Τι Είναι Πίσω από τη Θρησκευτική Αρχιτεκτονική του Χριστιανισμού;
ΟΣΟ και αν φαίνεται εκπληκτικό σε πολλούς, η αρχιτεκτονική των θρησκειών του κόσμου τούτου δεν έχει ευγενική καταγωγή. Έχει πολλά κοινά μ’ ένα οικονομικό σχέδιο που είχε αναληφθή πριν από πολλούς αιώνες σε καταφρόνησι του θείου σκοπού για την εξάπλωσι του ανθρωπίνου γένους στη γη.—Γέν. 11:4.
Αυτό έγινε όχι πολύν καιρό μετά από τον κατακλυσμό των ημερών του Νώε. Ένας σημαντικός αριθμός ατόμων της ανθρωπίνης οικογενείας εγκατεστάθηκε στις πεδιάδες Σεναάρ κατά μήκος του Ποταμού Ευφράτου. (Γέν. 11:2) Εκεί άρχισαν να κτίζουν μια πόλι, τη Βαβέλ και ένα πύργο. Αυτός ο πύργος ήταν αναμφιβόλως ένα ζιγγουράτ που εχρησιμοποιείτο για τη λατρεία ψευδών θεών. Η Ιουδαϊκή Εγκυκλοπαιδεία λέγει:
«Οι αρχαιολόγοι συμφωνούν ότι το δόμημα που αναφέρεται στο 11 κεφάλαιον της Γενέσεως είναι σαφώς ένα ζιγγουράτ, δηλαδή Μεσοποταμιακός πυργοειδής ναός. Το ζιγγουράτ . . . αποτελούσε το κεντρικό χαρακτηριστικό των μεγάλων ναών που κτίσθηκαν σε όλες τις σημαντικές Μεσοποταμιακές πόλεις.»—Τόμος 4, σελ. 23.
Εκείνος που υπεκίνησε το κτίσιμο της Βαβέλ και του πύργου της ήταν ασφαλώς ο Νεβρώδ, δισέγγονος του Νώε. Αυτό υποδηλώνεται από το γεγονός ότι, σύμφωνα με τη Βίβλο, «η αρχή της βασιλείας αυτού εστάθη Βαβυλών.» (Γέν. 10:9, 10) Επιπρόσθετα, η Ιουδαϊκή παράδοσις, που αναγράφεται από τον Ιώσηπο στον πρώτο αιώνα μ.Χ. συνδέει τον Νεβρώδ με αυτό το σχέδιο. Αναγινώσκομε: «Αυτός επίσης βαθμηδόν μετέβαλε την κυβέρνησι σε τυραννία, μη διαβλέποντας άλλον τρόπον απομακρύνσεως των ανθρώπων από τον φόβον του Θεού, παρά το να φέρη τους ανθρώπους σε συνεχή εξάρτησι από τη δύναμί του. . . . Τα δε πλήθη των ανθρώπων ήσαν πολύ πρόθυμα ν’ ακολουθήσουν την απόφασι του Νεβρώδ, και να θεωρήσουν ως δειλία την υποταγή στον Θεό· και έκτισαν έναν πύργο.»
Ο Δημιουργός, ο Ιεχωβά Θεός, εματαίωσε τα σχέδια των οικοδόμων της Βαβέλ. Εσύγχυσε τη γλώσσα τους και τους ανάγκασε να διασκορπισθούν. (Γέν. 11:7-9) Εν τούτοις αυτό δεν έθεσε τέρμα στην ανέγερσι υψηλών κτιρίων για λατρεία. Το βιβλίο Αλύσεις Πλάνης: Πώς Εχαλκεύθησαν και Διεσπάσθησαν παρατηρεί τα εξής:
«Τα ιερά κτίσματα [της Χαλδαίας] φαίνεται ότι συχνά ανεγείροντο σε μορφή πυραμίδος, με βαθμίδες ή εξέδρες, που εσχημάτιζαν μια σειρά από εξώστας, των οποίων ο καθένας ήταν μικρότερος από τον υπό κάτω του. Αυτή είναι η παραδοσιακή μορφή των κτισμάτων του Πύργου της Βαβέλ. Η ίδια τάσις ανεγέρσεως υψηλών ιερών κτισμάτων παρατηρείται στις παγόδες της Ινδίας, της Βιρμανίας και της Κίνας, στους Μωαμεθανικούς πύργους όπως είναι ο Μιναρές του Κουτούμπ και τα κωδωνοστάσια των Χριστιανικών εκκλησιών [τα χονδρά στοιχεία δικά μας]. Ο σκοπός κατ’ αρχάς υπήρξε να πλησιάζουν περισσότερο στα ουράνια σώματα, τα αντικείμενα της λατρείας των.»
Έτσι λοιπόν, και στην αρχιτεκτονική του ακόμη ο Χριστιανικός κόσμος δεν διέφυγε το να έλθη κάτω από τη μη Χριστιανική επιρροή. Αυτή η επιρροή διέστρεψε βασικές Χριστιανικές αλήθειες. Σχετικά με το σχέδιο των θρησκευτικών οικοδομημάτων του Χριστιανικού κόσμου, ο Αντρέ Βιελέρ, στο βιβλίο του Αρχιτεκτονική στη Λατρεία, γράφει: «Οι οικοδόμοι παθητικά υπετάχθησαν σε κάθε είδους κεκαλυμμένες πιέσεις, σε συνήθειες, σε ασυνείδητα έθιμα και σε θρησκευτικές παραδόσεις που είναι εντελώς ξένες προς τη Χριστιανική πίστι.» Πώς συνέβη αυτό;
Στην περίπτωσι των πρώτων Χριστιανών, μικρός κίνδυνος υφίστατο να θέλουν να κτίσουν ναούς ομοίους μ’ εκείνον που άλλοτε έκειτο στο Όρος Μοριά της Ιερουσαλήμ. Εκείνοι εγνώριζαν ότι αυτός ο ναός είχε εξυπηρετήσει τον σκοπό του Θεού και, σε εκπλήρωσι της προφητείας του Ιησού κατεστράφη από τους Ρωμαίους στο έτος 70 μ.Χ.—Ματθ. 24:1, 2.
Μια άλλη δύναμις όμως, ήσκησε πίεσι στους καθ’ ομολογίαν Χριστιανούς. Ο Αντρέ Βιελέρ γράφει: «Οι Ανατολικές και οι Ελληνορωμαϊκές ειδωλολατρικές λατρείες συνεχώς παραπλανούσαν τη Χριστιανοσύνη.» Οι αρχαίες ειδωλολατρικές θρησκείες προσέδιδαν έμφασι στα βλεπόμενα πράγματα. Οι ναοί εσχεδιάζοντο έτσι ώστε να πληρούν τους λάτρεις με δέος και θαυμασμό. Η θεότης, που παριστάνετο από μια εικόνα, εθεωρείτο ότι κατοικούσε στο αγιαστήριο. Μια ειδική θέσις προωρίζετο μόνο για τους ιερείς.
Η αληθινή λατρεία εξ άλλου, δεν εξαρτάται από κανένα ωρισμένο τόπο ούτε από την παρουσία ή τη χρήσι ορατών πραγμάτων. Όπως εξήγησε ο Ιησούς Χριστός στη Σαμαρείτιδα: «Έρχεται ώρα, ότε ούτε εις το όρος τούτο [Γαριζίν], ούτε εις τα Ιεροσόλυμα θέλετε προσκυνήσει τον Πατέρα. Σεις προσκυνείτε εκείνο το οποίον δεν εξεύρετε· ημείς προσκυνούμεν εκείνο το οποίον εξεύρομεν . . . Πλην έρχεται ώρα, και ήδη είναι, ότε οι αληθινοί προσκυνηταί θέλουσι προσκυνήσει τον Πατέρα εν πνεύματι και αληθεία· διότι ο Πατήρ τοιούτους ζητεί τους προσκυνούντας αυτόν.» (Ιωάν. 4:21-23) Ομοίως, ο απόστολος Παύλος είπε στους Αθηναίους: «Ο Θεός όστις έκαμε τον κόσμον και πάντα τα εν αυτώ . . . δεν κατοικεί εν χειροποιήτοις ναοίς.»—Πράξ. 17:24.
Αυτές οι αλήθειες γρήγορα διεστράφησαν, και τούτο διότι οι καθ’ ομολογίαν Χριστιανοί ενέδωσαν στην ειδωλολατρική επιρροή. Στους αιώνας που ακολούθησαν τον θάνατο των αποστόλων του Ιησού Χριστού κτίσθηκαν εντυπωσιακά κτίρια. Αυτά τα κτίρια ήσαν πολύ περισσότερο από απλοί τόποι συναθροίσεων των καθ’ ομολογίαν Χριστιανών. Όμοια με τους ειδωλολατρικούς ναούς, τα ίδια αυτά κτίρια προωρίζοντο να γεμίσουν τους λάτρεις με ευλαβικό δέος και έφθασαν να θεωρούνται ως αγιαστήρια, οίκοι του Θεού.
Οι λάτρεις παρέβλεψαν το γεγονός ότι η λέξις «εκκλησία,» όπως χρησιμοποιείται στην Αγία Γραφή, εφαρμόζεται, όχι σ’ ένα κτίριο, αλλά σε ανθρώπους. Δεν αντελαμβάνοντο ότι οι υλικοί ναοί, οι καθεδρικοί ναοί και τα παρόμοια οικοδομήματα δεν ήσαν καθεαυτά ιερά στον Θεό. Δεν κατανοούσαν την αλήθεια ότι οι κεχρισμένοι με το πνεύμα Χριστιανοί στη γη αποτελούν έναν ναό στον οποίον ο Θεός κατοικεί με το πνεύμα του.—1 Κορ. 3:16, 17.
Η θρησκευτική αρχιτεκτονική του Χριστιανικού κόσμου διέστρεψε την αλήθεια και με έναν άλλον ακόμη τρόπο. Τα εσωτερικά των καθεδρικών ναών και των εκκλησιών εσχεδιάσθησαν με τέτοιον τρόπο ώστε να διαχωρίζουν την τάξι των ιερέων ή κληρικών από την τάξι των λαϊκών. Στον ιδιαίτερο χώρο που διετίθετο γ’ αυτούς, οι ιερείς τελούσαν τυπολατρικές ιερουργίες στο θυσιαστήριο. Προσεδίδετο έτσι μεγαλύτερη ιερότης στη μια ομάδα των καθ’ ομολογίαν Χριστιανών παρά στην άλλη. Αυτό ήταν σε αντίθεσι με την αλήθεια ότι όλοι οι αφοσιωμένοι δούλοι του Θεού είναι άγιοι, όλοι είναι αδελφοί.—Ματθ. 23:8-10.
Επί πλέον οι περισσότεροι από τους τόπους λατρείας του Χριστιανικού κόσμου, όμοια με τους ειδωλολατρικούς ναούς, διακοσμούνται ακόμη και σήμερα με εικόνες ή συμβολικές παραστάσεις. Γενικά, κάποια αναπαράστασις του Ιησού, ή και ενός σταυρού μόνον, τοποθετείται κάπου μέσα ή επάνω στο κτίριο. Επειδή η πλειονότης των θρησκειών διδάσκουν ότι ο Ιησούς είναι το «δεύτερον πρόσωπον» ενός «τριαδικού Θεού,» μιμούνται πραγματικά τους αρχαίους ειδωλολάτρας που τοποθετούσαν εικόνες ή αναπαραστάσεις των θεών στους ναούς των.
Πώς μπορεί αυτή η γνώσις να σας ωφελήση; Το σχέδιο των τόπων λατρείας μπορεί ν’ αποτελή ένα βοήθημα για την αναγνώρισι εκείνων οι οποίοι αντιπροσωπεύουν σήμερα την αληθινή Χριστιανοσύνη. Θα έπρεπε ν’ αναμένη κανείς από αληθινούς Χριστιανούς να δίνουν έμφασι όχι σε επιβλητικά κτίρια, αλλά σε ανθρώπους. Ο τόπος συναθροίσεων πρέπει να είναι διαμορφωμένος με τρόπο που να υπονοή ότι όλοι οι συνερχόμενοι αποτελούν μια εκκλησία αδελφών. Ούτε το εσωτερικό ούτε το εξωτερικό δεν πρέπει να στολίζεται με εικόνες και αναπαραστάσεις που θεωρούνται ως ιερές. Η αρχιτεκτονική πρέπει να εναρμονίζεται με το γεγονός ότι το αληθινά ουσιώδες πράγμα είναι η διδασκαλία από τον Λόγο του Θεού. Ανταποκρίνονται οι Αίθουσες Βασιλείας των μαρτύρων του Ιεχωβά σ’ αυτές τις απαιτήσεις; Γιατί να μην τις επισκεφθήτε και να τις ιδήτε μόνοι σας;