Οι Νεαροί Ρωτούν . . .

Γιατί Είναι Τόσο Άδικος ο Δάσκαλός Μου;

Η ΔΕΚΑΤΕΤΡΑΧΡΟΝΗ Βίκυ μιλάει εξ ονόματος πολλών νεαρών όταν λέει, «Δεν μπορώ να αντέξω έναν άδικο δάσκαλο». Σε μια έρευνα του 1981 σε 160.000 Αμερικανούς νεαρούς, το 76 τοις εκατό των νεαρών που ρωτήθηκαν κατηγόρησαν τους δασκάλους τους για κάποιο είδος ευνοιοκρατίας!—Η Ιδιωτική Ζωή του Αμερικανού Εφήβου.

Όπως είναι ευνόητο, οι νεαροί αναστατώνονται όταν παίρνουν μικρότερους βαθμούς και πιστεύουν ότι έχουν κάνει καλή δουλειά. Απεχθάνονται την υπερβολική πειθαρχία, η οποία είναι απρόσκλητη ή ίσως υποκινείται από προκατάληψη. «Μια φορά χασμουρήθηκα και ο δάσκαλος με έβγαλε έξω από την τάξη αποκλειστικά και μόνο επειδή είμαι Μαύρος», ισχυρίστηκε ο 12χρονος Ιβάν.

Επίσης, οι νεαροί θυμώνουν όταν δίνεται ειδική προσοχή ή μεταχείριση προτίμησης στους αγαπημένους των δασκάλων. Η 13χρονη Νταϊάν κατηγορεί: «Ευνοούν τους πιο όμορφους ή τους πιο έξυπνους». Δεν πρέπει να απορούμε, λοιπόν, που στην παραπάνω αναφερόμενη έρευνα, οι νεαροί βαθμολόγησαν την εντιμότητα του δασκάλου σαν πιο σημαντική από τη γνώση του θέματος που διδάσκει!

Και οι Δάσκαλοι Είναι Άνθρωποι Επίσης

Οι δάσκαλοι κάθε άλλο παρά αλάθητοι είναι. Έχουν κι αυτοί τη μερίδα τους σε συμπάθειες, ιδιορρυθμίες, και ακόμη και προκαταλήψεις. Κατά καιρούς τα συναισθήματά τους μπαίνουν εμπόδιο στην κρίση τους. Ένας νεαρός που ονομαζόταν Φρέντυ το ανακάλυψε αυτό όταν παρατήρησε ότι ο δάσκαλός του «τους απόπαιρνε όλους». Ο Φρέντυ με διακριτικότητα πλησίασε τον δάσκαλό του και βρήκε την αιτία για την αντικοινωνική αυτή συμπεριφορά του. «Ξέρεις, είχα πρόβλημα με το αυτοκίνητό μου σήμερα το πρωί», εξήγησε ο δάσκαλος. «Υπερθερμάνθηκε στο δρόμο που ερχόμουν για το σχολείο και έφτασα στη δουλειά μου αργά».

Κι εσύ, επίσης, μπορεί να βρεθείς—χωρίς κανένα λόγο—αντικείμενο στην οργή ενός δασκάλου. Παρ’ όλ’ αυτά, η Βίβλος προειδοποιεί: «Μη σπεύδε εν τω πνεύματί σου να θυμόνης». (Εκκλησιαστής 7:9) Ναι, πόσο πραγματικά χρειάζεται να στενοχωρηθείς για να ξεπεράσεις το ζήτημα; Μήπως είναι απλά κάτι το παροδικό που σύντομα θα ξεχαστεί; Μπορείς να δώσεις στο δάσκαλό σου το όφελος της αμφιβολίας και να ξεχάσεις το όλο ζήτημα; Ο μαθητής Ιάκωβος είπε: «Εις πολλά πταίομεν άπαντες. Εάν τις δεν πταίη εις λόγον, ούτος είναι τέλειος ανήρ, δυνατός να χαλιναγωγήση και όλον το σώμα».—Ιακώβου 3:2.

Οι Δάσκαλοι και τα Ευνοούμενά Τους Παιδιά

Ιδιαίτερα ερεθιστικό, ωστόσο, είναι οι ειδικές εύνοιες που παρέχουν οι δάσκαλοι στα ευνοούμενα παιδιά τους. Όπως εξηγεί η 13χρονη Καρολίνα: «Οι αγαπημένοι των δασκάλων είναι παιδιά που αρέσουν στους δασκάλους περισσότερο από όσο άλλα παιδιά. Συνήθως οι αγαπημένοι των δασκάλων είναι εκείνοι που είναι πολύ καλοί στο σχολείο και δεν εμπλέκονται σε φασαρίες».

Μια έρευνα σε δασκάλους του δημοτικού αποκάλυψε επίσης ότι οι δάσκαλοι έτειναν να ευνοούν «τους παθητικούς κομφορμιστές και τους σπουδαστές με ικανότητα πάνω από το μέσο όρο, ιδιαίτερα τα έξυπνα, πειθαρχικά κορίτσια». Ένας καθηγητής πανεπιστημίου, τα λόγια του οποίου παρατέθηκαν στο περιοδικό Σεβεντήην παρατήρησε περαιτέρω: «Μια σπουδάστρια μπορεί επίσης να ελκύσει την προσοχή επειδή συμβαίνει να είναι καλή σε κάτι που είναι σημαντικό για το δάσκαλο εκείνο». Οποιοσδήποτε και αν είναι ο λόγος, όταν ένας δάσκαλος αποδίδει ιδιαίτερες εύνοιες ή προσοχή σ’ ένα σπουδαστή, συχνά ξεσηκώνει τη μνησικακία των υπόλοιπων. Όπως λέει η Καρολίνα: «Δεν νομίζω ότι αυτό είναι δίκαιο προς τους υπόλοιπους μαθητές που δεν είναι ευνοούμενοι του δασκάλου».

Γιατί μερικοί δάσκαλοι ενεργούν μ’ αυτόν τον τρόπο; Λοιπόν, να έχεις υπόψη σου ότι ένας δάσκαλος αντιμετωπίζει μοναδικές απαιτήσεις και πιέσεις. Το βιβλίο Το να Είσαι Έφηβος λέει ότι οι δάσκαλοι βρίσκονται σε ιδιαίτερα «δυσχερή θέση», με τα εξής λόγια: «Έχουν να αντιμετωπίσουν είκοσι ή περισσότερους εφήβους, οι σκέψεις των οποίων συνήθως τρέχουν κάπου αλλού. Η εργασία τους είναι να προσελκύσουν την προσοχή των σπουδαστών με πληροφορίες . . . οι πληροφορίες αυτές δεν έχουν άμεση σχέση με την προσωπική ζωή των σπουδαστών και, επιπρόσθετα, πιθανόν να είναι και δύσκολες για να τις μάθουν. Έχουν μπροστά τους μια ομάδα εξαιρετικά εκνευρισμένων, άτακτων εφήβων, που γενικά είναι ασυνήθιστοι στο να συγκεντρώνονται σε οτιδήποτε περισσότερο από 15 λεπτά». Αναμφίβολα θα συμφωνήσεις ότι υπάρχει κάτι παραπάνω από ένα μέτρο αλήθειας στα λόγια αυτά.

Δεν πρέπει να απορούμε, λοιπόν, που ένας δάσκαλος μπορεί να δώσει προσοχή σ’ έναν σπουδαστή ο οποίος ‘είναι καλός στο σχολείο και δεν εμπλέκεται σε φασαρίες’. Στο κάτω-κάτω, είναι μέσα στην ανθρώπινη φύση να προσελκύεσαι προς κάποιον που σου κάνει τη ζωή πιο ευχάριστη. Είναι αλήθεια, ότι η Βίβλος καταδικάζει ‘το να κάνουμε μεροληπτικές διακρίσεις’. (Ιακώβου 3:17) Και πιθανόν να χολωθείς όταν οι φαινομενικοί κόλακες φαίνεται να προσελκύουν την προσοχή περισσότερο από όσο εσύ. Αλλά είναι αυτό κατ’ ανάγκη κακό;

Μπορεί να φαίνεται έτσι. Αλλά να θυμάσαι ότι η Βίβλος μάς λέει ότι ο Ιακώβ αγαπούσε το γιο του Ιωσήφ περισσότερο από τους άλλους γιους του. Γιατί; Μερικοί από τους γιους του Ιακώβ τού είχαν φέρει μεγάλο πόνο καρδιάς. Η διαγωγή του Ιωσήφ, ωστόσο, ήταν άμεμπτη. Εξάλλου ο Ιωσήφ ήταν ο γιος του Ιακώβ από την αγαπημένη του σύζυγο Ραχήλ. Μήπως αυτό σήμαινε ότι ο Ιακώβ φρόντιζε λιγότερο για τους υπόλοιπους γιους του; Απεναντίας. Σε μια περίπτωση ο Ιακώβ έστειλε τον ίδιο τον Ιωσήφ να ψάξει αν οι άλλοι γιοι του ήταν «σώοι και ασφαλείς». Και όταν βρισκόταν πάνω στο νεκροκρέβατό του ο Ιακώβ έδωσε ευλογίες με έντιμο και αμερόληπτο τρόπο σε όλους τους γιους του.—Γένεσις 34:30· 35:22· 37:2, 3, 14· 49:1-33.

Έτσι γιατί να αναστατώνεσαι ή να ζηλεύεις αν κάποιος επιμελής μαθητής είναι ο ευνοούμενος του δασκάλου στο βαθμό που οι δικές σου εκπαιδευτικές ανάγκες δεν αγνοούνται; Εκτός από αυτό, ίσως να μην είναι κακή η ιδέα να είσαι λιγάκι πιο επιμελής και εσύ.

Πόλεμος στην Αίθουσα Διδασκαλίας

Τι θα πούμε, ωστόσο, για το δάσκαλο ο οποίος φαίνεται να είναι καθαρά εχθρικός απέναντι στους σπουδαστές του; Όπως είπε ένας σπουδαστής για το δάσκαλό του: «Σκεφτόταν συνεχώς ότι όλοι του είχαμε κηρύξει τον πόλεμο και αποφάσισε να μας χτυπήσει αυτός. Είναι παρανοϊκό άτομο». Ωστόσο, πολλοί δάσκαλοι πιστεύουν ότι έχουν το δικαίωμα να είναι λιγάκι «παρανοϊκοί».

Ένας νεαρός είπε σ’ έναν ανταποκριτή του Ξύπνα!: «Στο σχολείο μου, οι δάσκαλοι φοβούνται τους σπουδαστές». Ναι, όπως προείπε η Βίβλος, έχουμε «κρίσιμους καιρούς δύσκολους στο χειρισμό τους». Οι νεαροί συχνά είναι «ακρατείς, βίαιοι, χωρίς αγάπη για την καλοσύνη». (2 Τιμόθεον 3:1-3, ΜΝΚ ) Όπως έγραφε το Αμερικανικά Νέα και Παγκόσμιες Ειδήσεις: «Οι δάσκαλοι σε πολλές αστικές σχολικές περιοχές ζουν με το φόβο της βίας».

Αν δεν υφίστανται σωματική επίθεση, οι δάσκαλοι πολλές φορές βλέπουν την αξιοπρέπειά τους να υφίσταται επίθεση. Όπως έγραψε ο τέως δάσκαλος Ρόλαντ Ου. Μπετς: «Τα παιδιά το θεωρούν σαν έμφυτη ευθύνη τους να . . . [μιλώντας συμβολικά] τους σπρώξουν και να τους ερεθίσουν και να δουν πόσο θα λυγίσουν ή θα αντέξουν προτού ξεσπάσουν . . . Όταν τα παιδιά αντιληφθούν ότι έχουν φέρει στο τέρμα ένα νέο δάσκαλο, τον σπρώχνουν λίγο ακόμη». Έχεις λάβει εσύ ή οι συμμαθητές σου μέρος σε ερεθιστικές φάρσες στις αίθουσες διδασκαλίας ή σε άλλα παρόμοια πράγματα; Τότε μην εκπλήσεστε με την αντίδραση του δασκάλου σας.

Η Βίβλος λέει: «Η καταδυναστεία παραλογίζει τον σοφόν». (Εκκλησιαστής 7:7) Μέσα στην ατμόσφαιρα φόβου και έλλειψης σεβασμού που υπάρχει σε μερικά σχολεία, ορισμένοι δάσκαλοι είναι κατανοητό που αντιδρούν υπερβολικά και απαιτούν αυστηρή πειθαρχία. Πάρα πολλοί δάσκαλοι χάνουν την αγάπη για τη δουλειά τους και παραιτούνται από το διδασκαλικό επάγγελμα. Θα μπορούσες εσύ, συνεπώς, να μπεις στη θέση των δασκάλων που προσπαθούν να αντιμετωπίσουν τις δύσκολες καταστάσεις;

Πειθαρχία—Γιατί Χρειάζεται;

Είναι δύσκολο να δείξεις κατανόηση, ωστόσο, όταν περιλαμβάνεται κάτι τόσο σημαντικό όσο η βαθμολογία σου. Ο εντεκάχρονος Στέφαν, για παράδειγμα, παραπονιέται: «Δεν είναι σωστό να εκδικείται ένας δάσκαλος το παιδί μέσω της βαθμολογίας του. Για παράδειγμα, ένας από τους δασκάλους μου το κάνει αυτό. Αν πιάσει κάποιο παιδί να ρίχνει περιτυλίγματα γλυκών κάτω από το θρανίο, του αφαιρεί 1¹/₂ μονάδα από τον έλεγχό του».

Ομολογουμένως, το να απειλούνται οι σπουδαστές με μικρή βαθμολογία δεν φαίνεται έντιμο. Αλλά είναι πραγματικά άδικο—ή απλά περιοριστικό; Οι δάσκαλοι έχουν την ευθύνη να διατηρήσουν την τάξη και κατά καιρούς αυτό σημαίνει να επιβάλλουν και πειθαρχία. Ωστόσο, η συμβουλή της Βίβλου είναι: «Δράξον την παιδείαν, μη αφήσης αυτήν· φύλαττε αυτήν, διότι είναι η ζωή σου». (Παροιμίαι 4:13) Να θυμάσαι, χωρίς πειθαρχία η διαδικασία της μάθησης είναι προβληματική. Όπως ομολόγησε ένας νεαρός: «Οι δάσκαλοι που εύκολα τους κάνεις ό,τι θέλεις δεν πρόκειται να σου διδάξουν πολλά πράγματα».

Όμως στο σχολείο πηγαίνεις για να μάθεις. Και αν αυτό σημαίνει να δέχεσαι ήσυχα και λίγη μη απαραίτητη πειθαρχία, ή να δεχτείς την οργή κάποιου απογοητευμένου δασκάλου, ας γίνει κι αυτό. Η ικανότητα να αντιμετωπίσεις με σεβασμό εκείνους που βρίσκονται σε θέση εξουσίας είναι μια ειδίκευση που θα μπορούσε κάποια μέρα να σημάνει τη διαφορά στο να έχεις εργασία και στο να είσαι γραμμένος στους καταλόγους των ανέργων. Βέβαια, όπως θα δείξει ένα μελλοντικό άρθρο, δεν είσαι τελείως αβοήθητος εν όψει της σχολικής αδικίας. Αλλά στο μεταξύ, προσπάθησε να μπαίνεις λίγο στη θέση των εκπαιδευτών σου. Ίσως να δεις ότι μερικοί από αυτούς δεν είναι και τόσο άδικοι όσο ίσως νομίζεις.

[Εικόνα στη σελίδα 23]

Η προσοχή που δίνεται στους ευνοούμενους των δασκάλων συχνά διεγείρει μνησικακία

[Εικόνα στη σελίδα 24]

Η ανερχόμενη πλημμυρίδα της σχολικής βίας έχει κάνει το επάγγελμα του δασκάλου δύσκολο