کتابخانهٔ آنلاین نشریات شاهدان یَهُوَه
کتابخانهٔ آنلاین
نشریات شاهدان یَهُوَه
فارسی
  • کتاب مقدّس
  • نشریات
  • جلسات
  • ب۹۷ ۱/‏۴ ص ۴-‏۸
  • آیا واقعاً در روزهای آخر بسر می‌بریم؟‏

ویدیویی برای انتخاب شما موجود نیست.

متأسفانه، پخش ویدیو ممکن نیست.

  • آیا واقعاً در روزهای آخر بسر می‌بریم؟‏
  • برج دیده‌بانی ۱۹۹۷
  • عنوان‌های فرعی
  • مطالب مشابه
  • شاگردان عیسی از او سؤالی پرمعنی می‌کنند
  • نابودی اورشلیم
  • جنگ در روزهای آخر
  • ویژگی‌های دیگر نشان
  • آیا نسل ما همان نسل پیشگویی‌شده است؟‏
  • مژده و بشارت
  • آیا «پایان دنیا» نزدیک است؟‏
    سعادت—‏چگونه می‌توان آن را یافت؟‏
  • ما در چه دورانی زندگی می‌کنیم؟‏
    آشنایی با تعالیم کتاب مقدّس
  • از کجا می‌دانیم که در «ایّام آخر» بسر می‌بریم
    آیا خدا واقعاً به ما توجه دارد؟‏
  • پیشگویی عیسی در مورد وقایعی جهانی
    کتاب مقدّس—‏موضوع آن چیست؟‏
لینک‌های بیشتر
برج دیده‌بانی ۱۹۹۷
ب۹۷ ۱/‏۴ ص ۴-‏۸

آیا واقعاً در روزهای آخر بسر می‌بریم؟‏

با قایقی پارویی به قسمت بسیار متلاطم و ناهموار رودخانه می‌رسید.‏ سنگهایی عظیم و صیقل‌یافته در میان آبی که در سراشیب رودخانه می‌جوشد و مثل گرد در هوا پراکنده می‌شود،‏ سر برافراشته‌اند.‏ شما با تمام قوای خود سعی می‌کنید تا به این غولهای سنگی برخورد نکنید.‏ شخصی که پشت سر شما نشسته است قاعدتاً باید از پاروی خود به شکل سکان برای هدایت قایق استفاده کند،‏ ولی کاملاً بی‌تجربه است.‏ بدتر از همه،‏ از آنجایی که هیچ نقشه‌ای در دست ندارید ابداً نمی‌دانید که آیا انتهای این شیب تند به دریاچه‌ای آرام می‌رسد یا به آبشاری بلند.‏

موقعیت خوشایندی به نظر نمی‌رسد پس حالا تغییرش دهیم.‏ حال تصور کنید همراهتان در عقب قایق،‏ راهنمایی کارکشته است که رودخانه را مثل کف دست خود می‌شناسد و حتی می‌تواند تک‌تک سنگ‌های آن را نیز برایتان بشمارد.‏ او از فرسنگ‌ها قبل می‌دانست که قرار است به این قسمت پرتلاطم رودخانه برسید،‏ همچنین می‌داند دقیقاً به کجا منتهی می‌شود و چطور می‌توان از میان آن عبور کرد.‏ آیا با چنین راهنمایی احساس امنیت بیشتری نمی‌کنید؟‏

بدرستی که ما همگی در چنین مخمصه‌ای گرفتاریم.‏ بدون تقصیر از جانب خودمان،‏ ناگهان خود را در پیچ و خم متلاطم مقطعی از تاریخ بشر می‌بینیم.‏ اکثر افراد هیچ اطلاعی ندارند که چه مدت وضع به این شکل ادامه خواهد داشت،‏ آیا بهتر خواهد شد،‏ یا چطور می‌توان به بهترین وجه از آن سالم بیرون آمد.‏ لکن نباید احساس کنیم گم شده،‏ یا بی‌یار و یاور رها شده‌ایم.‏ آفرینندهٔ ما راهنمایی برایمان فراهم آورده است،‏ راهنمایی که این دورهٔ تیرهٔ تاریخ را پیشگویی کرده،‏ به ما می‌گوید به کجا منتهی خواهد شد،‏ و راهنمایی‌های لازم را در اختیارمان می‌گذارد تا از آن جان سالم بدر بریم.‏ این راهنما کتابیست به نام کتاب مقدس.‏ مؤلف آن یَهُوَه خدا،‏ خود را معلم کبیر می‌نامد،‏ و از طریق اشعیا نبی چنین به ما قوت قلب می‌دهد:‏ «گوشهایت سخنیرا از عقب تو خواهد شنید که میگوید راه این است در آن سلوک بنما هنگامیکه بطرف راست یا چپ میگردی.‏» (‏اشعیا ۳۰:‏۲۰،‏ ۲۱‏)‏ آیا این چنین راهنمایی را با آغوش باز قبول نمی‌کنید؟‏ حال بیائید ببینیم آیا واقعاً کتاب مقدس اوضاع روزگار ما را تشریح کرده است.‏

شاگردان عیسی از او سؤالی پرمعنی می‌کنند

شاگردان عیسی احتمالاً بسیار متعجب شده بودند.‏ زیرا عیسی به آنان نه در قالب عباراتی نامفهوم بلکه بسیار واضح خبر از نابودی ساختمان‌های باابهت معبد اورشلیم داد!‏ چنین نبوتی بسیار شگفت‌آور و متحیرکننده بود.‏ اندک زمانی پس از آن،‏ هنگامی که بر کوه زیتون نشسته بودند،‏ چهار تن از شاگردان از عیسی درخواست کردند:‏ «بما بگو که این امور کی واقع میشود و نشان آمدن تو و انقضای عالم چیست؟‏» (‏متی ۲۴:‏۳؛‏ مرقس ۱۳:‏۱-‏۴‏)‏ به هر حال چه آنان متوجه کل موضوع شده بودند یا نه،‏ جواب عیسی جوانب متعددی داشت.‏

تفاوتهایی بین نابودی معبد اورشلیم و پایان سیستم یهودی،‏ و دوران حضور مسیح و نابودی کل سیستم حاضر،‏ وجود دارد.‏ با وجود این،‏ جواب مفصل عیسی با درایت تمام همهٔ این جنبه‌ها را دربر می‌گرفت.‏ عیسی با آنان در مورد وضعیت قبل از نابودی اورشلیم،‏ همچنین از اوضاع دنیا هنگام حضورش سخن گفت،‏ یعنی زمانی که بصورت پادشاهی در آسمان شروع به حکمرانی کرده،‏ در آستانهٔ نابود کردن کامل این سیستم حاضر می‌باشد.‏

نابودی اورشلیم

نخست توجه کنید که عیسی در مورد اورشلیم و معبد آن چه گفت.‏ پیشگویی او بیش از سه دهه قبل از به وقوع پیوستن آن واقعه خبر از درد و مشقت فراوانی می‌داد که یکی از بزرگترین شهرهای دنیا متحمل آن می‌شد.‏ بخصوص به کلام او در لوقا ۲۱:‏۲۰،‏ ۲۱ توجه کنید که می‌گوید:‏ «و چون بینید که اورشلیم بلشکرها محاصره شده است آنگاه بدانید که خرابئ آن رسیده است.‏ آنگاه هر که در یهودیّه باشد بکوهستان فرار کند و هر که در شهر باشد بیرون رود و هر که در صحرا بُوَد داخل شهر نشود.‏» اگر قرار بود که اورشلیم محاصره شود و ارتشی دور تا دور آن اردو بزند،‏ پس چگونه کسانی که «در شهر» بودند می‌توانستند همانطور که عیسی فرمان داده بود از آن «بیرون» روند؟‏ واضح بود که عیسی در ضمن می‌خواست به آنان بفهماند که فرصتی نیز در جلوی پای آنان قرار خواهد گرفت.‏ آیا چنین فرصتی پیش آمد؟‏

در سال ۶۶ د.‏م.‏ بود که ارتش روم به فرماندهی سِستیوس گَلِس نیروهای شورشگر یهودی را سرکوب کرده تا اورشلیم عقب راندند و در شهر آنان را گیر انداختند.‏ رومیان حتی به داخل شهر نیز نفوذ کردند و تا دیوارهای معبد پیش رفتند.‏ اما طریقی که سپس گَلِس ارتش خود را هدایت کرد باعث تحیر همگان شد.‏ او به آنان فرمان عقب نشینی داد!‏ سربازان یهودی با خوشحالی تمام به تعقیب رومیان پرداخته،‏ خصاراتی نیز به این دشمنان در حال فرار وارد آوردند.‏ به این ترتیب فرصت خوبی که عیسی پیشگویی کرده بود پیش پای مسیحیان قرار گرفت.‏ مسیحیان واقعی با به گوش گرفتن اخطار عیسی از اورشلیم گریختند.‏ چه کار خردمندانه‌ای زیرا چهار سال بعد ارتش روم بازگشت،‏ این بار به فرماندهی ژنرال تیطس.‏ دیگر فرار امکان نداشت.‏

ارتش روم اورشلیم را دوباره محاصره کرد؛‏ و دور تا دور شهر را با حصاری از چوبهای نوک تیز استحکام بخشید.‏ عیسی در مورد اورشلیم چنین نبوت کرد:‏ «زیرا ایّامی بر تو میآ‌ید که دشمنانت گرد تو سنگرها سازند و ترا احاطه کرده از هر جانب محاصره خواهند نمود.‏»‏a (‏لوقا ۱۹:‏۴۳‏)‏ اندکی بعد شهر اورشلیم سقوط کرد؛‏ معبد پرشکوه آن به ویرانه‌ای از خاکستر و سنگ مبدل گشت.‏ نبوت عیسی با تمام جزئیات آن به حقیقت پیوست!‏

عیسی موضوعی بسیار پراهمیت‌تر از نابود شدن اورشلیم را در نظر داشت.‏ شاگردان از او همچنین در مورد نشان حضورش سؤال کردند.‏ البته در آن وقت ندانستند که این موضوع مربوط به زمانیست که عیسی در آسمان به پادشاهی می‌رسد.‏ عیسی چه چیزی را پیشگویی کرد؟‏

جنگ در روزهای آخر

وقتی متی بابهای ۲۴ و ۲۵‏،‏ مرقس باب ۱۳ و لوقا باب ۲۱ را می‌خوانیم برایمان واضح و آشکار می‌شود که عیسی در مورد عصر حاضر صحبت می‌کرد.‏ پیشگویی او فقط به ‹جنگها و اخبار جنگهایی› که همیشه بخش لاینفک تاریخ بشر بوده‌اند محدود نمی‌شد بلکه خبر از دوره و زمانهٔ جنگ‌هایی که در آن ‹قومی با قومی و مملکتی با مملکتی مقاومت می‌کنند› می‌داد؛‏ یعنی جنگ‌های عظیم بین‌المللی.‏—‏متی ۲۴:‏۶-‏۸‏.‏

فقط برای لحظه‌ای به تحولات در زمینهٔ جنگ‌افزارها و سلاح‌های دوران ما فکر کنید.‏ در گذشته وقتی جنگی بین ارتش‌های دو ملت متخاصم درمی‌گرفت با ضربات شمشیر و یا احتمالاً شلیک گلوله به نبرد هم می‌رفتند،‏ که خود بسیار دلخراش بود.‏ اما در سال ۱۹۱۴ جنگ بزرگ درگرفت.‏ درگیری ملتها در آتش جنگ سلسله‌وار و مثل برخورد مهره‌های دومینو صورت گرفت—‏این نخستین جنگ جهانی بود.‏ در این جنگ اسلحه‌هایی خودکار برای قلع و قمع و نابودی تعداد بیشتر افراد و از فاصلهٔ بیشتر طراحی شدند.‏ مسلسل‌هایی با قدرت‌آتش سهمگین؛‏ گاز خردل که سربازان را هزار هزار می‌سوزاند،‏ عذاب می‌داد،‏ معیوب می‌کرد و می‌کشت؛‏ تانکهایی که با شلیک توپهای عظیم خود غرش‌کنان و بی‌رحمانه خطوط دشمن را در هم می‌کوبیدند.‏ و حالا هواپیماها و زیردریایی‌ها نیز به جمع آنها پیوستند—‏اینها نسلهای اولیهٔ ابزارهایی بسیار پیچیده در آینده بودند.‏

جنگ جهانی دوم به چیزهای غیر قابل تصور جامهٔ عمل پوشاند—‏این جنگ با کشتار میلیونی انسانها نمونهٔ پیشین خود را کوچک و ناچیز جلوه داد.‏ ناوهای هواپیمابر غول‌پیکری که چون شهرک‌هایی شناور دریاها را می‌پیمودند و هواپیماهای جنگی خود را می‌فرستادند تا از آسمان باران مرگ را بر سر دشمن بریزند.‏ زیردریایی‌ها با اژدرهای خود کشتی‌های دشمن را به اعماق آب می‌فرستادند.‏ همچنین استفاده از بمب‌های اتمی که انفجار هر یک از آنها به قیمت جان هزاران نفر تمام شد!‏ درست همانطور که عیسی پیشگویی کرد «چیزهای هولناک» نشان‌های این عصر جنگ می‌باشند.‏—‏لوقا ۲۱:‏۱۱‏.‏

آیا از زمان جنگ جهانی دوم جنگ‌ها تقلیل یافته‌اند؟‏ بسختی بتوان قبول کرد.‏ گاهی اوقات ده‌ها جنگ فقط در طی یک سال رخ دادند—‏حتی در این دههٔ ۱۹۹۰—‏و اینها هر بار میلیونها نفر تلفات می‌دادند.‏ تغییری نیز در قربانیان جنگ به چشم می‌خورد.‏ دیگر قربانیان اصلی سربازان نیستند.‏ امروزه اکثر کشته‌شدگان و زخمی‌های جنگ را مردم عادی تشکیل می‌دهند،‏ در واقع رقمی بیش از نود درصد کل قربانیان.‏

ویژگی‌های دیگر نشان

جنگ تنها یکی از جوانب نشانی بود که عیسی معرفی کرد.‏ او همچنین در مورد «قحطیها» هشدار داد.‏ (‏متی ۲۴:‏۷‏)‏ بنا بر پیشگویی او همین طور هم شد،‏ در صورتی که امروز زمین بیش از نیاز جمعیت موجود در آن غذا تولید می‌کند،‏ پیشرفت علم کشاورزی در تاریخ بشر به حد بسیار بالایی رسیده و همچنین وسایل سریع و مؤثر حمل و نقل می‌توانند مواد غذایی را به هر نقطهٔ جهان برسانند.‏ اما،‏ در حدود یک پنجم جمعیت جهان در گرسنگی بسر می‌برند.‏

عیسی همچنین پیشگویی کرد ‹در جایها .‏ .‏ .‏ وباها پدیدار خواهد شد.‏› (‏لوقا ۲۱:‏۱۱‏)‏ دوگانگی غیرمنطقی دیگری که پدید آمده باعث شده که عصر ما از طرفی شاهد پیشرفتهایی در زمینه‌های مراقبتهای پزشکی،‏ تکنولوژی در علم طب و واکسنهایی برای جلوگیری از بسیاری از بیماریهای معمول،‏ و از طرف دیگر شاهد جهش عظیمی در شیوع بیماری‌های کشنده و مهلک باشد.‏ آنفولانزای اسپانیولی که بلافاصله پس از جنگ جهانی اول شایع گشت بیش از خود جنگ تلفات به همراه داشت.‏ این مرض چنان مسری بود که مثلاً در شهری مانند نیویورک افراد را به علت عطسه‌ای،‏ جریمه و یا حتی زندانی می‌کردند!‏ امروزه،‏ سرطان و بیماری‌های قلبی امراض مرگ‌آوری به شمار می‌روند که میلیون‌ها انسان را به کام مرگ می‌کشند.‏ بیماری ایدز نیز هنوز در حالی که علم طب از علاج آن عاجز مانده به کشتار خود ادامه می‌دهد.‏

عیسی به طور کلی بیشتر جنبه‌های تاریخی و سیاسی روزهای آخر را مورد بحث قرار داد،‏ در حالی که پولس رسول در بحث خود بیشتر بر مشکلات اجتماعی و طرز فکر و نگرش افراد تأکید کرد.‏ پولس چنین می‌نویسد:‏ «امّا این را بدان که در ایّام آخر زمانهای سخت پدید خواهد آمد.‏ زیرا که مردمانْ خودپرست خواهند بود .‏ .‏ .‏ ناپاک و بی‌الفت و کینه‌دل .‏ .‏ .‏ و ناپرهیز و بی‌مروّت و متنفّر از نیکوئی و خیانت‌کار و تندمزاج و مغرور که عشرت را بیشتر از خدا دوست میدارند.‏»—‏۲تیموتاؤس ۳:‏۱-‏۵‏.‏

آیا این گفته‌ها به نظر شما نیز آشنا می‌آیند؟‏ حال،‏ فرو پاشیدن خانواده را که فقط یکی از جنبه‌های سقوط اجتماعی می‌باشد مورد توجه قرار می‌دهیم.‏ تعداد خانواده‌های از هم پاشیده،‏ زنانی که از شوهران خود کتک می‌خورند،‏ بچه‌هایی که مورد خشونت قرار می‌گیرند و والدین سالخورده‌ای که با آنان بد رفتاری می‌شود از شمار خارج است—‏واقعاً که همهٔ اینها نشان می‌دهند که مردم تا چه حد «بی‌الفت،‏» «بی‌مروّت،‏» و حتی «خیانت‌کار» و «متنفّر از نیکوئی» هستند!‏ امروزه ما این ویژگی‌ها و خصلت‌ها را در همه جا می‌بینیم.‏

آیا نسل ما همان نسل پیشگویی‌شده است؟‏

شاید با تعجب از خود بپرسید ‹مگر این مصیبت‌ها همیشه دامن‌گیر انسان‌ها نبوده‌اند؟‏ از کجا بدانیم که این نبوت‌های قدیمی و باستانی به همین نسل امروز اشاره می‌کند؟‏› برای اینکه ثابت کنیم عیسی در مورد زمان حاضر صحبت می‌کرد می‌خواهیم سه گواه آشکار را مورد توجه شما قرار دهیم.‏

اول از همه،‏ باید توجه داشت که به وقوع پیوستن نبوت در مورد نابودی اورشلیم تنها جزئی از کل نبوت عیسی بود،‏ بنابراین گفته‌های او به آینده‌ای دورتر از آن زمان مربوط می‌شد.‏ حدود ۳۰ سال پس از فاجعهٔ نابودی اورشلیم،‏ عیسی بر یوحنا،‏ رسول سالخورده،‏ رؤیایی نمایان ساخت که اوضاع پیشگویی‌شده،‏ یعنی جنگ،‏ قحطی،‏ بیماری و نتیجتاً مرگ را،‏ به نمایش می‌گذاشت که همهٔ اینها در سطع جهانی رخ می‌داد.‏ بنابراین این فجایع نه فقط بخشی کوچک،‏ بلکه کل «زمین» را دربر می‌گرفت.‏—‏مکاشفه ۶:‏۲-‏۸‏.‏

دوم آنکه،‏ در قرن حاضر،‏ بعضی از جنبه‌های نبوت عیسی در ابعاد نهایی خود به وقوع پیوسته‌اند.‏ برای مثال،‏ چگونه می‌توان جنگهایی را مهیب‌تر از جنگ‌های پس از سال ۱۹۱۴ تصور کرد؟‏ و یا فرضاً اگر جنگ جهانی سومی رخ بدهد و تمام قدرت‌های جهان از سلاح‌های اتمی خود استفاده کنند،‏ پیامد آن چه خواهد بود؟‏ سیاره‌ای سوخته و نابودی کل بشر.‏ به همین صورت هم در مکاشفه ۱۱:‏۱۸ پیشگویی شده است که در آن زمان وقتی که امتها «خشمناک» می‌شوند،‏ بشر شروع به ‹فاسد و نابود کردن زمین› می‌کند.‏ هم‌اکنون برای اولین بار در طول تاریخ،‏ آلودگی و انحطاط محیط زیست قابلیت سکونت زمین را تهدید می‌کند!‏ بنابراین به واقعیت پیوستن این نبوتها اگر هم به ابعاد نهایی خود نرسیده باشند،‏ به آن بسیار نزدیکند.‏ آیا جنگ‌ها و آلودگی به حدی پیش خواهد رفت که انسان خود و این سیاره را به نابودی بکشد؟‏ خیر؛‏ چون کتاب مقدس خود حکم می‌کند که زمین تا به ابد وجود خواهد داشت و صالحان در آن سکونت خواهند نمود.‏—‏مزمور ۳۷:‏۲۹؛‏ متی ۵:‏۵‏.‏

سوم،‏ نشان ایام آخر بخصوص وقتی در مجموع ملاحظه می‌شود،‏ بسیار قانع کننده می‌باشد.‏ وقتی ما جنبه‌های مختلف نشان را در گفته‌های مسیح در سه روایت انجیل،‏ در نوشته‌های پولس و در کتاب مکاشفه با هم بررسی می‌کنیم،‏ نشان ایام آخر جنبه‌های بسیاری پیدا می‌کند.‏ افراد وقتی جنبه‌های این نشان را بصورت جدا از هم بررسی می‌کنند ممکن است چنین ایراد بگیرند که اعصار گذشته نیز با این مشکلات درگیر بوده‌اند،‏ لکن وقتی آنها را با هم بررسی می‌کنیم،‏ می‌بینیم که همهٔ اینها بی‌تردید به تنها یک عصر بخصوص اشاره می‌کنند،‏ همین عصر حاضر خودمان.‏

حال منظور از همهٔ اینها چیست؟‏ آیا منظور کتاب مقدس این است که برای ما تصویری ناامیدکننده و پریشان از این عصر به وجود آورد؟‏ مسلماً خیر!‏

مژده و بشارت

جالب‌ترین بخش نشان ایام آخر در متی ۲۴:‏۱۴ به این ترتیب ثبت شده:‏ «باین بشارتِ ملکوت در تمام عالم موعظه خواهد شد تا بر جمیع امّتها شهادتی شود آنگاه انتهاء خواهد رسید.‏» در این عصر کاری که شاهدان یَهُوَه بدان مشغولند در تاریخ منحصر به فرد است.‏ پیامی که شاهدان یَهُوَه به سراسر زمین می‌رسانند پیام کتاب مقدس در مورد ملکوت یَهُوَه خداست بدین مضمون که منظور از این ملکوت چیست،‏ چگونه حکمرانی می‌کند،‏ و چه کارهایی انجام خواهد داد.‏ آنان نشریاتی را که به بیش از ۳۰۰ زبان در این زمینه به چاپ می‌رسانند،‏ در خانه‌ها،‏ در کوچه و خیابان و محل کار در اختیار مردم در تقریباً تمامی سرزمین‌ها قرار می‌دهند.‏

شاهدان یَهُوَه با این عملشان نبوت عیسی را به حقیقت می‌رسانند.‏ آنان همچنین امید را در بین مردم اشاعه می‌دهند.‏ اگر یادمان باشد عیسی آن را «بشارت» یا خبر خوب خواند،‏ نه خبر بد.‏ چطور چنین چیزی در این دورهٔ تیره و تاریک ممکن است؟‏ دلیل آن واضح است،‏ چون در واقع پیام اصلی و نهایی کتاب مقدس این نیست که تا چه حد اوضاع در پایان این دنیای کهنه فجیع خواهد بود.‏ بلکه پیام اصلی این کتاب ملکوت خداست،‏ ملکوتی با نویدی گرانقدر،‏ نویدی که دل و وجود هر انسان پاک‌منش و صلح‌طلب را لبریز از شادی می‌کند،‏ نوید رستگاری.‏

رستگاری چیست و چگونه بدست می‌آید؟‏ لطفاً به مقالات بعدی در این مقوله،‏ توجه کنید.‏

‏[پاورقی]‏

a تیطس ورق برنده‌ای در دست داشت.‏ با وجود این به دو هدف خود نائل نیامد.‏ او تسلیم صلح‌آمیز به آنان پیشنهاد کرد که سرسختانه و به طور غیر قابل توجیهی از طرف رهبران شهر رد شد.‏ همچنین پس از آنکه در آخر توانستند دیوار شهر را شکسته به داخل آن نفوذ کنند،‏ تیطس دستور داد که معبد همچنان دست نخورده بماند.‏ حال آنکه کاملاً نابود شد!‏ در نبوت عیسی جای شک و شبه‌ای نبود که اورشلیم ویران می‌شود و معبد نیز کاملاً نابود خواهد شد.‏—‏مرقس ۱۳:‏۱،‏ ۲‏.‏

‏[نکتهٔ برجسته‌شده در صفحهٔ ۵]‏

افراد در پی جواب برای سؤالات نگران‌کننده‌ای از این قبیلند:‏ علت اوضاع بد جهان چیست؟‏ عاقبت بشر چه خواهد بود؟‏

‏[نکتهٔ برجسته‌شده در صفحهٔ ۶]‏

امروزه نود درصد کل کشته‌شدگان و زخمی‌های جنگ را مردم عادی تشکیل می‌دهند

‏[تصویر در صفحهٔ ۷]‏

پیشگویی عیسی در مورد نابودی اورشلیم با تمام جزئیات آن به حقیقت پیوست

    نشریات فارسی (‏۱۹۹۳-‏۲۰۲۶)‏
    خروج
    ورود
    • فارسی
    • هم‌رسانی
    • تنظیم سایت
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • شرایط استفاده
    • حفظ اطلاعات شخصی
    • تنظیمات مربوط به حریم شخصی
    • JW.ORG
    • ورود
    هم‌رسانی