Buu-Mɔɔ INTANƐT NƆ WOJIATOOHE
Buu-Mɔɔ
INTANƐT NƆ WOJIATOOHE
Ga
@
  • ɛ
  • ɔ
  • ɛ́
  • ɛ̃
  • ɔ̃
  • ã
  • ŋ
  • á
  • BIBLIA
  • WOJI
  • ASAFOŊ KPEEI
  • w82 7/1 bf. 4-6
  • Hela​—Mɛɛ Hiɛnɔkamɔ Kɛha Hejɔlɛnamɔ Yɔɔ?

Vidio ko bɛ kɛhã nɔ ni ohala nɛɛ.

Ofainɛ waa, be ni wɔtaoɔ wɔjie vidio lɛ, wɔná naagba ko.

  • Hela​—Mɛɛ Hiɛnɔkamɔ Kɛha Hejɔlɛnamɔ Yɔɔ?
  • Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi—1982
  • Saneyitsei Bibii
  • Saji Ni Tamɔ Enɛ
  • MƐNI HEWƆ WƆNAA NƆ̃ YƐ HELAI AMLI
  • BELƐ ANI HELA JI ESHA HE TOIGBALAMƆ?
  • MƐNI HEWƆ GBƆMƐI KPAKPAI AHE YEƆ?
  • ANI NYƆŊMƆ MIISUMƆ NI EHA GBƆMƐI AHI GBƆMƆTSOŊ HEWALƐNAMƆ KPAKPA MLI?
  • MƐƐ GBƐ NƆ NYƆŊMƆ TSƆ EBAA ISRAELBII LƐ AGBƆMƆTSOŊ HEWALƐNAMƆ MLI ŊMƐNƐ?
  • ANI NYƆŊMƆ YEƆ EBUAA WƆ KONI WƆHI GBƆMƆTSOŊ HEWALƐNAMƆ MLI ŊMƐNƐ?
  • ANI WƆBAANYƐ WƆNA GBƆMƆTSOŊ HEWALƐ NI HIƆ SHI DAA?
  • MƐNI HEWƆ WƆNAA NƆ̃ YƐ HELA MLI LOLO, AKƐNI KƐJƐ BE MLI NI YESU GBO KƐHA WƆ NƐƐ NƆ NI MIIHE ASHƐ AFII 2,000 NƐ LƐ?
  • MƐƐ BE MLI ABAAJIE HELA KƐYA KWRAA YƐ NAAGBEE?
  • Beni Weku Lɛ Mli Nyo Ko He Miiye
    Nɔ Diɛŋtsɛ ni Kɛ Weku Miishɛɛ Baa
  • Etsɛŋ Hela Loo Gbele Bɛ Dɔŋŋ!
    Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi—1991
  • Bɔ ni Hemɔkɛyeli Baanyɛ Aye Abua Mɛi ni He Yeɔ Lɛ
    Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi—1992
  • Ani Abonsam Ji Mɔ ni Haa Wɔhe Yeɔ?
    Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi—1999
Kwɛmɔ Ekrokomɛi Hu
Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi—1982
w82 7/1 bf. 4-6

Hela​—Mɛɛ Hiɛnɔkamɔ Kɛha Hejɔlɛnamɔ Yɔɔ?

ANYƐŊ aje he ŋwane akɛ yɛ nibii ni haa adesa he yeɔ lɛ ashishinumɔ babaoo ni tsofafeelɔi ena hewɔ lɛ, amɛnyɛ amɛshwere waa yɛ nɛkɛ helai nɛɛ ekomɛi atsamɔ mli. Shi kɛ lɛ, shihilɛ mli naagbai haaa mɛi pii ana sɛɛnamɔi ni jɛɔ tsofafeemɔ mli baa nɛɛ amli ŋɔɔmɔ. No hewɔ lɛ babaoo yɛ ni esa akɛ afee ni nibii aya hiɛ.

Shi kɛ lɛ, nɔ ko hɔ hela kɛ gbele sɛɛ ni tsofafeelɔi bɛ hewalɛ akɛ amɛaanyɛ amɛtsu nakai nii lɛ he nii. Yɛ enɛ hewɔ lɛ, gbɔmɛi nyɛŋ amɛjɛ amɛ diɛŋtsɛ amɛ hewalɛ mli amɛye omanye yɛ ta ni amɛwuɔ amɛshiɔ hela lɛ mli kɔkɔɔkɔ. Shi kɛji akɛ wɔbaanyɛ wɔyoo shishijee naagba lɛ ebaanyɛ eye ebua wɔ ni wɔna, kɛji akɛ wɔbaanyɛ wɔna hiɛnɔkamɔ ko kɛha hejɔlɛ kɛjɛ nɛkɛ henyɛlɔ nɛɛ dɛŋ.

MƐNI HEWƆ WƆNAA NƆ̃ YƐ HELAI AMLI

Ajie yiŋtoo titri ni haa gbɔmɛi ahe yeɔ ni amɛgboiɔ lɛ kpo yɛ shiwoo ko ni yɔɔ naakpɛɛ ni Nyɔŋmɔ kɛha blema Israelbii lɛ mli: “Ni maŋbii lɛ ateŋ mɔ ko ekɛŋ akɛ: ‘Mihe miiye.’ Ejaakɛ mɛi ni yɔɔ shikpɔŋ lɛ nɔ lɛ baafee mɛi ni akɛ amɛtɔmɔi eke amɛ.” (Yesaia 33:​24, NW) Biɛ ji he ni akɛ hela toɔ “tɔmɔ” loo esha he. Ni heyeli kɛmiijɛ hela mli lɛ kɔɔ eshaifaa he.

BELƐ ANI HELA JI ESHA HE TOIGBALAMƆ?

Hela baanyɛ afee nɔ ni jɛ esha diɛŋtsɛ. Biblia lɛ bɔɔ wɔ kɔkɔ akɛ: “Nɔ pɛ ni gbɔmɔ duɔ lɛ, no nɔŋŋ ebaakpa hu.” (Galatabii 6:⁠7) Taakɛ wɔna momo lɛ, mɛi ni “duɔ” jeŋba gbonyo lɛ, mɛi ni shɛreɔ tawa, mɛi ni yeɔ dãatɔɔ kɛ fufeemɔ he fɔ lɛ ‘miikpa helai babaoo.’ Eji anɔkwale akɛ jeee helai lɛ fɛɛ nɛkɛ nibii nɛɛ kɛbaa. Shi kɛ̃lɛ, abaanyɛ ana helai fɛɛ ashishifã yɛ “tɔmɔ” loo esha mli.

MƐNI HEWƆ GBƆMƐI KPAKPAI AHE YEƆ?

Nɔ ni jɛ enɛ ji akɛ esha ni ji hela shishifã lɛ jeee wɔ diɛŋtsɛ wɔ nɔ̃. Eba jeeŋmɔ beebe ko, yɛ adesa yinɔsane shishijee be mli tɔ̃ɔ. Biblia lɛ kɛɔ wɔ akɛ Nyɔŋmɔ bɔ klɛŋklɛŋ gbɔmɔ lɛ, Adam, akɛ mɔ ni yeɔ emuu, mɔ ni yɔɔ hewalɛ ni ebaanyɛ ehi shi kɛya naanɔ. Ya ni eeeya nɔ ená enɛɛmɛi fɛɛ mli ŋɔɔmɔ lɛ damɔ e-Bɔlɔ lɛ toiboo nɔ. Adam hala akɛ ebaatse atua ni etse ehe kɛjɛ Nyɔŋmɔ, ni ji “wala nu bu” lɛ he. No hewɔ lɛ klɛŋklɛŋ gbɔmɔ lɛ bafee mɔ ni yeee emuu, helai baanyɛ amɔ lɛ, koni yɛ naagbee lɛ egbo.​—1 Mose 2:​17; 3:​1-19; Lala 36:⁠10.

Ale jogbaŋŋ akɛ abaanyɛ aná helai komɛi kɛjɛ fɔlɔi aŋɔɔ. Nakai nɔŋŋ hu anaa esha, emuu ni ayeee kɛ gbele kɛjɛɔ fɔlɔi aŋɔɔ. “Gbɔmɔ kome nɔ esha tsɔ kɛba je lɛŋ, ni gbele tsɔ esha nɔ kɛba, ni no ha gbele lɛ tsɛŋe gbɔmɛi fɛɛ, ejaakɛ amɛfɛɛ amɛfee esha.” (Romabii 5:12) Gboshinii ni Adam kɛha ebii ji wala ni yeee emuu ni hela kɛ gbele baanyɛ aba nɔ. Enɛ ji nɔ titri hewɔ ni hela yɔɔ ŋmɛnɛ.

ANI NYƆŊMƆ MIISUMƆ NI EHA GBƆMƐI AHI GBƆMƆTSOŊ HEWALƐNAMƆ KPAKPA MLI?

Hɛɛ, eesumɔ! Ákɛ nɔkwɛmɔ nɔ lɛ, ekɛɛ Israelbii lɛ akɛ: “Ni Yehowa aaakɔ ohela fɛɛ hela ashɛ afɔ.”​—5 Mose 7:⁠15.

MƐƐ GBƐ NƆ NYƆŊMƆ TSƆ EBAA ISRAELBII LƐ AGBƆMƆTSOŊ HEWALƐNAMƆ MLI ŊMƐNƐ?

Eha amɛ mlai sɔrɔtoi ni gbɛ ni amɛaatsɔ nɔ amɛbaa amɛgbɔmɔtsoŋ hewalɛnamɔ yi hu fata he. Tsofafeelɔ ko wie nɛkɛ mlai nɛɛ ahe akɛ: “Tsofafeelɔi ni pɛiɔ nibii amli ni le nii jogbaŋŋ ni bianɛ amɛmiitsa nitsumɔi kpakpai komɛi lɛ miimu sane naa akɛ Biblia lɛ ji wolo ko ni ji anɔkwale yɛ jeŋ nilee mli . . . Anɔkwalei ni kɔɔ wala he, helai amlitaomɔ, etsamɔ kɛ tsofai ni akɛtsĩɔ helai anaa ni yɔɔ Biblia lɛ mli lɛ nɔ kwɔlɔ, ni anyɛɔ akɛ he fɔɔ nɔ kwraa fe nɔ ni Hippocrates ka eyiŋ eŋmala eshwie shi lɛ.” Hippocrates ni yɛ bei komɛi amli lɛ atsɛɔ lɛ “ŋmɛnɛŋmɛnɛ beaŋ tsofafeemɔtsɛ” lɛ hi shi aaafee afii 1,000 yɛ be mli ni Nyɔŋmɔ kɛ mla lɛ ha Israelbii lɛ sɛɛ.

ANI NYƆŊMƆ YEƆ EBUAA WƆ KONI WƆHI GBƆMƆTSOŊ HEWALƐNAMƆ MLI ŊMƐNƐ?

Hɛɛ, famɔi yɛ Biblia lɛ mli kɛha wɔ ŋmɛnɛ ni kɛ wɔnyiɛ sɛɛ lɛ eeebaa wɔ gbɔmɔtsoŋ hewalɛnamɔ yi. Dãatɔɔ, fufeemɔ, mɛi ni kɛ amɛhe feɔ yakayaka nii, gbalafitemɔ kɛ ajwamaŋbɔɔ ni kɛ henumɔŋ naagbai kɛ agbɛnɛ gbɔmɔtsoŋ helai sɔrɔtoi baa lɛ ji nibii ni agu kwraa yɛ Biblia lɛ mli. (Abɛi 23:​20, 21, 29-35; 1 Korintobii 6:​9-11) Nakai nɔŋŋ hu kɛji akɛ ‘wɔtsuu wɔhe kɛjɛ heloo kɛ mumɔ fɛɛ he muji mli’ lɛ, wɔbaanyɛ wɔkwa helai ni baa kɛjɛɔ tawa shɛremɔ, tsofai ni akɛtsuɔ nii yɛ gbɛ fɔŋ nɔ kɛ Betel-nut ni tamɔ tsɛrɛ ni amɛkpeɔ mli baa lɛ. (2 Korintobii 7:⁠1) Hejuu daa gbi po nyɛɔ ebaa wɔ gbɔmɔtsoŋ hewalɛnamɔ yi. Nɔ ni fata he lɛ, akɛɔ wɔ akɛ: “Tsuijurɔ lɛ, tsofa kpakpa ni; shi ŋkɔmɔyeli mumɔ lɛ, ehaa mɔ wuiaŋ gbĩɔ.” (Abɛi 17:22) Ŋmɛnɛ, nɔ ni naagba, awerɛho, mɔ kome shihilɛ kɛ henumɔi krokomɛi tsuɔ yɛ hela mli lɛ ji nii ni miije kpo faŋŋ. Tsofafeelɔ ko kɛɛ akɛ helatsɛmɛi fɛɛ ni baa helatsamɔ he lɛ ateŋ mɛi oha mlijaa 90 miina nɔ yɛ nɔnyɛɛ ni baa amɛhenumɔ nɔ lɛ mli. Biblia lɛ tsɔɔ bɔ ni ‘tsuijurɔ’ he hiaa ni eyeɔ ebuaa wɔ bɔni afee ni wɔnyɛ wɔle gbɛ ni wɔɔtsɔ nɔ wɔha wɔtsuii anya lɛ.

Kɛji akɛ wɔnyiɛ enɛɛmɛi kɛ Biblia mli ashishitoo mlai krokomɛi asɛɛ lɛ, abaabu wɔhe kɛjɛ helai sɔrɔtoi babaoo ni baa mɛi anɔ ŋmɛnɛ lɛ ahe.

ANI WƆBAANYƐ WƆNA GBƆMƆTSOŊ HEWALƐ NI HIƆ SHI DAA?

Hɛɛ, wɔbaanyɛ wɔna, kɛji akɛ wɔfee nɔ ni Adam nyɛɛɛ afee lɛ​—wɔkɛ wɔhe fɛɛ fɔ Nyɔŋmɔ nɔ ni wɔbo Lɛ toi. Yesu Kristo miitsu wɔ kpɔmɔ kɛmiijɛ hela mli kwraa lɛ he nii. Afɔ Yesu yɛ naakpɛɛ gbɛ nɔ, ajie hewalɛ kɛjɛ ŋwɛi kɛtsɔ Nyɔŋmɔ Ofe lɛ hewalɛ nɔ kɛjɛ enunyam gbɛhe lɛ mli kɛbawo obalayoo fro ko fɔmɔ wɔlɔ mli. No hewɔ lɛ akɛni ebɛ adesa tsɛ ko hewɔ lɛ, enaaa wala ni yeee emuu ni Adam kɛha wɔteŋ mɛi ni eshwɛ lɛ akɛ gboshinii lɛ eko.

Yesu yeɔ emuu. Etsɔ nifeemɔ ni suɔmɔ kpele yɔɔ mli nɔ ekɛ ewala ni yeɔ emuu lɛ sha afɔle eha wɔ, bɔni afee ni wɔnine ashɛ emuuyeli ni Adam laaje lɛ nɔ ekoŋŋ. Kɛ akɛ nakai afɔleshaa lɛ jara lɛ bɔi adesai ahe nitsumɔ kwraa lɛ, hela, gbele lɛ naagbai fɛɛ ni emuu ni ayeee kɛba lɛ baaho aya.​—Mateo 1:​18-23; 20:​28; Hebribii 7:⁠26.

Nɛkɛ gbɛ nɔ gbalɛ ni kɔɔ Yesu he lɛ baatsɔ aba mli: “Apila lɛ yɛ wɔ nɔtɔmɔi lɛ ahewɔ . . . ni ehe faji lɛ akɛtsaa wɔ.”​—Yesaia 53:5; 1 Petro 2:⁠24.

ANI YESU YƐ HEWALƐ DIƐŊTSƐ NI EKƐAATSA GBƆMƐI LO?

Hɛɛ, Yesu “tsaa hela fɛɛ hela kɛ hejaramɔ fɛɛ hejaramɔ yɛ ma lɛŋ” yɛ odasefoi babaoo ni anyɛŋ akane amɛ lɛ ahiɛ. (Mateo 9:35) Etee gbohii ashi po. (Yohane 11:​43, 44) Jeee tsofafeemɔ he nilee ni Yesu kase hewɔ ni enyɛ efee enɛ, shi moŋ efee yɛ Nyɔŋmɔ mumɔ lɛ hewalɛ mli. Ekɛ enɛ fee nɔkwɛmɔ nɔ akɛ gbi ko baaba ni abaanyɛ ni abaajie helai fɛɛ kɛ gbele po kɛya. Shi helai ni Yesu tsa yɛ nakai be lɛ mli lɛ ji nɔ ni hiɔ shi be fioo ko. Mɛi ni atsa amɛ lɛ ahe baanyɛ aye ekoŋŋ, ni mɛi ni atee amɛ shi lɛ hu gboi ekoŋŋ.

MƐNI HEWƆ WƆNAA NƆ̃ YƐ HELA MLI LOLO, AKƐNI KƐJƐ BE MLI NI YESU GBO KƐHA WƆ NƐƐ NƆ NI MIIHE ASHƐ AFII 2,000 NƐ LƐ?

Hetoo lɛ ji akɛ esha ni aaajie kɛya lɛ kɔɔ Nyɔŋmɔ yiŋtooi krokomɛi ahe hu​—tamɔ sane ni kɔɔ jeŋ muu fɛɛ maŋtsɛ, Satan Abonsam ni aaajie lɛ kɛya adesai akojomɔ, mɛi ni aaana amɛ akɛ anɔkwafoi lɛ ayiwalaheremɔ kɛ nɔyeli ni baaha gbɔmɛi lɛ atsui anyɔ amɛmli kɛha jeŋ nɛɛ hu he. Nyɔŋmɔ maŋtsɛyeli kɛtsɔ Kristo nɔ lɛ nɔ abaatsɔ atsu nɛkɛ yiŋtooi nɛɛ fɛɛ he nii. (Mateo 6:10) Nɛkɛ yiŋtooi wuji nɛɛ biɔ be koni akɛtsu he nii.​—2 Petro 3:​5-13.

MƐƐ BE MLI ABAAJIE HELA KƐYA KWRAA YƐ NAAGBEE?

Wɔle akɛ etsɛŋ! Yesu kɛ “okadi” ni atsɔɔ mli fitsofitso ha esɛɛnyiɛlɔi lɛ bɔni afee ni amɛyoo be ni eje enɔyeli shishi akɛ maŋtsɛ yɛ ŋwɛi​—nakai nifeemɔ ni nyiɛɔ Nyɔŋmɔ yiŋtoo krokomɛi amlibaa hiɛ lɛ. Nɔ ni fata nakai “okadi” lɛ he ji jeŋ tai, gbeyei ni aaashe wɔsɛɛ be waa, hɔmɔ ni baagbɛ ashwa, tsɛŋemɔhelai kɛ nibii krokomɛi ni wɔnaa akɛ eeba ŋmɛnɛ lɛ. Mɛni hewɔ okaneee Yesu wiemɔi lɛ kɛ amaniɛbɔɔ krokomɛi ni bɔfo Paulo kɛfata he lɛ? Kwɛmɔ akɛ ani okpɛlɛŋ nɔ akɛ beni Yesu wie he lɛ mli wɔyɔɔ nɛɛ lo.​—Kwɛmɔ Mateo, yitso 24, Marko 13, Luka, yitso 21 kɛ 2 Timoteo 3:​1-5.

Be ni Nyɔŋmɔ maŋtsɛyeli lɛ kɛ ehe aaawo adesai asaji amli lɛ nɛ. (Mateo 24:​14; 25:​31-46; Daniel 2:44) Kɛji akɛ wɔkase nɔ ni ji Nyɔŋmɔ suɔmɔnaa nii kɛha wɔ, ni wɔtsu he nii lɛ, wɔbaanyɛ wɔhi shi ni wɔye Biblia mli shiwooi wuji lɛ ekomɛi amlibaa he odase. Shihilɛi ni Nyɔŋmɔ wo blema Israelbii lɛ ashi yɛ he lɛ ji nibii ni wɔbaanyɛ wɔna: “No mli lɛ aaagbele shwilafoi ahiŋmɛii, ni aaagbele toimulɔi atoii. No mli lɛ obubuafoi aaatumɔ akɛ ofrote, ni mumui lilɛi hu aaala kɛ nyamɔ.”​—Yesaia 35:​5, 6.

Fɔlɔi yeŋ awerɛho yɛ amɛbii ahelai ahe dɔŋŋ. Ni obalaŋtai ahiɛnɔkamɔi hu efeŋ yaka; ni gbɔmɔtsoŋ gbɔjɔmɔ haŋ nibii amli awa aha mɛi ni amɛdara lɛ. Shi moŋ, ebaafee tamɔ nɔ ni bɔfo Yohane na yɛ ninaa mli lɛ: “Ni Nyɔŋmɔ aaatsumɔ amɛhiɛaŋ yaafonui fɛɛ, ni gbele bɛ dɔŋŋ, ni ŋkɔmɔyeli ko kɛ bolɔmɔ ko kɛ nɔnaa ni hu bɛ dɔŋŋ.”​—Kpojiemɔ 21:⁠4.

Ani nɛkɛ nibii nɛɛ baaba lɛlɛŋ? Amɛbaaba lɛlɛŋ. Yohane nu ni Yehowa diɛŋtsɛ miima nɔ mi, ejaakɛ wɔkaneɔ akɛ: “Ni mɔ ni ta maŋtsɛsɛi lɛ nɔ lɛ kɛɛ: Naa, miifee nii fɛɛ ehee. Ni ekɛɛ mi akɛ: Ŋmaa, ejaakɛ nɛkɛ wiemɔi nɛɛ, anɔkwa wiemɔi ni ma shi shiŋŋ ni.” (Kpojiemɔ 21:⁠5) Gbɔmɔ baaye ehe kɛjɛ hela mli yɛ nakai be ni bɛŋkɛɔ oyayaayai lɛ mli. Ebaafee anɔkwale yɛ naakpɛɛ gbɛ nɔ akɛ “maŋbii lɛ ateŋ mɔ ko ekɛŋ akɛ: ‘Mibɛ hewalɛ.’ Ejaakɛ gbɔmɛi ni hiɔ shikpɔŋ lɛ nɔ lɛ baafee mɛi ni akɛ amɛnɔtɔmɔi eke amɛ.”​—Yesaia 33:​24, NW.

    Ga Woji (1980-2026)
    Shi Mli
    Botemɔ Mli
    • Ga
    • Kɛmaje
    • Bɔ Ni Misumɔɔ Lɛ Mihãa
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Mlai Ni Yɔɔ He
    • Ohe Saji
    • Ohe Saji Lɛ Ahe Gbɛjianɔtoo
    • JW.ORG
    • Botemɔ Mli
    Kɛmaje