Buu-Mɔɔ INTANƐT NƆ WOJIATOOHE
Buu-Mɔɔ
INTANƐT NƆ WOJIATOOHE
Ga
@
  • ɛ
  • ɔ
  • ɛ́
  • ɛ̃
  • ɔ̃
  • ã
  • ŋ
  • á
  • BIBLIA
  • WOJI
  • ASAFOŊ KPEEI
  • w89 4/1 bf. 26-29
  • Nitsumɔ Ni Yɔɔ Miishɛɛ

Vidio ko bɛ kɛhã nɔ ni ohala nɛɛ.

Ofainɛ waa, be ni wɔtaoɔ wɔjie vidio lɛ, wɔná naagba ko.

  • Nitsumɔ Ni Yɔɔ Miishɛɛ
  • Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi—1989
  • Saneyitsei Bibii
  • Saji Ni Tamɔ Enɛ
  • Nɔ Ni Na Wɔshihilɛ Nɔ Hewalɛ
  • Baisikle ni Wɔkɛtsu Gbɛgbamɔ Nitsumɔ yɛ France
  • Kaa Ni Wɔkɛkpe Yɛ Spania
  • Akɛ Apasa Folɔ Wɔnaa Akɛ Wɔji Fascistbii
  • Atsɛ Wo Komunistbii Yɛ Ireland
  • Jeŋ Ta II Kɛ Agbɛnɛ Gilead
  • Maŋsɛɛ Sanekpakpa Sɔɔmɔ Yɛ Afrika
  • Tsakemɔi Enyɔ Ni Mifee
  • Sɔɔmɔ Yɛ South Africa
  • Maŋsɛɛ Sanekpakpa Sɔɔmɔ Mli Jɔɔmɔi
  • ‘Miishɛɛ Ji Mɛi Fɛɛ Ni Yaa Nɔ Amɛkwɛɔ Yehowa Gbɛ Lɛ’
    Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi—1991
  • Nitsumɔ ni Tsake Beni Miye Afii 80
    Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi—1998
  • Nɔ ni Hi Fe Fɛɛ ni Mikɛ Miwala Aaafee
    Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi—1995
  • “Akɛ Nɔ ni Wɔhiɛ Nɛkɛ Sɔɔmɔ Nɛɛ . . . , Wɔtsui Efãaa”
    Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi—1995
Kwɛmɔ Ekrokomɛi Hu
Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi—1989
w89 4/1 bf. 26-29

Nitsumɔ Ni Yɔɔ Miishɛɛ

Afii 57 Maŋsɛɛ Sanekpakpashiɛmɔ Shihilɛ

Taakɛ Eric Cooke gba lɛ

MIKPASA dade ni akɛbɔle lɛlɛ ni akɛfoɔ ŋshɔ bibioo lɛ yɛ jetsɛremɔ la ni hiɛ efee kusuu lɛ mli ni mikwɛ ŋwɛi ni tamɔ ediŋ lɛ. Mikɛ minyɛminuu lɛ eshi Southampton, England, gbɛkɛ ni tsɔ hiɛ lɛ ni wɔmiiya Saint-Malo, France. Akɛ gbɛfalɔi hiɛtserɛjielɔi? Dabi, wɔkpɛ wɔyiŋ akɛ wɔkɛ Nyɔŋmɔ Maŋtsɛyeli lɛ he sane lɛ miiya ayaha yɛ France. Beni wɔshɛ Saint-Malo lɛ, wɔkɔlɔ wɔ baisiklei lɛ ni wɔtara nɔ wɔkɛ wɔhiɛ tsɔɔ wuoyigbɛ.

Nɛkɛ ji bɔ ni mikɛ minyɛminuu fioo John je shishi wɔkɛ wɔhe wo maŋsɛɛ sanekpakpashiɛmɔ nitsumɔ lɛ mli fe afii 57 ni eho nɛ. Shi mɛni ha wɔkɛ wɔhe wo be fɛɛ sɔɔmɔ lɛ mli? Mɛni tsirɛ wɔ ni wɔshi Ŋleshi shia ni naagba ko bɛ mli lɛ?

Nɔ Ni Na Wɔshihilɛ Nɔ Hewalɛ

Afi 1922 mli ni minyɛ tee eyabo maŋshiɛmɔ ko ni ji “Nɛgbɛ Gbohii lɛ Yɔɔ?” lɛ toi. Ena he miishɛɛ ni etsɛɛɛ ni ebatsɔ Yehowa tsulɔ ni ejɔɔ ehe nɔ. Shi enɛ eŋɔɔɔ Ataa naa. Eji Anglican Sɔlemɔ lɛ mli nyo, ni ekɛ wɔ etee sɔlemɔ afii babaoo yɛ Hɔgbaa leebi, ni shwane mli lɛ Awo tsɔɔ wɔ nii kɛjɛɔ Biblia lɛ mli.

Afi 1927 mli ni John baye afii 14 ni eje shishi akɛ ekɛ Awo aaaya kpee ni amɛna shia-kɛ-shia odaseyeli nitsumɔ lɛ mli gbɛfaŋnɔ. Shi nɔ ni miyɔɔ lɛ sa mihiɛ, miyɛ nitsumɔ kpakpa yɛ Barclay’s Bank. Shi bulɛ ni miyɔɔ kɛha Awo hewɔ lɛ, mije shishi yɛ naagbee akɛ makase Biblia lɛ kɛ Buu Mɔɔ Asafo lɛ woji krokomɛi. Yɛ no sɛɛ lɛ, mitee nɔ mishwere yɛ mumɔŋ, ni abaptisi mi yɛ 1930.

Beni mishi skul yɛ 1931 lɛ, John je be fɛɛ sɔɔmɔ lɛ shishi akɛ gbɛgbalɔ. Beni ewo ŋaa akɛ mifata ehe yɛ gbɛgbamɔ nitsumɔ lɛ mli lɛ, mishi minitsumɔ yɛ shikatoo he lɛ ni miyafata ehe. Wɔgbɛi hee, Yehowa Odasefoi lɛ ni kpaako wɔnine eshɛ nɔ lɛ wo wɔfaishitswaa lɛ mli hewalɛ. Wɔ klɛŋklɛŋ nitsumɔ lɛ ji maŋ ni atsɛɔ lɛ La Rochelle kɛ shikpɔŋkuku ni ebɔle ehe yɛ France anaigbɛ ŋshɔnaa lɛ.

Baisikle ni Wɔkɛtsu Gbɛgbamɔ Nitsumɔ yɛ France

Yɛ be mli ni wɔtaa baisikle lɛ nɔ kɛyaa wuoyigbɛ kɛjɛ Saint-Malo gbɛ lɛ, kɛ wɔna apol ŋmɔ ni yɔɔ Normandy lɛ, ni wɔnu nɔ ni etsu ni akɛfeɔ daa lɛ he ŋma lɛ, ehaa wɔnaa miishɛɛ. Wɔheee wɔyeee akɛ etsɛŋ, yɛ afii 13 sɛɛ lɛ, abaawuu Jeŋ Ta II mli tai ni ashwie la shi fe fɛɛ yɛ mli yɛ yinɔsane mli lɛ ekome yɛ Normandy ŋshɔ ni bɛŋkɛ jɛmɛ lɛ naa; ni wɔleee akɛ wɔ be fɛɛ sɔɔmɔ lɛ hu sɛɛ baatsɛ nakai. Mikɛ fɛoyeli kɛɛ John akɛ: “Misusuɔ akɛ wɔbaanyɛ wɔya nɔ wɔtsu nii akɛ gbɛgbalɔi afii enumɔ. Armagedon bɛ shɔŋŋ!”

Beni wɔta baisikle nɔ gbii etɛ lɛ, wɔyashɛ La Rochelle. Wɔ fɛɛ wɔnuɔ French wiemɔ lɛ fioo, no hewɔ lɛ ewaaa kɛhaaa wɔ akɛ wɔɔtao tsu ni sa ko wɔhi mli. Wɔtsɔ wɔ baisikle lɛ nɔ wɔtsu akrowai ni shɛɔ shitoi 12 lɛ fɛɛ mli nii, ni wɔja Biblia mli woji hu. Kɛkɛ ni wɔfa kɛtee maŋ kroko mli wɔyafee nakai nɔŋŋ. Odasefoi komɛi bɛ nakai France maŋ lɛ fa lɛ mli.

Yɛ July 1932 lɛ, Asafo lɛ kɛ John ni ekase Spania wiemɔ lɛ tee koni eyasɔmɔ yɛ Spania. Mitee nɔ mitsu nii yɛ France wuoyigbɛ ni mina nyɛmimɛi krokomɛi ni jɛ England bafata mihe kɛtsara nɔ afii enyɔ. Akɛni wɔnyɛɛɛ wɔkɛ Odasefoi komɛi abɔ hewɔ lɛ, nɔ ni wɔfɔɔ feemɔ daa ji sɔlemɔ kɛ Biblia lɛ kasemɔ ni he hiaa ni waje wɔ yɛ mumɔŋ lɛ. Agbɛnɛ wɔkuɔ wɔsɛɛ wɔyaa England daa afi shikome koni wɔya daa afi kpee lɛ.

Ashwie wɔ kɛjɛ France yɛ 1934. Roma Katolek Sɔlemɔ lɛ ni no mli lɛ eyɔɔ mɛi anɔ hewalɛ waa lɛ to enɛ he gbɛjianɔ. Ni maku misɛɛ moŋ maya England lɛ, mikɛ mihe yabɔ Ŋleshi gbɛgbalɔi enyɔ he, ni wɔkɛ wɔyitso tsɔɔ Spania​—wɔtara wɔ baisiklei anɔ taakɛ wɔfɔɔ feemɔ lɛ. Gbɛkɛ ko lɛ wɔwɔ yɛ jwɛiaŋ, gbi kroko hu wɔwɔ yɛ aboŋoi anɔ, be kroko hu wɔwɔ ŋshɔnaa. Yɛ naagbee lɛ wɔyashɛ Barcelona ni yɔɔ Spania kooyi-bokagbɛ lɛ ni wɔyafata John he ni ehere wɔ atuu.

Kaa Ni Wɔkɛkpe Yɛ Spania

Yehowa Odasefoi asafoi komɛi kwraa bɛ Spania yɛ nakai be lɛ mli. Beni wɔtsu nii nyɔji fioo yɛ Barcelona lɛ, wɔtee Tarragona. Jɛmɛ ji he ni wɔje shishi klɛŋklɛŋ wɔkɛ gramofon ni atswaa Biblia mli shiɛmɔ wiemɔi yɛ Spania wiemɔ mli kɛjɛɔ nɔ lɛ tsu nii yɛ. Eye ebua wɔ babaoo, titri lɛ yɛ shwapoi bibii ni gbɔmɛi eyimɔ mli obɔbɔ lɛ amli kɛ hei ni gbɔmɛi jɔɔ amɛhe yɛ.

Beni wɔshɛ Lérida, yɛ kooyi-anaigbɛ lɛ, Odasefonyo ko ni lɛ hu ekome too eyɔɔ he ko banee, Salvador Sirera bafata wɔhe. Akɛni jɛmɛ ni wɔyahi lɛ wo lɛ hewalɛ hewɔ lɛ, esɔmɔ akɛ gbɛgbalɔ yɛ be fioo ko mli. Beni wɔshɛ Huesca lɛ, Nemesio Orus kɛ miishɛɛ here wɔ kɛba eshia bibioo ni yɔɔ ewatsi feemɔ shwapo yiteŋ lɛ mli. Lɛ ji mɔ ni wɔkɛ lɛ fee wɔ klɛŋklɛŋ shia Biblia mli nikasemɔ, ni wɔkɛ Asafo lɛ mra mli woji bibii lɛ eko fee. Wɔfeɔ nikasemɔ nɛɛ ŋmɛlɛtswai enyɔ daa gbi, ni etsɛɛɛ ni ebafata wɔhe akɛ gbɛgbalɔ.

Wɔtsu nii yɛ maŋ ni atsɛɔ lɛ Zaragoza lɛ mli, ni wɔna miishɛɛ akɛ wɔnyɛ wɔye wɔbua Antonio Gargallo kɛ José Romanos, obalaŋtai enyɔ ni kpaako amɛbaana afii nyɔŋmai enyɔ. Amɛbaa wɔtsu bibioo lɛ mli daa gbɛkɛ kɛhaa Biblia lɛ kasemɔ ni wɔkɛ amɛ feɔ yɛ wolo ni ji Government lɛ mli lɛ. Yɛ be ni sa mli lɛ, amɛyi enyɔ lɛ fɛɛ amɛbafata wɔhe yɛ gbɛgbamɔ nitsumɔ lɛ mli.

Akɛ Apasa Folɔ Wɔnaa Akɛ Wɔji Fascistbii

Beni be shwieɔ mli lɛ, no mli lɛ naagba miite shi. Spania Maŋ Ta lɛ miihe afɛ, tawuu ni gbɔmɛi akpei ohai abɔ baagboi yɛ mli lɛ. Mikɛ Antonio kɛ naagba ko kpe yɛ akrowa ko ni bɛŋkɛ Zaragoza lɛ mli. Yoo ko ni he wɔwoji bibii lɛ yasusu akɛ amɛji Katolek lakamɔ wiemɔi ni aŋmala ni amɛfolɔ wɔnaa akɛ wɔji Fascistbii. Amɔmɔ wɔ ni akɛ wɔ tee polis steshɛn. Saagɛnt lɛ bi wɔ akɛ: “Mɛni nyɛfeɔ yɛ akrowa nɛɛ? Gbɔmɛi ni yɔɔ biɛ lɛ ji komunistbii ni amɛsumɔɔɔ Fascistbii ashishiumɔ wiemɔi.”

Beni wɔtsɔɔ wɔnitsumɔ lɛ mli wɔha lɛ lɛ, etsui nyɔ emli. Ekɛ mlihilɛ ha wɔ niyenii ni ewo wɔ ŋaa ni wɔshi akrowa lɛ diŋŋ yɛ shwane mli beni maŋ lɛ mli ejɔ lɛ. Shi beni wɔshi lɛ, no mli lɛ asafo yuu ko miimɛ wɔ. Amɛhe wɔwoji lɛ fɛɛ yɛ wɔdɛŋ. Nɔ ni tee nɔ lɛ ehii kwraa. Shi wɔmiida shi akɛ saagɛnt lɛ ba jɛmɛ ni ekɛ ŋaa wie etsɔɔ asafo yuu lɛ. Beni ekɛɛ amɛ akɛ ebaafata wɔhe kɛya Zaragoza koni ayana nɔyelɔi lɛ, amɛtsui nyɔ amɛmli. Beni wɔshɛ jɛmɛ lɛ, ewie eha wɔ yɛ nɔyelɔi lɛ ahiɛ, ni aŋmɛɛ wɔhe.

Yɛ July 1936, beni maŋ ta lɛ je shishi lɛ, Antonio kpoo akɛ eeewuu eha Franco asraafoi lɛ ni agbe lɛ. Mɛɛ miishɛɛ enɛ aaaji aha mi kɛ John akɛ wɔɔhere lɛ atuu yɛ gbohiiashitee lɛ mli ni wɔna emiishɛɛ ŋmɔlɔ lɛ ekoŋŋ!

Atsɛ Wo Komunistbii Yɛ Ireland

Beni eshwɛ fioo ni maŋ ta lɛ baafɛ lɛ, mikɛ John ku wɔsɛɛ kɛtee England kɛha wɔ daa afi hejɔɔmɔ lɛ. Ta lɛ haaa wɔnyɛ wɔku wɔsɛɛ wɔba Spania, no hewɔ lɛ wɔfee gbɛgbalɔi otsii babaoo yɛ Kent, yɛ wɔshia ni bɛŋkɛ Broadstairs lɛ. Kɛkɛ ni wɔnitsumɔ kroko be shɛ​—Ireland. Asafo lɛ sɛinɔtalɔ, Joseph F. Rutherford to gbɛjianɔ eha wɔ koni wɔya jɛmɛ ni wɔyaja dɛhiɛmɔ wolo tɛtrɛɛ ni egbɛi ji You Have Been Warned (Abɔ Nyɛ Kɔkɔ) lɛ. Asafoi komɛi bɛ Ireland wuoyigbɛ, Odasefoi fioo ko pɛ, ni amɛgbɛ amɛshwa.

Biɛ hu, yɛ Katolek osɔfo ko yisɛɛtsirɛmɔ hewɔ lɛ, akɛ apasa folɔ wɔnaa akɛ wɔji Komunistbii​—nɔ ni teɔ shi shiɔ apasa naafolɔmɔ ni akɛshi wɔ yɛ Spania lɛ! Be ko lɛ Katolek kuu ko ni amɛmli efu babote shia ni wɔyɔɔ mli lɛ, amɛloo wɔwoji ni yɔɔ adekai amli lɛ fɛɛ ni amɛyasha. Wɔkɛ niseniianii ni tamɔ nɛkɛ kpe yɛ gbɛi sɔrɔtoi anɔ dani wɔku wɔsɛɛ wɔba England yɛ 1937 latsaa be mli.

Jeŋ Ta II Kɛ Agbɛnɛ Gilead

Beni Jeŋ Ta II fɛ yɛ September 1939 lɛ, no mli lɛ John miisɔmɔ yɛ Bordeaux, France, ni mi ji asafo nɔkwɛlɔ yɛ Derby, England. Aha gbɛgbalɔi komɛi ni John fata he ni bafata mihe lɛ ye amɛhe akɛ ehe ehiaaa ni amɛkɛ amɛhe awo asraafoi anitsumɔ mli, shi mɛi krokomɛi, tamɔ mi lɛ, aŋmɛɛɛ wɔ gbɛ nakai. No hewɔ lɛ akɛ mi wo tsuŋ ni ajie mi yɛ tawuu be lɛ mli. Tsuishiŋmɛɛ he miihia koni wɔnyɛ wɔdamɔ shihilɛi ni wɔkɛkpeɔ yɛ tawuu be mli gbokɛlɛfoi atsuŋ lɛ naa, shi wɔle akɛ wɔnyɛmimɛi ni yɔɔ Europa lɛ miina nɔ babaoo fe nakai.

Yɛ ta lɛ sɛɛ lɛ, Buu Mɔɔ Asafo lɛ sɛinɔtalɔ hee, Nathan H. Knorr, basara England ni eto gbɛjianɔ koni gbɛgbalɔi komɛi aya Watchtower Bible School of Gilead ni yɔɔ New York lɛ kɛha maŋsɛɛ sanekpakpashiɛmɔ he tsɔsemɔ. No hewɔ lɛ May 1946 lɛ, mi kɛ John fo Atlantic ŋshɔ lɛ yɛ ŋshɔ hiɛ lɛlɛ ko ni afee aha tawuu be lɛ ni atsɛɔ lɛ Liberty lɛ mli.

Gilead skul kuu ni ji kpaanyɔ lɛ ji majimaji ateŋ kuu lɛlɛŋ. Mɛɛ niiashikpamɔ ni haa mɔ tsui nyaa nɛ akɛ wɔkɛ gbɛgbalɔi ni amɛtsɛ yɛ sɔɔmɔ nɛɛ mli aaakase nii ni wɔkɛ amɛ abɔ yɛ nyɔji enumɔ nikasemɔ mli! Yɛ naagbee lɛ, wɔgbe nikasemɔ naa ni wɔbale he ni akɛ wɔ baaya. Akɛ mi tee Southern Rhodesia, ni amrɔ nɛɛ atsɛɔ jɛmɛ Zimbabwe lɛ, ni akɛ John tee Portugal kɛ Spania.

Maŋsɛɛ Sanekpakpa Sɔɔmɔ Yɛ Afrika

Miyashɛ Cape Town, South Africa yɛ November 1947. Lɛlɛ kroko kɛ mihefatalɔi skulbii Ian Fergusson kɛ Harry Arnott ba. Etsɛɛɛ ni nyɛminuu Knorr basara jɛmɛ ni wɔfee kpee yɛ Johannesburg. Kɛkɛ ni wɔfa kɛtee kooyigbɛ yɛ wɔnitsumɔ lɛ mli​—Ian tee Nyasaland (amrɔ nɛɛ Malawi) , Harry tee Northern Rhodesia (amrɔ nɛɛ Zambia) , ni mitee Southern Rhodesia (Zimbabwe) . Beni be shwieɔ mli lɛ, Asafo lɛ to nitsumɔ he nine, ni ahala mi akɛ nitsumɔ he nine nɔkwɛlɔ. No mli lɛ wɔyɛ asafoi 117 kɛ shiɛlɔi aaafee 3,500 yɛ maŋ lɛ mli.

Etsɛɛɛ ni maŋsɛɛ sanekpakpashiɛlɔi heei ejwɛ ba. Amɛmiikpa gbɛ akɛ amɛnitsumɔ lɛ baafee su tsui ni akɛ jwɛi eha yiteŋ, jatai ni miifo shi gbɛkɛ, onufui ni hɔlɔ saatsei ashishi, kɛ shihilɛi ni tsɔɔ hiŋmɛigbelemɔ ni bɛ. Shi moŋ, amɛna tsei kɛ amɛyiteŋ fɔfɔi ni ato amɛ srɛnɛɛ yɛ Bulawayo gbɛjegbɛi ahe, ŋmɛnɛŋmɛnɛ beaŋ tsui kɛ nibii, kɛ gbɔmɛi ni amɛfee klalo akɛ amɛbaabo Maŋtsɛyeli lɛ he sane lɛ toi, ni amɛtsɛ enɛ akɛ gbɛgbalɔ lɛ paradeiso.

Tsakemɔi Enyɔ Ni Mifee

Beni abaptisi mi yɛ 1930 lɛ, no mli lɛ shishinumɔ fioo ko pɛ wɔyɔɔ yɛ mɛi ni baana naanɔ wala yɛ shikpɔŋ nɔ lɛ he. No hewɔ lɛ mikɛ John fɛɛ yeɔ Kaimɔ lɛ niyenii lɛ yɛ nakai be lɛ mli, taakɛ mɔ fɛɛ mɔ feɔ lɛ. Yɛ 1935, beni abayoo “asafo babaoo” lɛ ni yɔɔ Kpojiemɔ yitso 7 lɛ akɛ shikpɔŋ nɔ “gwaŋtɛŋ” kuu lɛ, enɛ tsakeee wɔjwɛŋmɔ. (Kpojiemɔ 7:9; Yohane 10:16) Kɛkɛ ni yɛ 1952 lɛ, The Watchtower lɛ baafa ni ji 63 lɛ ŋma sane ko ni kɛ mlitsɔɔmɔ ha yɛ sɔrɔtofeemɔ ni ka shikpɔŋ nɔ hiɛnɔkamɔ lɛ kɛ ŋwɛi hiɛnɔkamɔ lɛ teŋ. Wɔbayoo akɛ wɔbɛ ŋwɛi hiɛnɔkamɔ, shi moŋ wɔ hiɛnɔkamɔ ji wala yɛ paradeiso shikpɔŋ nɔ.​—Yesaia 11:​6-9; Mateo 5:5; Kpojiemɔ 21:​3, 4.

Mɛni ji tsakemɔ kroko lɛ? No mli lɛ miiná Myrtle Taylor, ni kɛ wɔ etsu nii afii etɛ lɛ he miishɛɛ yɛ be fɛɛ mli. Akɛni ebafee faŋŋ akɛ lɛ hu enuɔ he nakai nɔŋŋ yɛ mihe ni wɔ fɛɛ wɔnaa maŋsɛɛ sanekpakpa sɔɔmɔ lɛ he miishɛɛ waa hewɔ lɛ, wɔbote gbalashihilɛ mli yɛ July 1955. Myrtle etee nɔ efee ŋa yelikɛbualɔ diɛŋtsɛ.

Sɔɔmɔ Yɛ South Africa

Yɛ 1959 mli lɛ, nyɛminuu Knorr basara Southern Rhodesia, ni akɛ sɔɔmɔ hee wo mi kɛ Myrtle dɛŋ yɛ South Africa. Etsɛɛɛ ni wɔje shishi yɛ kpokpaa nɔkwɛmɔ nitsumɔ lɛ mli. Miishɛɛ gbii nɛ. Shi miida, ni Myrtle gbɔmɔtsoŋ hewalɛnamɔ hu miigba enaa ni enɛ kɛ yeyeeyefeemɔ miiba wɔnɔ. Bei bashwie mli ni wɔnyɛɛɛ wɔdamɔ kpokpaa nitsumɔ lɛ naa dɔŋŋ, no hewɔ lɛ wɔto maŋsɛɛ sanekpakpashiɛlɔi ashia yɛ Cape Town ni wɔsɔmɔ yɛ jɛmɛ afii babaoo. Yɛ sɛɛ mli lɛ akɛ wɔ tee Durban yɛ Natal.

Nii ni wɔyaatsu yɛ jɛmɛ lɛ yɛ Chatsworth,he ni Indiabii babaoo yɔɔ. Etamɔ maŋsɛɛ sanekpakpashiɛmɔ nitsumɔ yɛ maŋsɛɛ nitsumɔ mli​—eji kaa diɛŋtsɛ kɛha wɔ maŋsɛɛ sanekpakpashiɛlɔi ni wɔdara lɛ. Beni wɔshɛ jɛmɛ yɛ February 1978 lɛ, asafo ko yɛ jɛmɛ ni Odasefoi 96 yɔɔ mli, ni amɛteŋ mɛi ni fa ji Indiabii. Esa akɛ wɔkase Hindubii ajamɔ lɛ koni wɔnu amɛkusuŋ nifeemɔi ashishi. Gbɛ ni bɔfo Paulo tsɔ nɔ ekɛye odase yɛ Ateene lɛ fee nɔkwɛmɔ nɔ kpakpa ni ye ebua wɔ.​—Bɔfoi lɛ Asaji 17:​16-34.

Maŋsɛɛ Sanekpakpa Sɔɔmɔ Mli Jɔɔmɔi

Amrɔ nɛɛ miye afii 78, ni miyɛ afii 57 akɛ maŋsɛɛ sanekpakpa sɔɔlɔ yɛ misɛɛ. Kwɛ bɔ ni yifalɛ ni etee nɔ yɛ maji ni misɔmɔ yɛ mli lɛ ewo mi hewalɛ eha! France eshɛ Maŋtsɛyeli shiɛlɔi 100,000, Spania fe 70,000 ni South Africa etee hiɛ kɛjɛ 15,000 beni wɔshɛ jɛmɛ lɛ kɛyashɛ nɔ ni fe 43,000.

Obalaŋtai, ani shihilɛ ni nyɛyɔɔ mli lɛ ŋmɛɔ nyɛ gbɛ koni nyɛbote be fɛɛ sɔɔmɔ lɛ mli? Kɛji nakai lɛ, manyɛ mama nɔ mi maha nyɛ akɛ no ji nitsumɔ ni hi fe fɛɛ. Jeee akɛ eji hebuu nɔ kɛmiijɛ naagbai kɛ kaai ni baa obalaŋtai anɔ ŋmɛnɛ lɛ mli kɛkɛ shi moŋ ebaanyɛ ekudɔ osu kɛ baŋ koni ohi shi yɛ Yehowa jalɛ taomɔ nii anaa. Mɛɛ hegbɛ enɛ ji kɛha obalaŋtai kɛ onukpai fɛɛ akɛ amɛaasɔmɔ Yehowa bianɛ!

[Mfoniri ni yɔɔ baafa 29]

Saralɔ ko ba Myrtle Cooke kpata lɛ shishi

    Ga Woji (1980-2026)
    Shi Mli
    Botemɔ Mli
    • Ga
    • Kɛmaje
    • Bɔ Ni Misumɔɔ Lɛ Mihãa
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Mlai Ni Yɔɔ He
    • Ohe Saji
    • Ohe Saji Lɛ Ahe Gbɛjianɔtoo
    • JW.ORG
    • Botemɔ Mli
    Kɛmaje