Η Αξιόλογη Τέχνη τού να Προσέχωμε

ΠΡΙΝ από χρόνια, ένα αγόρι πέντε ετών έπεσε από ένα άλογο. Επί πολλά χρόνια από τότε υπέφερε, λόγω της υπερβολικά αδύνατης μνήμης του. Εν τούτοις, βρήκε ένα τρόπο να βελτιώση τη μνήμη του τόσο καλά, ώστε τελικά να γίνη διδάσκαλος. Πώς το επέτυχε αυτό; Ένα πράγμα, που το εβοήθησε σε μεγάλο βαθμό ήταν το να δίνη μεγάλη προσοχή σε κάθε τι που ήθελε να ενθυμήται. Αν ήταν ακροατής μιας διαλέξεως, παρακολουθούσε προσεκτικά κάθε λέξι. Όταν μελετούσε, παρατηρούσε κάθε λεπτομέρεια. Εξουδετέρωσε το μειονέκτημά του σε μεγάλο βαθμό ασκώντας την αξιόλογη τέχνη τού να δίνη προσοχή.

Πιθανόν να μην έχωμε ένα σοβαρό μειονέκτημα όπως εκείνο το αγόρι, αλλά όλοι μπορούμε να ωφεληθούμε από την τέχνη τού να δίνωμε προσοχή. Η τέχνη αυτή είναι τόσο πολύ σημαντική, ώστε μερικοί την θεωρούν απαραίτητη για να επιτύχη οποιαδήποτε προσπάθεια. Αν, παραδείγματος χάριν, θέλομε να ωφεληθούμε από την ανάγνωσι κάποιου εντύπου, χρειάζεται να δώσωμε προσοχή. Η προσοχή διεγείρει το ενδιαφέρον, το δε ενδιαφέρον αποτελεί το κυριότερο σημείο τόσο της καλής μνήμης όσο και της ικανότητος του να συγκεντρωνώμεθα.

Εν τούτοις, πολύ συχνά οι άνθρωποι διαπιστώνουν ότι, αφού εδιάβασαν μια παράγραφο κάποιας ύλης, δεν έχουν σχεδόν ιδέα τού τι εδιάβασαν. Θα μπορούσαν να διαβάσουν ένα εδάφιο μερικές φορές σε κατάστασι ελλείψεως προσοχής κι εν τούτοις να μη μπορούν να επαναλάβουν το νόημά του. Συμβαίνει καμμιά φορά αυτό και σε σάς;

Αν ναι, τι μπορεί να γίνη; Αν η μη καταβολή προσοχής οφείλεται σε κούρασι, πιθανόν να έχετε ανάγκη από ύπνο· τότε, διαθέστε λίγο χρόνο για να διαβάσετε, αν δεν είσθε τόσο πολύ κουρασμένος. Ή, αν είναι πάρα πολύ αργά τη νύχτα, πιθανόν η ύλη που διαβάζετε να είναι πολύ βαριά· πάρετε κάποια ελαφρότερη ύλη. Επίσης, αν διαβάζετε κάτι με την επιθυμία να το ενθυμήσθε, αυτό θα σας υποβοηθήση να δώσετε προσοχή, και θα μπορέσετε να ενθυμήσθε πολύ περισσότερα πράγματα από ό,τι διαβάζετε. Το να επαναλαμβάνετε στον εαυτό σας τα κύρια σημεία τού ό,τι εδιαβάσατε, σας βοηθεί, επίσης, να τα ενθυμήσθε και σας κρατεί διανοητικώς άγρυπνον. Εξ άλλου με το να κάνετε μόνος σας τη σκέψι, Πού μπορώ να χρησιμοποιήσω την ύλη αυτή; και κατόπιν διαβάζοντας με τη σκέψι να τη χρησιμοποιήσετε, αναπτύσσετε σε μεγαλύτερο βαθμό την τέχνη τού να δίνετε προσοχή.

Αν ένας βρίσκεται σε μια αίθουσα διαλέξεων για ν’ ακούση έναν καθηγητή ή ομιλητή, πάλι χρειάζεται να δώση προσοχή. Τότε θ’ αποκομίση τα πιο πολλά από εκείνα που θ’ ακούση. Θα τον βοηθήση ν’ ακούση προσεκτικά αμέσως από την αρχή, αν προσηλώνη το βλέμμα του επάνω στον ομιλητή. Το να κρατή σημειώσεις, επίσης, βοηθεί.

Οτιδήποτε κάνομε, έχομε ανάγκη να μάθωμε να διώχνωμε τους διανοητικούς και φυσικούς περισπασμούς. Δεν πρέπει να στρώνωμε ένα μικρόν τάπητα υποδοχής μπροστά στην πόρτα της διανοίας μας, προσφέροντας​—ας το πούμε έτσι—​φιλοξενία σ’ όλα τα πράγματα που θα μας έφεραν περισπασμό. Όταν χτυπούν την πόρτα σκέψεις, που δημιουργούν περισπασμό, θα πρέπει να ενθυμούμεθα ότι δεν έχομε χώρο γι’ αυτές στο διανοητικό μας σπίτι. Και μπορούμε, επίσης, να μάθωμε να διώχνωμε τους φυσικούς περισπασμούς, ακόμα και θορύβους, όπως είναι η οχλοβοή του δρόμου, το κουδούνισμα των τηλεφώνων και ο κρότος των γραφομηχανών και το σφύριγμα και ο βόμβος των συνεργατών. Αυτοί οι φυσικοί περισπασμοί πρέπει να μην έχουν αξιώσεις επάνω μας, όταν αρνούμεθα να τους δίνωμε προσοχή.

Εφόσον προκύπτουν θετικά οφέλη από το να δίνωμε προσοχή, ποιος είναι ο λόγος για την ευρεία επέκτασι του προβλήματος της μη καταβολής προσοχής; Συχνά είναι απλώς θέμα τού να δίνη ένας περισσότερο από ό,τι πρέπει προσοχή σε πράγματα που δεν αξίζουν. Συνεπώς, ένας πρέπει να μάθη σε τι να μη δίνη προσοχή. Πολλοί άνθρωποι, που είναι ανίκανοι να ενθυμούνται πολλά, που άλλως λέγονται αφηρημένοι ή οι οποίοι αποκομίζουν λίγα από όσα συνέβησαν, απλώς υποφέρουν από κάποια περίπτωσι καταβολής προσοχής σε πράγματα χωρίς αξία. Παρατηρήστε ένα σπουδαστή στο σχολείο. Ο Τζόννυ πιθανόν να ατενίζη έξω από το παράθυρο της αιθούσης του σχολείου, κυττάζοντας το λαμπρό ηλιόφως που πέφτει επάνω στη χλόη. Ο καθηγητής σημειώνει το ρεμβώδες, απλανές βλέμμα και φωνάζει απότομα: «Πρόσεχε, Τζόννυ!» Πιθανόν να δίνη προσοχή​—σε σκέψεις σχετικές με το να πάη για ψάρεμα ή να παίξη ή με άλλα πράγματα που θα κάμη όταν φύγη από το σχολείο. Δίνει προσοχή, αλλά σε μη ορθά πράγματα.

Αυτό ακριβώς συμβαίνει σ’ ένα άτομο που περισπάται εύκολα. Αν υποτεθή ότι αυτό το άτομο ακούει έναν ομιλητή, δεν μπορεί να δώση πραγματικά αρκετή προσοχή σε ό,τι λέγεται, αν παρατηρή κάποια συμπλοκή σκύλων μέσω του παραθύρου ή αν κυττάζη τα σύννεφα για να προβλέψη τον καιρό. Ο νους του περιπλανάται· δίνει προσοχή σε μη ορθά πράγματα.

Ο κόσμος, γενικά, βρίσκεται σ’ αυτή την κατάστασι. Η προσοχή των ανθρώπων είναι απασχολημένη, αλλ’ όχι με τα ζητήματα, που παρουσιάζουν το πιο μεγάλο ενδιαφέρον. Είναι όπως οι άνθρωποι, που ζούσαν πριν από τον κατακλυσμό των ημερών του Νώε: «τρώγοντες και πίνοντες, νυμφευόμενοι και νυμφεύοντες, έως της ημέρας καθ’ ην ο Νώε εισήλθεν εις την κιβωτόν· και δεν εννόησαν, εωσού ήλθεν ο κατακλυσμός, και εσήκωσε πάντας.» Αφού εχρησιμοποίησε την έλλειψι προσοχής αυτών των προκατακλυσμιαίων ανθρώπων ως ένα προειδοποιητικό παράδειγμα, ο Ιησούς Χριστός είπε: «Ούτω θέλει είσθαι και η παρουσία του Υιού του ανθρώπου.» (Ματθ. 24:38, 39) Δίνομε άρά γε προσοχή σ’ αυτή την προειδοποιητική προφητεία;

Είναι ανάγκη να δώσωμε σ’ αυτή ακόμη μεγαλύτερη προσοχή από τη συνηθισμένη, έχοντας ειδικά υπ’ όψι την προέλευσί της. Ο συγγραφεύς της προς Εβραίους επιστολής το ετόνισε αυτό, αφού έδειξε ότι, ενώ σε περασμένους καιρούς ο Θεός είχε μιλήσει σ’ αυτούς μέσω των προφητών, τώρα είχε αποστείλει τον Υιόν του Ιησού Χριστό ως εκφωνητήν του. «Δια τούτο πρέπει ημείς να προσέχωμεν περισσότερον εις όσα ηκούσαμεν, δια να μη εκπέσωμεν ποτέ.»​—Εβρ. 2:1.

Εφόσον ο Ιεχωβά Θεός εξύψωσε τον Κύριον Ιησούν Χριστόν και «υπερύψωσεν αυτόν, και εχάρισεν εις αυτόν όνομα το υπέρ παν όνομα», τα λόγια του Υιού του Θεού έχουν ειδική βαρύτητα. Συνεπώς, έχομε ανάγκη «να προσέχωμεν περισσότερον» σ’ αυτή την υψίστη στο σύμπαν και από τον Θεό προσδιορισμένη Εξουσία μάλλον παρά σε άλλα άτομα και σε ό,τι λέγουν ή γράφουν. Και γιατί αυτό είναι τόσο ζωτικό; Διότι σ’ αυτό περιλαμβάνεται η σωτηρία μας. ‘Πώς ημείς θέλομεν εκφύγει, εάν αμελήσωμεν τόσον μεγάλην σωτηρίαν, ήτις ήρχισε να λαλήται δια του Κυρίου’; Δεν θέλομε, λοιπόν, να βρεθούμε δίνοντας προσοχή σε βλαβερά πράγματα, όπως κάνει ο κόσμος, ενώ η σωτηρία μας εξαρτάται από το να δίνωμε περισσότερη από τη συνήθη προσοχή σε ό,τι έχει ειπεί ο Υιός του Θεού.​—Φιλιππησ. 2:9· Εβρ. 2:3.

Μάλιστα, η αξιόλογη τέχνη τού να προσέχωμε συχνά σημαίνει τη διαφορά μεταξύ αποτυχίας και επιτυχίας. Ειδικά δε, όταν πρόκειται για το ζήτημα του κατά πόσον κερδίζομε την επιδοκιμασία του Θεού προς σωτηρίαν. Αυτό εξαρτάται από το να δίνη ένας προσοχή στον Υιόν του Θεού, ανταποκρινόμενος στις εντολές του Θεού που ‘ελαλήθησαν δια του Κυρίου’. Εφόσον αυτό σημαίνει την ίδια σας τη ζωή, δείξτε μεγαλύτερη από τη συνήθη προσοχή.