Μια Γλώσσα που Είναι Ριζικά Διάφορη

ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΤΗ ΤΟΥ «ΞΥΠΝΑ!» ΣΤΟ ΧΟΝΓΚ-ΚΟΝΓΚ

ΑΝΤΙ να μάθετε απλώς 26 γράμματα, όπως συμβαίνει με το Αγγλικό αλφάβητο, θα σας άρεσε ν’ αποστηθίσετε εκατοντάδες χαρακτήρες με παράξενα σχήματα; Θα σας άρεσε να γράψετε ένα γράμμα όχι χτυπώντας τη γραφομηχανή με ταχύτητα 50 ή 80 λέξεων το λεπτό, αλλά κάνοντας τον κόπο να ζωγραφίσετε όλους τους χαρακτήρες με το χέρι; Αυτό είναι μέρος της εκμαθήσεως της Κινεζικής γλώσσης, γραπτώς και προφορικώς.

Η Κινεζική φημίζεται ότι είναι μια από τις αρχαιότερες γλώσσες του κόσμου και ίσως η πιο δύσκολη. Η δυσκολία βρίσκεται κυρίως στο γεγονός ότι η Κινεζική δεν έχει αλφάβητο. Αντιθέτως, έχει χιλιάδες διαφορετικούς χαρακτήρες. Μολονότι ένα κοινό λεξικό για μαθητάς γυμνασίου μπορεί να περιέχη 10.000 χαρακτήρες ένα πλήρες λεξικό περιέχει πάνω από 40.000 χαρακτήρες. Γενικά, όμως, υπολογίζεται ότι αν ένα άτομο γνωρίζη από 3.000 ως 4.000 χαρακτήρες, θα μπορή αρκετά καλά να διαβάση εκδόσεις γενικού ενδιαφέροντος.

Οι χαρακτήρες είναι οι βασικές μονάδες ή τα σύμβολα της γραπτής γλώσσης και είναι όλοι μονοσύλλαβοι. Μολονότι ο καθένας έχει δική του έννοια, δύο ή περισσότεροι χαρακτήρες μπορεί να συνδυασθούν για να σχηματίσουν νέες λέξεις. Παραδείγματος χάριν, ο χαρακτήρας «ρεν» [Απεικόνιση κινεζικών χαρακτήρων] μόνος του σημαίνει «ένας άνθρωπος»· όταν συνδυασθή με τον χαρακτήρα «μιν» [Απεικόνιση κινεζικών χαρακτήρων], η λέξις που προκύπτει «ρεν μιν» σημαίνει άνθρωποι μιας χώρας. Ο χαρακτήρας «ρεν» μπορεί επίσης να συνδυασθή με δύο άλλους χαρακτήρες «τζιαν» (βλέπω, [Απεικόνιση κινεζικών χαρακτήρων]) και «τζεγκ» (αποδεικνύω, [Απεικόνιση κινεζικών χαρακτήρων]) για να σχηματισθή η λέξις «τζιαν τζενγκ ρεν» ([Απεικόνιση κινεζικών χαρακτήρων]), που σημαίνει ένας μάρτυς. Στη γλώσσα που ομιλείται σήμερα χρειάζονται συνήθως δύο ή τρεις διαφορετικοί χαρακτήρες για ν’ αποδώσουν ένα μόνο νόημα ή όρο.

Οι περισσότεροι χαρακτήρες της Κινεζικής αποτελούνται (1) από τη ρίζα, που κάνει συχνά μια νύξι για το νόημα και (2) τη φωνητική, που αποτελεί το κλειδί για την προφορά. Επί παραδείγματι, η ρίζα της λέξεως «καρδιά» [Απεικόνιση κινεζικών χαρακτήρων] ή [Απεικόνιση κινεζικών χαρακτήρων] βρίσκεται στους χαρακτήρες που εκφράζουν σκέψεις, συναισθήματα, προσωπικά χαρακτηριστικά και τα όμοια. Υπάρχουν 214 ρίζες που καταγράφονται στα περισσότερα λεξικά, ενώ η φωνητική των ποικίλλει σύμφωνα με τις προτιμήσεις των διαφόρων λογίων. Μολονότι αυτά τα φωνητικά σύμβολα προωρίζοντο αρχικά να υποδεικνύουν την προφορά της λέξεως, πράγμα που είναι απαραίτητο λόγω αλλαγών στην προφορά διά μέσου των ετών, δεν είναι πια αξιόπιστα. Έτσι, μπορεί να διαπιστώσετε ότι δύο χαρακτήρες με όμοιο φωνητικό σύμβολο δεν έχουν καμμιά ομοιότητα στην προφορά τους στις ημέρες μας.

Η Κινεζική Γραφή

Αν ζήτε σε κάποια χώρα όπου χρησιμοποιείται άλλη γλώσσα, μπορεί να έχετε δει κάπου κινεζική γραφή, ίσως σε επιγραφές έξω από κάποιο Κινεζικό κατάστημα. Σε σας μπορεί να φαίνωνται παράξενες ζωγραφιές. Πράγματι, πολλοί χαρακτήρες ήσαν αρχικά σχέδια ή εικονογράμματα των πραγμάτων που αντιπροσώπευαν, αν και σήμερα δεν μπορεί να φανή η ομοιότης. Παραδείγματος χάριν, η λέξις για τον ήλιο ήταν αρχικά ένας κύκλος με μια καμπύλη γραμμή στη μέση [Απεικόνιση κινεζικών χαρακτήρων], ενώ η σημερινή μορφή είναι ένα ορθογώνιο με μια γραμμή στη μέση [Απεικόνιση κινεζικών χαρακτήρων]. Ο χαρακτήρας για τη λέξι ποτάμι ήταν αρχικά τρεις καμπύλες γραμμές [Απεικόνιση κινεζικών χαρακτήρων], που περιγράφουν προφανώς τους μαιάνδρους των ρυακιών, αλλά τώρα ο χαρακτήρας αποτελείται απλώς από τρεις ίσιες γραμμές. Μερικές φορές δύο χαρακτήρες γραμμένοι σε αναλογία συνδυάζονται ώστε ν’ αποτελέσουν έναν νέο χαρακτήρα που αντιπροσωπεύει αφηρημένες ιδέες. Έτσι, ο ένας χαρακτήρας για τη λέξι λαμπρότης [Απεικόνιση κινεζικών χαρακτήρων] σχηματίζεται από τον συνδυασμό των δύο χαρακτήρων για τον ήλιο [Απεικόνιση κινεζικών χαρακτήρων] και τη σελήνη [Απεικόνιση κινεζικών χαρακτήρων]. Η λέξις «καλός» [Απεικόνιση κινεζικών χαρακτήρων] σχηματίζεται από τους χαρακτήρες που αντιπροσωπεύουν τις λέξεις θηλυκός [Απεικόνιση κινεζικών χαρακτήρων] και «παιδί» [Απεικόνιση κινεζικών χαρακτήρων], κι έτσι αποκαλύπτεται ο υψηλός σεβασμός που είχαν οι αρχαίοι Κινέζοι για την οικογενειακή ζωή. Αλλά οι περισσότεροι χαρακτήρες σχηματίζονται με τον συνδυασμό της ρίζας και του φωνητικού συμβόλου.

Όταν εξετάζετε τους Κινεζικούς χαρακτήρες, μπορεί να παρατηρήσετε ότι σχηματίζονται από διάφορες γραμμές. Σύμφωνα με τον Γ. Σίμον στο βιβλίο του Πώς να Μελετάτε και να Γράφετε Κινεζικούς Χαρακτήρες, υπάρχουν δεκαπέντε τουλάχιστον διαφορετικές γραμμές. Ο αριθμός των γραμμών που υπάρχουν σ’ ένα χαρακτήρα ποικίλλει, από μια ώς τριανταπέντε ή και περισσότερες γραμμές.

Χρήσις ενός Κινεζικού Λεξικού

Επειδή συνήθως το άτομο δεν γνωρίζει πώς πρέπει να προφερθή μια άγνωστη λέξις, ο καλύτερος τρόπος να βεβαιωθήτε είναι να συμβουλευθήτε ένα λεξικό και όχι να μαντεύετε. Χρησιμοποιούνται αρκετά διάφορα συστήματα για την τακτοποίησι των χαρακτήρων. Το πιο κοινό σύστημα τακτοποιεί τους χαρακτήρες σύμφωνα με τις ρίζες τους και τον αριθμό των γραμμών. Έτσι, πρέπει πρώτα να γνωρίζετε πολύ καλά τη γραφή των χαρακτήρων και ν’ αναγνωρίζετε τις ρίζες.

Οι χαρακτήρες στο λεξικό είναι τακτοποιημένοι κάτω από τις ρίζες που περιλαμβάνουν και οι ρίζες είναι καταχωρημένες σύμφωνα με τον αριθμό των γραμμών που μπορεί να ποικίλλη από μία μέχρι δεκαεπτά γραμμές. Έτσι, πρέπει πρώτα ν’ αποφασίσετε ποια από τις 214 ρίζες περιλαμβάνεται στη λέξι κι’ έπειτα να μετρήσετε τον αριθμό των γραμμών που υπάρχουν στη ρίζα. Μήπως σας φαίνεται περίπλοκο; Είναι, πράγματι, επειδή ο καθορισμός της ρίζας δεν είναι πάντα εύκολη υπόθεσις. Γι’ αυτό τα περισσότερα λεξικά δίνουν ένα κατάλογο των χαρακτήρων των οποίων οι ρίζες είναι δύσκολο να βρεθούν. Αυτοί είναι καταχωρημένοι σύμφωνα με τον αριθμό των γραμμών που έχουν.

Μια άλλη δυσκολία είναι ότι μερικές λέξεις μπορεί να περιλαμβάνουν δύο ή ακόμη και τρία διαφορετικά μέρη και το κάθε μέρος να είναι ρίζα. Έτσι, αφού προσπαθήσετε μάταια να εντοπίσετε αυτό το συγκεκριμένο μέρος σε μια ομάδα ριζών, πρέπει να ψάξετε σε κάποια άλλη ομάδα ριζών. Το πρόβλημα να βρήτε τη σωστή ρίζα γίνεται ακόμη πιο περίπλοκο από το γεγονός ότι η θέσις της ρίζας στον χαρακτήρα ποικίλλει. Μπορεί να είναι δεξιά, αριστερά, επάνω, κάτω ή ακόμη και ακριβώς στο μέσον.

Μόλις βρήτε τη σωστή ρίζα, μετράτε τον αριθμό των γραμμών στον υπόλοιπο χαρακτήρα, επειδή όλοι οι χαρακτήρες που έχουν την ίδια ρίζα είναι καταχωρημένοι σύμφωνα με τον αριθμό των γραμμών που έχουν, εξαιρουμένων των γραμμών που έχουν οι ρίζες. Αυτό γίνεται ακόμη πιο περίπλοκο όταν μια γραμμή φαίνεται για δύο. Έτσι, μπορεί να φανή αμέσως ότι είναι πολύ κοπιαστική εργασία το ψάξιμο μιας λέξεως στο Κινεζικό λεξικό.

Η Καθομιλουμένη Γλώσσα

Οι ξένοι που μαθαίνουν να μιλούν την Κινεζική γλώσσα αντιμετωπίζουν συχνά προβλήματα με τους λεγόμενους τόνους, που είναι διακυμάνσεις της φωνής και βοηθούν να γίνεται ο διαχωρισμός της μιας λέξεως από την άλλη. Στην εθνική γλώσσα της Κίνας, τη γλώσσα των Μανδαρίνων, υπάρχουν τέσσερις τόνοι, δηλαδή ο άνω ομαλός, ο κάτω ομαλός, ο τόνος που υψώνεται και ο τόνος που γίνεται βαθύτερος, αν και μερικές αυθεντίες προσθέτουν ένα πέμπτο, τον τόνο της ενάρξεως.a Αλλά η Καντωνεζική, μια διάλεκτος που ομιλείται στην Καντώνα και το Χονγκ-Κονγκ, έχει εννέα τόνους. Η διαφορά μεταξύ ενός τόνου από έναν άλλον είναι συνήθως πολύ μικρή και είναι δύσκολο να την διακρίνη ένας ξένος σπουδαστής. Αλλά η ελαφρά διαφορά στην προφορά μπορεί να σημαίνη τεράστια διαφορά στην έννοια της λέξεως. Παραδείγματος χάριν, στη γλώσσα των Μανδαρίνων, η λέξις που σημαίνει «κύριος» είναι «τσου³,» ενώ η λέξις για τον «χοίρο» είναι «τσου¹.» Έτσι, όταν ένας ξένος θέλη να πη «τιεν τσού³» (ουράνιος κύριος, ο όρος που χρησιμοποιούν οι Καθολικοί Κινέζοι για τον Θεό), αν δεν γνωρίζη τον ορθό τόνο, μπορεί εύκολα να πη «τιεν τσου¹» και ν’ αναφερθή σ’ έναν ουράνιο χοίρο, προς μεγάλην απορία ή διασκέδασι του Κινέζου ακροατού. Είναι φανερό ότι ο ξένος που μαθαίνει τη γλώσσα πρέπει να διατηρή την εύθυμη διάθεσί του για ν’ αποφύγη την αποθάρρυνσι.

Αυτή η ιδιομορφία της Κινεζικής γλώσσας—δηλαδή πολλές λέξεις να έχουν όμοια ή απαράλλακτη προφορά—δυσκολεύει πολύ τους ξένους να την καταλάβουν. Παραδείγματος χάριν, στη γλώσσα των Μανδαρίνων υπάρχουν 69 λέξεις που προφέρονται σαν ι (βραχύ), από τις οποίες 7 με τον τόνο 1 (άνω ομαλός), 17 με τον τόνο 2 (κάτω ομαλός), 7 με τον τόνο 8 (τον τόνο που υψώνεται) και 38 με τον τόνο 4 (τον τόνο που γίνεται βαθύτερος). Μολονότι στην Ελληνική γλώσσα δύο διαφορετικές λέξεις με όμοια προφορά, όπως παραδείγματος χάριν χήρος και χοίρος, είναι εξαιρέσεις, στην Κινεζική είναι πολύ κοινό φαινόμενο. Έτσι, όταν ακούη κανείς να ομιλήται η Κινεζική γλώσσα, πρέπει να βασίζεται πολύ στα συμφραζόμενα για να καταλάβη την έννοια των λέξεων που χρησιμοποιούνται.

Όπως θ’ ανέμενε κανείς, σε μια μεγάλη χώρα όπως είναι η Κίνα, υπάρχει πλήθος διαλέκτων που ομιλούνται από τους ανθρώπους στα διάφορα διαμερίσματα της χώρας. Σε μερικά μέρη της χώρας, ιδιαίτερα στο νότο, ο ταξιδιώτης μπορεί να συναντήση διαφορετικές διαλέκτους σε χωριά που απέχουν μεταξύ των μόνο λίγα μίλια. Μερικές φορές ακόμη και οι άνθρωποι που ζουν σε γειτονικά χωριά μπορεί να δυσκολεύωνται να καταλάβουν ο ένας τον άλλον. Μερικές διάλεκτοι είναι όμοιες μεταξύ τους, όπως είναι αυτές που ομιλούνται στη Βόρειο Κίνα, ενώ άλλες δεν μοιάζουν καθόλου, όπως είναι η Καντωνεζική διάλεκτος και η διάλεκτος της Σαγκάης. Αυτές οι δύο διάλεκτοι είναι τελείως διάφορες, όχι μόνο στο λεξιλόγιό τους αλλά και στην προφορά των διαφόρων χαρακτήρων που χρησιμοποιούνται στη γραπτή γλώσσα. Επίσης, μερικές λέξεις ωρισμένων διαλέκτων δεν έχουν γραπτή μορφή αλλά μόνον ομιλούνται. Πράγματι αν δεν υπήρχε γραπτή γλώσσα οι άνθρωποι από διαφορετικά μέρη της Κίνας θα δυσκολεύονταν να συνεννοηθούν μεταξύ των. Είναι ευτυχές και παράξενο το γεγονός ότι οι Κινέζοι, αν και μιλούν πολλές διαλέκτους που διαφέρουν πολύ μεταξύ των, όλοι διαβάζουν μια κοινή γλώσσα, τη γραπτή γλώσσα των Μανδαρίνων. Αν εξαιρέσωμε τους ανθρώπους που μιλούν τη γλώσσα αυτή, όλοι οι Κινέζοι άλλη γλώσσα μιλούν και άλλη γλώσσα γράφουν. Αλλ’ αν δυο Κινέζοι δεν μπορούν να συνεννοηθούν μεταξύ τους, μπορούν τουλάχιστον να επικοινωνήσουν γραπτώς.

Προσπάθειες για Μεταρρύθμισι

Επειδή η Κινεζική γλώσσα είναι πολύ δύσκολη να τη μάθη κανείς, ιδιαίτερα οι ξένοι, στη σύγχρονη εποχή έχουν γίνει επανειλημμένως πολλές προσπάθειες ν’ απλοποιηθή με διάφορες μεθόδους. Μερικοί υποστηρίζουν ότι πρέπει ν’ απλοποιηθούν οι χαρακτήρες, όπως έκαμε η Κομμουνιστική Κίνα, ώστε να μαθαίνωνται πιο εύκολα. Αυτή η προσπάθεια όμως δεν επιδοκιμάζεται καθόλου από την Εθνικιστική κυβέρνησι της Ταϊβάν ούτε από τους συντηρητικούς και ηλικιωμένους Κινέζους. Άλλοι δοκίμασαν τον εκρωμαϊσμό της γλώσσης, αντικαθιστώντας τους χαρακτήρες με Λατινικά γράμματα. Οι πρώτοι που το έκαμαν αυτό ήσαν οι Καθολικοί ιεραπόστολοι που έφθασαν στην Κίνα τον καιρό της Δυναστείας των Μινγκ (1368-1644 μ.Χ.). Αλλά οι εκδόσεις που εγράφησαν με λατινικά γράμματα χρησιμοποιήθηκαν μόνον από τους ιεραποστόλους. Τον δέκατο ένατο αιώνα, ιεραπόστολοι του Χριστιανικού κόσμου μετέφρασαν τη Βίβλο σε αρκετές διαλέκτους, όπως είναι η Σούτσου, Σαγκάη, Νίνγκπο, Αμόυ και Καντωνική, με λατινικά γράμματα. Το 1867 ο Άγγλος λόγιος Τ. Φ. Γουέιντ δημοσίευσε το δικό του σύστημα που έχει χρησιμοποιηθή ευρέως από συγγραφείς Κινεζικών βιβλίων και λεξικών.

Έπειτα, το 1918 η Κινεζική Κυβέρνησις εξέδωσε μια σειρά από σαράντα φωνητικά σύμβολα για να βοηθήση τους αναγνώστες να προφέρουν σωστά τους χαρακτήρες. Αυτά τυπώνονται μαζί με τους χαρακτήρες αντί να τους αντικαθιστούν. Αυτό το φωνητικό σύστημα χρησιμοποιείται απλώς ως βοήθημα προφοράς και δεν επιδιώκει ν’ αντικαταστήση τους χαρακτήρες.

Το 1934 δημοσιεύθηκε ένα εκλατινισμένο Κινεζικό αλφάβητο. Ήταν ένα σύστημα μάλλον απλό χωρίς καμμιά προσπάθεια να υποδείξη τους ιδιαιτέρους τόνους των λέξεων. Ως αποτέλεσμα προεκλήθη εύκολα σύγχυσις και απεδείχθη ότι δεν ήταν πολύ δημοφιλές στον κόσμο. Έχει περιπέσει από τότε σε πλήρη λήθη. Έγιναν προσπάθειες, επίσης, από την Κομμουνιστική Κίνα να εκλατινίση την Κινεζική γλώσσα, αλλά το ζήτημα βρίσκεται ακόμη στο πειραματικό στάδιο.

Μελλοντικές Προοπτικές

Αν και έγιναν επανειλημμένες προσπάθειες ν’ απλοποιηθή η Κινεζική γλώσσα ή ακόμη και ν’ αλλάξη σε αλφαβητική μορφή, μέχρι τώρα αυτές οι προσπάθειες δεν εστέφθησαν από μεγάλη επιτυχία. Η ιδιομορφία της Κινεζικής που ανεφέρθη προηγουμένως, δηλαδή, ότι έχει τόσο πολλές λέξεις με όμοια ή απαράλλακτη προφορά, δυσκολεύει πολύ το άτομο να εκφράζεται με σαφήνεια και ακρίβεια με κάποια μορφή αλφαβήτου. Εκτός απ’ αυτό θα ήταν τεράστιο έργο να ξαναγραφή η μεγάλη κλασσική λογοτεχνία σε γλώσσα με λατινικά στοιχεία, για να μην αναφέρωμε το γεγονός ότι πρέπει να διδαχθούν τη νέα μέθοδο 800.000.000 άτομα! Αυτό ίσως εξηγεί εν μέρει γιατί ο Κινεζικός λαός είναι ακόμη ευχαριστημένος να χρησιμοποιή τη δική του πολύ δύσκολη γλώσσα και να βλέπη τα παιδιά του να διαθέτουν πολλές ώρες για να αντιγράφουν, ν’ αποστηθίζουν και ν’ απομνημονεύουν χιλιάδες χαρακτήρες για να γίνουν εγγράμματοι άνθρωποι.

Καθώς εξετάζει κανείς τις εκατοντάδες γλώσσες που ομιλούνται στα διάφορα μέρη της γης, μπορεί εύκολα να δη πώς όλες αυτές οι διαφορετικές γλώσσες απετέλεσαν διαιρετική δύναμι εμποδίζοντας την ελεύθερη επικοινωνία μεταξύ των κατοίκων της γης. Το μόνο που χρειάζεται κανείς για ν’ αντιληφθή πόσο αβοήθητο και απογοητευμένο μπορεί να αισθάνεται ένα άτομο όταν δεν μπορή και καταλάβη τι του λέγουν οι άνθρωποι και όταν δεν μπορούν εκείνοι να τον καταλάβουν, είναι να ταξιδέψη σε μια ξένη χώρα χωρίς να γνωρίζη τη γλώσσα της.

Για το συμφέρον της ελεύθερης επικοινωνίας μεταξύ όλων των ανθρώπων, θα είναι ασφαλώς μια μεγάλη ευλογία αν όλη η ανθρωπότης μπορούσε να μιλά μια κοινή γλώσσα. Αλλά πώς μπορεί να γίνη αυτό σ’ έναν κόσμο όπου αυξάνεται ο εθνικισμός και η διαίρεσις μεταξύ των εθνών;

Ευτυχώς, μολονότι αυτό το έργο είναι πέραν της ικανότητος του ανθρώπου να το πραγματοποιήση, δεν είναι αδύνατον για τον Δημιουργό της ανθρωπότητος, τον Ιεχωβά Θεό, να το επιτύχη. Πράγματι, αποτελεί εκπεφρασμένο θέλημά του το γεγονός ότι, στο πολύ προσεχές μέλλον, όλη η ανθρωπότης θα ενωθή κάτω από τη δίκαιη και τελεία κυβέρνησι της βασιλείας του Θεού στα χέρια του Υιού του Ιησού Χριστού. Τότε μπορούμε λογικά να ελπίζωμε να δούμε όλο το ανθρώπινο γένος να μιλή μια κοινή γλώσσα με την οποία να μπορή να εκφράση τις σκέψεις του και τα συναισθήματά του τέλεια.

[Πίνακας στη σελίδα 10]

(Για το πλήρως μορφοποιημένο κείμενο, βλέπε έντυπο)

ΚΙΝΕΖΙΚΟΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ ΜΕ ΙΣΟΤΙΜΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΛΦΑΒΗΤΟΥ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΕΤΑΦΡΑΣΙ

Γεχ¹ χο² χουά² σιχ⁴ μουχ⁴ ζεχ³

[Ο] Ιε- χω- βά είναι ποι- μήν

τι¹ γο² γο³ που¹ μπιχ⁴ τσιχ⁴

μου, (εγώ) δεν θέλω

τσιούε¹ φαρ² Σιχ¹ πιαν¹ 23:1.

στερηθή ουδενός. Ψαλμός 23:1.

[Υποσημειώσεις]