Ο Φόβος των Νεκρών Είναι Διαδεδομένος
Ο ήλιος έδυσε προ πολλού. Εσείς επιστρέφετε στο σπίτι σας λίγο αργότερα από την ώρα που θα θέλατε. Καθώς περπατάτε έξω από το τοπικό νεκροταφείο, η καρδιά σας αρχίζει να χτυπάει λίγο πιο γρήγορα. Η ησυχία τής σκοτεινής βραδιάς σάς κάνει να αντιλαμβάνεστε και τον παραμικρό θόρυβο. Ξαφνικά ακούτε από κάποια απόσταση ένα διαπεραστικό, τρομακτικό ήχο. Επιταχύνετε το βήμα σας—επίσης η καρδιά σας χτυπάει πιο γρήγορα—καθώς κατευθύνεστε για το σπίτι σας, το οποίο σας παρέχει προστασία.
ΕΧΕΤΕ ποτέ νιώσει αμηχανία ενώ βρισκόσασταν μέσα σε κάποιο νεκροταφείο ή κοντά σε αυτό; Αν ναι, τότε πιθανώς να έχετε επηρεαστεί από μια θρησκευτική αντίληψη η οποία είναι διαδεδομένη σε όλο τον κόσμο—ότι τα πνεύματα των νεκρών μπορούν να βοηθήσουν ή να βλάψουν τους ζωντανούς.
Πολλά δεισιδαιμονικά έθιμα έχουν αναπτυχτεί ως αποτέλεσμα της πεποίθησης ότι οι νεκροί χρειάζονται τη βοήθεια των ζωντανών ή ότι μπορούν να βλάψουν τους ζωντανούς αν δεν εξευμενιστούν. Για παράδειγμα, σε ορισμένες χώρες της Λατινικής Αμερικής πολλοί άνθρωποι έχουν το έθιμο να στήνουν ένα μικρό προσκυνητάρι με σταυρό εκεί που έχει πεθάνει κάποιος σε δυστύχημα. Οι άνθρωποι ανάβουν κεριά και τοποθετούν λουλούδια εκεί προσπαθώντας να δείξουν ενδιαφέρον ή να βοηθήσουν την ψυχή ή το πνεύμα του νεκρού. Σε μερικές περιπτώσεις, κυκλοφορούν ιστορίες σχετικά με «θαυματουργικές» απαντήσεις σε προσευχές, ώστε οι άνθρωποι να αρχίσουν να συχνάζουν στον τόπο του ανιμίτα, στο μικρό προσκυνητάρι που κατασκευάστηκε για την ψυχή ή το πνεύμα του νεκρού. Εκεί κάνουν μάντας, δηλαδή τάματα, λέγοντας ότι αν τους βοηθήσει ο νεκρός να επιτελέσουν ή να λάβουν κάτι—ίσως κάποια θαυματουργική θεραπεία—αυτοί θα δείξουν την ευγνωμοσύνη τους με έναν ειδικό τρόπο. Από την άλλη πλευρά, ίσως αναφερθεί ότι η ψυχή ενός ατόμου εμφανίζεται στο σκοτάδι της νύχτας, τρομοκρατώντας τους παρόντες. Συχνά λέγεται ότι αυτές οι ψυχές είναι πενάντο, δηλαδή ότι ενοχλούν τους ζωντανούς εξαιτίας ορισμένων γεγονότων του παρελθόντος.
Σε πολλές χώρες οι άνθρωποι καταβάλλουν μεγάλες προσπάθειες για να εξευμενίσουν τα «πνεύματα» των νεκρών. Κάνουν πλούσια γεύματα, προσφέρουν θυσίες, λένε καταπραϋντικά λόγια—όλα αυτά καθώς προσπαθούν να αποτρέψουν το πνεύμα του νεκρού από το να κάνει ανταπόδοση. Πιστεύουν ότι, αν κατευνάσουν το πνεύμα, αυτό θα φέρει ως αποτέλεσμα ανταμοιβές και ευλογίες για εκείνους που έμειναν πίσω.
«Πολλοί πιστεύουν ότι κανένα γεγονός δεν συμβαίνει ‘κανονικά ή φυσιολογικά’», λέει μια έκθεση από την Αφρική. «Κάθε περιστατικό—αρρώστια, καταστροφή, στειρότητα, οικονομικές δυσκολίες, υπερβολική βροχόπτωση ή πολύς ήλιος, ατυχήματα, έλλειψη ενότητας στην οικογένεια, θάνατος—θεωρείται ότι προκαλείται από αόρατα πνεύματα τα οποία έχουν υπερανθρώπινες δυνάμεις». Μια άλλη έκθεση λέει: «Διάφοροι άνθρωποι πιστεύουν ότι τα πνεύματα των προγόνων τους κατέχουν μια θέση στον ουρανό και ότι αυτά παρακολουθούν διαρκώς τους ζωντανούς συγγενείς τους στη γη. Οι πρόγονοι πιστεύεται ότι κατέχουν υπερανθρώπινες δυνάμεις, τις οποίες μπορούν να χρησιμοποιήσουν για να ευλογήσουν και να προστατέψουν τους συγγενείς τους στη γη ή για να τους τιμωρήσουν, ανάλογα με το πώς οι συγγενείς τιμούν ή παραμελούν τους νεκρούς».
Εναρμονίζονται, όμως, αυτά με το Λόγο του Θεού; Τι λέτε εσείς για αυτό;
[Εικόνα στη σελίδα 4]
Ένα «Ανιμίτα» στη Χιλή