Μάθετε από τους Γαβαωνίτες

1, 2. Γιατί πρέπει να μας ενδιαφέρουν τα όσα λέει η Αγία Γραφή για τους Γαβαωνίτες;

ΕΙΝΑΙ το έτος 1473 Π.Κ.Χ. Το έθνος του Ισραήλ μόλις έχει ξεκινήσει την κατάκτηση της Υποσχεμένης Γης. Οι Ισραηλίτες έχουν κερδίσει εντυπωσιακές νίκες επί των πόλεων Ιεριχώ και Γαι. Αλλά αργότερα συμβαίνει κάτι απροσδόκητο. Έρχονται κάποιοι ταξιδιώτες οι οποίοι ισχυρίζονται ότι είναι από μακρινή γη και επιδιώκουν να συνάψουν συνθήκη ειρήνης με τον λαό του Θεού.

² Οι ταξιδιώτες είναι οι Γαβαωνίτες. Αυτή είναι η πρώτη φορά που αναφέρονται στη Βιβλική αφήγηση, αλλά όχι και η τελευταία. Η Αγία Γραφή αναφέρει αρκετά περιστατικά τα οποία αποκαλύπτουν ότι οι Γαβαωνίτες συνδέονταν στενά με τους Ισραηλίτες στους επόμενους αιώνες. Αυτές οι αφηγήσεις περιέχουν πολύτιμα διδάγματα για εμάς και αποκαλύπτουν πολλά για τον Ιεχωβά Θεό.

ΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΤΕ ΜΕ ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΤΑΠΕΙΝΟΦΡΟΣΥΝΗ

3. (α) Ποιοι ήταν οι Γαβαωνίτες; (β) Γιατί επιδίωξαν να κάνουν ειρήνη με τον Ισραήλ;

³ Όταν οι Ισραηλίτες άρχισαν την κατάκτηση της γης Χαναάν, οι Γαβαωνίτες ζούσαν στην οχυρωμένη πόλη της Γαβαών. Ανήκαν στο έθνος των Ευαίων, ένα από τα εφτά χαναανιτικά έθνη που ήταν πολυπληθέστερα και κραταιότερα από τους Ισραηλίτες. (Δευτ. 7:1) Επομένως, οι Γαβαωνίτες ήταν ισχυρός λαός από στρατιωτική άποψη. (Ιησ. Ναυή 10:2) Ανόμοια όμως με τους άλλους Χαναναίους, αντιλήφθηκαν ότι θα ήταν μάταιο να αντισταθούν στον Ισραήλ. Διέκριναν ότι ο Ιεχωβά πολεμούσε υπέρ του λαού του και ήξεραν ότι είχε υποσχεθεί να διώξει τους Χαναναίους από εκείνη τη γη. (Έξοδ. 34:11· Ιησ. Ναυή 9:24) Αφού λοιπόν οι Ισραηλίτες κατέκτησαν την Ιεριχώ και τη Γαι, οι Γαβαωνίτες έστειλαν μια αντιπροσωπείαa στον Ιησού του Ναυή στα Γάλγαλα, σε μια προσπάθεια να κάνουν ειρήνη.

4. (α) Όπως δείχνουν τα εδάφια Ιησούς του Ναυή 9:8-13, πώς ξεγέλασαν οι Γαβαωνίτες τους Ισραηλίτες ώστε να κάνουν διαθήκη ειρήνης μαζί τους; (Βλέπε επίσης εικόνα.) (β) Τι συνέβη όταν αποκαλύφτηκε η απάτη τους;

⁴ Διαβάστε Ιησούς του Ναυή 9:8-13. Οι Γαβαωνίτες προσποιήθηκαν ότι ήταν από κάποια μακρινή γη. Αναγνώρισαν ότι ο Ιεχωβά είχε δώσει στον Ισραήλ τη νίκη επί της Αιγύπτου και επί των Αμορραίων βασιλιάδων Σηών και Ωγ. Δεν είπαν όμως τίποτα για την Ιεριχώ και τη Γαι. Αυτό ήταν σοφό, επειδή αν όντως ζούσαν σε πολύ μακρινή γη, όπως είπαν, δεν θα μπορούσαν να έχουν μάθει τόσο πρόσφατες ειδήσεις. Οι εκπρόσωποι του Ισραήλ, χωρίς να συμβουλευτούν τον Ιεχωβά, αποδέχτηκαν τα στοιχεία που παρουσίασαν οι Γαβαωνίτες και έκαναν διαθήκη ειρήνης μαζί τους. (Ιησ. Ναυή 9:14, 15) Σύντομα έπειτα από αυτό, η απάτη των Γαβαωνιτών αποκαλύφτηκε, αλλά οι Ισραηλίτες τήρησαν τη συμφωνία που είχαν συνάψει μαζί τους επειδή «τους είχαν δώσει όρκο επικαλούμενοι τον Ιεχωβά». (Ιησ. Ναυή 9:16-19) Στους Γαβαωνίτες δόθηκε ένας ταπεινός διορισμός. Θα υπηρετούσαν για πάντα ως ξυλοκόποι και νεροκουβαλητές για τη σύναξη και για το θυσιαστήριο του Ιεχωβά.​—Ιησ. Ναυή 9:27.

5. Με ποιους τρόπους εκδήλωσαν οι Γαβαωνίτες πίστη στον Ιεχωβά;

⁵ Όταν έμαθαν ότι οι Γαβαωνίτες είχαν κάνει ειρήνη με τον Ισραήλ, πέντε Αμορραίοι βασιλιάδες συνασπίστηκαν για να επιτεθούν στη Γαβαών. Οι Γαβαωνίτες ζήτησαν βοήθεια από τον Ιησού του Ναυή. (Ιησ. Ναυή 10:3-7) Ο Ιησούς του Ναυή οδήγησε τον Ισραήλ σε μια επιχείρηση διάσωσης, και οι προσπάθειές τους ευλογήθηκαν. Ο Ιεχωβά έριξε μάλιστα μεγάλους χαλαζόλιθους πάνω στα εχθρικά στρατεύματα των Αμορραίων και παρέτεινε θαυματουργικά τη διάρκεια της ημέρας για να διεξαχθεί η μάχη. (Ιησ. Ναυή 10:9-14) Επιδιώκοντας να συνάψουν διαθήκη ειρήνης με τον Ισραήλ και ζητώντας βοήθεια από τον Ιησού του Ναυή όταν απειλήθηκαν, οι Γαβαωνίτες εκδήλωσαν πίστη στον Ιεχωβά. Έδειξαν ότι πίστευαν στην ικανότητά του να εκπληρώσει τον λόγο του και να τους σώσει.

6. Τι μαθαίνουμε για τον Ιεχωβά από τον τρόπο με τον οποίο συμπεριφέρθηκε στους Γαβαωνίτες κατά την κατάκτηση της Υποσχεμένης Γης από τον Ισραήλ;

⁶ Τι μας διδάσκει αυτή η αφήγηση για τον Ιεχωβά; Ο Ιεχωβά είναι ταπεινός και ελεήμων. Προηγουμένως, είχε δώσει στους Ισραηλίτες την οδηγία να “διώξουν όλους τους κατοίκους αυτής της γης”, περιλαμβανομένων και των Γαβαωνιτών. (Αριθ. 33:51, 52) Ωστόσο, επέτρεψε με έλεος στους Γαβαωνίτες να μείνουν ζωντανοί, υποστηρίζοντας τη διαθήκη ειρήνης που είχε κάνει ο Ισραήλ μαζί τους, παρότι οι Ισραηλίτες δεν τον συμβουλεύτηκαν προτού τη συνάψουν. Στη συνέχεια, βοήθησε τους Ισραηλίτες να τηρήσουν τη συμφωνία τους και έσωσε θαυματουργικά τους Γαβαωνίτες.​—Ιησ. Ναυή 9:26· 11:19.

7. Πώς μπορούμε να μιμούμαστε την πίστη και την ταπεινοφροσύνη των Γαβαωνιτών; (Βλέπε επίσης εικόνα.)

⁷ Πώς μπορούμε να μιμούμαστε τους Γαβαωνίτες; Καλλιεργώντας ισχυρή πίστη στον Ιεχωβά. Εφόσον γνωρίζουμε πολύ περισσότερα για τον Ιεχωβά από όσα γνώριζαν τότε οι Γαβαωνίτες, έχουμε ακόμα περισσότερους λόγους να τον εμπιστευόμαστε απόλυτα. (Ψαλμ. 40:4, 5) Μπορούμε επίσης να μιμούμαστε τους Γαβαωνίτες με το να είμαστε πρόθυμοι να κάνουμε ταπεινές εργασίες στην υπηρεσία του Ιεχωβά. (Ιησ. Ναυή 9:23, 27) Ένας νεαρός αδελφός, ο Λουκ, δεν θα ξεχάσει ποτέ μια περίπτωση που είδε έναν μεγαλύτερο σε ηλικία αδελφό από την οικογένεια Μπέθελ να κάνει ακριβώς αυτό. Εκείνος ο Μπεθελίτης είχε έναν βαρυσήμαντο διορισμό που του έδινε κάποια προβολή. Παρ’ όλα αυτά, όταν χτιζόταν η τοπική Αίθουσα Βασιλείας, εκείνος ο αδελφός προσφέρθηκε αθόρυβα να κάνει νυχτερινή βάρδια φύλαξης στο εργοτάξιο. Ο Λουκ λέει: «Έμαθα ότι η ταπεινοφροσύνη δεν είναι απλώς ένα συναίσθημα. Εκφράζεται με αυτά που επιλέγουμε να κάνουμε ή να μην κάνουμε». Ας εκφράζουμε την πίστη μας στον Ιεχωβά καθημερινά με το να στηριζόμαστε σε εκείνον όταν αντιμετωπίζουμε δύσκολες καταστάσεις και με το να επιτελούμε ταπεινά οποιονδήποτε θεοκρατικό διορισμό.

ΝΑ ΠΕΡΙΜΕΝΕΤΕ ΝΑ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙ ΤΙΣ ΑΔΙΚΙΕΣ Ο ΙΕΧΩΒΑ

8. Ποιο έγκλημα διέπραξε ο βασιλιάς Σαούλ εναντίον των Γαβαωνιτών;

⁸ Οι Γαβαωνίτες αναφέρονται ξανά στη Βιβλική αφήγηση αιώνες αργότερα. Ο βασιλιάς Σαούλ στράφηκε εναντίον των Γαβαωνιτών που ζούσαν στον Ισραήλ. «Από ανάρμοστο ζήλο για τον λαό του Ισραήλ και του Ιούδα», αποπειράθηκε να εξαλείψει τους Γαβαωνίτες.b Ως αποτέλεσμα, αρκετοί από αυτούς δολοφονήθηκαν. (2 Σαμ. 21:2, 5, 6) Τι αδικία! Ο Σαούλ παραβίασε τη μακραίωνη συνθήκη ειρήνης που υπήρχε μεταξύ του Ισραήλ και των Γαβαωνιτών.

9. Πότε έγιναν τελικά ενέργειες για να αποκατασταθεί η αδικία εις βάρος των Γαβαωνιτών;

⁹ Δεν έγιναν αμέσως ενέργειες για να αποκατασταθεί αυτή η τρομερή αδικία εις βάρος των Γαβαωνιτών. Μάλιστα, βασίλευε ήδη ο διάδοχος του Σαούλ, ο Δαβίδ, όταν ο Ιεχωβά έφερε αυτό το ζήτημα στην προσοχή του έθνους μέσω μιας τριετούς πείνας. Όταν ο Δαβίδ ρώτησε γιατί είχε επέλθει η πείνα, ο Ιεχωβά τού είπε ότι ο Σαούλ και ο οίκος του ήταν ένοχοι αίματος επειδή είχαν κακομεταχειριστεί τους Γαβαωνίτες χρόνια νωρίτερα.​—2 Σαμ. 21:1.

10. Όπως έχει καταγραφεί στα εδάφια 2 Σαμουήλ 21:3-6, πώς έδειξαν οι Γαβαωνίτες σεβασμό για τον Νόμο του Θεού με αυτά που είπαν στον Δαβίδ;

¹⁰ Διαβάστε 2 Σαμουήλ 21:3-6. Ο Δαβίδ μίλησε με τους Γαβαωνίτες προκειμένου να εξακριβώσει τι έπρεπε να γίνει ώστε να επιτευχθεί εξιλέωση για το έγκλημα του Σαούλ εις βάρος τους. Τι θα έκαναν οι Γαβαωνίτες; Θα προσπαθούσαν να πλουτίσουν αναγκάζοντας τον Δαβίδ να πληρώσει για το ότι δεν ενήργησε υπέρ τους νωρίτερα; Οι Γαβαωνίτες απάντησαν ορθά ότι δεν επρόκειτο για ζήτημα που «τακτοποιείται με ασήμι ή χρυσάφι», επειδή σύμφωνα με τον Νόμο δεν ήταν δυνατόν να γίνει δεκτό λύτρο για κάποιον δολοφόνο. (Αριθ. 35:30, 31) Αναγνώρισαν επίσης ότι δεν μπορούσαν να θανατώσουν κανέναν χωρίς νομική έγκριση. Τελικά, ο Δαβίδ ενέκρινε να εκτελεστούν εφτά άρρενες απόγονοι του Σαούλ, οι οποίοι ίσως είχαν συμμετάσχει στη γενοκτονία που επιχείρησε ο Σαούλ. Λίγο καιρό αργότερα, ήρθαν οι βροχές, τερματίζοντας την πείνα και δείχνοντας ότι είχε γίνει ανταπόδοση για την αδικία σε βαθμό που ικανοποιούσε τον Ιεχωβά.​—2 Σαμ. 21:9, 10, 14.

11. Τι μαθαίνουμε για τον Ιεχωβά από αυτή την αφήγηση;

¹¹ Τι μας διδάσκει αυτή η αφήγηση για τον Ιεχωβά; Βλέπουμε σαφείς αποδείξεις ότι ο Ιεχωβά είναι δίκαιος Θεός. (Ψαλμ. 37:28) Στον κόσμο, κάποιες ομάδες ανθρώπων όπως οι αλλοδαποί και οι μειονότητες ίσως υφίστανται διακρίσεις, αλλά ο Ιεχωβά θέλει να έχουν όλοι οι άνθρωποι δίκαιη μεταχείριση. Στον ορισμένο του καιρό, θα διορθώσει οποιεσδήποτε αδικίες ίσως έχουν υποστεί οι λάτρεις του. Μαθαίνουμε επίσης ότι ο Ιεχωβά αναμένει να κρατάμε τις υποσχέσεις μας, όπως ανέμενε από τους Ισραηλίτες να κρατήσουν την υπόσχεση που είχαν δώσει στους Γαβαωνίτες.​—Παράβαλε Αμώς 1:9.

12. Πώς μπορούμε να μιμούμαστε τους Γαβαωνίτες όταν αντιμετωπίζουμε μια αδικία;

¹² Πώς μπορούμε να μιμούμαστε τους Γαβαωνίτες; Ακόμα και όταν μας φέρονται άδικα αδελφοί και αδελφές μας, μπορούμε να περιμένουμε υπομονετικά τον Ιεχωβά. Έτσι δείχνουμε τη βεβαιότητά μας ότι εκείνος θα διορθώσει τα πράγματα στον ορισμένο του καιρό. Πάρτε για παράδειγμα την αδελφή Λόρα Φρεντς. Άρχισε να υπηρετεί στο Μπέθελ του Καναδά το 1926. Περίπου δέκα χρόνια αργότερα, έπεσε θύμα μιας τρομερής αδικίας. Κατηγορήθηκε άδικα ότι είχε μπλέξει με μια ομάδα αποστατών και της ζητήθηκε να φύγει από το Μπέθελ. Τι θα έκανε; Παρότι πληγώθηκε, δεν παραπονέθηκε ποτέ. Τα επόμενα τέσσερα χρόνια υπηρετούσε με ζήλο ως σκαπάνισσα. Το 1940, προς έκπληξη και χαρά της, προσκλήθηκε να επιστρέψει στο Μπέθελ, όπου συνέχισε να υπηρετεί πιστά ώσπου τελείωσε την επίγεια πορεία της 50 χρόνια αργότερα. Σαν την αδελφή Φρεντς, μπορούμε να υπερνικήσουμε μια αδικία αν συνεχίσουμε να κάνουμε το σωστό και αν περιμένουμε τον Ιεχωβά να διορθώσει τα πράγματα στον ορισμένο του καιρό.​—Ησ. 26:3, 4.

ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΕ ΟΣΙΑ ΤΗΝ ΑΛΗΘΙΝΗ ΛΑΤΡΕΙΑ

13. Ποιοι ήταν οι «Νεθινίμ», και τι έκαναν μετά την εξορία στη Βαβυλώνα;

¹³ Περίπου 500 χρόνια μετά την εποχή του βασιλιά Δαβίδ, οι Γαβαωνίτες εμφανίζονται ξανά στη Βιβλική αφήγηση. Η 70χρονη εξορία στη Βαβυλώνα είχε τελειώσει, και το 537 Π.Κ.Χ. η πρώτη ομάδα Ιουδαίων εξορίστων επέστρεψε στην Ιερουσαλήμ με τον κυβερνήτη Ζοροβάβελ. (Έσδρ. 2:1, 2, 58) Το 468 Π.Κ.Χ. επέστρεψε μια άλλη ομάδα, αυτή τη φορά με τον Έσδρα τον αντιγραφέα. (Έσδρ. 7:1-7) Και οι δύο αυτές οι σχετικά μικρές ομάδες περιλάμβαναν οικογένειες που ανήκαν στους «Νεθινίμ». (Βλέπε υποσημειώσεις στα εδάφια Έσδρας 2:58 και 7:7). Ποιοι ήταν οι Νεθινίμ; Ήταν «μη Ισραηλίτες υπηρέτες ή διάκονοι του ναού» και πολλοί από αυτούς ήταν πιθανότατα απόγονοι των Γαβαωνιτών.​—Βλέπε Γλωσσάριο, «Νεθινίμ».

14. Πώς έδειξαν οι Γαβαωνίτες οσιότητα στον Ιεχωβά; (1 Χρονικών 9:2 και υποσημείωση)

¹⁴ Διαβάστε 1 Χρονικών 9:2 και υποσημείωση. «Οι υπηρέτες του ναού» ήταν από τους πρώτους εξορίστους που επέστρεψαν στον Ισραήλ. Αυτό είναι αξιοσημείωτο, επειδή δεν επέστρεψαν όλοι οι Ιουδαίοι εξόριστοι. Πολλοί Ιουδαίοι είχαν αναμφίβολα αποκτήσει κάποια οικονομική άνεση στη Βαβυλώνα και ήταν απρόθυμοι να κάνουν τις απαιτούμενες θυσίες για να επιστρέψουν και να συμβάλουν στην ανοικοδόμηση της ερημωμένης πατρίδας τους. Αλλά κάποιοι πιστοί εξόριστοι, μεταξύ αυτών και μερικοί που ήταν πιθανότατα απόγονοι των Γαβαωνιτών, λαχταρούσαν να δουν την αληθινή λατρεία να αποκαθίσταται στον ναό στην Ιερουσαλήμ και κατέβαλαν κάθε προσπάθεια για να επιστρέψουν. Ανόμοια με τους Ιουδαίους, οι απόγονοι των Γαβαωνιτών δεν είχαν κληρονομιά γης στον Ισραήλ. Και όμως επέστρεψαν για να εκπληρώνουν τα καθήκοντά τους στον ναό και να βοηθήσουν μάλιστα και στην ανοικοδόμηση των τειχών της Ιερουσαλήμ.​—Νεεμ. 3:26.

15. Τι μας διδάσκει για τον Ιεχωβά η αφήγηση για τους Γαβαωνίτες;

¹⁵ Τι μας διδάσκει αυτή η αφήγηση για τον Ιεχωβά; Μαθαίνουμε ότι ο Θεός μας εκτιμάει πάρα πολύ τους όσιους λάτρεις του και πάντοτε τους φροντίζει. Όταν τερματίστηκε η εξορία στη Βαβυλώνα, είχαν περάσει σχεδόν 1.000 χρόνια από τότε που ο Ιεχωβά έσωσε τους Γαβαωνίτες κατά την κατάκτηση της Υποσχεμένης Γης. Ωστόσο, συνέχισε να τους ευλογεί. Κάποιοι απόγονοι των Γαβαωνιτών επέζησαν από την καταστροφή του Ιούδα και της Ιερουσαλήμ το 607 Π.Κ.Χ. Μετά την εξορία, εξακολούθησαν να συνδέονται στενά με την αληθινή λατρεία διακονώντας μαζί με τους Λευίτες στον ναό. Μερικοί προφανώς έμεναν κοντά στον ναό. (Έσδρ. 2:70· Νεεμ. 11:21) Και λόγω της εργασίας τους στον ναό, εξαιρούνταν από τους φόρους, τα τέλη και τα διόδια.​—Έσδρ. 7:24.

16. Πώς μπορούμε να μιμούμαστε τους Γαβαωνίτες όσον αφορά τη λατρεία μας;

¹⁶ Πώς μπορούμε να μιμούμαστε τους Γαβαωνίτες; Θέλουμε και εμείς να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να υποστηρίζουμε την αληθινή λατρεία. Κάνουμε πρόθυμα θυσίες για να υπηρετούμε τον Ιεχωβά, επειδή τον αγαπάμε και θέλουμε να τον ευαρεστούμε. Σκεφτείτε το παράδειγμα του Άλγουιν, ενός αδελφού που ζει στις Φιλιππίνες. Είχε μια υψηλόμισθη θέση σε κάποια πετρελαϊκή εταιρία, αλλά ήθελε να κάνει περισσότερα στην υπηρεσία του Ιεχωβά. Κάθε φορά που ο επίσκοπος περιοχής επισκεπτόταν την εκκλησία του, ο Άλγουιν έπαιρνε άδεια από τη δουλειά του για να υποστηρίξει την επίσκεψη, και χαιρόταν που μπορούσε να έχει μεγαλύτερη συμμετοχή στη διακονία. Έπειτα από κάποιο διάστημα και πολλές προσευχές, αποφάσισε να παραιτηθεί από τη δουλειά του και να βρει μια άλλη που θα του επέτρεπε να κάνει τακτικό σκαπανικό. Αυτό θα συνεπαγόταν οικονομικές θυσίες. Παρ’ όλα αυτά, πέτυχε τον στόχο του. Η σύζυγός του άρχισε και εκείνη το σκαπανικό. Και οι δυο τους μαζί έχουν βοηθήσει 21 άτομα να γνωρίσουν την αλήθεια. Αναμφίβολα, ο Ιεχωβά θεωρεί πολύτιμες τις προσπάθειες που καταβάλλει αυτό το αντρόγυνο. Μπορούμε και εμείς να είμαστε βέβαιοι ότι ο Ιεχωβά εκτιμάει οποιεσδήποτε θυσίες κάνουμε στην υπηρεσία του και, ως αποτέλεσμα, θα φροντίζει πάντοτε για τις ανάγκες μας.​—Ματθ. 6:33.

17. Τι μάθαμε ανασκοπώντας τις Βιβλικές αφηγήσεις για τους Γαβαωνίτες;

¹⁷ Οι Βιβλικές αφηγήσεις για τους Γαβαωνίτες αναδεικνύουν την ελκυστική προσωπικότητα του Ιεχωβά. Είναι ταπεινός, ελεήμων, δίκαιος και όσιος. Πάντοτε ανταμείβει τους πιστούς λάτρεις του. Αυτές οι Βιβλικές αφηγήσεις περιέχουν επίσης αρκετά πρακτικά διδάγματα. Σαν τους Γαβαωνίτες, θέλουμε να έχουμε ισχυρή πίστη στον Ιεχωβά και να στηριζόμαστε σε Εκείνον όταν αντιμετωπίζουμε καταστάσεις που μας φοβίζουν. Αυτή η πίστη θα μας ωθεί επίσης να εκπληρώνουμε ταπεινά οποιονδήποτε θεοκρατικό διορισμό λαβαίνουμε. Θέλουμε να περιμένουμε υπομονετικά τον Ιεχωβά, βέβαιοι ότι τελικά θα διορθώσει όλες τις αδικίες. Και υποστηρίζουμε την αληθινή λατρεία με ζήλο και οσιότητα. Έτσι θα δείχνουμε ότι έχουμε αντλήσει πολύτιμα διδάγματα από τους Γαβαωνίτες.