Buu-Mɔɔ INTANƐT NƆ WOJIATOOHE
Buu-Mɔɔ
INTANƐT NƆ WOJIATOOHE
Ga
@
  • ɛ
  • ɔ
  • ɛ́
  • ɛ̃
  • ɔ̃
  • ã
  • ŋ
  • á
  • BIBLIA
  • WOJI
  • ASAFOŊ KPEEI
  • w90 8/15 bf. 24-28
  • Nyɔŋmɔ Nitsumɔ Ni Atsuɔ Yɛ Nyɔŋmɔ Gbɛ Nɔ Yɛ Nigeria

Vidio ko bɛ kɛhã nɔ ni ohala nɛɛ.

Ofainɛ waa, be ni wɔtaoɔ wɔjie vidio lɛ, wɔná naagba ko.

  • Nyɔŋmɔ Nitsumɔ Ni Atsuɔ Yɛ Nyɔŋmɔ Gbɛ Nɔ Yɛ Nigeria
  • Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi—1990
  • Saneyitsei Bibii
  • Nɔyaa ni Baa Oyayaayai
  • Nibii ni Akaiɔ Beni Amaa Tsu Lɛ
  • Nɔyeli lɛ Nɔkpɛlɛmɔ
  • Enɔjɔɔmɔ Gbi Lɛ
Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi—1990
w90 8/15 bf. 24-28

Nyɔŋmɔ Nitsumɔ Ni Atsuɔ Yɛ Nyɔŋmɔ Gbɛ Nɔ Yɛ Nigeria

EYƐ fɛo diɛŋtsɛ kɛ ana. Dade akulashiŋi babaoo ni bua shi​—fe tɔn 500, yɛ Houston, Texas, lɛji adamɔɔ he lɛ, ni abua naa ashwie shi kɛjɛ fa kome kɛyashi fa kroko. Nitsumɔ ka nuu ko ni kwɛɔ nibii ni akɛwoɔ ŋshɔ hiɛ lɛji amli lɛ kɛ ejiemɔ ni akɛbaaya maŋsɛɛ nɛɛ nɔ. Yɛ be mli ni etsuɔ nii lɛ, enaa kpɛ ehe akɛ eeena akɛ akadi fɛɛ he akɛ “Watchtower.” Yɛ naagbee lɛ, ebɛŋkɛ nuu ni kwɛɔ nibii ni akɛba nɛɛ nɔ lɛ, ni ebi lɛ akɛ: “Shi nɛkɛ Watchtower (Buu-Mɔɔ) nɛɛ kɛlɛ baafee enyiɛ?”

Kɛkɛ ni nitsulɔ ni kwɛɔ nibii aloomɔ kɛ ejiemɔ nɔ nɛɛ bayoo akɛ akɛ nɛkɛ dadei nɛɛ efeŋ mɔɔ loo buu-mɔɔ diɛŋtsɛ. Shi moŋ akɛmiimaje ni akɛya Igieduma, Nigeria, he ni akɛbaatsu nii ni akɛma Buu Mɔɔ Asafo lɛ nitsumɔ he nine tsu hee lɛ​—yɛ maŋ bibioo ko ni yɔɔ Afrika koo hayii lɛ teŋgbɛ lɛ mli.

Afii ekpaa ni eho nɛ lɛ, no mli lɛ nɛkɛ shikpɔŋ ni yɔɔ Igieduma nɛɛ ji koo diɛŋtsɛ kɛ emli ama tsei. Agbɛnɛ asaa nɛkɛ shikpɔŋ nɛɛ nɔ fɛfɛo; fɔfɔii, abɔɔi kɛ koo lɛ fa ko ni ashi koni jwɛiaŋ kooloi ahi mli! Ni nɔ ni yɔɔ nɛkɛ shikpɔŋ ni asaa nɔ nɛɛ nɔ ji tsu ni akalaa woji yɛ mli, ni tsu lɛ da fe tsutsu Betel shikpɔŋ muu lɛ fɛɛ ni yɔɔ Lagos lɛ. Nɔ ni obaana yɛ nɛkɛ nitsumɔ he nɛɛ mli ji tsɔnei etɛ ni kalaa woji, ni nɛkɛ tsɔnei nɛɛ eko fɛɛ eko baanyɛ akala woji tɛtrɛbii 17,000 yɛ ŋmɛlɛtswaa kome mli. Shihilɛ he tsui lɛ hu baanyɛ ahe mɛi fe 400. Nitsumɔ he tsui krokomɛi hu hiɛ niyeli asa agbo kɛ ehe nihɔɔmɔ he kɛ mɛi ni bɛ gbɔmɔtsoŋ hewalɛ lɛ akwɛmɔ he kɛ nyanyɔji ahe nitsumɔ he. Ayɛ nui yɛ jɛmɛ kɛha nɔ fɛɛ nɔ kɛ wamɔ kɛ hejuu he he gbɛjianɔtoo ni haaa akɛ hiɛ afɔ nɔyeli lɛ nɔ. Ayɛ sarawa hewalɛ nitsumɔ he ni kɔmpiuta tsuɔ he nii. Ayɛ Maŋtsɛyeli Asa, ɔfis nitsumɔ he, kɛ lagbee he. Obaana gbejegbɛi kɛ gbɛjegbɛi anɔ kanei. Ŋwanejee ko kwraa bɛ he akɛ no hewɔ ni mɛi tsɛɔ Betel nitsumɔ he ni yɔɔ Igieduma lɛ akɛ maŋtiase lɛ. Ni mɛi ni ma nɛɛ ateŋ mɔ ko bɛ ni awoɔ lɛ nyɔmɔ, shi moŋ amɛ fɛɛ amɛji nitsulɔi ni etu amɛhe amɛha, ni shika ni akɛma lɛ jɛ suɔmɔ mli oniatsumɔ shi jee nɔnyɛɛ naa.

Nɔyaa ni Baa Oyayaayai

Yɛ be mli ni Betel shia nɛɛ ji nɔ ni da fe fɛɛ ni ama yɛ Nigeria lɛ, kɛlɛ jeee no ji klɛŋklɛŋ nɔ. Nyɛminuu William R. Brown ni kɛ eŋa kɛ ebiyoo fa kɛba Lagos yɛ 1930 lɛ ji mɔ ni to klɛŋklɛŋ Betel shia lɛ. Tsui ni amɛna ni amɛwoɔ he nyɔmɔ ni amɛhi mli lɛ sɔmɔ akɛ Asafo lɛ nitsumɔ he nine ni yɔɔ Afrika Anaigbɛ, ni nɛkɛ nitsumɔ he nɛɛ kwɛɔ Maŋtsɛyeli nitsumɔ lɛ ni yaa nɔ yɛ Nigeria, Ghana kɛ Sierra Leone lɛ anɔ. No mli lɛ shiɛlɔi ni yɔɔ ekaa kpawo pɛ jajeɔ sanekpakpa lɛ yɛ Nigeria fɛɛ.

Bible Brown, taakɛ ale lɛ yɛ he fɛɛ he lɛ ji nyɛminuu ni yɔɔ ekaa waa kɛ sanekpakpa lɛ shiɛlɔ ni tsui esa. Akɛni etsui enyɔɔɔ emli akɛ eeeta ɔfis yɛ be kakadaŋŋ mli hewɔ lɛ, ekɛ kar kɛ oketeke kpa maŋ muu lɛ fɛɛ mli, ni ekɛha maŋshiɛmɔi, ni eja woji babaoo eha.

Yɛ be mli ni Maŋtsɛyeli lɛ he sane lɛ ni mli wa lɛ he shi yɛ gbɔmɛi ajwɛŋmɔ kɛ tsuii amli lɛ, kɛkɛ ni gbɔmɛi babaoo diɛŋtsɛ batsɔmɔ Maŋtsɛyeli lɛ he jajelɔi ni yɔɔ ekaa. Afii nyɔŋma ni nyiɛ sɛɛ ba lɛ tamɔ klɛŋklɛŋ afi oha lɛ yɛ Yerusalem, beni “Nyɔŋmɔ wiemɔ lɛ shwere, ni kaselɔi lɛ ayi bafa babaoo diɛŋtsɛ” lɛ. (Bɔfoi lɛ Asaji 6:⁠7) Beni shɛɔ 1940 lɛ, no mli lɛ Yehowa yijielɔi ni yɔɔ ekaa yɛ Nigeria lɛ ekwɔ kɛjɛ 7 kɛyashɛ 1,051!

‘Mɔ bibioo lɛ ebatsɔ mɛi akpe,’ shi eshishijee pɛ kɛkɛ nɛ. (Yesaia 60:22) Yɛ 1947 mli ni Asafo lɛ tsu maŋsɛɛ sanekpakpa shiɛlɔi etɛ ni atsɔse amɛ yɛ Gilead kɛtee Lagos. Mɛnɛɛmɛi ateŋ mɔ kome, Anthony Attwood ka he eyɛ esɔɔmɔ nitsumɔ lɛ mli lolo. Ekaiɔ nakai blema Betel lɛ: “Eji tsu ko ni yɔɔ shwapo ni ahɔɔ tokotai kɛ aspatrei yɛ mli lɛ yiteŋ. Eji tsui etɛ ni awɔɔ mli, kɛ asa kome ni akɛ fa efee ɔfis, kɛ niyeli tsu. Nyɛminuu kɛ nyɛmiyoo Brown kɛ amɛweku lɛ yɛ tsui enyɔ mli, ni wɔ maŋsɛɛ sanekpakpa shiɛlɔi etɛ lɛ hɔ tsu ni ji etɛ lɛ mli. Gbɛ fioo pɛ yɔɔ kɛha wɔ saatsei bibii etɛ lɛ kɛ kɔba loo wadrob ni wɔkɛ wɔ ataadei tsotsroɔ mli.”

Bɔ ni tsui ahe hiaa wɔ lɛ ha wɔyana tsu ko ni hiɛ nsɔɔdoi etɛ mli wɔhi yɛ 1948. No mli lɛ shiɛlɔi ni yɔɔ Nigeria lɛ eyashɛ 6,825. Yɛ afii kpaanyɔ sɛɛ lɛ, nɛkɛ yibɔ nɛɛ eku ebɔ he toi etɛ, no hewɔ lɛ wɔfa kɛjɛ Betel ekoŋŋ kɛtee Shomolu, Lagos. Jɛmɛ ji he ni Asafo lɛ ma lɛ diɛŋtsɛ e-Betel Shia lɛ yɛ, yɛ Nigeria, ni hiɛ wɔɔhe tsui kpaanyɔ yɛ shikpɔŋ ni edalɛ shɛɔ eka kome kɛ fa nɔ. Nɔyelɔi ni kwɛɔ jɛmɛ lɛ wo gbɛ ni ka tsu nɛɛ hiɛ lɛ gbɛi akɛ Watchtower Avenue. Tsei sɔrɔtoi babaoo yɛ abɔɔ ni ebɔle ehe lɛ mli, ni tsei lɛ ekomɛi ji akokoshi tsei, akutu tsei kɛ abonua tsei, pɛya tsei kɛ mango tsei. Shi yɛ no sɛɛ afii 33 lɛ, amamɔ tsui afata he ni alɛɛ mli. Beni shɛɔ 1970 teŋgbɛ lɛ, no mli lɛ tsui lɛ eha shikpɔŋ muu lɛ fɛɛ hiɛ. Agbɛnɛ ehe ehia ni afa ekoŋŋ.

Nibii ni Akaiɔ Beni Amaa Tsu Lɛ

Klɛŋklɛŋ lɛ, ana shikpɔŋ ko ni edalɛ shɛɔ eka 76 yɛ Otta, yɛ Lagos kooyigbɛ. Shi naagbai tsi nitsumɔ lɛ naa. Yɛ naagbee lɛ, ebafee faŋŋ akɛ ejeee Yehowa suɔmɔnaa nii akɛ wɔya jɛmɛ. Yɛ no sɛɛ lɛ abɔi shikpɔŋ taomɔ yɛ maŋ lɛ wuoyigbɛ fɛɛ, ni yɛ 1983 lɛ, Asafo lɛ na shikpɔŋ ni edalɛ shɛɔ eka 140 yɛ Igieduma, yɛ Bendel State.

Yɛ afi ekpaa ni nyiɛ sɛɛ ba lɛ mli lɛ, onufui agboi tamɔ jeŋ kɛ blikãi lɛ bɔi jɛmɛ shimɔ yɛ be mli ni nyɛmimɛi lɛ kɛ tsɔnei wuji baa mli lɛ. Naagba wulu kɛha nitsumɔ lɛ ji akɛ, ewa aloo anyɛɛɛ ahe dɛŋ dadei kɛ tsu he nibii yɛ maŋ lɛ mli. No hewɔ lɛ yelikɛbuamɔ ni baajɛ sɛɛ gbɛ he miihia. No hewɔ lɛ abua Odasefoi komɛi anaa yɛ U.S. Amerika koni amɛtao ni amɛhe ni amɛkɛ tsumaa he nibii nɛɛ amaje. Terry Dean, mɔ ni to nitsumɔ wulu nɛɛ he gbɛjianɔ lɛ gbaa wɔ akɛ: “Nɔ ni ha nɛkɛ nitsumɔ nɛɛ fee nɔ ni da waa ji akɛ, etamɔ nɔ ni esa akɛ akɛ nɔ fɛɛ nɔ awo lɛlɛ mli ni akɛmaje. Nyɛmimɛi ni yɔɔ Nigeria lɛ kɛɛ wɔ akɛ tsumaa he nibii ni amɛyɔɔ pɛ ji shia, sementi kɛ nu!”

Ehi jogbaŋŋ akɛ nibii titrii ni he hiaa lɛ yɛ jɛmɛ, ejaakɛ tsu lɛ maa he sementi tɔn 7,500, shia tɔn 55,000 kɛ tɛi tɔn 35,000. Tsei pii hu yɛ jɛmɛ. Ni kɛlɛ, yɛ afii enumɔ ni nyiɛ sɛɛ lɛ amli lɛ, akɛ tsumaa he nibii ni shɛɔ tɔn akpei enumɔ maje kɛjɛ U.S. Amerika, ni efa aahu akɛ eeeyi ŋshɔ hiɛ lɛji amli adekai 347 obɔbɔ, ni kɛji akɛɛ akɛ nɛkɛ ŋshɔ hiɛ lɛji mli adekai nɛɛ aaatsara nɔ ekomekomei lɛ, ekɛlɛ baashɛ shitooi 2.2!

Nitsumɔ he niji krokomɛi hu jɛ amɛsuɔmɔ mli amɛkɛ nibii maje. England kɛ sarawa hewalɛ he nibii fɛɛ maje, ni sarawa hewalɛ tsɔnei wuji ekpaa fata he. Sweden hu kɛ tsɔnei ni akɛholeɔ nibii anɔ, traktɔ, nɔ ni akɛtsaa shi, suteremɔ tsɔnei, dɛŋdadei, nihoomɔ he nibii kɛ telefon he nibii maje. Beni akɛɛ aahɔɔ dadei ashwapo ko mli nibii lɛ, nyɛmimɛi ni yɔɔ Sweden lɛ he nɔ fɛɛ nɔ ni yɔɔ shwapo lɛ mli, ni amɛkɛ nibii fɛɛ ni yɔɔ shwapo lɛ mli maje kɛtee Nigeria. Nibii pɛ ni yɔɔ shwapo lɛ mli ni akɛmajeee ji sofi ni akɛtsaa snoo​—ejaakɛ enɛɛmɛi ahe miihia yɛ Sweden fe Afrika!

Shi, Odasefoi ni yɔɔ Nigeria lɛ hu jɛ amɛhewalɛ mli amɛkɛ nibii ni sa ha. Nyɛmimɛi fe 125,000 kɛ amɛhewalɛ ha ni amɛba he ni atsuɔ nii lɛ yɛ lɛ, yɛ be mli ni amaa tsu lɛ. Amɛteŋ mɛi pii kɛ shika ye bua. Yelikɛbuamɔ lɛ eko ji shika ni shɛɔ Cedi 70 ni jɛ gbekɛnuu ko ni eye afii kpawo lɛ ŋɔɔ. Te fee tɛŋŋ ni enine shɛ shika nɛɛ nɔ hu? Etsɛ ha lɛ yɛlɛ ko ni ehoo ni eye; shi gbekɛnuu lɛ kɛyato ni eyadu yɛlɛ lɛ yɛ be ni sa mli. Yɛ sɛɛ mli lɛ efa ni ehɔɔ ni ekɛ shika lɛ ha koni akɛye abua Igieduma tsu lɛ maa.

Yehowa Odasefoi krokomɛi hu kɛ amɛnilee ye bua, ni amɛtsɔse mɛi krokomɛi po koni amɛhe asa kɛha tsumaa. Amɛteŋ mɛi komɛi aaafee 500 yɛ be kome mli, kɛ amɛhewalɛ ha, ni amɛtsu nii waa yɛ hulu ni tsoɔ kɛ nugbɔ ni nɛɔ waa lɛ shishi koni amɛkɛgbe nitsumɔ lɛ naa. Akɛ nɔkwɛmɔ nɔ lɛ, bolɛ susumɔ nitsumɔ ni ji gbogbo ni aatswa abɔle nɛkɛ shikpɔŋ nɛɛ fɛɛ he lɛ he okwɛ! Ehe amɛ nyɔji kpawo ni amɛkɛgbe gbogbo ni ekɛlɛ shɛɔ aaafee shitooi enyɔ nɛɛ naa, ni nyɛmimɛi lɛ kɛ sementi blɔkii fe 57,000 fee enɛ! Nyɛminuu ko ye fɛo akɛ: “Nɔ ni ha mitee nɔ mitsu nii lɛ ji akpaŋai ni bɔleɔ shi yɛ ŋwɛi ni miimɛ koni Magbee shi akɛ migbo lɛ!” Yɛ anɔkwale mli lɛ, taakɛ mɛi akpei abɔ ni ye bua ni ha Igieduma ye omanye lɛ ji lɛ, Yehowa mumɔ krɔŋkrɔŋ lɛ ji nɔ ni kanya lɛ ni waje lɛ.

Nɔyeli lɛ Nɔkpɛlɛmɔ

Nɔyeli lɛ mli onukpai lɛ kɛwɔ fee ekome ni amɛfi nitsumɔ nɛɛ sɛɛ. Maŋ nɔkwɛlɔ lɛ nitsumɔ he lɛ kpɛlɛ nɔ akɛ akahe wɔ too ko yɛ nibii nɛɛ ahe. Maŋ nitsulɔi krokomɛi hu biii ni ahewɔ shika yɛ plan ni afee ni akɛmaa tsu lɛ he. Tsumaa he shika fioo ko pɛ abi. Be ko beni naataomɔ te shi yɛ shikpɔŋ lɛ he lɛ, Maŋtsɛ ni yeɔ jɛmɛ fɛɛ nɔ ni ji Omo N’oba lɛ kɛ ehe wo mli ni efa akɛ: “Akatsi nitsumɔ lɛ naa ejaakɛ eji Nyɔŋmɔ nitsumɔ.”

Akɛ nɛkɛ nitsumɔ nɛɛ yɛ ŋwɛi sɛɛfimɔ lɛ ji sane ni mɛi krokomɛi pii ni jeee Yehowa Odasefoi eyɔse. Beni Amerika nitsumɔ he ko ha wɔ dadei koni wɔkɛmamɔ tsɔnei adaamɔ he lɛ, amɛtsu amɛgbɔmɛi lɛ ateŋ mɔkome, Katoleknyo, koni ebaye ebua ni ama enɛ. Yɛ otsii enyɔ pɛ ni ebaye yɛ Igieduma lɛ, ekɛɛ enu he akɛ eba shia, ni etsɛ nanemɛi nitsulɔi lɛ po akɛ ‘nyɛminuu’ kɛ ‘nyɛmiyoo.’ Beni eku esɛɛ kɛtee emaŋ lɛ, eŋma wɔ Nigeria nitsumɔ he lɛ wolo akɛ: “Minako nitsumɔ mli ŋɔɔmɔ tamɔ bɔ ni mina yɛ be mli ni miyɔɔ jɛmɛ ni mitsuɔ Nyɔŋmɔ nitsumɔ yɛ Nyɔŋmɔ gbɛ nɔ lɛ.”

Enɔjɔɔmɔ Gbi Lɛ

Yɛ January 20, 1990 mli ni ajɔɔ nɛkɛ Betel tsui sɔrɔtoi nɛɛ anɔ aha Yehowa Nyɔŋmɔ, ni lɛ emumɔ ha agbe naa lɛ. Saralɔi loo gbɔi jɛ Nigeria maŋ lɛ he fɛɛ he ba, eyɛ mli akɛ atsi ninefɔɔ lɛ naa aha mɛi ni kɛ hoo lɛ aaafee afii 35 nɛ ni abaptisi amɛ, aloo mɛi ni amɛna afii 20 yɛ be fɛɛ sɔɔmɔ lɛ mli. Nyɛmimɛi yei lɛ saa amɛhe fɛfɛo kɛ atadei ni hiɛ sui sɔrɔtoi kɛ dukui wuji ni kɛ lɛ yaa pɛpɛɛpɛ, ni nyɛmimɛi hii lɛ ateŋ mɛi pii wo Afrika atadei yuu lɛ. Kɛ aaawie fɛɛ he lɛ, gbɔmɛi 4,209 jɛ maji 29 nɔ amɛba tsu lɛ nɔjɔɔmɔ lɛ. Mɛi ni fata amɛhe ji kɛ hoo lɛ maŋsɛɛ sanekpakpa shiɛlɔi 80, ni amɛteŋ mɛi titri ji mɛi ni jɛ Afrika Anaigbɛ maji anɔ. Nɔ ni fata wiemɔi ahe gbɛjianɔtoo lɛ he ji amaniɛbɔɔi enumɔ ni nitsumɔ he niji anajiaŋdamɔlɔi kɛha ni ma ekomefeemɔ yɛ yiŋtoo mli kɛ henumɔ ni yɔɔ Yehowa webii ateŋ lɛ nɔ mi lɛ. Woji ni ji shɛɛ saji kɛ ŋamɔi kɛ telegram sɔrɔtoi ba ni je nyɛmimɛi ni yɔɔ maji 21 anɔ lɛ ŋɔɔ, kɛ shɛɛ sane ni kanyaa mɔ tsui ni jɛ “nyɛmimɛi hii kɛ nyɛmimɛi yei 400 ni yɔɔ Moscow, Soviet Union lɛ aŋɔɔ lɛ.”

Yehowa Odasefoi a-Nɔyeli Kuu ni yɔɔ Brooklyn, New York lɛ mli mɛi enyɔ hu ba. Albert Schroeder wie yɛ saneyitso ni ji “Nɔ Ni Ataoɔ Ji Ni Ana Bo Akɛ Anɔkwafo” he, ni ema anɔkwale ni Nyɔŋmɔ webii aaaya nɔ aye lɛ nɔ mi. (1 Korintobii 4:⁠2) Mɔ ni ha tsu lɛ nɔjɔɔmɔ wiemɔ lɛ ji Lyman Swingle, ni wie anunyam sɔlemɔtsu ni Salomo ma yɛ egbii lɛ amli lɛ he lɛ. Eyɛ mli akɛ Nyɔŋmɔ sɔlemɔtsu lɛ yɛ Nyɔŋmɔ sɛɛfimɔ moŋ, shi Yehowa fee lɛ faŋŋ akɛ nɔ ni he hiaa jogbaŋŋ fe tsu lɛ kwraa ji ewebii ni amɛjɔɔ amɛhe nɔ lɛ anɔkwayeli kɛ toiboo. Nyɛminuu Swingle tsɔ nɛkɛ gbɛ nɔ etsɔɔ mli akɛ nitsumɔ he tsui fɛfɛji ni yɔɔ Igieduma lɛ jeee nɔ fɛɛ nɔ naagbee, shi moŋ nɔ ni aaatsɔ nɔ aha anɔkwale jamɔ mli alɛɛ.

Yɛ enɔ jetsɛremɔ lɛ, ato kpeei krɛdɛɛi ahe gbɛjianɔ aha nɛkɛ tsu nɛɛ nɔjɔɔmɔ lɛ yɛ Nigeria maji wuji etɛ mli. Mɛi fe 60,000 tee nɛkɛ kpeei nɛɛ ashishi.

Yɛ blema bei amli lɛ, kɛ gbɔmɛi ni wieɔ Edo wiemɔ ni yɔɔ Nigeria lɛ ba akɛ amɛkɛ woo miiba abaha maŋtsɛ agbo ko lɛ, ayeɔ gbijurɔ babaoo kɛ mlifilimɔ. Igieduma (ni jɛ wiemɔ ugie dunai mli lɛ) ji wiemɔ ni akɛtsɔɔ omanye ni nɛkɛ henaabuamɔ ni miishɛɛ yɔɔ mli nɛɛ eye lɛ mli. Kɛha Yehowa webii ni ba nakai tsu lɛ nɔjɔɔmɔ ni amɛkɛ woo ni fe fɛɛ abaha Jeŋ Muu Fɛɛ Maŋtsɛ, ni ji Yehowa Nyɔŋmɔ lɛ, wiemɔi bɛ ni sa kɛha enɛ ni tamɔ enɛ. Kɛha Maŋtsɛyeli shiɛlɔi 139,150 ni yɔɔ Nigeria lɛ, wiemɔ “Igieduma” lɛ haa amɛkaiɔ he ni Teokrase gbɛtsɔɔmɔ kɛ ŋaawoo baa kɛjɛɔ, kɛ agbɛnɛ woji ni akala ni baaye abua amɛ ni amɛya nɔ amɛtsu Nyɔŋmɔ nitsumɔ lɛ yɛ Nyɔŋmɔ gbɛ nɔ yɛ Nigeria.

[Mfonirii ni yɔɔ baafa 24, 25]

1. Shihilɛ he tsui

2. Maŋtsɛyeli Asa

3. Nitsumɔ he tsui

4. Ofis

5. Woji akalamɔ he

6. Tsɔnei adaamɔ he

7. Sarawa hewalɛ tsu

[Mfonirii ni yɔɔ baafa 26]

Nyɛminuu kɛ Nyɛmiyoo Brown ni amɛdamɔ nitsumɔ he nine tsu lɛ hiɛ yɛ Nigeria yɛ 1940 afii Iɛ amli

Woji akalamɔ he Iɛ gbɔi ashitaramɔ he nitsumɔ he tsu hee lɛ mli

Betel tsu mli

[Mfonirii ni yɔɔ baafa 27]

Offset tsɔne ni akɛkalaa woji yɛ sui sɔrɔtoi enyɔ mli

Akɛ woji miiwo tsɔne mli ni akɛya

Maŋtsɛyeli Asa

Sɔɔmɔ Nitsumɔ He

    Ga Woji (1980-2026)
    Shi Mli
    Botemɔ Mli
    • Ga
    • Kɛmaje
    • Bɔ Ni Misumɔɔ Lɛ Mihãa
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Mlai Ni Yɔɔ He
    • Ohe Saji
    • Ohe Saji Lɛ Ahe Gbɛjianɔtoo
    • JW.ORG
    • Botemɔ Mli
    Kɛmaje