea Kristofoi lɛ, eyɛ mli akɛ woloŋlelɔi komɛi kɛɔ akɛ nɔ ni eŋma eyaha Efesobii lɛ pɛpɛɛpɛ ekɛyaha amɛ lɛ. Anaaa wolo ni aŋma ayaha Laodikeabii lɛ yɛ Biblia lɛ mli, ekolɛ benɛ saji ni yɔɔ mli lɛ he ehiaaa wɔ ŋmɛnɛ, aloo ekolɛ saji ni ati mli momo yɛ Biblia mli woji krokomɛi lɛ amli lɛ yɔɔ mli.
[Mfoniri]
Blema Laodikea tsui ni ekumɔ.