Buu-Mɔɔ INTANƐT NƆ WOJIATOOHE
Buu-Mɔɔ
INTANƐT NƆ WOJIATOOHE
Ga
@
  • ɛ
  • ɔ
  • ɛ́
  • ɛ̃
  • ɔ̃
  • ã
  • ŋ
  • á
  • BIBLIA
  • WOJI
  • ASAFOŊ KPEEI
  • be nikasemɔ 31 bf. 190-bf. 193 kk. 2
  • Bulɛ ni Ajieɔ lɛ Kpo Atsɔɔ Mɛi Krokomɛi

Vidio ko bɛ kɛhã nɔ ni ohala nɛɛ.

Ofainɛ waa, be ni wɔtaoɔ wɔjie vidio lɛ, wɔná naagba ko.

  • Bulɛ ni Ajieɔ lɛ Kpo Atsɔɔ Mɛi Krokomɛi
  • Ná Teokrase Sɔɔmɔ Skul Tsɔsemɔ lɛ He Sɛɛ
  • Saji Ni Tamɔ Enɛ
  • Nɔkwɛmɔnii ni Damɔ Shihilɛi ni Ale Nɔ
    Ná Teokrase Sɔɔmɔ Skul Tsɔsemɔ lɛ He Sɛɛ
  • Mfonirii kɛ Nitsumɔ ni Mɔɔ Shi
    Ná Teokrase Sɔɔmɔ Skul Tsɔsemɔ lɛ He Sɛɛ
  • Hã Mɛi Ana Akɛ Obuɔ Amɛ
    Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi (Nikasemɔ Nɔ)—2025
  • Mɛni Hewɔ Esa Akɛ Obu Mɛi Ni Yɔɔ Hegbɛ Lɛ?
    Bɔ Ni Ooofee Ohi Nyɔŋmɔ Suɔmɔ Lɛ Mli
Kwɛmɔ Ekrokomɛi Hu
Ná Teokrase Sɔɔmɔ Skul Tsɔsemɔ lɛ He Sɛɛ
be nikasemɔ 31 bf. 190-bf. 193 kk. 2

NIKASEMƆ 31

Bulɛ ni Ajieɔ lɛ Kpo Atsɔɔ Mɛi Krokomɛi

Mɛni ehe hiaa ni ofee?

Susumɔ mɛi krokomɛi ahe, ni okɛ woo aha amɛ.

Mɛni hewɔ ehe hiaa?

Bulɛ kpo ni ajieɔ lɛ ji Kristofoi ataomɔ nii ní haa mɛi krokomɛi sumɔɔ akɛ amɛaabo nɔ ni ojɛɔ Biblia lɛ mli otsɔɔ amɛ lɛ toi.

ŊMALƐI lɛ kɛɔ wɔ akɛ ‘wɔwo mɛi fɛɛ,’ ni ‘wɔkawie mɔ ko he efɔŋ.’ (1 Pet. 2:17; Tito 3:2) Eji anɔkwale akɛ “abɔ” adesa fɛɛ adesa ni wɔkɛkpeɔ lɛ “yɛ Nyɔŋmɔ subaŋ nɔ.” (Yak. 3:9) Mɔ fɛɛ mɔ ji mɔ ko ni Kristo bagbo eha. (Yoh. 3:16) Ni esa akɛ mɔ fɛɛ mɔ anu sanekpakpa lɛ bɔni afee ni etsu he nii ni ahere eyiwala. (2 Pet. 3:9) Mɛi komɛi hiɛ sui loo hegbɛi komɛi ni sa bulɛ krɛdɛɛ ko.

Mɛni hewɔ mɛi komɛi baabɔ mɔdɛŋ ni amɛjie amɛhe kɛjɛ bulɛ ní Biblia lɛ woɔ hewalɛ akɛ ajie lɛ kpo lɛ mli lɛ? Ekolɛ kusumii ni yɔɔ hei ni wɔyɔɔ lɛ baatsɔɔ mɔ ni esa akɛ wɔkɛ bulɛ aha taakɛ bɔ ni ehewolo nɔ su, ebɔɔ su, ehewalɛnamɔ, afii ni eye, eheloonaa nii, loo egbɛhe yɛ maŋ lɛ mli yɔɔ ha lɛ. Juu-kɛ-fɔ̃ ni egbɛ eshwã maŋ onukpai ateŋ lɛ efite bulɛ ni esa akɛ aná aha nɔyeli hegbɛ lɛ. Yɛ shikpɔji komɛi anɔ lɛ gbɔmɛi anijiaŋ eje wui yɛ shihilɛ mli ni amɛyɔɔ lɛ he, ekolɛ yɛ ŋmɛlɛtswai babaoo ni amɛkɛtsuɔ nii koni amɛnine ashɛ nibii titrii ni he baahia amɛ lɛ nɔ, kɛ gbɔmɛi ni ejieee bulɛ kpo ní ebɔle amɛhe kɛkpe lɛ hewɔ. Oblahii kɛ oblayei kɛ tipɛŋfoi anɔnyɛɛ ní baaha amɛfata he ní akɛtse atua ashi tsɔɔlɔi ni abuuu amɛ kɛ skul nɔkwɛlɔi krokomɛi lɛ kpeɔ. Tɛlivishiŋ nɔ nibii ni kɔɔ gbekɛbii ni teɔ shi shiɔ amɛfɔlɔi loo amɛyeɔ amɛnɔ lɛ ahe lɛ, náa mɛi babaoo nɔ hewalɛ. Ebiɔ mɔdɛŋbɔɔ koni wɔnyɛ wɔtsĩ je lɛŋ susumɔi nɛɛ anaa koni ekafite bulɛ ni esa akɛ wɔná wɔha mɛi krokomɛi lɛ. Shi kɛlɛ, kɛ́ wɔkɛ bulɛ ha mɛi krokomɛi lɛ, ewoɔ shihilɛ ní haa mɔ fɛɛ mɔ nyɛɔ etsɔɔ ejwɛŋmɔ yɛ gbɛ ní waaa nɔ lɛ he hewalɛ.

Bulɛ Mli ní Ajɛɔ Awieɔ. Akpaa gbɛ akɛ, mɔ ni tsuɔ jamɔ he nii lɛ baajie bulɛ kpo kɛtsɔ ehesaamɔ kɛ bɔ ni efeɔ enii yɛ gbɛ ni sa nɔ lɛ nɔ. Nɔ ni abuɔ lɛ akɛ agwaseaŋ nifeemɔ ni sa lɛ tsakeɔ yɛ hei srɔtoi. Mɛi komɛi buɔ mɔ ko ni ebu fai loo ekɛ enine kome ewo ekotoku mli beni ebɛŋkɛɔ mɔ kroko lɛ akɛ etsɔɔɔ bulɛ. Yɛ hei krokomɛi lɛ, mɛi baanyɛ akpɛlɛ nakai nifeemɔ lɛ nɔ. Susumɔ bɔ ni mɛi ni yɔɔ jɛmɛ lɛ baanu he aha lɛ he bɔni afee ni okatɔ̃ mɔ ko nɔ. Nakai ni ooofee lɛ baanyɛ aye abua bo koni otsĩ gbɛtsii nii ni haŋ sanekpakpa lɛ amɔ shi lɛ anaa.

Nakai nɔŋŋ eji yɛ gbɛ ni wɔtsɔɔ nɔ wɔkɛ mɛi krokomɛi wieɔ lɛ nɔ, titri lɛ mɛi ni egbɔlɔ lɛ. Eyɛ faŋŋ yɛ he fɛɛ he akɛ, etsɔɔɔ bulɛ akɛ gbekɛbii kɛ onukpai ablɔfo gbɛi aaatsɛ amɛ, ja amɛbi gbɛ dã. Yɛ hei komɛi lɛ, akpaa gbɛ akɛ onukpai hu baakwa nifeemɔ ni ji gbɔi ni amɛkɛ amɛ blɔfo gbɛi pɛ aaatsɛ amɛ lɛ. Agbɛnɛ hu, wiemɔi babaoo kɛ wiemɔ ni ji “nyɛ” tsuɔ nii yɛ wiemɔ ni tsɔɔ nibii pii mli loo yɛ gbɛ kroko nɔ ni amɛkɛtsɔɔ bulɛ ní amɛyɔɔ kɛha mɛi ni edara loo nɔyeli mli onukpai.

Bulɛ Mli ni Ajɛɔ Akpɛlɛɔ Nii Anɔ. Yɛ maji bibii amli lɛ, akpaa gbɛ akɛ obaajie hiɛsɔɔ kpo yɛ mɔ ko ni okɛkpe beni onyiɛ gbɛjegbɛ he loo beni oboteɔ tsũ mli lɛ. Anyɛɔ afeɔ enɛ kɛtsɔ ŋamɔ ni aaaŋa mɔ lɛ, hiɛ ŋmɔlɔŋmɔlɔ ni aaafee, kpɛlɛmɔ ni aaakpɛlɛ nɔ kɛ yitso, loo hiŋmɛii asɛɛ ni aaawo nɔ atsɔɔ po lɛ nɔ. Abuɔ hiɛ ni akuɔ ashwieɔ mɔ kroko nɔ lɛ akɛ bulɛ ni abɛ.

Shi, mɛi komɛi baanu he akɛ aku hiɛ ashwie amɛnɔ kɛ́ oŋa amɛ po. Yɛ mɛɛ gbɛ nɔ? Ejaakɛ amɛbaanyɛ amɛna akɛ obuuu amɛ akɛ amɛyɛ srɔto. Efɔɔ kaa akɛ akɛ nɔ ko ni yɔɔ mɛi ahe lɛ yɔseɔ amɛ. Bei pii lɛ, akpoɔ kpajelɔi kɛ mɛi ni yɔɔ helai lɛ. Ni kɛlɛ, Nyɔŋmɔ Wiemɔ lɛ tsɔɔ wɔ akɛ esa akɛ wɔkɛ aŋkroaŋkroi nɛɛ aye yɛ suɔmɔ kɛ bulɛ mli. (Mat. 8:2, 3) Adam gboshinii lɛ saa wɔ fɛɛ wɔhe yɛ gbɛ ko nɔ. Kɛ́ mɛi krokomɛi kɛ otɔmɔi yɔseɔ bo be fɛɛ be lɛ, ani obaanu he akɛ abuɔ bo? Ani osumɔŋ moŋ akɛ, akɛ osui kpakpai babaoo lɛ ayɔse bo?

Bulɛ hu kɔɔ yɔsemɔ ni ayɔseɔ yitsoyeli lɛ he. Yɛ hei komɛi lɛ, ehe miihia ni okɛ mɔ ni ji yitso yɛ shia lɛ awie dani oye mɛi krokomɛi ni yɔɔ shia lɛ odase. Eyɛ mli akɛ wɔnitsumɔ akɛ wɔshiɛ ni wɔtsɔɔ nii lɛ jɛ Yehowa ŋɔɔ moŋ, shi wɔyɔseɔ akɛ fɔlɔi ji mɛi ni Nyɔŋmɔ eha amɛ hegbɛ ni amɛtsɔɔ amɛbii anii, amɛtsɔse amɛ ni amɛkudɔ amɛ. (Efe. 6:1-4) No hewɔ lɛ, kɛ otee shia ko lɛ, bei pii lɛ esa akɛ okɛ fɔlɔi lɛ awie klɛŋklɛŋ dani okɛ gbekɛbii lɛ agba sane.

Mɛi ni egbɔlɔ lɛ ená shihilɛ mli niiashikpamɔ ni esa akɛ akɛ bulɛ aha amɛ. (Hiob 32:6, 7) Enɛ ní nyɛmi yoo oblayoo gbɛgbalɔ ko ni yɔɔ Sri Lanka lɛ le lɛ ye ebua lɛ beni etee nuu onukpa ko ŋɔɔ lɛ. Klɛŋklɛŋ lɛ, nuu lɛ kpoo oblayoo lɛ saramɔ lɛ ni ekɛɛ: “Te aaafee tɛŋŋ ni gbekɛ fioo tamɔ bo aaatsɔɔ mi Biblia lɛ?” Shi yoo lɛ here nɔ akɛ: “Yɛ anɔkwale mli lɛ, mibaaa ni matsɔɔ bo nii shi moŋ koni magba bo nɔ ko ni mikase ni eha miná miishɛɛ babaoo ni esa akɛ magba mɛi krokomɛi.” Gbɛgbalɔ lɛ hetoo ni bulɛ yɔɔ mli lɛ tée nuu lɛ miishɛɛ shi. Ebi akɛ: “Belɛ, kɛɛmɔ mi, mɛni okase?” Yoo lɛ kɛɛ akɛ: “Mikase bɔ ni aaafee ahi shi kɛya naanɔ.” Yehowa Odasefoi je shishi amɛkɛ nuu ni egbɔ lɛ bɔi Biblia lɛ kasemɔ. Jeee onukpai fɛɛ baagbele amɛnaa ni amɛkɛɛ akɛ amɛmiisumɔ ni ajie bulɛ ni tamɔ nakai kpo atsɔɔ amɛ, shi amɛteŋ mɛi babaoo baasumɔ nakai.

Shi, eeenyɛ eba akɛ okɛ wiemɔ ni bulɛ yɔɔ mli ni tamɔ nakai lɛ aaatsu nii ni eteke nɔ. Yɛ Pasifik ŋshɔkpɔi lɛ anɔ kɛ hei krokomɛi lɛ, bulɛ mli ni ajɛɔ aŋaa ni akɛaatsu nii beni akɛ akrowa ko mli maŋtsɛ loo onukpa ko wieɔ lɛ baanyɛ aye abua Odasefoi lɛ ni abo amɛ toi, ni ebaaha amɛná hegbɛ ni amɛkɛ maŋtsɛmɛi lɛ kɛ mɛi ni yɔɔ amɛnɔyeli lɛ shishi lɛ awie. Shi, yiteŋmuluwoo he ehiaaa, ni esaaa hu. (Abɛi 29:5) Nakai nɔŋŋ wiemɔ ko yɛ ni kɛ́ awie lɛ, bulɛ yɛ mli, shi bulɛ ni esa akɛ Kristofoi ajie lɛ kpo lɛ biii ni afee enɛ kɛteke nɔ.

Bulɛ Mli ni Ajɛɔ Ahaa Wiemɔ. Biblia lɛ woɔ wɔ hewalɛ ni wɔkɛ ‘mlijɔlɛ kɛ bulɛ ni mli kwɔ’ atsɔɔ wɔhiɛnɔkamɔ lɛ mli. (1 Pet. 3:15) No hewɔ lɛ, eyɛ mli akɛ wɔbaanyɛ wɔjie mɔ kroko susumɔ mli tɔmɔi akpo oya moŋ, shi ani nilee yɛ mli akɛ ooofee enɛ yɛ gbɛ ni baanyɛ ajie bulɛ ni eyɔɔ lɛ kɛya? Ani efeŋ nɔ ni hi akɛ wɔkɛ tsuishitoo aaabo lɛ toi, ni ekolɛ wɔbi lɛ nɔ hewɔ ni enuɔ nii ahe nakai lɛ, ni agbɛnɛ wɔkɛ lɛ asusu ehenumɔi ahe kɛjɛ Ŋmalɛi lɛ amli?

Esa akɛ bulɛ ni tamɔ nakai ní wɔbaajie lɛ kpo beni wɔkɛ mɔ kome wieɔ lɛ hu aje kpo beni wɔwieɔ wɔtsɔɔ toibolɔi kɛjɛɔ wiemɔ kpoku lɛ nɔ lɛ. Wielɔ ni buɔ etoibolɔi lɛ ewieŋ eshiŋ amɛ loo ejieŋ su ko tamɔ: “Obaanyɛ okɛ ŋaawoo nɛɛ atsu nii kɛ́ oosumɔ diɛŋtsɛ ni ofee nakai” lɛ kpo. Nakai gbɛ ni oootsɔ nɔ owie lɛ baaje mɛi krokomɛi anijiaŋ wui. Kwɛ bɔ ni ehi jogbaŋŋ akɛ ooona toibolɔi lɛ akɛ gbɔmɛi akuu ko ni sumɔɔ Yehowa ni miisumɔ ni amɛsɔmɔ lɛ! Esa akɛ wɔjie niiashishinumɔ kpo beni wɔkɛ mɛi ni ekolɛ amɛgbɔjɔ yɛ mumɔŋ, mɛi ni bɛ niiashikpamɔ, loo amɛyɔɔ shɔɔ kɛ Biblia mli ŋaawoo kɛ nitsumɔ yeɔ lɛ yɛ Yesu kasemɔ mli.

Kɛ́ wielɔ lɛ tsɔɔ akɛ lɛ hu ehe miihia ni ekɛ Nyɔŋmɔ Wiemɔ lɛ atsu nii jogbaŋŋ kɛmɔ shi lɛ, toibolɔi lɛ baana bulɛ ni eyɔɔ kɛha amɛ lɛ. No hewɔ lɛ, nilee yɛ mli akɛ wɔbaatsi wɔhe kɛjɛ mɔ kome najiaŋgbɛi “bo” ni wɔkɛaatsu nii be mli ni wɔkɛ ŋmalɛi lɛ tsuɔ nii lɛ he. Ákɛ nɔkwɛmɔnɔ lɛ, kadimɔ srɔtofeemɔ ni yɔɔ sanebimɔ tamɔ “Ani oofee nɔ fɛɛ nɔ ni ooonyɛ?” kɛ wiemɔ tamɔ “Esa akɛ wɔteŋ mɔ fɛɛ mɔ abi ehe akɛ: ‘Ani miifee nɔ fɛɛ nɔ ni manyɛ?’” lɛ teŋ. Oti kome lɛ nɔŋŋ yɔɔ sanebimɔi lɛ eko fɛɛ eko mli moŋ, shi klɛŋklɛŋ nɔ lɛ tsɔɔ akɛ wielɔ lɛ ejie ehe kɛjɛ sane lɛ mli tamɔ nɔ ni ekɔɔɔ ehe eko. Nɔ ni ji enyɔ lɛ woɔ mɔ fɛɛ mɔ ní wielɔ lɛ hu fata he lɛ hewalɛ, koni epɛi lɛ diɛŋtsɛ eshihilɛ kɛ nifeemɔi amli ekwɛ.

Tsi ohe kɛjɛ kaa ni baaha owie sãsãŋsɔ̃ bɔni afee ni toibolɔi lɛ aŋmɔ kɛkɛ lɛ he. Enɛ gbalaa jwɛŋmɔ kɛjɛɔ bulɛ ni Biblia mli shɛɛ sane lɛ yɔɔ lɛ nɔ. Eji anɔkwale akɛ, esa akɛ wɔná miishɛɛ yɛ sɔɔmɔ ni wɔkɛhaa Nyɔŋmɔ lɛ mli. Ebaanyɛ eba akɛ nifeemɔ ni akɛha wɔ lɛ mli fãi komɛi baanyɛ afee nɔ ni yɔɔ ŋmɔlɔ. Shi, kɛ́ wɔba hiɛdɔɔ ni yɔɔ sane lɛ he lɛ shi ni wɔfee lɛ ŋmɔlɔ sane lɛ, etsɔŋ akɛ wɔyɛ bulɛ kɛha toibolɔi lɛ kɛ Nyɔŋmɔ.

Eba akɛ bɔ ni wɔbɛŋkɛɔ mɔ wɔhaa, wɔnifeemɔ, kɛ wɔwiemɔ baatsɔɔ akɛ wɔbuɔ mɛi krokomɛi yɛ gbɛ ni Yehowa etsɔɔ wɔ akɛ wɔbu amɛ wɔha lɛ nɔ be fɛɛ be.

BƆ NI AFEƆ LƐ AHAA

  • Yɔsemɔ bɔ ni Yehowa buɔ gbɔmɛi ehaa.

  • Yɔsemɔ yitsoyeli, afii ni mɔ eye, kɛ nɔyeli hegbɛ.

  • Ha mɛi ahegbɛ ni amɛtsɔɔ amɛjwɛŋmɔ.

  • Nu otoibolɔi lɛ ashishi.

NIFEEMƆ: Susumɔ mɔ ko ni ye bo onukpa kwraa, loo oye lɛ onukpa kwraa lɛ he. Susumɔ bɔ ni ooofee obɛŋkɛ nakai mɔ lɛ, nɔ ni obaanyɛ owie ní okɛje sanegbaa shishi, kɛ nɔ ni obaafee ni okɛjie bulɛ diɛŋtsɛ kpo kɛha mɔ lɛ kɛ ewiemɔi ahe. Nyiɛmɔ nɔ ni oto he gbɛjianɔ lɛ sɛɛ.

Gbɛ̀i ni manyɛ matsɔ nɔ majie bulɛ babaoo kpo

․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․

․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․

․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․

․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․

․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․

․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․

․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․

․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․

․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․

    Ga Woji (1980-2026)
    Shi Mli
    Botemɔ Mli
    • Ga
    • Kɛmaje
    • Bɔ Ni Misumɔɔ Lɛ Mihãa
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Mlai Ni Yɔɔ He
    • Ohe Saji
    • Ohe Saji Lɛ Ahe Gbɛjianɔtoo
    • JW.ORG
    • Botemɔ Mli
    Kɛmaje