Τι Σημαίνει η Παροιμία;
«Ο δίκαιος επιμελείται την ζωήν του κτήνους αυτού· τα δε σπλάγχνα των ασεβών είναι ανελεήμονα,» λέγει η παροιμία.—Παροιμ. 12:10.
Ο δίκαιος άνθρωπος έχει σεβασμό για όλη τη δημιουργία του Θεού. Γνωρίζει επίσης ότι τα ζώα δημιουργήθηκαν για την εξυπηρέτησι και την ευχαρίστησι του ανθρώπου, και γι’ αυτό πρέπει να τα μεταχειρίζεται ως φίλους του ανθρωπίνου γένους. Η αμαρτωλότης του ανθρώπου, η σκληρότης του και η έλλειψις ισορροπίας στο περιβάλλον, την οποία αυτός επέφερε, έχουν κάμει ένα μικρό ποσοστό των ζώων να είναι άγρια ή, όπως λέγεται καμμιά φορά, να είναι επιβλαβή. Αλλά ένας δίκαιος άνθρωπος προσπαθή να μάθη τις ανάγκες και τα αισθήματα των ζώων, ιδιαίτερα των κατοικίδιων ζώων του, φροντίζοντας για τη ζωή των σαν ένα πολύτιμο απόκτημα. Αυτό δεν σημαίνει πως πιστεύει ότι αυτά έχουν τις σκέψεις και τα συναισθήματα των ανθρώπων, αλλά ότι είναι άξια φιλαγάθου μεταχειρίσεως.
Κάτω από τον Μωσαϊκό νόμο τα ζώα επροστατεύοντο από σκληρή μεταχείρισι και υπήρχε πρόβλεψις ακόμη και στους σαββατιαίους νόμους, ως δικαιούμενα να τρώγουν ό,τι εφύτρωνε μόνο του στον αγρό του γεωργού στη διάρκεια του σαββατιαίου έτους. (Λευιτ. 25:6, 7) Ένας ταύρος δεν έπρεπε να φιμώνεται ώστε να μη μπορή να φάγη από τον σίτο για του οποίου τον θερισμό δαπανούσε την ενέργεια του. (Δευτ. 25:4) Ένας άνθρωπος που έβρισκε μια φωλιά πτηνών μπορούσε να πάρη τα αυγά ή τους νεοσσούς, αλλά δεν του επιτρεπόταν να πάρη και τη μητέρα, εξοντώνοντας έτσι όλη την οικογένεια, και τερματίζοντας την οικογενειακή γραμμή. (Δευτ. 22:6, 7) Επίσης, ο Ιεχωβά για να δείξη ότι δεν λησμονεί τα ζώα, έκαμε ειδική μνεία γι’ αυτά στον Ιωνά όταν η Νινευή διέτρεχε τον κίνδυνο της καταστροφής. Ο Ιεχωβά είπε στον Ιωνά: «Δεν έπρεπε να λυπηθώ υπέρ της Νινευή, της πόλεως της μεγάλης, εν η υπάρχουσι πλειότεροι των δώδεκα μυριάδων ανθρώπων, οίτινες δεν διακρίνουσι την δεξιάν αυτών από της αριστεράς αυτών, και κτήνη πολλά;»—Ιωνάς 4:11.
Η Μετάφρασις των Εβδομήκοντα αποδίδει το δεύτερο μέρος αυτής της παροιμίας με τον εξής τρόπο: «Τα σπλάγχνα των ασεβών είναι ανελεήμονα.» Τα «σπλάγχνα,» που παριστάνουν τα βαθύτερα συναισθήματα συμπαθείας και ψυχικού πόνου, είναι στον ασεβή αναίσθητα, σκληρά. Ο ασεβής εκδηλώνει αυτό που θα μπορούσε να λεχθή ως «άσπλαγχνο αίσθημα» όπως παρατηρείται συχνά μεταξύ ανθρώπων με νοήματα ή με λόγια που στερούνται αληθινού αισθήματος ή πραγματικών αποτελεσμάτων. Η καλύτερη συμπάθεια ή το έλεος του ασεβούς ατόμου είναι πραγματικά ωμότης, βασισμένη σε ιδιοτελή ελατήρια ή αρχές. Ως παράδειγμα αυτού, έχομε δει ασεβείς δικτάτορας που κατέστρεψαν τους πιο καλούς φίλους και υποστηρικτάς των, θυσιάζοντας τους, προκειμένου να διατηρήσουν ή ν’ αυξήσουν τη δική τους εξουσία. Ή, με την πρόφασι ότι προστατεύουν τον λαό ή την πολιτεία, καταπολεμούν τους πιο νομοταγείς ανθρώπους του έθνους των (τους αληθινούς Χριστιανούς που ζουν στη χώρα και είναι ουδέτεροι και φιλήσυχοι), για να έχουν έναν «αποδιοπομπαίο τράγο» ή για να ευχαριστήσουν ωρισμένα θρησκευτικά ή πολιτικά στοιχεία επιρροής, ή τον δικό τους εγωισμό. Αυτό το κάνουν παρά το γεγονός ότι γνωρίζουν ότι αυτοί οι Χριστιανοί δεν αποτελούν απειλή για την ειρήνη ή την ασφάλεια του κράτους. Τέτοια ήταν η στάσις των Φαρισαίων απέναντι του Ιησού και του κοινού λαού.—Ιωάν. 11:47-50· 12:9, 10· 7:49.
ΣΠΑΤΑΛΗ ΕΝΟΣ ΠΟΛΥΤΙΜΟΥ ΤΙΜΗΜΑΤΟΣ
«Τι χρησιμεύουσι τα χρήματα (το τίμημα, ΜΝΚ) εις την χείρα του άφρονος, δια να αγοράση σοφίαν, αφού δεν έχει γνώσιν; (καρδίαν, ΜΝΚ)—Παροιμ. 17:16.
Ο «άφρων» που αναφέρεται εδώ δεν είναι ένα άτομο που είναι απλώς ανεκπαίδευτο ή αφελές, αλλ’ ένας που δεν έχει συνείδησι της πνευματικής του ανάγκης. Η ‘καρδιά’ δηλαδή το ορθό ελατήριο, η αγάπη για την αληθινή σοφία, η εκζήτησις αληθινής κατανοήσεως, όλα αυτά είναι αναγκαία για την απόκτησι σοφίας. Όλοι οι άνθρωποι έχουν με κάποια έννοια, το «τίμημα» για ν’ αποκτήσουν σοφία, διότι ο Θεός δίνει γενναιόδωρα σε όλους. «Αυτός ανατέλλει τον ήλιον αυτού επί πονηρούς και αγαθούς και βρέχει επί δικαίους και αδίκους.» (Ματθ. 5:45) Το «τίμημα» δεν είναι χρήμα, αλλά είναι τα όσα ο Θεός έχει δώσει ή έχει θέσει ενώπιον όλων—μια διάνοια με την οποία να σκέπτωνται, αισθήσεις για να λαμβάνουν πληροφορίες και πρόσοδο στην αληθινή σοφία. Το άτομο έχει βασικά για να παρατηρή, την δημιουργία, τα πράγματα που εδημιούργησε ο Θεός, και τα οποία γνωστοποιούν τις αόρατες ιδιότητες του. (Ρωμ. 1:18-20) Επίσης, μπορεί να έχη καλούς γονείς, ή αληθινούς φίλους, ή άλλους που θέτουν την παρά Θεού σοφία υπ’ όψιν του.
Αλλ’ ο «άφρων» δεν έχει ‘καρδίαν’ για κατανόησι. Η διάνοια του είναι στις δικές του υποθέσεις, σε πράγματα που δεν είναι πράγματι ζωτικά. Με παρόμοια έννοια, το εδάφιο Παροιμίαι 17:24 λέγει: «Επί του προσώπου του συνετού είναι σοφία· αλλ’ οι οφθαλμοί του άφρονος βλέπουσιν εις τα άκρα της γης.» Η διάνοια του άφρονος περιφέρεται σπασμωδικά από το ένα πράγμα στο άλλο και ενδιαφέρεται για τα πράγματα που έχουν ελάχιστη σπουδαιότητα. Γι’ αυτό, το «τίμημα»—οι ευκολίες, η ικανότης και οι ευκαιρίες που έχει, οι οποίες μπορεί κατά καιρούς να σημαίνουν περισσότερα από εκείνα που σημαίνουν για κείνον που έχει γνώσι—σπαταλώνται απορρίπτονται.
ΜΟΝΟ ΜΕ ΤΗΝ ΠΑΡ’ ΑΞΙΑΝ ΑΓΑΘΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΖΟΥΝ ΟΙ ΔΙΚΑΙΟΙ
Το εδάφιο Παροιμίαι 11:31 (ΜΝΚ) λέγει: «Ιδού! αν ο δίκαιος παιδεύεται επί της γης, πολλώ μάλλον ο ασεβής και ο αμαρτωλός.»
Η έκφρασις «Ιδού!» εφιστά την προσοχή μας σε μια σπουδαία αλήθεια που πρέπει να εξετασθή. Όπως εδήλωσε ο Σολομών, στο εδάφιο Εκκλησιαστής 7:20: «Δεν υπάρχει άνθρωπος δίκαιος επί της γης, όστις να πράττη το καλόν και να μη αμαρτάνη.» Κανένας δεν είναι άξιος, αφ’ εαυτού του αλλά η παρ’ αξίαν αγαθότης του Θεού είναι μ’ εκείνους που τον υπηρετούν ειλικρινά. (1 Πέτρ. 3:12) Ο δίκαιος λοιπόν καταβάλλει προσπάθεια να κάνη το ορθό, αλλά κάποτε προσκόπτει και τότε εφαρμόζεται η αρχή, «ό,τι αν σπείρη ο άνθρωπος, τούτο και θέλει θερίσει.» (Γαλ. 6:7) Ο δίκαιος θα λάβη την ‘αμοιβή’ των σφαλμάτων του με μορφή παιδείας, (τιμωρίας) που τον βοηθεί ν’ αναπροσαρμοσθή έτσι ώστε να μένη στην οδό της ζωής. Εφόσον αυτή η πειθαρχία για ακούσια σφάλματα αληθεύει για τον δίκαιο, τότε ο ασεβής, ο οποίος εκουσίως προτιμά την οδόν του κακού και δεν μετανοεί, ούτε καταβάλλει προσπάθεια να μεταστραφή στην οδό της δικαιοσύνης, ασφαλώς είναι άξιος πιο σοβαρής τιμωρίας και θα παιδευθή (θα τιμωρηθή) για την κακία του. Η μετάφρασις των Εβδομήκοντα αποδίδει αυτή την παροιμία ως εξής: «Αν ο δίκαιος μόλις σώζηται, ο ασεβής και αμαρτωλός που θέλει φανή;» Ο απόστολος Πέτρος προφανώς το παρέθεσε αυτό από τη μετάφρασι των Εβδομήκοντα στα εδάφια 1 Πέτρου 4:17, 18. Εκεί ο Πέτρος ομιλεί για την κρίσι του Θεού που αρχίζει από τον οίκο του Θεού και λέγει: «Και αν αρχίζη πρώτον αφ’ ημών, τι θέλει είσθαι το τέλος των απειθούντων εις το ευαγγέλιον του Θεού; και αν ο δίκαιος μόλις σώζηται, ο ασεβής και αμαρτωλός πού θέλει φανή;»