فصل ۴
عیسی مسیح کلید رسیدن به معرفت خدا
۱، ۲. مذاهب جهان چگونه کلید رسیدن به معرفت خدا را تحریف کردهاند؟
دم در ایستادهاید و کلیدهایتان را زیر و رو میکنید. هوا سرد و تاریک است، میخواهید هر چه زودتر داخل خانه شوید — ولی کلید قفل را باز نمیکند. به نظر درست میآید، اما قفل حرکت نمیکند. چقدر کلافهکننده است! دوباره به کلیدهایتان نگاهی میاندازید. آیا از کلید درست استفاده میکنید؟ آیا کسی کلید را خراب کرده است؟
۲ این تصویر خوبی است از آنچه آشفتگی مذهبی این دنیا بر سر معرفت خدایی آورده است. در واقع، بسیاری افراد کلیدی را که درک معرفت خدا را برای ما ممکن میسازد، یعنی عیسی مسیح را به بازیچه گرفتهاند. بعضی ادیان این کلید را از میان برداشته و عیسی را یکسره نادیده گرفتهاند. بعضی دیگر با پرستش عیسی به عنوان خدای قادر مطلق نقش وی را تحریف کردهاند. در هر صورت، بدون درک دقیق این شخصیت اساسی یعنی عیسی مسیح، درِ معرفت خدا بر روی ما بسته است.
۳. چرا میتوان عیسی را کلید رسیدن به معرفت خدا نامید؟
۳ ممکن است به خاطر داشته باشید که عیسی گفت: «حیات جاودانی این است که ترا خدای واحِد حقیقی و عیسی مسیح را که فرستادی بشناسند.» (یوحنا ۱۷:۳) عیسی با بیان این موضوع به خود مباهات نمیکند. در نوشتههای مقدس به دفعات بر نیاز به معرفت دقیق در مورد مسیح تکیه شده است. (افسسیان ۴:۱۳؛ کولسیان ۲:۲؛ ۲پطرس ۱:۸؛ ۲:۲۰) پطرس رسول اظهار کرد: «جمیع انبیاء بر او [عیسی مسیح] شهادت میدهند». (اعمال ۱۰:۴۳) و پولس رسول چنین نگاشت: «در وی [عیسی] تمامئ خزائن حکمت و علم مخفی است.» (کولسیان ۲:۳) پولس حتی بیان کرد که همهٔ وعدههای یَهُوَه به وسیلهٔ عیسی به حقیقت میپیوندند. (۲قرنتیان ۱:۲۰) بنابراین عیسی مسیح آن کلیدی است که ما را به معرفت خدا میرساند. معرفت ما در مورد عیسی باید از هر گونه تحریف بری باشد، چه در مورد ماهیت او و چه در مورد نقش او در ترتیبات خدا. اما چرا پیروان عیسی او را محور مقصودهای خدا میدانند؟
مسیح موعود
۴، ۵. مسیح محور چه امیدهایی است، و شاگردان عیسی به او به چه چشمی مینگریستند؟
۴ از روزگار هابیل وفادار، خادمان خدا با اشتیاق در انتظار ذریتی بودند که یَهُوَه خدا خود پیشگویی کرده بود. (پیدایش ۳:۱۵؛ ۴:۱-۸؛ عبرانیان ۱۱:۴) چنین آشکار شده بود که ذریت، مقصود خدا را به عنوان مسیح، یعنی ‹مسحشده› انجام خواهد داد. او ‹گناهان را به انجام [پایان] میرساند› و جلال ملکوت او در مزامیر پیشگویی شده بود. (دانیال ۹:۲۴-۲۶؛ مزمور ۷۲:۱-۱۹) مسیح چه کسی بود؟
۵ هیجان جوان یهودیی به نام اَندریاس را تصور کنید هنگامی که سخنان عیسای ناصری را شنید. اَندریاس با شتاب پیش برادر خود شَمعُون پطرس رفت و به او گفت: «مسیح را . . . یافتیم.» (یوحنا ۱:۴۲) شاگردان عیسی متقاعد شدند که او مسیح موعود است. (متی ۱۶:۱۶) و مسیحیان حقیقی حتی حاضر بودند زندگی خویش را بر سر این اعتقاد بگذارند که عیسی حقیقتاً مسیح پیشگویی شده است. آنان چه گواهی بر اثبات این امر در دست داشتند؟ بگذارید سه دلیل مختلف را مورد نظر قرار دهیم.
شواهدی که نشان میدهند عیسی مسیح بود
۶. الف) چه خاندانی ذریت موعود را آورد، و از کجا میدانیم که عیسی از آن خاندان است؟ ب) چرا اثبات مسیح بودن افرادی که پس از سال ۷۰ د.م. میزیستند غیرممکن است؟
۶ اصل و نسب عیسی نخستین اصل شناسایی او به عنوان مسیح موعود است. یَهُوَه به خادم خویش، ابراهیم گفته بود که ذریت موعود از خانوادهٔ او خواهد بود. به اسحاق پسر ابراهیم، یعقوب پسر اسحاق، یهودا پسر یعقوب، به هر یک وعدهٔ مشابهی داده شده بود. (پیدایش ۲۲:۱۸؛ ۲۶:۲-۵؛ ۲۸:۱۲-۱۵؛ ۴۹:۱۰) هنگامی که قرنها بعد به داوود پادشاه گفته شد که مسیح از خانوادهٔ او خواهد بود، نسب مسیح مشخصتر شد. (مزمور ۱۳۲:۱۱؛ اشعیا ۱۱:۱، ۱۰) روایتهای انجیل متی و لوقا تأیید میکنند که عیسی از آن خانواده است. (متی ۱:۱-۱۶؛ لوقا ۳:۲۳-۳۸) با وجود آنکه عیسی دشمنان سرسختی داشت ولی هیچیک از آنان اصل و نسب معروف او را مورد سؤال قرار ندادند. (متی ۲۱:۹، ۱۵) پس واضح است که در مورد اصل و نسب او تردیدی وجود ندارد. اما هنگامی که در سال ۷۰ د.م. اورشلیم به دست رومیان چپاول شد، مدارک مربوط به سابقهٔ خانوادگی یهودیان از میان رفت. از آن پس هیچکس نمیتوانست ادعا کند که مسیح موعود است و این ادعا را اثبات کند.
۷. الف) دلیل دوم مبنی بر مسیح بودن عیسی چیست؟ ب) چگونه میکاه ۵:۲ در مورد عیسی به انجام رسید؟
۷ نبوت انجامشده دومین دلیل است. بسیاری از نبوتهای نوشتههای مقدس عبرانی جنبههای گوناگون زندگی مسیح را توصیف میکنند. در قرن هشتم ق.د.م.، میکاه نبی پیشگویی کرد که این حاکم بزرگ در شهر گمنام بیتلحم متولد خواهد شد. در اسرائیل دو شهر به نام بیتلحم وجود داشت، اما این نبوت مشخص کرده بود که کدامیک منظور نظر است: بیتلحم افراته شهری که داوود پادشاه در آن تولد یافت. (میکاه ۵:۲) والدین عیسی، یوسف و مریم، در ناصره به سر میبردند که در حدود ۱۵۰ کیلومتر از بیتلحم فاصله داشت. اما هنگامی که مریم هنوز باردار بود اوغسطس قیصر، حاکم رومی، فرمان داد که همهٔ مردم برای نامنویسی به شهر زادگاه خویش مراجعت کنند.a از اینرو یوسف مجبور شد همسر باردار خود را به بیتلحم ببرد، و عیسی در آنجا تولد یافت. — لوقا ۲:۱-۷.
۸. الف) ۶۹ «هفته» در چه زمانی و با چه رویدادی آغاز گشت؟ ب) ۶۹ «هفته» چقدر به طول انجامید و در پایان آن چه رخ داد؟
۸ در قرن ششم ق.د.م. دانیال نبی پیشگویی کرد که «رئیس عهد» ۶۹ «هفته» پس از صدور فرمان تعمیر و بازسازی اورشلیم ظاهر خواهد شد. (دانیال ۹:۲۴، ۲۵) طول هر یک از این «هفتهها» هفت سال بود.b بر طبق گفتهٔ کتاب مقدس و تاریخ دنیوی، فرمان بازسازی اورشلیم در سال ۴۵۵ ق.د.م. صادر شد. (نحمیا ۲:۱-۸) بنابراین مسیح میبایست ۴۸۳ سال (۶۹ ضرب در ۷) پس از سال ۴۵۵ ق.د.م. ظاهر شود، که مصادف با سال ۲۹ د.م. میشود، یعنی همان سالی که یَهُوَه عیسی را با روحالقدس مسح کرد. بدین ترتیب عیسی به «مسیح» (یعنی ‹مسحشده›) مبدل گشت. — لوقا ۳:۱۵، ۱۶، ۲۱، ۲۲.
۹. الف) مزمور ۲:۲ چگونه به انجام رسید؟ ب) برخی دیگر از نبوتهایی که در مورد عیسی به انجام رسیدند کدامند؟ (به جدول مراجعه شود.)
۹ البته، همه عیسی را به عنوان مسیح موعود نپذیرفتند، و نوشتههای مقدس نیز این امر را پیشگویی کرده بودند. همانطور که در مزمور ۲:۲ آمده است، به داوود پادشاه از جانب خدا الهام شد که پیشگویی کند: «پادشاهان زمین برمیخیزند و سروران با هم مشورت نمودهاند. بضدّ خداوند و بضدّ مسیح او.» این نبوت حاکی از آن است که رهبران سرزمینهای متعددی برای حمله به مسح شدهٔ یَهُوَه، یا مسیح، متحد میشوند. و همینطور هم شد. رهبران مذهبی یهودی، هیرودیس پادشاه، و والی رومی پنطیوس پیلاطس همگی در به هلاکت رساندن عیسی شرکت داشتند. دشمنان پیشین یعنی هیرودیس و پیلاطس از آن پس دوستان باوفای یکدیگر شدند. (متی ۲۷:۱، ۲؛ لوقا ۲۳:۱۰-۱۲؛ اعمال ۴:۲۵-۲۸) برای شواهد بیشتر در مورد مسیح بودن عیسی به جدول ضمیمه با عنوان «برخی از نبوتهای برجسته در مورد مسیح» مراجعه کنید.
۱۰. از چه طریقی یَهُوَه شهادت داد که عیسی، مسحشدهٔ موعود اوست؟
۱۰ تأیید از طرف یَهُوَه خدا سومین گواه مسیح بودن عیساست. یَهُوَه فرشتگانی را فرستاد تا به مردم خبر دهند که عیسی، مسیح موعود است. (لوقا ۲:۱۰-۱۴) در واقع، در طول زندگی زمینی عیسی، یَهُوَه خود از آسمان سخن گفت و رضایت خود را از عیسی ابراز کرد. (متی ۳:۱۶، ۱۷؛ ۱۷:۱-۵) یَهُوَه قدرت انجام معجزات را به عیسی بخشید. هر یک از این معجزات گواه الهی دیگری بود بر آنکه عیسی، مسیح بود، زیرا خدا هیچگاه به یک شیاد قدرت انجام معجزه نمیبخشد. یَهُوَه همچنین از روحالقدس خویش برای الهام روایت انجیل استفاده کرد، به این منظور که گواه مسیح بودن عیسی به صورت بخشی از کتاب مقدس درآید، یعنی بخشی از کتابی که بیش از هر کتاب دیگری در تاریخ، ترجمه و توزیع شده است. — یوحنا ۴:۲۵، ۲۶.
۱۱. برای مسیح بودن عیسی چه شواهدی در دست است؟
۱۱ رویهمرفته، این دسته از شواهد شامل صدها مورد است که عیسی را به عنوان مسیح موعود معرفی میکنند. پس روشن است که مسیحیان واقعی بدرستی به او به عنوان کسی که ‹جمیع انبیا . . . شهادت میدهند› و به عنوان کلید رسیدن به معرفت خدا مینگرند. (اعمال ۱۰:۴۳) اما اینکه عیسی، مسیح است تنها نکتهای نیست که باید در مورد او فرا گرفت. او در کجا خلق شد؟ و چه شکلی داشت؟
هستی ماقبل انسانی عیسی
۱۲، ۱۳. الف) از کجا میدانیم که عیسی پیش از آمدن به زمین در آسمان به سر میبرده است؟ ب) «کلمه» کیست و پیش از آنکه به صورت انسان در بیاید چه میکرد؟
۱۲ زندگی عیسی را میتوان به سه مرحلهٔ مجزا تقسیم کرد. اولین بخش آن بسیار پیش از بدنیا آمدنش بر روی زمین آغاز شد. در میکاه ۵:۲ آمده است که مسیح «از قدیم و از ایّام ازل بوده است.» و عیسی خود با صراحت گفت که «از بالا» یعنی از آسمان آمده است. (یوحنا ۸:۲۳؛ ۱۶:۲۸) پیش از آمدن بر روی زمین چه مدت در آسمان به سر برده است؟
۱۳ عیسی ‹پسر یگانهٔ› خدا نامیده شده است زیرا یَهُوَه به دست خود او را خلق کرد. (یوحنا ۳:۱۶) پس از آن، خدا توسط عیسی که «نخستزادهٔ تمامئ آفریدگان» بود، همهٔ چیزهای دیگر را آفرید. (کولسیان ۱:۱۵؛ مکاشفه ۳:۱۴) در یوحنا ۱:۱ آمده است که «کلمه» (عیسی در هنگام زندگی ماقبل انسانی خود) «در ابتداء» با خدا بود. بنابراین کلمه هنگامی که یَهُوَه «آسمانها و زمین» را خلق میکرد در کنار او بود. خدا هنگامی که گفت: «آدم را بصورت ما . . . بسازیم» او را مخاطب قرار داد. (پیدایش ۱:۱، ۲۶) به همین شکل، کلمه باید «معمار» محبوب خدا بوده باشد که در امثال ۸:۲۲-۳۱ به صورت حکمت مجسم شده است، و در کنار یَهُوَه مشغول ساختن همهٔ چیزهاست. کلمه پس از آنکه یَهُوَه به او هستی بخشید، اعصار متمادی پیش از آنکه به صورت انسان بر روی زمین بیاید با خدا در آسمان به سر میبرد.
۱۴. چرا عیسی را «صورت خدای نادیده» مینامند؟
۱۴ تعجبی ندارد که کولسیان ۱:۱۵ عیسی را «صورت خدای نادیده» میخواند! به دلیل معاشرت نزدیک در طی سالهای بیشمار، این پسر مطیع، درست همانند پدرش یَهُوَه گشت. و این دلیل دیگریست بر اینکه عیسی کلید معرفت زندگیبخش خداست. آنچه که عیسی در طی مدتی که بر روی زمین بود انجام داد، درست همان است که اگر یَهُوَه به جای او بود انجام میداد. بدین جهت، آشنایی با عیسی به معنای افزایش معرفت ما از خداست. (یوحنا ۸:۲۸؛ ۱۴:۸-۱۰) بنابراین جای تردیدی نیست که شناخت عیسی مسیح امری حیاتی است.
زندگی عیسی بر روی زمین
۱۵. چگونه عیسی به صورت طفلی کامل متولد شد؟
۱۵ مرحلهٔ دوم زندگی عیسی، بر روی زمین سپری شد. هنگامی که خدا اراده کرد تا زندگی او را از آسمان به رحم باکرهٔ یهودی جوانی به نام مریم منتقل کند، عیسی با رضای خاطر اطاعت کرد. روحالقدس پرقدرت یَهُوَه یعنی نیروی فعال وی، بر مریم ‹سایه افکند›، و باعث شد که باردار شود و سرانجام طفلی کامل به دنیا آورد. (لوقا ۱:۳۴، ۳۵) از آنجاییکه زندگی عیسی از منبعی کامل منشأ گرفته بود، وی هیچگونه ناکاملی را به میراث نبرد. او در خانهای ساده به صورت پسرخواندهٔ یوسف نجار و اولین فرزند خانواده پرورش یافت. — اشعیا ۷:۱۴؛ متی ۱:۲۲، ۲۳؛ مرقس ۶:۳.
۱۶، ۱۷. الف) عیسی قدرت انجام معجزات را از کجا به دست میآورد، و برخی از این معجزات کدامند؟ ب) برخی از خصوصیاتی که عیسی از خود نشان داد کدامند؟
۱۶ وقف عیسی به یَهُوَه خدا از همان سن ۱۲ سالگی آشکار بود. (لوقا ۲:۴۱-۴۹) پس از آنکه بالغ شد، در سن ۳۰ سالگی خدمت روحانی خویش را آغاز کرد، و با این کار محبت عمیق خویش را نسبت به انسانهای دیگر نیز نشان داد. هنگامی که روحالقدس خدا به او قدرت انجام معجزات را بخشید، او با دلسوزی به شفای بیماران، لنگان، معلولین، نابینایان، ناشنوایان و جذامیان پرداخت. (متی ۸:۲-۴؛ ۱۵:۳۰) عیسی هزاران گرسنه را غذا داد. (متی ۱۵:۳۵-۳۸) او توفانی را که جان دوستانش را تهدید میکرد آرام ساخت. (مرقس ۴:۳۷-۳۹) در واقع، او حتی مردگان را رستاخیز بخشید. (یوحنا ۱۱:۴۳، ۴۴) این معجزات حقایق تثبیت شدهٔ تاریخی هستند. حتی دشمنان عیسی نیز اذعان میکردند که او ‹معجزات بسیار مینماید.› — یوحنا ۱۱:۴۷، ۴۸.
۱۷ عیسی در سرتاسر زادگاه خویش سفر کرد و به مردم در مورد ملکوت خدا آموزش داد. (متی ۴:۱۷) از این گذشته، سرمشقی تمام عیار از بردباری و عقل و منطق بر جای گذاشت. حتی هنگامی که شاگردان او از وی غفلت کردند، با همدردی اظهار کرد: «روح البتّه راغبست لیکن جسم ناتوان.» (مرقس ۱۴:۳۷، ۳۸) با وجود این، عیسی در مقابل کسانی که از حقیقت متنفر بودند و به درماندگان ستم میکردند از خود شهامت و صراحت نشان میداد. (متی ۲۳:۲۷-۳۳) از همه مهمتر، او محبت پدر خویش را به طور کامل سرمشق خود قرار داد. عیسی حتی برای آنکه بشر ناکامل، امیدی برای آینده داشته باشد به مرگ راضی شد. پس جای تعجب نیست اگر عیسی را کلید معرفت خدا بدانیم! آری، او کلیدی زنده است! اما چرا میگوییم کلیدی زنده ؟ این موضوع ما را به سومین مرحله از زندگی عیسی میرساند.
عیسای کنونی
۱۸. عیسی مسیح را هم اکنون باید چگونه مجسم کنیم؟
۱۸ با وجود آنکه کتاب مقدس از مرگ عیسی سخن میگوید، اما او اکنون زنده است! در واقع، صدها نفر از افرادی که در قرن اول د.م. به سر میبردند شاهد عینی رستاخیز وی بودند. (۱قرنتیان ۱۵:۳-۸) همانطور که نبوت شده بود، او از آن پس بر دست راست پدر خویش نشست و برای دریافت قدرت پادشاهی در آسمان به انتظار نشست. (مزمور ۱۱۰:۱؛ عبرانیان ۱۰:۱۲، ۱۳) بنابراین باید عیسای کنونی را چگونه مجسم کنیم؟ همانند کودکی ناتوان در آخور؟ یا همانند مردی در رنج که به مرگ سپرده میشود؟ خیر. او پادشاهی است قدرتمند که اکنون در حال حکمروایی است! و بزودی، حکمرانی خویش را بر زمین مصیبت زدهٔ ما نیز ظاهر خواهد ساخت.
۱۹. عیسی در آیندهٔ نزدیک دست به چه کاری خواهد زد؟
۱۹ در مکاشفه ۱۹:۱۱-۱۵، پادشاه عیسی مسیح بوضوح به صورت کسی که با قدرت تمام برای نابودی شریر میآید توصیف شده است. چقدر این حکمران آسمانی بامحبت باید مشتاق پایان دادن به رنج و عذابی باشد که امروزه گریبانگیر میلیونها نفر است! و همین اشتیاق را در کمک به کسانی که در تلاش برای پیروی از نمونهٔ کامل وی هستند از خود نشان میدهد؛ او این نمونهٔ کامل را در طی زمانی که بر روی زمین بود از خود به جای گذاشت. (۱پطرس ۲:۲۱) او مایل است که آنان را از «جنگ آنروز عظیم خدای قادر مطلق» که اغلب حارمَجِدّون نامیده میشود، و بسرعت نزدیک میشود حفظ کند تا بتوانند برای همیشه به صورت تابعان زمینی ملکوت آسمانی خدا به سر برند. — مکاشفه ۷:۹، ۱۴؛ ۱۶:۱۴، ۱۶.
۲۰. عیسی در طی حکومت هزار سالهٔ خود برای افراد بشر چه خواهد کرد؟
۲۰ در طی حکومت پیشگویی شدهٔ هزار سالهٔ عیسی که همراه با صلح و آرامش است، او معجزاتی برای همهٔ افراد بشر انجام خواهد داد. (اشعیا ۹:۶، ۷؛ ۱۱:۱-۱۰؛ مکاشفه ۲۰:۶) عیسی همهٔ بیماریها را شفا خواهد داد و به مرگ پایان خواهد بخشید. او میلیاردها نفر را رستاخیز خواهد داد تا آنان نیز بتوانند از فرصت زندگی ابدی بر روی زمین برخوردار شوند. (یوحنا ۵:۲۷، ۲۸) شما از آموختن مطالب بیشتری در مورد ملکوت مسیحایی او در یکی از بخشهای بعدی لذت بسیار خواهید برد. اطمینان داشته باشید که ما حتی نمیتوانیم تصور کنیم که زندگی تحت حکمرانی ملکوت تا چه حد عالی و شگفتانگیز خواهد بود. شناخت بیشتر عیسی مسیح از اهمیت بسزایی برخوردار است! آری، ضروری است که عیسی را، یعنی کلید رسیدن به معرفت خدا را که ما را به زندگی جاودانی رهنمون میکند، هیچگاه از نظر دور نداریم.
[پاورقیها]
a این ثبتنام کار طلب مالیات را برای امپراتوری روم آسانتر میساخت. بدین ترتیب، اوغسطس نادانسته در انجام یک نبوت در مورد حاکمی که ‹طلبکنندهای را برای گذشتن از قلمرو سلطنت اعزام میدارد›، شرکت کرد. همان نبوت پیشگویی کرد که «رئیس عهد» یا مسیح، در طی دوران جانشین آن حاکم «شکسته» خواهد شد. عیسی در طی دوران حکمرانی طیباریوس یعنی جانشین اوغسطس کشته شد. — دانیال ۱۱:۲۰-۲۲، د ج.
b یهودیان باستان عموماً سالها را مثل هفتهها در نظر میگرفتند. به عنوان مثال، همانطور که روز هفتم روز سبت بود، سال هفتم را نیز سال سبت میدانستند. — خروج ۲۰:۸-۱۱؛ ۲۳:۱۰، ۱۱.
معرفت خویش را بیازمایید
دودمان عیسی چه گواهی بر مسیح بودن اوست؟
برخی از نبوتهای مربوط به مسیح که در مورد عیسی به انجام رسیدهاند، کدامند؟
چگونه خدا مستقیماً نشان داد که عیسی مسحشدهٔ اوست؟
چرا عیسی کلید زندهٔ رسیدن به معرفت خداست؟
[نمودار در صفحهٔ ۳۷]
برخی از نبوتهای برجسته در مورد مسیح
نبوت رویداد تحقق
آغاز زندگی او
اشعیا ۷:۱۴ تولد از یک باکره متی ۱:۱۸-۲۳
ارمیا ۳۱:۱۵ کشتار نوزادان پس از تولد وی متی ۲:۱۶-۱۸
خدمت روحانی او
اشعیا ۶۱:۱، ۲ مأموریت وی از جانب خدا لوقا ۴:۱۸-۲۱
اشعیا ۹:۱، ۲ خدمت روحانی او باعث شد که مردم متی ۴:۱۳-۱۶
پرتوی نوری عظیم را مشاهده کنند
مزمور ۶۹:۹ غیرت او برای خانهٔ خدا یوحنا ۲:۱۳-۱۷
اشعیا ۵۳:۱ به او ایمان نمیآورند یوحنا ۱۲:۳۷، ۳۸
زکریا ۹:۹؛ ورود به اورشلیم سوار بر کرهٔ الاغ؛ متی ۲۱:۱-۹
مزمور ۱۱۸:۲۶ خوشآمدگویی به او به عنوان پادشاه
و به عنوان کسی که به نام یَهُوَه میآید
خیانت به او و مرگش
مزمور ۴۱:۹؛ ۱۰۹:۸ رسول بیوفا؛ اعمال ۱:۱۵-۲۰
به عیسی خیانت میکند و بعدها
جانشینی برای او تعیین میشود
زکریا ۱۱:۱۲ خیانت به او برای ۳۰ پارهٔ نقره متی ۲۶:۱۴، ۱۵
مزمور ۲۷:۱۲ استفاده از شاهدان دروغین بر ضد او متی ۲۶:۵۹-۶۱
مزمور ۲۲:۱۸ قرعه انداختن برای لباسهای وی یوحنا ۱۹:۲۳، ۲۴
اشعیا ۵۳:۱۲ از خطاکاران محسوب شد متی ۲۷:۳۸
مزمور ۲۲:۷، ۸ دشنامگویی به او در هنگام مرگ مرقس ۱۵:۲۹-۳۲
مزمور ۶۹:۲۱ به او سرکه داده میشود مرقس ۱۵:۲۳، ۳۶
اشعیا ۵۳:۵؛ به او نیزه زدند یوحنا ۱۹:۳۴، ۳۷
اشعیا ۵۳:۹ با دولتمندان دفن شد متی ۲۷:۵۷-۶۰
مزمور ۱۶:۸-۱۱ پیش از آنکه فساد بیند برخاست اعمال ۲:۲۵-۳۲؛
[تصویر در صفحهٔ ۳۵]
خدا به عیسی قدرت شفای بیماران را داد