فصل ۳۲

چگونه می‌توانم دوران آشنایی موفقیت‌آمیزی داشته باشم؟‏

محققی در زمینهٔ زندگی خانوادگی به نام پل اِچ.‏ لَندیس،‏ اظهار می‌کند:‏ «اکثر موارد عدم موفقیت در زندگی زناشویی ناشی از عدم موفقیت در بهتر شناختن یکدیگر پیش از ازدواج است.‏ هر چقدر هم که این مطلب را تکرار کنیم،‏ کم کرده‌ایم.‏» لوئیس در تصدیق این موضوع می‌گوید:‏ «بزرگترین اشتباه من این بود که پیش از اینکه به خودم فرصت بدم تا ببینم اَندی چه جور آدمیه،‏ به او علاقه‌مند شدم.‏ در دوران دوستی تقریباً همیشه تنها بودیم.‏ به این دلیل،‏ هیچوقت نتونستم ببینم که او در مواقعی به غیر از اینجور موقعیتهای ‹مناسب› چه جوری رفتار میکنه.‏» متأسفانه،‏ بعد از مدتی زندگی زناشویی این زوج از هم پاشید.‏ حال،‏ چگونه می‌توان مانع بروز چنین مصیبتهایی شد؟‏ راه حل آن،‏ شناخت خوب قبل از ازدواج است!‏

پیش از ملاقات و دوستی

کلام خدا می‌گوید:‏ «مرد [یا زن] زیرک در رفتار خود تأمّل می‌نماید.‏» (‏ امثال ۱۴:‏⁠۱۵‏)‏ چنانچه قبل از شناختن شخصی عاشق او بشوی،‏ در دردسر بزرگی خواهی افتاد —‏ حتی اگر شیفتهٔ او شده باشی در آن صورت،‏ احتمالاً با شخصی ازدواج خواهی کرد که احساسات و اهدافش کاملاً با احساسات و اهداف تو فرق دارد!‏ بنابراین،‏ فرد زیرک و هوشیار،‏ آن شخص را در یک جمع تحت نظر می‌گیرد؛‏ مثلاً در هنگام انجام فعالیتهای تفریحی دسته‌جمعی.‏

انوش به مدت ده سال است که از زندگی زناشوئی سعادتمندی برخوردار بوده و تعریف می‌کند:‏ «می‌دونستم که اگر از همان اول خیلی با او صمیمی بشم،‏ احساساتم نمی‌گذاره درست قضاوت کنم.‏ به همین خاطر،‏ رُزا را دورادور زیر نظر گرفتم،‏ بدون اینکه خودش بدونه که بهش علاقه دارم.‏ اینجوری می‌تونستم ببینم چطوری با دیگران رفتار میکنه،‏ یا اینکه دختر سبک و بی‌شخصیتیه.‏ همینجوری که معمولی با او حرف می‌زدم،‏ به شرایط و اوضاعش و همینطور به هدفهاش توی زندگی پی بردم.‏» تو نیز می‌توانی با شخصی که آن فرد را بخوبی می‌شناسد صحبت کنی و جویای سابقه و حیثیت وی شوی.‏ —‏ با امثال ۳۱:‏⁠۳۱ مقایسه شود.‏

اولین ملاقاتها

چنانچه به این نتیجه رسیدی که شخصی می‌تواند همسر مناسبی برای تو باشد،‏ آنوقت می‌توانی به وی بگویی که میل داری او را بهتر بشناسی.‏a فرض بر آنکه جواب او مثبت باشد،‏ در آن صورت،‏ لزومی ندارد که اولین ملاقات شما حالت رویداد مفصلی به خود بگیرد.‏ احتمالاً ملاقات برای صرف ناهار و یا یک ملاقات دسته‌جمعی،‏ این فرصت را به تو می‌دهد تا با آن شخص بهتر آشنا شده،‏ بتوانی تصمیم‌گیری کنی که آیا می‌خواهی به رابطهٔ خود با او ادامه دهی یا خیر.‏ در ابتدا،‏ هر دو شما احتمالاً دستپاچه خواهید بود لیکن اگر آن ملاقات به شکل معمولی و غیررسمی انجام گیرد،‏ احساس آرامش بیشتری خواهید نمود.‏ همچنین،‏ با اجتناب نمودن از ابراز علاقهٔ پیش از موعد،‏ چنانچه یکی از شما علاقهٔ خود را به دیگری از دست بدهد،‏ شخص مقابل کمتر احساس طرد شدن و یا شرمندگی خواهد کرد.‏

علیرغم نوع قرار ملاقات،‏ همیشه مناسب و آراسته لباس بپوش و بموقع سر قرار حاضر شو.‏ در گفتگو استادی و مهارت بخرج بده.‏ به گفته‌های شخص مقابل کاملاً گوش کن.‏ (‏ یعقوب ۱:‏۱۹‏)‏ گرچه قانونی نمی‌توان برای آن تعیین کرد،‏ امّا بهتر است که مرد جوان آداب معاشرت محلی را رعایت کند.‏ این رسوم احتمالاً شامل باز کردن در برای یک خانم و یا کمک کردن به وی در هنگام نشستن بر سر میز غذا می‌گردد.‏ در این حین،‏ زن جوان نیز بنحوی متواضعانه همکاری نموده و انتظار ندارد که با او همچون یک شاهزاده رفتار شود.‏ با داشتن رفتاری محترمانه نسبت به یکدیگر،‏ مرد و زن سرمشقی برای زندگی آیندهٔ خود بر جای می‌گذارند.‏ کتاب مقدس به شوهران امر می‌کند که ‹با زنان خود چون با ظروف ضعیف‌ترِ زنانه زیست کنند و ایشان را محترم بدارند.‏› زنان نیز باید ‹شوهر خود را احترام نمایند.‏› —‏ ۱پطرس ۳:‏۷؛‏ افسسیان ۵:‏⁠۳۳‏.‏

آیا گرفتن دست،‏ بوسیدن یا در آغوش گرفتن یکدیگر،‏ عملی شایسته است؟‏ و اگر هست،‏ چه موقع؟‏ ابراز احساسات چنانچه خودخواهانه و از روی شهوت نبوده بلکه بعنوان اظهار علاقهٔ واقعی انجام گیرد،‏ می‌تواند عملی پاک و همچنین مناسب باشد.‏ کتاب غزلهای سلیمان در کتاب مقدس به ابراز علاقه و عشق میان دختری اهل شُوْلَمّیت و شبان محبوب وی اشاره می‌کند که به یکدیگر بنحو شایسته‌ای عشق می‌ورزیدند و بزودی قصد ازدواج داشتند.‏ (‏ غزلهای سلیمان ۱:‏۲‏؛‏ ۲:‏۶‏؛‏ ۸:‏⁠۵‏)‏ زوجهای جوان نیز باید همچون آن زوج پاکدامن همواره مراقب باشند تا مبادا ابراز علاقه‌شان حالت ناپاک به خود گیرد یا به فساد اخلاقی بینجامد.‏b (‏ غلاطیان ۵:‏⁠۱۹،‏ ۲۱‏)‏ البته،‏ منطقی است که اینگونه ابراز علاقه را فقط موقعی می‌توان انجام داد که رابطه میان مرد و زن به حدی رسیده باشد که تعهد متقابل به وجود آمده و زمان ازدواج آن دو شخص نزدیک است.‏ خویشتنداری به تو کمک می‌کند تا بتوانی هدف اصلی خود را از برقرار نمودن چنین دوستیی دنبال کنی.‏ آن هدف چیست؟‏

شناختن «انسانیّت باطنئ قلبی»‏

یک گروه تحقیقاتی در «ژورنال ازدواج و خانواده» (‏ انگل‍.‏)‏‏،‏ شمارهٔ مه سال ۱۹۸۰ چنین گزارش می‌کند:‏ «اگر انسان با شناخت نسبتاً کامل در مورد شخصیت باطنیِ فرد دیگر با وی ازدواج کند،‏ احتمال دوام و سعادت آن ازدواج بیشتر خواهد بود.‏» بلی،‏ شناختن «انسانیّتِ باطنی قلبی» شخص مقابل بسیار اهمیت دارد.‏ —‏ ۱پطرس ۳:‏⁠۴‏.‏

با وجود این،‏ ‹بیرون کشیدن› نیتهای دل شخص مقابل کار آسانی نیست و نیاز به سعی و کوشش و درایت از جانب تو دارد.‏ (‏ امثال ۲۰:‏⁠۵‏)‏ از اینرو،‏ فعالیتهایی را برنامه‌ریزی کن که در خلال آن بتوانی شخصیت درونی فرد مقابل را مشاهده کنی.‏ گرچه رفتن به سینما یا کنسرت در ابتدا کافی است،‏ امّا انجام فعالیتهایی که می‌توان طی آن گفتگو کرد (‏ همچون بازی اِسکِیت،‏ بولینگ،‏ رفتن به باغ وحش،‏ موزه و نمایشگاههای هنری)‏ باعث می‌شود تا بهتر بتوانید با یکدیگر آشنا شوید.‏

برای اینکه بتوانی نظری اجمالی بر احساسات طرف مقابل خود بیفکنی،‏ سعی کن سؤالاتی از او بکنی که نیاز به جوابهای مفصلتر دارد.‏ مثلاً بپرس،‏ ‹اوقات فراغت خودت را چطوری می‌گذرانی؟‏› ‹اگر مشکل مالی وجود نمی‌داشت،‏ دوست داشتی چه کار کنی؟‏› ‹از چه جنبه‌ای از پرستش خدا بیشتر خوشت می‌آید؟‏ چرا؟‏› اینگونه سؤالات موجب می‌گردد که شخص مقابل پاسخهای عمیقتر و مفصلتر بدهد و به این صورت،‏ خواهی فهمید که او برای چه چیزهایی ارزش قائل است.‏

همچنانکه رابطهٔ میان شما عمیقتر می‌شود و هر دو شما با جدیّت بیشتری به ازدواج می‌اندیشید،‏ ضرورت ایجاب می‌کند تا دربارهٔ موضوعات مهم با یکدیگر صحبت کنید،‏ موضوعاتی همچون معیارهایی که برای خود تعیین کرده‌اید؛‏ در کجا و چگونه می‌خواهید زندگی کنید؛‏ مسائل مالی و اینکه آیا هر دو شما می‌خواهید کار کنید یا خیر؛‏ داشتن فرزند؛‏ جلوگیری از بارداری؛‏ استنباط و تصور هر فرد از نقش خود در ازدواج؛‏ هدفهای کوتاه‌مدت و درازمدت هر فرد و نحوهٔ دستیابی به آنها.‏ بسیاری از شاهدان جوان یَهُوَه بعد از اتمام دوران دبیرستان،‏ به جمع مبشران تمام‌وقت می‌پیوندند و اشتیاق دارند که متعاقب ازدواج،‏ به این خدمت خود ادامه دهند.‏ اکنون وقت آن رسیده است که هر دو شما اطمینان حاصل کنید که آیا اهداف روحانی شما با یکدیگر تطابق دارند یا خیر.‏ در ضمن،‏ الآن موقع آن است که موضوعات خصوصیی را که احتمالاً در گذشته اتفاق افتاده و ممکن است بر زندگی زناشویی شما تأثیر بگذارد،‏ برای یکدیگر بیان کنید.‏ این موضوعات احتمالاً شامل قرض فراوان یا تعهدهای جدی می‌گردد.‏ در مورد مشکلات سلامتی همچون بیماریهای حاد و اثرات یا عواقب آنها نیز باید با یکدیگر بصراحت و بی‌پرده گفتگو کنید.‏

در چنین گفتگوهایی از مثال اَلِیهُو پیروی کنید که گفت:‏ «کلام من موافق راستی قلبم خواهد بود.‏» (‏ ایوب ۳۳:‏⁠۳‏)‏ دختری به نام اِستر تعریف می‌کند که چگونه طی دوران دوستی،‏ برای یک ازدواج واقعاً سعادتمند آمادگی پیدا کرد و می‌گوید:‏ «هیچوقت سعی نکردم جلوی جِی ‹رُل بازی کنم› یا در مواقعی که با او اختلاف عقیده داشتم،‏ نگفتم آره موافقم.‏ هنوز هم این کار را نمی‌کنم.‏ همیشه سعی می‌کنم با او صادق باشم.‏»‏

از بابت اینکه مبادا شخص مقابل را شرمنده یا خجالت‌زده کنی هراس به دل خود راه نده و از بررسی موضوعات حساس چشم‌پوشی نکن و طفره نرو.‏ نیلوفر در دوران دوستی خود با محمود مرتکب این اشتباه شد.‏ نیلوفر گفت که به عقیدهٔ او،‏ آدم باید از ولخرجی اجتناب نماید و برای آیندهٔ خود پس‌انداز کند.‏ محمود با این گفتهٔ نیلوفر موافقت کرد.‏ نیلوفر دیگر پی‌گیر موضوع نشد و تصور کرد که هر دو آنان بر سر مسائل مالی هم‌عقیده هستند.‏ ولی بعداً معلوم شد که منظور محمود از پس‌انداز کردن برای آینده،‏ این بود که پول جمع کنند تا او بتواند یک اتومبیل اِسپُرت جدید بخرد!‏ متأسفانه بعد از ازدواج،‏ عدم توافق این زوج در مورد خرج کردن پول به شکل دردناکی آشکار شد.‏

البته شخص می‌تواند مانع به وجود آمدن چنین سوءتفاهم‌هایی شود.‏ لوئیس که پیش‌تر به او اشاره کردیم،‏ به دوران دوستی خود می‌نگرد و می‌گوید:‏ «می‌بایست خیلی سؤالهای دیگه هم از او می‌کردم.‏ مثلاً می‌پرسیدم:‏ ‹با اینکه دوست نداری بچه‌دار بشیم،‏ اگر بچه‌دار شدیم چه کار می‌کنی؟‏› یا ‹اگر قرض داشته باشیم و من هم بخواهم خانه بمانم و از بچه نگهداری کنم،‏ آنوقت چه کار می‌کنی؟‏› آنوقت خوب عکس‌العملش را راجع به این موضوع می‌دیدم.‏» اینگونه گفتگوها خصوصیات دل شخص مقابل را برملا می‌کند؛‏ که البته بهتر است پیش از ازدواج معلوم گردد.‏

شخصیت او را در عمل نظاره کن!‏

اِستر تعریف می‌کند:‏ «بعضی‌ها وقتی با آدم تنها هستند شاید خیلی مهربان باشند.‏ ولی وقتی آدمهای دیگه هم حضور داشته باشند،‏ معمولاً توی موقعیتهایی قرار می‌گیرند که انتظارش را ندارند.‏ مثلاً شاید یکی از دوستهای آدم به طرف مقابل چیزی بگه و او خوشش نیاد.‏ حالا می‌توان دید که او تحت فشار چطوری رفتار میکنه.‏ آیا او هم برمی‌گرده و جواب طرف را میده و پشت سرش هم یک سری حرفهای نیشدار می‌زنه؟‏» اِستر نتیجه‌گیری می‌کند و می‌گوید:‏ «بودن با دوستان و اعضای خانوادهٔ یکدیگر در دوران دوستی‌مان،‏ خیلی از این لحاظ به ما کمک کرد.‏»‏

علاوه بر تفریحات،‏ برای مدتی کاری را به اتفاق یکدیگر انجام دهید.‏ با هم به خدمت مسیحی از جمله،‏ مطالعهٔ کلام خدا و خدمت موعظه بپردازید.‏ همچنین،‏ بعضی از کارهای روزمرهٔ خانه را که بعد از ازدواج،‏ طریق زندگی زناشویی را تشکیل می‌دهد،‏ انجام دهید —‏ خرید مواد غذایی،‏ تهیهٔ غذا،‏ شستن ظروف و تمیز کردن منزل.‏ چنانچه اوقات خود را تحت شرایط واقعی زندگی با آن شخص صرف کنی —‏ در مواقعی که او شاید از لحاظ روحی حتی در بدترین حالت باشد —‏ قادر خواهی بود به شخصیت واقعی وی پی ببری.‏

شبانی که در غزلهای سلیمان به او اشاره شد،‏ رفتار دختر محبوب خود را در هنگام یأس و یا در حین کار کردن زیر آفتاب سوزان —‏ در حال عرق ریختن و همچنین خسته و کوفته —‏ مشاهده کرد.‏ (‏ غزلهای سلیمان ۱:‏⁠۵،‏ ۶‏؛‏ ۲:‏۱۵‏)‏ همچنین،‏ آن شبان بعد از دیدن مقاومت وفادارانهٔ آن دختر در مقابل وسوسه‌های سلیمان پادشاه،‏ ثروتمند،‏ به او گفت:‏ «ای محبوبهٔ من،‏ تمامی تو زیبا می‌باشد.‏ در تو عیبی نیست.‏» (‏ غزلهای سلیمان ۴:‏⁠۷‏)‏ یقیناً،‏ منظور آن شبان این نبود که آن دختر،‏ انسانی کامل بوده است بلکه با این گفته می‌خواست بگوید که هیچگونه عیب و نقص مهم اخلاقی در وی یافت نمی‌شد.‏ زیبایی جسمانی آن دختر به دلیل نیروی اخلاقی‌اش افزایش یافته،‏ بر ضعفهایش غلبه می‌کرد.‏ —‏ با ایوب ۳۱:‏⁠۷ مقایسه شود.‏

تشخیص خصوصیات فرد مقابل نیاز به زمان دارد.‏ بنابراین،‏ دوران دوستی را به آهستگی پشت سر بگذار و عجولانه ازدواج نکن.‏ (‏ امثال ۲۱:‏⁠۵‏)‏ معمولاً مرد و زن سعی و تلاش می‌کنند تا محبت یکدیگر را جلب نمایند.‏ معهذا،‏ چنانچه به رابطهٔ دوستی خود فرصت کافی بدهند،‏ عادات و تمایلات ناپسندشان به طریقی برای یکدیگر آشکار می‌شود.‏ زوجی که برای دوران دوستی خود وقت صرف نموده،‏ به نحو احسن از آن استفاده می‌کنند،‏ احتمالاً بعد از ازدواج بهتر می‌توانند خود را با یکدیگر وفق دهند.‏ آنان با چشمان باز وارد زندگی زناشویی شده و اطمینان دارند که می‌توانند هر گونه عدم توافقی را رفع و رجوع نمایند.‏ موفقیت در دوستی پیش از ازدواج،‏ آنان را برای ازدواجی موفق و سعادتمند آماده می‌کند.‏

‏[پاورقی]‏

پرسشهایی برای گفتگو

▫هدف اصلی از برقرار نمودن رابطهٔ دوستی پیش از ازدواج چیست و این رابطه چقدر بر سعادت زندگی زناشویی تأثیر می‌گذارد؟‏

▫چگونه می‌توانی ‹شخصیت درونی› فرد مقابل را بشناسی؟‏

▫چه نوع گفتگوهایی به تو کمک می‌کند تا در دوستی خود موفقیت حاصل کرده،‏ به هدف خود از آن دوستی نائل آیی؟‏

▫چرا صرف کردن وقت به اتفاق یکدیگر تحت اوضاع و شرایط گوناگون مفید است؟‏

▫چه علائمی نشانگر ایراد و نقص در یک رابطه می‌باشد؟‏

▫چه موقع ضروری است که رابطه‌ای خاتمه یابد؟‏

‏[نکتهٔ برجسته‌شده در صفحهٔ ۲۵۵]‏

‏«اگر انسان با شناخت نسبتاً کامل در مورد شخصیت باطنیِ فرد دیگر با وی ازدواج کند،‏ احتمال دوام و سعادت آن ازدواج بیشتر خواهد بود.‏» —‏ «ژورنال ازدواج و خانواده»،‏ انگلیسی

‏[کادر/تصویر در صفحهٔ ۲۵۶،‏ ۲۵۷]‏

آیا باید به رابطه‌مان خاتمه دهیم؟‏

وقتی رابطه‌ای عاشقانه به مرحلهٔ تصمیم‌گیری می‌رسد،‏ معمولاً شک و تردید در طرفین ایجاد می‌شود.‏ حال اگر اینگونه شک و تردیدها به دلیل ضعفهای جدی در شخصیت دوستت و یا به دلیل عیب و ایرادی در رابطه‌تان باشد،‏ آنوقت چطور؟‏

در واقع،‏ حتی کسانی که به یکدیگر محبت می‌ورزند،‏ بعضی اوقات ممکن است با یکدیگر اختلاف نظر داشته باشند.‏ (‏ با پیدایش ۳۰:‏۲؛‏ اعمال ۱۵:‏۳۹ مقایسه شود.‏)‏ امّا اگر شما تقریباً در مورد هر مسئله‌ای اختلاف نظر دارید،‏ اگر هر گفتگویی به داد و فریاد می‌انجامد،‏ و یا اگر رابطهٔ شما یک دورهٔ لایتناهی قهر و آشتی کردن است،‏ مواظب باش!‏ در یک نظرسنجی که توسط ۴۰۰ پزشک بعمل آمد،‏ معلوم شد که جر و بحث مدام میان زن و مرد،‏ بوضوح نمایانگر «عدم آمادگی [آنان] از لحاظ عاطفی برای ازدواج» است و یا حتی می‌تواند نشانگر «تعارض و سازش‌ناپذیری آن زوج نسبت به یکدیگر» باشد.‏

موضوع نگران‌کنندهٔ دیگر،‏ می‌تواند این باشد که احتمالاً ضعفهای ناخوشایندی را در شخصیت فرد مقابل مشاهده کرده‌ای.‏ شاید تمایل به خشونت،‏ علائم خودخواهی،‏ نابالغی،‏ بدخلقی و لجاجت در آن فرد موجب گردد که از خود سؤال کنی:‏ «آیا می‌خواهم باقی عمر خودم را با این شخص بگذرانم؟‏» با وجود این،‏ بسیاری از اشخاص اینگونه ایرادها را نادیده گرفته یا سعی می‌کنند آنها را توجیه کنند و ظاهراً قصد دارند رابطهٔ خود را به هر قیمتی حفظ کنند.‏ چرا؟‏

از آنجایی که مسیحیان واقعی دوستی پیش از ازدواج را جدی تلقی می‌کنند —‏ که در اصل همینطور هم باید باشد —‏ بعضی از آنان فکر می‌کنند که مجبور هستند با دوست خود ازدواج کنند.‏ همچنین ممکن است آنان از رویارویی با آن شخص و شاید جریحه‌دار کردن احساسات وی واهمه داشته باشند.‏ بعضی دیگر صرفاً هراس دارند که مبادا نتوانند فرد دیگری را برای ازدواج پیدا کنند.‏ معهذا،‏ این موارد نمی‌توانند دلیل موجهی برای ادامهٔ یک دوستی توأم با دردسر باشند.‏

مقصود از برقرار کردن رابطهٔ دوستی،‏ بررسی امکان ازدواج است.‏ چنانچه فرد مسیحی با نیّت خوبی با شخصی رابطهٔ دوستی برقرار کند و بعداً ایرادی در آن رابطه یافت شود،‏ وی مجبور نیست که به دوستی خود ادامه دهد.‏ بعلاوه،‏ اگر شخصی پیش خود فرض کند و بگوید:‏ ‹شاید کس دیگری را پیدا نکنم،‏› و به رابطه‌ای که رو به وخامت گذاشته است ادامه دهد،‏ آیا این عمل اشتباه و نشانهٔ خودخواهی نیست؟‏ (‏ با فیلپیان ۲:‏⁠۴ مقایسه شود.‏)‏ بنابراین،‏ برای شما دو نفر امری بس مهم است که با مشکلات خود روبرو شوید —‏ از زیر این کار شانه خالی نکنید.‏ در ابتدا،‏ نگاهی جدی و واقعبینانه به دوست خود بینداز.‏

برای مثال،‏ آیا شواهد نمایانگر آن است که او زنی صلاحیت‌دار،‏ قابل و مطیع خواهد بود؟‏ (‏ امثال ۳۱:‏⁠۱۰-‏۳۱‏)‏ آیا جوانب امر نشان می‌دهد که آن مرد محبتی ایثارگرانه داشته،‏ قادر خواهد بود که احتیاجات خانواده را برآورده سازد؟‏ (‏ افسسیان ۵:‏⁠۲۸،‏ ۲۹؛‏ ۱تیموتاؤس ۵:‏⁠۸‏)‏ شخصی ممکن است ادعا کند که در خدمت به خدا غیور است،‏ امّا آیا اعمال وی نیز بر چنین ادعای ایمانی صحه می‌گذارد؟‏ —‏ یعقوب ۲:‏⁠۱۷،‏ ۱۸‏.‏

البته چنانچه عواطف و وقت زیادی را صرف برقرار کردن رابطهٔ دوستی با شخصی نموده‌ای،‏ صرفاً به دلیل اینکه پی برده‌ای آن شخص انسان کاملی نیست،‏ فوری آن رابطه را بهم نزن.‏ (‏ یعقوب ۳:‏⁠۲‏)‏ شاید بتوانی با اشتباهات او بسازی و زندگی کنی.‏

در صورتی که نتوانستی چطور؟‏ با او در این باره صحبت کن.‏ آیا عمدتاً اهداف و نظرات شما با یکدیگر مغایرت دارد؟‏ یا اینکه صرفاً سوء تفاهمی پیش آمده است؟‏ آیا لازم است که هر دو شما یاد بگیرید چگونه ‹بر روح خود تسلّط داشته،‏› و مسائل را با آرامی بیشتری حل نمایید؟‏ (‏ امثال ۲۵:‏۲۸‏)‏ چنانچه نگرانی تو از بابت ضعف شخصیتی فرد مقابل است،‏ آیا او با فروتنی به اشتباهات خود اعتراف می‌کند و تمایل نشان می‌دهد که آنها را اصلاح نماید؟‏ آیا لزوم ایجاب می‌کند که تو هم حساسیت کمتری به خرج داده و گذشت کنی؟‏ (‏ جامعه ۷:‏⁠۹‏)‏ روح زندگی زناشویی در این است که هر دو شما «متحمّل یکدیگر در محبّت باشید.‏» —‏ افسسیان ۴:‏⁠۲‏.‏

صحبت کردن در مورد مسائل موجب به هم خوردن رابطهٔ شما نخواهد شد بلکه این عمل احتمالاً نشانگر قدرت رشد آن در آینده خواهد بود!‏ امّا اگر گفتگو در مورد این موضوعات مجدداً به یأس بینجامد و نتیجه‌ای حاصل نشود،‏ آنوقت،‏ این علامتِ بارزِ فاجعهٔ قریب‌الوقوعی است که نباید آن را نادیده بگیری.‏ (‏ امثال ۲۲:‏⁠۳‏)‏ بعد از ازدواج هم امیدی برای بهتر شدن اوضاع نخواهد بود.‏ در چنین صورتی،‏ شاید برای هر دو شما بهتر باشد که به دوستی خود خاتمه دهید.‏

‏[تصویر در صفحهٔ ۲۵۳]‏

با مشاهدهٔ رفتار یکدیگر در یک جمع،‏ می‌توانید همدیگر را بهتر بشناسید،‏ بدون اینکه تحت تأثیر احساسات عاشقانه قرار گیرید

‏[تصویر در صفحهٔ ۲۵۴]‏

با پیروی از آداب معاشرت محلی و داشتن رفتار خوب می‌توانید به یکدیگر احترام متقابل بگذارید و آن را سرمشقی برای زندگی زناشویی خود قرار دهید

‏[تصویر در صفحهٔ ۲۵۹]‏

در صورت عدم موفقیت در رابطهٔ دوستی،‏ بهترین کار این است که با یکدیگر رو در رو صحبت کنید و ضرورت خاتمه بخشیدن به آن رابطه را با ذکر دلیل برای یکدیگر مشخص کنید