Τι Συμβαίνει με τις Άλλες Θρησκείες
ΣΥΜΦΩΝΑ με μια έκθεσι των αντιπροσώπων των εκκλησιών που παρευρέθησαν σε μια συνδιάσκεψι στο Ζαγκόρσκ, κοντά στη Μόσχα, υπάρχουν το λιγώτερο εικοσιτρία άλλα θρησκεύματα αναγνωρισμένα από τη Σοβιετική κυβέρνησι. Επιτρέπεται σ’ αυτά να τελούν λειτουργίες στους τόπους που συναθροίζονται.
Μεταξύ αυτών είναι οι Μωαμεθανοί, οι Λουθηρανοί, οι Ρωμαιοκαθολικοί, οι Βαπτισταί, οι Γεωργιανοί και Αρμένιοι Ορθόδοξοι, οι Εβραίοι, οι Βουδδισταί και μερικές μικρότερες θρησκείες. Φυσικά, αυτές αποτελούν μειονότητες σε σύγκρισι με τη Ρωσική Ορθόδοξο Εκκλησία. Συνολικά, αυτές οι θρησκευτικές μειονότητες αντιπροσωπεύουν μόνο μερικά εκατομμύρια ανθρώπων σ’ όλη τη Σοβιετική Ένωσι.
Αλλά το γεγονός ότι αυτές οι άλλες θρησκείες είναι ’αναγνωρισμένες’ από την κυβέρνησι δείχνει κάτι. Δείχνει ότι κι αυτές επίσης συμβιβάσθηκαν με τους Κομμουνιστάς ηγέτας. Ένδειξις τούτου είναι ότι υπάρχουν άλλες θρησκείες που τους είναι απαγορευμένο να τελούν τα της λατρείας των ή να συναθροίζωνται. Εξέχοντες μεταξύ αυτών είναι οι Χριστιανοί μάρτυρες του Ιεχωβά, οι οποίοι έχουν κατ’ επανάληψιν προσπαθήσει να αναγνωρισθούν, αλλά στους οποίους αρνήθηκαν κάθε άδεια.
Οι ‘Αναγνωρισμένες’ Θρησκείες Πεθαίνουν
Εν τούτοις, χωρίς σχεδόν καμμιά εξαίρεσι, οι ‘αναγνωρισμένες’ θρησκείες πεθαίνουν. Επί παραδείγματι, το βιβλίο Η Ευρώπη από το 1939 λέγει: «Περίπου 15 εκατομμύρια Μωαμεθανοί στη Σοβιετική Ασία έφθασαν με τον καιρό να εξομοιωθούν με τον Κομμουνιστικό τρόπο ζωής· υπό την πίεσι της εξουσίας η υπακοή στον Ισλαμισμό παρήκμασε μαζί με τα ιδιάζοντα Μωαμεθανικά έθιμα. Κι ένας Αμερικανός που επισκέφθηκε τελευταία τη Σοβιετική Δημοκρατία του Ουσμπέκ, που ήταν Μωαμεθανική, είπε: «Η πλειονότης των πολιτών αυτής της Μωαμεθανικής χώρας έχει σταματήσει ν’ ακολουθή την Ισλαμική θρησκεία.»
Ο Βουδδισμός κάποτε είχε επιρροή σε άτομα των ανατολικών Σοβιετικών περιοχών. Αλλά ο ανταποκριτής Πήτερ Γκρος σχολιάζει ότι οι Βουδδισταί τώρα «συζητούν για μερικές ολοένα μειούμενες ιερές διατάξεις, για την προχωρημένη ηλικία των λάμα, και, πάνω απ’ όλα, για την υποταγή των Βουδδιστών αρχηγών, οι οποίοι, απηχώντας τη Σοβιετική εξωτερική πολιτική χαιρετούν Βουδδιστάς συντρόφους των από το εξωτερικό με εκθέσεις περί ελευθερίας θρησκείας στη Σοβιετική Ένωσι.»
Η κατάστασις του Ιουδαϊσμού είναι η ιδία. Ο Γκρος αναφέρει ότι η τακτική της Σοβιετικής Ενώσεως «έδωσε ένα άγριο χτύπημα στην Ιουδαϊκή κοινότητα στις Ε.Σ.Σ.Δ.» Προσθέτει: «Οι Σοβιετικοί Εβραίοι έχουν όλοι σχεδόν παύσει να υπάρχουν ως σύνολο. . . Η διάσπασις της Ιουδαϊκής κοινότητος υπήρξε μια συνεχής τάσις σε όλη τη Σοβιετική εποχή.» Σημειώνει ότι η Ιουδαϊκή κοινότης στερείται αρχηγού. Όπως είπε κι ένας πατέρας μιας Ιουδαϊκής οικογενείας: «Οι ραββίνοι μας έχουν παραιτηθή πάρα πολύ εύκολα.» Επίσης, οι νέοι, που γεννήθηκαν από Ιουδαίους γονείς, γενικά έπαυσαν ν’ ακολουθούν τον Ιουδαϊσμό.
Εν τούτοις, τι θα πούμε για τις εκθέσεις για το ανανεωμένο ενδιαφέρον σχετικά με τον Γερμανοεβραϊσμό, ακόμα και μεταξύ της νεώτερης γενεάς; Είναι αλήθεια ότι τα τελευταία χρόνια η κυβέρνησις επέτρεψε την εκτύπωσι μιας Γερμανοεβραϊκής φιλολογικής εφημερίδος με τον τίτλο Σοβέτις Χάιμλαντ (Η Σοβιετική Πατρίδα), η κυκλοφορία της οποίας αυξάνει. Αλλ’ ο αρχισυντάκτης είναι Κομμουνιστής! Όταν ρωτήθηκε αν τυπώνη κανένα θρησκευτικό άρθρο, προφανώς παρενόησε και απάντησε: «Όχι, τυπώνομε πολύ λίγα άρθρα εναντίον της θρησκείας.» Γέλασε όταν του τονίσθηκε ότι η ερώτησις αναφερόταν σε άρθρα ευνοϊκά για τη θρησκεία. «Τα συμφέροντα της συναγωγής δεν μας ενδιαφέρουν καθόλου,» είπε. Έτσι, οποιαδήποτε εκπαίδευσις κι αν δίδεται μέσω Γερμανοεβραϊκών εκδόσεων είναι σε αρμονία με τους Κομμουνιστικούς σκοπούς, κι όχι με τους σκοπούς του Ιουδαϊσμού.
Η έκθεσις από τον όμιλο των Δικαιωμάτων των Μειονοτήτων που εδρεύει στο Λονδίνο έδωσε έναν «λογικώς ακριβή» υπολογισμό του αριθμού των συναγωγών που είναι ακόμη ανοικτές στη Σοβιετική Ένωσι. Έδειξε μια ελάττωσι από 3.000 περίπου το 1917 σε 40 ή 50 μόνον συναγωγές τώρα. Και με την πρόσφατη Σοβιετική πολιτική ν’ αφήση μερικούς Ιουδαίους να φύγουν από τη χώρα και να πάνε στο Ισραήλ, είναι πιθανόν ότι οι θρησκευόμενοι Ιουδαίοι θα είναι ακόμη λιγώτεροι στη Σοβιετική Ένωσι με το πέρασμα του χρόνου.
Από καιρό σε καιρό ο ξένος τύπος έχει σημειώματα που φαίνεται να δείχνουν κάποια αύξησι ενδιαφέροντος μεταξύ των Βαπτιστών. Αυτή είναι μια από τις ’αναγνωρισμένες’ θρησκείες στη Σοβιετική Ένωσι. Αλλά σημειώστε τι είχε να πη το βιβλίο Ρωσία, που εξεδόθη από το Τάιμ Ινκορπορέιτεντ:
«Ένας επισκέπτης της Βαπτιστικής εκκλησίας στη Μόσχα—ο μόνος Προτεσταντικός οίκος λατρείας στην πρωτεύουσα—θα την βρη γεμάτη από 2.000 περίπου άτομα συγκεντρωμένα σ’ ένα κτίριο σχεδιασμένο για μερικές εκατοντάδες. Ακόμα και οι προσωρινοί εξώσται είναι γεμάτοι από αφωσιωμένα πρόσωπα.
»Εν τούτοις μια πιο προσεκτική ματιά σε οποιαδήποτε συνάθροισι στη Σοβιετική Ενωσι, δείχνει ότι οι περισσότεροι των λάτρεων είναι ηλικιωμένα άτομα που γεννήθηκαν και ανετράφησαν προ της Επαναστάσεως, και εννέα στους 10 απ’ αυτούς είναι γυναίκες. Σε επαρχιακές πόλεις μπορεί κανείς να βρη μια ελάχιστα μεγαλύτερη αναλογία νεωτέρων ανθρώπων.
»Αλλά η εξήγησις τούτου ως ένα σημείο ογκούμενης θρησκευτικής αφυπνίσεως θα ήταν παραπλανητική. Όσο πεθαίνει η παλαιότερη γενεά, η θρησκεία είναι πιθανόν να έχη ακόμα λιγώτερη δύναμι στη Σοβιετική ζωή.»
Επίσης, γιατί η Βαπτιστική θρησκεία ’αναγνωρίζεται’ από την Κομμουνιστική κυβέρνησι; Ο ανταποκριτής των Τάιμς της Νέας Υόρκης Γκρος δίνει μια εξήγησι. Αναφέρεται στην περίπτωσι που 400 οπαδοί αυτής της θρησκείας δυσαρεστήθησαν μ’ αυτήν και έκαμαν αίτησι στη Σοβιετική κυβέρνησι για δικαίωμα να κάμουν μια νέα θρησκευτική οργάνωσι. Γιατί ήσαν δυσαρεστημένοι; Ο Γκρος λέγει: «Η διαφωνία ήταν ένα αίσθημα μεταξύ των 400 πιστών ότι οι Βαπτισταί ηγέται είχαν φανή πολύ ευλύγιστοι ενώπιον των κυβερνητικών εξουσιών.» Αλλά οι διαφωνούντες διασκορπίσθηκαν· μερικοί φυλακίσθηκαν, άλλοι ενώθησαν πάλι με την εθνική οργάνωσι.
Αυτό είναι ένα ακόμα παράδειγμα του γεγονότος ότι οι Σοβιετικοί ‘αναγνωρίζουν’ μόνο εκείνες τις θρησκείες που υποτάσσονται ολοκληρωτικά σ’ αυτούς. Τουλάχιστον, αυτή είναι η κατάστασις ως τώρα.
Αναπόφευκτο Συμπέρασμα
Έτσι το συμπέρασμα είναι αναπόφευκτο: Αργά άλλα σταθερά οι θρησκείες του Χριστιανικού και του ειδωλολατρικού κόσμου στραγγαλίζονται μέχρι θανάτου στη Σοβιετική Ένωσι.
Αυτές οι θρησκείες αντικαθίστανται στις διάνοιες των περισσοτέρων ανθρώπων με τον αθεϊσμό, τον υλισμό, την επιστήμη, τα οικονομικά κατορθώματα, τον αθλητισμό, τη μόρφωσι και με το ν’ αποβλέπουν στην πρόοδο του Κράτους. Αυτά τα πράγματα αντικαθιστούν τη φυσική κλίσι του ανθρώπου ν’ αποβλέπη σε κάτι υψηλότερο, στον Θεό.
Το τι πράγματι συνέβη στη Σοβιετική Ένωσι είναι όπως ακριβώς είπε κάποιος ιστορικός: «Ωργανωμένη θρησκεία, χωρίς ζήλο και αφοσίωσι αποδείχθηκε ότι είναι ετοιμοθάνατος θεσμός.» Πράγματι, είναι ένας θεσμός που πεθαίνει ακόμη και σε πολλά μέρη του υπολοίπου κόσμου! Συμβαίνει αυτό πολύ περισσότερο στη Σοβιετική Ένωσι όπου ο κλήρος δεν εκτελεί γνήσια ηγεσία και όπου δεν υπάρχει κατάλληλη διδασκαλία για τον Θεό στις εκκλησίες ή στα σπίτια των ανθρώπων των εκκλησιών, και όπου η δύναμις της κυβερνήσεως είναι πλήρως εναντίον αυτού από πέντε δεκαετίες και πλέον.
Μήπως αυτό σημαίνει ότι στο μέλλον η Σοβιετική Ένωσις θα κατοικήται περίπου ολόκληρη από αθεϊστάς; Μήπως τελικά θα στερηθή από όλες τις θρησκείες; Ενώ αυτή είναι η τάσις σήμερα, αυτό δεν θα συμβή στο εγγύς μέλλον!